ΠΕΡΙΛΗΧΗ
Σο ςυγκεκριμϋνοθϋμα αποτελεύ μια εκπαιδευτικό πρόταςη η
οπούα ςκοπεύει να θϋςει προβληματιςμούσ και παρϊλληλα να
ευαιςθητοποιόςει τα μικρϊ παιδιϊ γύρω από τη
ςημαντικότερη επινόηςη ςτην εξϋλιξη του παγκόςμιου
πολιτιςμού, που εύναι η γραφή.
Σο αντικεύμενο τησ εκπαιδευτικόσ πρόταςησ δημιουργεύ το
πλαύςιο που θα οδηγόςει τα παιδιϊ να κϊνουν προτϊςεισ και
να επεξεργαςτούν το θϋμα μϋςα από ποικύλεσ
δραςτηριότητεσ διαθεματικού χαρακτόρα.
Ο κοπόσ του ςχεδύου εργαςύασ εύναι τα παιδιϊ, μϋςα από την
ανακϊλυψη τησ ιςτορύασ τησ γραφόσ και τη χρόςη διαφόρων
υλικών και μϋςων, να κατακτόςουν ςταδιακϊ βαςικϋσ
δεξιότητεσ γραφόσ και γραπτόσ ϋκφραςησ.
3.
ΣΟ ΦΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ:
Πραγματοποιόθηκαν δραςτηριότητεσ οι οπούεσ αφορούςαν
γνωςτικούσ τομεύσ όπωσ: Προφορικό
επικοινωνύα,Ανϊγνωςη, Γραφό,Ανθρωπογενϋσ
Περιβϊλλον, Εικαςτικϊ και Πληροφορικό.
τισ δραςτηριότητεσ αυτϋσ τα παιδιϊ δούλεψαν
ατομικϊ, ςυλλογικϊ αλλϊ και ςε ομϊδεσ.
Έγινε παρ’ όλα αυτϊ η ςυςτηματικό παρατόρηςη 4 παιδιών(2
νηπύων και 2 προνηπύων) για να δούμε τη ςταδιακό εξϋλιξό
τουσ ςε βαςικϋσ δεξιότητεσ που αφορούν τη γραφό (κατϊ κύριο
λόγο).Σα παιδιϊ αυτϊ επιλϋχθηκαν με τυχαύο τρόπο από τισ
νηπιαγωγούσ (κλόρωςη).
4.
Σο ςχϋδιοϋλαβε δρϊςη από τον Δεκϋμβριο 2012 και
ολοκληρώθηκε τον Μϊιο 2013.
Σα υλικϊ και μϋςα που χρηςιμοποιόθηκαν όταν:
τϋμπερεσ, κηρομπογιϋσ, μαρκαδόροι, μελϊνι, κιμωλύεσ,
ξυλϊκια, πηλόσ, πϊπυροσ, μαυροπύνακασ, χαρτύ, περιοδι
κϊ, πλαςτελύνη, φτερϊ, κερύ κ.λ.π.
5.
ΠΕΡΙΓΡΑΥΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣΗΣΑΞΗ
Ητϊξη αποτελεύται από 10 νόπια και 9 προνόπια .
Σο ενδιαφϋρον των παιδιών για το θϋμα βοόθηςε ςτην ϊμεςη
επύτευξη των αρχικών ςτόχων.
Κατϊ την αξιολόγηςη, που λϊμβανε δρϊςη καθ’ όλη τη
διϊρκεια του ςχεδύου εργαςύασ, παρατηρόθηκε πωσ τα παιδιϊ
και ειδικϊ τα νόπια κατϋκτηςαν ςταδιακϊ και αβύαςτα τη
φωνολογικό επύγνωςη που επϋφερε τον ϊμεςο ςυςχετιςμό
του φωνόματοσ με γρϊφημα. Μϊλιςτα, μπορούμε να πούμε
πωσ κϊποια από αυτϊ χρηςιμοποιούςαν πολλϋσ φορϋσ τον
γραπτό λόγο ςτισ ελεύθερεσ δραςτηριότητϋσ τουσ για να
ςτεύλουν τα δικϊ τουσ μηνύματα. Αυτό γινόταν με τρόπο
αυθόρμητο ςτην προςπϊθειϊ τουσ να επικοινωνόςουν.
