Abrangue o curso do río Miño desde o Caneiro de Santalla, aguas abaixo da cidade de Lugo, ata a localidade de Leboriz, e o río Neira, desde a súa confluencia co Miño ata a Ponte de Neira. CONCELLOS: Guntín, Lugo, O Corgo, O Páramo.

1. ESPAZOS NATURAIS
Miño-Neira

2. Abrangue o curso do río Miño desde o Caneiro de Santalla, aguas abaixo da
cidade de Lugo, ata a localidade de Leboriz, e o río Neira, desde a súa confluencia
co Miño ata a Ponte de Neira.

3. SITUACIÓN:
Centro-sur da provincia de
Lugo. Localidades de
referencia: Lugo, Neira e Cela.
SUPERFICIE:
842,2 ha
CONCELLOS:
Guntín, Lugo, O Corgo, O
Páramo.
VALORES NATURAIS:
Río, bosques de ribeira, aves
acuáticas...

5. PROTECCIÓN
•Forma parte da Reserva da Biosfera Terras do Miño.
•Foi declarado como Zona de Especial Protección dos Valores Naturais en 2007,
provisionalmente, por 3 anos. Logo foi incluído na proposta de ampliación de
2008 con 18.210 ha, que a Xunta reduceu en 2011 a 842 ha, proposta que
actualmente está paralizada, polo que o espazo quedou sen protección.

6. CLIMA
Temperado oceánico submediterráneo, cunha precipitación anual acumulada
entre os 800-1.200 mm e unha temperatura media anual de 13-14ºC.

7. Nace na Serra de Meira e desemboca na Guarda, no Océano Atlántico. Despois de
atravesar a Terra Cha comeza a encaixarse alternando tramos estreitos entre
rochas graníticas, con rápidos, e zonas de rochas máis brandas, onde discorre
mainamente formando illas. Neste espazo recibe pola dereita os regos Cuíña,
Vilavite e Ceza, e pola esquerda os ríos Chamoso e Neira.
RÍO MIÑO

8. Ínsua de Santa Comba,
entre Guntín e O Corgo
http://sixpac.xunta.es/visorsixpac/

9. Ínsua de Santa Comba

10. Acceso á insua de Santa Comba desde O Corgo

12. O río Chamoso pouco antes de se xuntar co Miño

13. O Miño na Fervenza (O Corgo)

14. O Miño na Fervenza (entre O Corgo e Guntín)

15. O Miño na Fervenza (entre O Corgo e Guntín)

16. O Miño entre o Corgo, Guntín e o Páramo pouco
despois de recoller as augas do Neira.

17. Nace nas proximidades de Fontaneira (Baleira). Ten un percorrido de 56 km e
desemboca no Miño entre os concellos O Páramo e O Corgo.
Neste espazo recibe pola marxe esquerda os rego de Vigo de Fondo e O Castro.
RÍO NEIRA

18. Ponte Neira

19. O Neira en Ponte Neira (Cela), no linde entre O Corgo e O Páramo. Na
ribeira de O Corgo hai unha ampla área de lecer.

20. Presa no Neira, entre O Páramo
e O Corgo Cela).

21. Nora á beira do Neira, en Cela. Accedese desde Ponte Neira por un
camiño que hai á dereita un pouco antes de chegar á ponte.

22. HÁBITATS
-Curso de augas correntes, con remansos e presenza de illas.
-Bosque ripario de Osmundo-Alnion.
-Bosque mixto de carballo (Quercus robur) e rebolo (Q, pyrenaica).
-Augas estancadas con vexetación acuática.
-Formacións naturais de matogueira (uceiras e toxeiras) e restos de estripeiras.
-Repoboacións forestais constituídas principalmente por Pinus radiata.
-Cultivos de diversa natureza con arborado disperso e/ou formando sebes.
-Núcleos de poboación rural.

23. FLORA
O espazo forma parte da rexión Eurosiberiana (provincia Atlántica-Europea e
subprovincia Cántabro-Atlántica.
A vexetación máis representativa é a que está ligada á auga Acolle excelentes
representacións de bosques de galería e paisaxes agrarias con sebes de grande
valor ambiental.

