2. SUPERFICIE DA CUNCA
1530 km2

3. LONXITUDE:
124,5 km
CONCELLOS:
Sobrado, Curtis, Vilasantar,
Boimorto, Mesía, Frades,
Arzúa, O Pino, Oroso,
Ordes, Trazo, Tordoia,
Santiago de Compostela,
Val do Dubra, Ames, A
Baña, Brión, Negreira,
Outes, Mazaricos, Noia e
Lousame.
O Tambre en Negreira

4. CLIMA: Atlántico
Val do Tambre en Negreira

5. CAUDAL: 54,1 m /s
3
RÉXIME: Pluvial. Presenta augas altas de decembro a marzo e
estiaxe en agosto.

7. NACEMENTO: Serra do Bocelo (Porta-Sobredo)
Cabeceiras: Caxide, Rodelo-Lagoa de Sobrado.

8. Lagoa de
Sobrado
SOBRADO

9. O Tambre en Vilasantar

10. Cabalar
Nace no monte Enxameado (Curtis) e
xúntase co Tambre en Mezonzo
(Vilasantar).
O Tambre en Vilasantar

11. O Tambre en Ponte Castro
(entre Boimorto e Mesía)

12. O Tambre en A Presa
(Brates-Frades)

13. PONTE CARREIRA
O Tambre en Aiazo
Maruzo
Noa
O Tambre en Aiazo

14. Samo
Mera
Arderís
(Oroso)

15. O Tambre en Cárdama (Oroso)

16. O Refuxio (Sigüeiro)
SIGÜEIRO

17. Lengüelle
Nace no Mesón do Vento e xúntase co
Tambre en Sigüeiro.
O Lengüelle en Sigüeiro
O Lengüelle en Queixas (Cerceda)
Encoro de Vilasenín (Cerceda)

18. Encoro de Vilagudín
no Paradela (Lengüelle)
O Lengüelle en Numide

19. Sionlla
O Tambre en Chaián (entre Trazo e
Santiago de Compostela)

20. BB
O Tambre en Chaián (entre Trazo e
Santiago de Compostela)

21. Chonia
O Tambre en Ponte Alvar (entre Trazo
e Santiago de Compostela)

22. PORTOMOURO
O Tambre No Pantalán (Portomouro)

23. Dubra
Nace no Monte Castelo e xúntase co
Tambre en Portomouro.

24. O Tambre en As Areas (A Baña)

25. Portalaxe
O Tambre en Troitosende (A Baña)
O Tambre en
O Tambre en Fixón (A Baña)
O Tambre en Fiopáns (A Baña)

26. O Tambre na Baña

27. O Tambre en Tapia (Ames)

28. PONTEMACEIRA
O Tambre entre Ames e Negreira

29. Pontemaceira (Negreira)

30. PONTEMACEIRA
Barcala
Nace no monte do Castro e xúntase ao
Tambre en Negreira, no encoro Barrié
de la Maza.
Río Albariñas (Barcala)
O Barcala en Negreira

31. Encoro Barrié de la Maza,
entre Negreira e Brión.
O Tambre en

32. Corzán
O Tambre en Lueiro

33. O Tambre na Devesa de Nimo

34. O Tambre na Devesa de Nimo

35. O Tambre na Devesa de Nimo
Quarenza

36. O Tambre na Devesa de Nimo

37. Esteiro do Tambre

38. Illa de Meán
Esteiro do Tambre

39. Donas
PONTENAFONSO
Esteiro do Tambre

40. DESEMBOCADURA: Ría de Muros e Noia
(Océano Atlántico)

41. XEOLOXÍA
Despois de nacer na Serra do Bocelo o Tambre discorre mainamente
no seu curso alto para encaixarse lixeiramente no seu curso medio e
ir fondamente encaixado no tramo final do seu percorrido, pouco
antes da desembocadura onde forma un amplo esteiro.
Nalgúns dos seus afluentes abondan as fervenzas: Corzán, Dubra,
Lengüelle, Chavielos, Cabalar…
Canón do Tambre entre
Noia e Outes.

42. Fervenza de Portociños no río Viladabade (Lengüelle)

43. Río Chavielos en Ons (Brión)
Picho do Castrón (Dubra)

44. Río Corzán (Negreira)

45. Río Corzán (Negreira)
Rego na Devesa de Nimo
(entre Brión e Noia)

46. FLORA
Ao longo do curso do Tambre e os seus afluentes consérvanse
bosques de ribeira con amieiras, salgueiros, freixos, bidueiros,
abelairas, sabugueiros, sanguiños, carballos...
Devesa de Nimo, un dos bosques mellor conservados, no último tramo
do Tambre antes do encoro de Barrié de la Maza.

47. Crballos en Chaián (Santiago de Compostela)

48. Carballo en Fixón
Amieiras en Frades
Freixos

49. Nas beiras do río hai unha rica representación de especies que
gostan da auga e das zonas húmidas: fentos (dentabrú, blechno,
fento macho, fento femia...), brións, molinia, espadainas, xuncos,
salgueiriño, amenta de auga, amarelle, ranúnculos, oucas, pé de
boi, reina, adelfiña, herba centella, espiga de auga...
Pé de boi e ranúnculos
Dentabrú ou palla real

50. Molinia, fentos e salgueiros

51. Ambroíños e trebo de auga na lagoa de Sobrado. O trevo de auga (Menyanthes trifoliata).
É unha planta pouco común en Galicia que se atopa na lagoa de Sobrado.