Η ομϊδα των 4 παιδιών η οπούα παρατηρόθηκε πιο
ςυςτηματικϊ από τισ εκπαιδευτικούσ εύχε ςημαντικό πρόοδο
ςτην κατϊκτηςη των δεξιοτότων γραφόσ και όχι μόνο.
6.
ΑΥΟΡΜΗΗ- ΕΝΑΤΜΑ
1ο Βήμα
Η κατϊκτηςη τησ γραφόσ ϋγινε ςταδιακϊ ςτην τϊξη μασ με
διϊφορεσ καθημερινϋσ δραςτηριότητεσ, εύτε ρουτύνασ, εύτε
μϋςα από παιχνύδια, αναγνώςεισ παραμυθιών, δημιουργύα
των δικών μασ εικονογραφημϋνων παραμυθιών, ποικύλο
ϋντυπο υλικό κ.λ.π.
Σα παιδιϊ οικοδόμηςαν μϋςα τουσ ςταδιακϊ τα ςύμβολα του
κώδικα γραφόσ, τα γρϊμματα και θϋληςαν ςτη ςυνϋχεια να
προςπαθόςουν να τα αναπαρϊγουν και τα ύδια.
Έγινε προςπϊθεια εξοικεύωςησ των παιδιών με διϊφορα
υλικϊ και μϋςα γραφόσ ςε διϊφορεσ επιφϊνειεσ για να
δοκιμϊςουν πϊνω τουσ και να εξαςκηθεύ και η λεπτό
κινητικότητϊ τουσ.
7.
ΑΥΟΡΜΗΗ- ΕΝΑΤΜΑ
2ο Βόμα
Η Αφορμή για το επόμενο βήμα ήρθε ςτο πλαίςιο
ανάγνωςησ του μφθου του Αιγαία για το πϊσ πήρε το
όνομά του το Αιγαίο πζλαγοσ. Κάποιο από τα παιδιά
ενδιαφζρθηκε να μάθει “πϊσ θα μποροφςε να ςτείλει
μήνυμα ο Θηςζασ αλλιϊσ ςτον πατζρα του προκειμζνου να
μη γίνει το λάθοσ με την αλλαγή των πανιϊν…;”.
Ένα άλλο παιδί, οπότε, του απάντηςε ότι θα μποροφςε να του
γράψει ζνα μήνυμα.
Κι ζτςι άρχιςαν όλα…
8.
ΑΥΟΡΜΗ-ΕΝΑΤΜΑ
3ο Βόμα
Παρουςύαςητου βιβλύου «Η ιςτορύα τησ γραφόσ».
Μϋςα από το βιβλύο τα παιδιϊ εύδαν εικόνεσ και
ενημερώθηκαν για τη γραφό κατϊ τα προώςτορικϊ χρόνια και
τα γραφόματα των ανθρώπων των ςπηλαύων.
Σα παιδιϊ ενθουςιϊςτηκαν καθώσ βρόκαν τισ ζωγραφιϋσ των
ανθρώπων αυτών πολύ κοντϊ ςτον δικό τουσ κώδικα
ϋκφραςησ και επικοινωνύασ.
Έτςι θϋληςαν να ςτεύλουν και τα δικϊ τουσ μηνύματα.
9.
ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΟΦΟΙΣΟΤ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ
Νααντιληφθούν τουσ λόγουσ που οδόγηςαν τουσ ανθρώπουσ
ςτην ανακϊλυψη τησ γραφόσ και να παρακολουθόςουν
διαχρονικϊ την ιςτορύα εξϋλιξόσ τουσ.
Να γνωρύςουν τα υλικϊ γραφόσ που χρηςιμοποιόθηκαν κατϊ τα
ςτϊδια τησ εξϋλιξόσ τησ και να τα ςυςχετύςουν με το περιβϊλλον
ςτο οπούο αξιοποιόθηκαν.