24. -BOSQUE DE RIBEIRA dominado por salgueiros (Salix atrocinerea), freixos (Fraxinus
angustifolia) e amieiras (Alnus glutinosa) acompañados de Carex paniculata subsp.
lusitanica, Rorippa islandica, chantaxe de auga (Alisma plantago-aquatica), pé de boi
(Oenanthe crocata), Sium angustifolium, herba salgueira (Lythrum salicaria), raíña
(Filipendula ulmaria), narcisos (Narcissus pseudonarcissus)…

25. Salgueiros e pé de boi na beira do Miño

26. Herbas da prata
(Ranunculus peltatus)
Narcissus pseudonarcissus
ssp. Nobilis

27. -CARBALLEIRAS de carballo (Quercus robur) e, en menor medida, rebolo (Q, pyrenaica), con
sotobosque de Ajuga reptans, Stellaria holostea, Stellaria graminea, Silene dioicaedrys, leiteira
(Euphorbia dulcis), Crepis lapsanoides, Geum urbanum, Allium scorzonerifolium, Galium
broteranium (endemismo ibérico-occidental), violeta (Viola riviviana), paxariños (Linaria
triornithophora), fentos (Dryopteris filis-mas, Pteridium aquilinum)…
-Nos claros aparecen estripos (Crataegus monogyna), sanguiño (Frangula alnus), silveiras (Rubus
ulmifolia), roseiras (Rosa spp).

28. -Augas remansadas con vexetación acuática: salgueiriño Lytrum salicaria, Apium nodiflorum,
Gliceria declinata, Eleocharis palustris, chantaxe de auga (Alisma plantago-aquatica), Ranunculus
peltatus subsp. peltatus var. peltatus, Polygonum amphibium, ambroíño (Nymphaea alba), lirios
(Iris pseudoacorus), espadanas (Tipha), Platanaria (Sparganium erectum)...
Lirio (Iris pseudoacorus)
Platanaria (Sparganium erectum).
Medra en augas de pouco andar.

29. Polygonum amphibium

30. Carpaza boieira (Halimium lasianthum
-MATOGUEIRAS con xestas (Cytisus multiflorus, Cytisus striatus), toxos (Ulex europaeus,
Ulex minor), breixos (Erica umbellata, Erica cinerea, Calluna vulgaris), carpaza boieira
(Halimium lasianthum), Cistus psilosepalus), tomelo (Thymus caespititius, endemismo
ibérico), Osyris alba, Hypericum humifusum, Agrostis curtisii, Carex binervis, orquídeas
(Serapias lingua, Serapias parviflora)...

31. Salgueiro na Fervenza (O Corgo)
-2,70 m de perímetro.
ÁRBORES SENLLEIRAS
Amieira na Fervenza (O Corgo)
-3,76 m de perímetro.

32. Carballo na Fervenza (O Corgo)
-5,63 m de perímetro.

33. Carballo na Fervenza (O Corgo)
-4,18 m de perímetro.
Carballo na Fervenza (O Corgo)
-4,10 m de perímetro.

34. Rebolo na Fervenza (O Corgo)Carballo na Fervenza (O Corgo)

35. Lontra (Lutra lutra)
FAUNA
A fauna máis destacada deste espazo é a ligada ao bosque de ribeira e ao medio
acuático, sobre todo aves, anfibios e insectos.
MAMÍFEROS
Lontra (Lutra lutra), furapresas (Galemys pyrenaica), teixugo (Meles meles), algaria (Genetta
genetta), fuíña (Martes foina), morcegos (Rhinolophus ferromequinum e Myotis daubentonii)
…

