O espazo protexido abrangre os últimos 20 km de percorrido do río, desde a ponte romana de San Xurxo de Sacos (Cerdedo-Cotobade) á ponte do ferrocarril de Lérez (Pontevedra). Outras partes do curso do Lérez están protexidas formando parte dos espazos Serra do Cando e Serra do Candán. As augas do Lérez teñen unha gran riqueza biolóxica e as súas ribeiras conservan unha vexetación de gran interese. CONCELLOS: Campo Lameiro, Cerdedo-Cotobade e Pontevedra.

1. ESPAZOS NATURAIS
LIC Río Lérez

2. O espazo protexido abrangre os últimos 20 km de percorrido do río, desde a
ponte romana de San Xurxo de Sacos (Cerdedo-Cotobade) á ponte do ferrocarril
de Lérez (Pontevedra).
Outras partes do curso do Lérez están protexidas formando parte dos espazos
Serra do Cando e Serra do Candán.
As augas do Lérez teñen unha gran riqueza biolóxica e as súas ribeiras conservan
unha vexetación de gran interese.

3. SITUACIÓN: Tramo baixo do río
Lérez ata a súa desembocadura na
ría de Pontevedra. Localidades de
referencia: Pontevedra, A Lagoa-
Campo Lameiro.
SUPERFICIE: 150 ha
CONCELLOS: Campo Lameiro,
Cerdedo-Cotobade e Pontevedra
VALORES NATURAIS: bosques de
ribeira, flora e fauna, etnografía

4. PROTECCIÓN
•LIC (Lugar de Interese Comunitario) 29 de decembro de 2004
•ZEC (Zona Especial de Conservación), 31 de marzo de 2014.

5. CLIMA
Oceánico temperado, con invernos suaves e veráns secos.

6. XEOLOXÍA/RELEVO
O percorrido do río vai bastante encaixado e so se remansa en pequena zonas
perto da desembocadura. Hai varias illas, zonas de rápidos, canóns e praias
fluviais de areas ou de coios.
As rochas dominantes son os granitos

8. RÍO LÉREZ
Nace na Serra do Candán, nas abas do San Bento, na parroquia de Acibeiro, e
descende con fortes pendentes encaixándose e abríndose repetidas veces ao
longo dos seus cursos alto e medio, para discorrer lentamente no seu curso
baixo. Remata na ría de Pontevedra despois de 57 km de percorrido.
Na espazo protexido drena os concellos de Campo Lameiro, Cerdedo-Cotobade e
Pontevedra.
AFLUENTES POLA DEREITA: Calvos, Maneses, Gargalláns, Acevedo e Fontáns (Verducido).
AFLUENTES POLA ESQUERDA: Cutián, Valdeguía, Troita, Tenorio e Almofrei.

9. O Lérez en San Xurxo de Sacos, no comezo do espazo protexido

10. O Lérez en San Xurxo de Sacos

11. O Lérez en San Xurxo de Sacos

12. O Lérez en San Xurxo de Sacos

13. O Lérez en Lodeiro, no couto de pesca (Campo Lameiro)

14. O Lérez en Lodeiro

15. O Lérez en Lodeiro

16. O Lérez en Cutián

17. O Lérez en Gargallóns (Campo Lameiro)

18. O Lérez en Gargallóns (Campo Lameiro)

19. O Lérez en Gargallóns (Campo Lameiro)

20. O Lérez en Gargallóns (Campo Lameiro)

21. O Lérez entre Campo Lameiro e Cerdedo-Cotobade

22. O Lérez na praia fluvial do Canal entre Xeve (Pontevedra) e Castiñeira (Cotobade).

23. O Lérez en Calvelo

24. O Lérez entre Cerdedo-Cotobade e Pontevedra

25. O Lérez en Bora (Pontevedra)

26. RÍO ALMOFREI
Éo afluente máis importante do Lérez. Nace na Serra do Cando, e despois de percorre 26 km
por un trazado encaixado e accidentado xúntase co Lérez en Ponte Bora.