Να γνωρύςουν και να ςυγκρύνουν μεταξύ τουσ τα διϊφορα
ςυςτόματα γραφόσ.
Να κατανοόςουν τη ςημαςύα τησ γραφόσ ςτη μετϊδοςη και
εξϋλιξη τησ γνώςησ.
10.
Να ςυνειδητοποιόςουνότι ο κώδικασ γραφόσ εύναι ο πλϋον
διαδεδομϋνοσ και αναγκαύοσ για να επικοινωνόςουν ςτο
εγγρϊμματο περιβϊλλον που ζούμε και να θελόςουν να τον
χρηςιμοποιόςουν
Να εκτιμόςουν και να ερμηνεύςουν τη ςπουδαιότητα τησ
ανακϊλυψησ τησ τυπογραφύασ.
Να πειραματιςτούν με διϊφορα υλικϊ και μϋςα γραφόσ παλιϊ
αλλϊ και ςύγχρονα.
Να ςυγκρύνουν τα παλιϊ με τα ςύγχρονα μϋςα και υλικϊ
γραφόσ.
Να ενθαρρύνονται να γρϊφουν όπωσ και όπου μπορούν
11.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑΣΗΝΙΣΟΡΙΑΣΗ ΓΡΑΥΗ
• Προώςτορικϊ χρόνια-βραχογραφύεσ.Σο ςχϋδιο- η ζωγραφικό
εύναι ο αρχαιότεροσ τρόποσ με τον οπούο διατυπώνεται
γραπτϊ ϋνα μόνυμα.
• Σην εικονογραφικό αυτό γραφό ακολούθηςαν ςτην Κύνα και
τη Μεςοποταμύα.
• Αρχαύα Αύγυπτοσ- ιερογλυφικό γραφό- πϊπυροσ
• ουμϋριοι- ςφηνοειδόσ γραφό- πηλόσ
12.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑΣΗΝΙΣΟΡΙΑΣΗ
ΓΡΑΥΗ
• Υοινικικό αλφϊβητο- 22 γρϊμματα, μόνο ςύμφωνα
• Ελληνικό αλφϊβητο- πρόςθεςαν τα φωνόεντα και ϋφτιαξαν
ϋνα ολοκληρωμϋνο αλφϊβητο
• Κύνα- ανακϊλυψη του χαρτιού αλλϊ και τησ τυπογραφύασ
• Ευρωπαύοι- η δουλειϊ ςτα μοναςτόρια και η ανακϊλυψη
τησ τυπογραφύασ από τον Γκούτενμπεργκ
• Σο πρώτο τυπωμϋνο βιβλύο εύναι η Βύβλοσ.
13.
ΙΣΟΓΡΑΜΜΑΣΑ
Αφού φϋραμεςτην τϊξη ποικύλο ϋντυπο υλικό, βιβλύα αλλϊ
και εικόνεσ που αφορούςαν την ιςτορύα τησ γραφόσ, τα
επεξεργαςτόκαμε και δημιουργόςαμε δύο ιςτογρϊμματα
ςχετικϊ με :
Τα παιδιϊ δημιούργηςανιςτορύεσ με
εικονογραφικό γραφό
Απλώςαμε τυχαύα πολλϊ χρώματα με κηρομπογιϋσ
πϊνω ς’ ϋνα χαρτύ ακουαρϋλασ και το καλύψαμε με
μαύρη τϋμπερα.Όταν ςτϋγνωςε, χαρϊξαμε μ’ ϋνα
λεπτό ξύλο την εικόνα και δημιουργόςαμε τισ δικϋσ
μασ πολύχρωμεσ ιςτορύεσ…
Σα αποτελϋςματα όταν εξαιρετικϊ!!!
19.