36. Chasco (Saxicola torquata),
AVES
Papuxas (Sylvia undata, S. atricapilla, S. communis, S. borin), piquelo azul (Sitta europaea),
reiseñor da auga (Cettia cettia), lavandeira real (Motacilla cinerea), merlo rieiro (Cinclus
cinclus), martiño peixeiro (Alcedo atthis), ferreiriños (Parus. ater, P. major, P. caeruleus,
Aegtithalos caudatus), agabeador (Certhia brachydactila), estreliña riscada (Regulus
ignicapillus), picafollas (Phylloscopus ibericus, P. collybita), Carriza (Troglodytes
troglodytes), ouriolo (Oriolus oriolus), varios frinxílidos (Carduelis chloris, C. carduelis, C.
cannabina, Fringilla coelebs, Serinus serinus, Pyrrhula pyrrhula), escribentas (Emberiza
cirlus e E. citrinella) avenoiteira (Caprimulgus europaeus), azulenta común (Prunella
modularis), chasco (Saxicola torquata), laverca (Alauda arvensis), picaxuncos (Cisticola
juncidis), pica das árbores (Anthus trivialis), picanzo vermello (Lanius collurio), cuco
(Cuculus canorus), rula (Streptopelia turtur), anduriña común (Hirundo rustica)...
Ferreiro abelleiro (Parus major)

37. ...lavanco (Anas platyrhynchos), garza real (Ardea cinerea), cegoña (Ciconia ciconia), miñato
queimado (Milvus migrans), Miñato común (Buteo buteo), gabián (Accipiter nisus), Azor
(Accipiter gentilis), falcón peregrín (Falco peregrinus), falcón pequeno (Falco subbuteo),
lagarteiro peneireiro (Falco tinnunculus), avelaiona (Strix aluco), curuxa (Tyto alba), moucho
de orellas (Otus scops).
Lavancos (Anas platyrhynchos)

38. Lagarto das silveiras (Lacerta schreiberi)
RÉPTILES
Lagarto arnal (Lacerta lepida), lagarto das silveiras (Lacerta schreiberi), víbora de Seoane
(Vipera seoanei)…

39. ANFIBIOS
Ra patilonga (Rana iberica), estroza (Hyla molleri), saramaganta (Chioglossa lusitanica),
sapiño pinto (Discoglossus galganoi)…
Exemplar xuvenil de estroza ou rela (Hyla molleri)

40. Chondrostoma arcasii
PEIXES
Troita (Salmo trutta fario), escalo (Squalius carolitertii), picón ou espiñento (Gasterosteus
aculeatus), Chondrostoma arcasii, Chondrostoma duriense ...

41. INVERTEBRADOS
Destaca a grande variedade de insectos ligados á auga (libeliñas, cabalos do demo,
chinches de auga, patinadores, mosquitos…) e dos bosques de ribeira (vacaloura,
escaravello de cornos longos, bolboretas…); moluscos (lesmas, caracois, mexillón de río);
vermes…
Libeliña (Calopterix splendens)
Mexillón de río (Margarita margaritifera) só se atopa
en ríos coas augas limpas. Pode acadar máis de 10
cm de lonxitude. Está en perigo de extinción.

42. ACTIVIDADES
Pesca, lecer, muíños, regadío...

43. HISTORIA-PATRIMONIO CULTURAL
Noutros tempos (ata a construción dos encoros) era unha área de pesca
importante, especialmente da anguía, para o que se construían caneiros.
Ao longo do río consérvanse pontes e muíños.
Muíño na Fervenza (O Corgo)

44. amieiras están a padecer unha
agresiva praga de fungos,
especialmente o Phytophttora alni,
que está matando árbores por toda a
cunca do Miño-Sil, no Eume, no
encoro de Cecebre... co conseguinte
efecto ecolóxico sobre as ribeiras e as
augas dos ríos.
PROBLEMAS
Especies invasoras,
contaminación, pragas...
A Fervenza (O Corgo)
Unha amieira de 4,85 m
de perímetro víctima
dos fungos.

45. Carballeira na ruta da Fervenza (O Corgo)
PUNTOS DE INTERESE
•As Ínsuas
•Caneiros
•Rápidos da Fervenza (entre O Corgo e Guntín)
•Muíños: A Fervenza (O Corgo), Ferroi (Guntín).
•Áreas de Lecer: A Fervenza, Ponte Neira,
desembocadura do Chamoso.
•Pontes: Ponte Neira, Chamoso.
•Nora de Ponte Neira

46. Montaxe: Adela Leiro
Fotos: Adela Leiro, Mon Daporta