52. FAUNA
A fauna do río é moi variada. Podemos atopar peixes (troita,
espiñento, vermella, escalo, anguía...), réptis (cobra sapeira, cobra
de colar...), anfibios (ras, limpafontes, salamántiga galega...),
mamíferos (lontra, rata de auga, aguaneiro...), insectos (gaiteiros,
libeliñas, zapateiros, percebellas, mosquitos, frigáneas,
barqueiros...), arañas, caracois de auga, e numerosos seres
microscópicos.
Mexillón de río (Margatifera margaritifera). Un bivalbo que
pode acadar máis de 10 cm de lonxitude e que só se atopa
nos ríos con augas limpas.

53. Nas beiras viven aves de ribeira
(merlo rieiro, picapeixes,
lavandeira) e de bosque
(ferreiriños, papuxa...), lesmas,
sapos, insectos...
O Tambre é un dos poucos ríos galegos
onde se atopa a Macromia splendens,
un cabalo do demo en perigo de
extinción en toda Europa.
Cabalo do demo
Femia e cria de papuxa das amorias (Sylvia
atricapilla). Vive en zonas de vexetación
espesa onde se alimenta de insectos e
froitas.

54. ESPAZOS PROTEXIDOS
O curso do Tambre está protexido parcialmente como Zona de
Especial Protección dos Valores Naturais e LIC en dous espazos:
“Esteiro do Tambre” e “Río Tambre”.
Carrizal no
esteiro do Tambre
O LIC “Río Tambre”: protexe parte do
curso do río Tambre (desde o cruce co
Sionlla en Trazo ata Oroso) e parte do
curso dos seus afluentes: Lengüelle (cos
seus afluentes Mercurín e Cabron),
Samo, Maruzo (co seu afluente o
Gaiteiro), o Mera e o Sionlla.

55. Lagoa de Sobrado.
Os monxes de Sobrado represaron nunha lagoa, arredor do 1500, os regos
Caxide e Rodel que baixan da serra do Bocelo. Aquí comeza o seu camiño o río
Tambre. Ten unha gran importancia a nivel botánico e faunístico. Acolle unha
importante poboación de aves acuáticas invernantes, sobre todo anátidas.
Destaca a presenza de dúas especies de interese europeo: Isoetes velatum e a
alga Nitella flexilis (única cita en España), polo que está considerada Zona
Húmida de Importancia Europea).

56. APROVEITAMENTO
Subministro de auga para as poboacións, a agricultura e a
industria; pesca; lecer; enerxía hidroeléctrica.

57. O Tambre ten cinco encoros, Fecha (Santiago de Compostela), Mezonzo
(Vilasantar), Tambre (Brión), Tambre I e II (Noia). Ademais hai varias centrais
nos seus afluentes.
Central Barrié de la Maza en Brión
Presa de Mezonzo

58. MUÍÑOS
Río Tambre (Portomouro)
Río Tapia (Ames)

59. Río Portalaxe
Río Tambre (Pontemaceira)

60. Río Tambre (Pontemaceira)

61. Batán en Trazo, no río da Chonia, afluente do Tambre.
Os batáns eran utilizados para mazar e amolecer os tecidos.

62. DATOS HISTÓRICOS
Toda a cunca do Tambre estivo poboada desde tempos moi
antigos e conserva importantes restos históricos e etnográficos:
castros, mámoas, mosteiros, igrexas, núcleos históricos, pontes,
muíños, batáns…
Mosteiro de
Sobrado, no
curso alto do
Tambre.

63. PONTES
Río Albariñas (A Baña)
Río Portalaxe
Río Tambre (Pontemaceira)

64. Pontenafonso (entre Noia e Outes)
Río Donas (Outes)
Río Samo (Arderís-Oroso)

65. Na década de 1920 construíuse en Noia a primeira gran central hidroeléctrica galega,
promovida pola Sociedad Gallega de Electricidad, cun edificio deseñado por Antonio
Palacios.

66. TRADICIÓNS
Pasei a Ponte Maceira
con unha vela encendida
agora tomei amores
para toda a miña vida
(cantiga popular)
Pasei a Ponte Nafonso
paseina de pedra en pedra
coas bágoas dos meus ollos
fixen medrar a marea.
(cantiga popular)

67. CURIOSIDADES
Noutros tempos no Tambre había lampreas e salmóns, pero
desapareceron despois da construción de encoros entre Negreira e
a desembocadura.
Na Devesa de Nimo consérvanse rodeiras (pozos
rodeados con pedras para capturar as lampreas e
os salmóns) e pesqueiras (onde se colocaban redes
de pesca de lamprea).

68. PROBLEMAS
Contaminación, encoros, especies invasoras...
Acacias, mimosas, eucaliptos…

69. MONTAXE E FOTOS: Adela Leiro, Mon Daporta