ΥΗΝΟΕΙΔΗ ΓΡΑΥΗ
Μερικέσ απότισ εικόνεσ που δείξαμε ςτα παιδιά
Σα παιδιϊ ςυνειδητοπούηςαν ότι η γραφό εξελικτικϊ
προχώρηςε ςτα ςύμβολα και οι ϊνθρωποι εκεύνησ τησ
εποχόσ χρηςιμοποιούςαν τον πηλό που υπόρχε ςε
αφθονύα.
20.
Έτςι και ταπαιδιά αποφάςιςαν να
χαράξουν πάνω ςτον πηλό τα δικά τουσ
ςύμβολα αλλά και εικόνεσ.
Φρηςιμοπούηςαν λεπτϊ ξυλϊκια για αυτό τη δουλειϊ.
23.
ΑΙΓΤΠΣΙΑΚΟ ΠΟΛΙΣΙΜΟ- ΠΑΠΤΡΟ-
ΝΕΕΔΤΝΑΣΟΣΗΣΕ ΓΡΑΥΗ
Σα παιδιϊ γνωρύζουν τον Αιγυπτιακό πολιτιςμό και την
ιερογλυφικό γραφό η οπούα αποτυπωνόταν πϊνω ςτον
πϊπυρο.
24.
Ιδιαύτερη εντύπωςη ςταπαιδιϊ
προκϊλεςε ο τρόποσ αναπαρϊςταςησ του
ϊντρα και τησ γυναύκασ και γι’ αυτό
αποφϊςιςαν να αποτυπώςουν τισ μορφϋσ
αυτϋσ.
.
Δημιουργύα πύνακα αναφορϊσμε βϊςη
την ςυμβολικό γραφό των Αιγυπτύων
ε αυτόν αντιςτοιχύςαμε τα 24 γρϊμματα τησ ελληνικόσ
αλφαβότου με δικϊ μασ μυςτικϊ ςύμβολα.
«Γϋφυρα» ςτο ςυμβολιςμό όταν μια οικεύα λϋξη ςτα
παιδιϊ τα οπούα τα ύδια τη διϊλεξαν και την απεικόνιςαν.
Η λϋξη που επϋλεγαν κϊθε φορϊ εύχε να κϊνει με το αρχικό
γρϊμμα (π.χ. Β- βιβλύο, Γ- γϊτα, Δ- δϋντρο κ.λ.π.)
τη ςυνϋχεια γρϊψαμετα ονόματϊ μασ κϊνοντασ την ανϊλογη
αντιςτούχιςη με τα ςύμβολα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο
δημιουργόςαμε τουσ δικούσ μασ «μυςτικούσ κώδικεσ»!!!
29.
ΑΡΦΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Γιανα μεταφερθούμε ςτο κλύμα τησ εποχόσ επεξεργαςτόκαμε
ποικύλο ψηφιακό και ϋντυπο υλικό με υλικϊ γραφόσ τησ
εποχόσ εκεύνησ που όταν τα όςτρακα, δηλαδό κομμϊτια από
αγγεύα.
30.
Ζωγραφίςαμε κι εμείσμε κομμάτια από
κεραμίδια ςτισ τςιμεντένιεσ πλάκεσ τησ
αυλήσ μασ.
31.
Επειδό τα όςτρακαοι Αρχαύοι Έλληνεσ τα
χρηςιμοποιούςαν και ςτισ διϊφορεσ ψηφοφορύεσ
αποφαςύςαμε κι εμεύσ να ψηφύςουμε τον πιο δημοφιλό
μαθητό τησ τϊξησ μασ!
Αφού λιώςαμε κιεμεύσ κεριϊ
καλύψαμε μ’ αυτϊ μια ςκληρό χϊρτινη
επιφϊνεια και χαρϊξαμε τα ονόματϊ
μασ.
35.