27. Encoro do Lérez en Bora, na confluencia co Almofrei

28. Presa de Bora

29. Presa de Bora

30. O Lérez en Mourente (Pontevedra)

31. O Lérez en Monteporreiro (Pontevedra).

32. Fonte do antigo balneario do Lérez e pasarela sobre o río

33. O Lérez entre Monteporreiro e Lérez

34. Fervenza de Lérez, no rego Fillagosa que
cae directamente ao río. Pódese ver
desde o paseo que segue o río desde
Monteporreiro.

35. O Lérez en Pontevedra, entre Monteporreiro e Lérez

36. O Lérez en Monteporreiro (Pontevedra)

37. Salón do Lérez en Pontevedra, no remate do espazo protexido.
Os salóns son puntos do curso baixo do río nos que a canle se
ensancha e, grazas á influencia da marea, as augas se remansan.

38. O mosteiro de San Bieito espéllase nun salón do Lérez

39. O río Lérez entrando na cidade de Pontevedra.
Praia fluvial e pontes do tren, no remate do espazo protexido

40. Pontes do tren e mosteiro de Lérez

41. TIPOS DE HÁBITATS DO ANEXO I
DA DIRECTIVA 92/43/CEE
-Esteiros
-Ríos dos pisos basal a montano con vexetación
de Ranunculion fluitantis e de Callitricho-
Batrachion
-Queirogais secos europeos
-Zonas subestépicas de gramíneas e anuais
do Thero-Brachypodietea
-Prados con molinias sobre substratos
calcáreos, turbosos ou arxilo-limosos (Molinion
caeruleae)
-Megaforbios eutrofos hidrófilos das orlas de
chaira e dos pisos montano a alpino
-Prados pobres de sega de baixa altitude
(Alopecurus pratensis, Sanguisorba officinalis)
-Encostas rochosas silíceas con vexetación
casmofítica
-Rochedos silíceos con vexetación pioneira
do Sedo-Scleranthion ou do Sedo albi-
Veronicion dillenii
-Bosques aluviais de Alnus glutinosa e Fraxinus
excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion
albae)
-Carballeiras galaico-portugueses con Quercus
robur e Quercus pyrenaica

42. FLORA
Nos bosques do Lérez atópanse amieiras, salgueiros, freixos, sabugueiros,
sanguiños, carballos e na parte do curso baixo eucaliptos.

43. Sabugueiro (Sambucus nigra)

44. Senecio nemorensis, atópase en bosques
húmidos e sombrizos á beira dos ríos.

45. A humidade e a sombra dos bosques de ribeira favorecen
o desenvolvementos de brións e fentos.

46. Nas augas remansadas hai espadanas, lirios, oucas, lentellas de auga, bricios,
espigas de auga, Myriophylum, pe de boi... e nas beiras fentos (dentabrú, fento
macho, fento femia, Blechnum...), herba salgueira, lúpulo, hedras, valdeba, silva,
salgueiriño, amarelle, menta de auga, violeta, reina, adelfiña, molinia...
As algas móvense ao ritmo que lles marca a corrente.

47. O pé de boi (Oenanthe aquatica) é unha das plantas máis comúns
nas zonas húmidas e soleadas (beiras de correntes, lameiros...).

48. Molinia caerulea

49. Carex...

50. Dentabrú ou palla real (Osmunda regalis)

51. Lythrum salicaria
Cáncaro (Primula vulgaris)

52. ESPECIES DE INTERESE
Cladonia subgenus Cladina
Narcissus bulbocodium
Narcissus cyclamineus
Narcissus triandrus
Ruscus aculeatus
Sphagnum spp.
Narcissus triandrus

53. CATÁLOGO GALEGO
DE ESPECIES AMEAZADAS
Fontinalis squamosa
Narcissus cyclamineus
Narcissus cyclamineus

54. FAUNA
Nas augas do Lérez hai troita, salmón, escalo, anguía, reo e na zona de influencia
das mareas, muxes. Ademais podemos atopar un grande número de insectos,
anfibios…
A vexetación das beiras acolle, sobre todo, aves de bosque e serve de refuxio a
mamíferos, réptiles e invertebrados.
Calopterix haemorrhoidalis
Calopterix virgo, macho. Cabaliños do demo,
libeliñas, gaiteiros... están sempre presentes na
beira da auga, dentro da que se desenvolven
antes de acadaren a fase adulta.