ΚΙΝΕΖΟΙ-ΕΙΚΟΝΟΥΡΑΥΙΚΗ ΓΡΑΥΗ
Σο παραμύθιλέει :
Σην ώρα που η ελόνη βγόκε ςτον ουρανό και ςτϊθηκε ακριβώσ πϊνω ςτην
κορυφό του Λόφου, ϋνασ ϊνθρωποσ ζύγωςε ςτο ποτϊμι και βούτηξε μϋςα. Αλλϊ
το ποτϊμι όταν μαγεμϋνο κι όταν ϋφταςε ςτην ϊλλη όχθη, ο ϊνθρωποσ εύχε γύνει
ςκυλύ!Σότε το ςκυλύ που όταν πρώτα ϊνθρωποσ, εύδε ϋνα δϋντρο. «Ασ ανϋβω
πϊνω», ςκϋφτηκε! αν ανϋβηκε το ςκυλύ που όταν πρώτα ϊνθρωποσ, ϋγινε πουλύ!
Σο δϋντρο όταν κι αυτό μαγεμϋνο!Ύςτερα η ελόνη κρύφτηκε πύςω από το Λόφο
και τα μϊγια λύθηκαν!
36.
Το παραμύθι αυτόϊρεςε πολύ ςτα παιδιϊ και
ϋτςι μόνα τουσ θϋληςαν να δημιουργόςουν
μια ιςτορύα με ςύμβολα, όπωσ κι ϋγινε!
Για τα δικϊμασ τυπώματα χρηςιμοποιόςαμε
γρϊμματα από αφρώδεσ υλικό τα οπούα
βουτούςαμε ςε μελϊνι (αυτοςχϋδιεσ ςφραγύδεσ
με αφρώδεσ υλικό & καπϊκια
/επαναχρηςιμοπούηςη υλικών)
Στα πλαύςια τουςχεδύου εργαςύασ
πραγματοποιόθηκε παρουςύαςη του παραμυθιού
«Η Κοκκινοςκουφύτςα»
ςτα ελληνικϊ αλλϊ και ςε ϊλλεσ γλώςςεσ
Σκοπόσ τησ δραςτηριότητασ αυτόσ όταν:
Να ϋρθουν τα παιδιϊ ςε επαφό με διαφορετικϋσ γλώςςεσ
και αλφϊβητα.
Να ακούςουν και να αντιληφθούν τον διαφορετικό όχο
των ϊλλων γλωςςών.
Να ςυγκρύνουν τουσ γραφικούσ χαρακτόρεσ των ϊλλων
αλφαβότων με το ελληνικό και να εντοπύςουν διαφορϋσ
και ομοιότητεσ.
61.
Ειςϊγουμε τα παιδιϊςτο θϋμα με την
παρουςύαςη τησ Κοκκινοςκουφύτςασ ςε
ελληνικϋσ και ξενόγλωςςεσ εκδόςεισ
Δημιουργόςαμε ϋναν πύνακααναφορϊσ και μϊθαμε πώσ
γρϊφονται αλλϊ και προφϋρονται οι κεντρικού όρωεσ του
παραμυθιού ςτισ δύο αυτϋσ γλώςςεσ.
69.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΗΣΗΣΑΞΗ
Αξιολογόθηκε οβαθμόσ επύτευξησ των αρχικών ςτόχων,
καθώσ επύςησ και τα προβλόματα που προϋκυψαν κατϊ την
πορεύα του ςχεδύου εργαςύασ.
Οι καλλιτεχνικϋσ δημιουργύεσ, οι απορύεσ και τα
ενδιαφϋροντα που προϋκυψαν και ο βαθμόσ ανταπόκριςησ
των παιδιών αποτϋλεςαν βαςικϊ κριτόρια αξιολόγηςησ.
Σα παιδιϊ εκδόλωςαν ϋνα ϋντονο ενδιαφϋρον ςτισ
δραςτηριότητεσ που διεξϊγονταν και απϋκτηςαν νϋεσ
γνώςεισ ςχετικϊ με το θϋμα.
ημαντικό επύτευγμα θεωρόθηκε η αβύαςτη κατϊκτηςη τησ
φωνολογικόσ επύγνωςησ κι αυτό το απϋδειξαν ςε διϊφορεσ,
οργανωμϋνεσ αλλϊ και ελεύθερεσ δραςτηριότητϋσ τουσ.