55. ESPECIES DE INTERESE
MAMÍFEROS
Canis lupus
Galemys pyrenaicus
Genetta genetta
Lutra lutra
Mustela erminea
Mustela putorius
Myotis myotis
Pipistrellus pipistrellus
Plecotus auritus
Rhinolophus ferrumequinum
Rhinolophus hipposideros
Lontra (Lutra lutra)
Furapresas
(Galemys
pyrenaicus)

56. AVES
Accipiter gentilis
Accipiter nisus
Actitis hypoleucos
Aegithalos caudatus
Alauda arvensis
Alcedo atthis
Anas platyrhynchos
Anthus trivialis
Apus apus
Ardea cinerea
Athene noctua
Buteo buteo
Caprimulgus europaeus
Certhia brachydactyla
Cettia cetti
Cinclus cinclus
Circus pygargus
Cisticola juncidis
Columba livia
Columba palumbus
Corvus corone
Coturnix coturnix
Cuculus canorus
Delichon urbica
Moucho (Athene noctua)

57. Galiña de río
(Gallinula chloropus)
Dendrocopos major
Egretta garzetta
Emberiza cia
Emberiza cirlus
Erithacus rubecula
Falco peregrinus
Falco subbuteo
Falco tinnunculus
Fulica atra
Gallinula chloropus
Garrulus glandarius
Hippolais polyglotta
Hirundo rustica
Jynx torquilla
Lanius collurio
Lullula arborea
Motacilla alba
Motacilla cinerea
Numenius phaeopus
Oriolus oriolus
Otus scops
Parus ater
Parus caeruleus
Parus cristatus
Parus major
Pernis apivorus
Lavandeira verdeal (Motacilla flava)

58. Phoenicurus ochruros
Phylloscopus ibericus
Pica pica
Picus viridis
Prunella modularis
Pyrrhula pyrrhula
Regulus ignicapilla
Riparia riparia
Saxicola torquata
Streptopelia decaocto
Streptopelia turtur
Strix aluco
Sylvia atricapilla
Sylvia melanocephala
Sylvia undata
Tachybaptus ruficollis
Tringa nebularia
Tringa totanus
Troglodytes troglodytes
Turdus merula
Turdus philomelos
Turdus viscivorus
Tyto alba
Upupa epops
Papuxa das amorias (Sylvia atricapilla)
Macho (arriba) e femia (abaixo)

59. Esgonzo común (Chalcides striatus)
RÉPTILES
Anguis fragilis
Chalcides striatus
Lacerta schreiberi
Natrix maura
Natrix natrix
Timon lepidus

60. Femia de pintafontes palmado
(Triturus helveticus)
ANFIBIOS
Bufo calamita
Chioglossa lusitanica
Discoglossus galganoi
Hyla molleri
Lissotriton boscai
Rana iberica
Triturus helveticus
Triturus marmoratus
Ra patilonga (Rana iberica)

61. Lamprea (Petromyzon marinus)
PEIXES
Petromyzon marinus
Salmo salar

62. Mexillón de río
(Margaritifera margaritifera)
INVERTEBRADOS
Cerambyx cerdo
Elona quimperiana
Hirudo medicinalis
Lucanus cervus
Macromia splendens
Margaritifera margaritifera
Oxygastra curtisii

63. Estroza ou rela (Hyla molleri)
CATÁLOGO GALEGO DE
ESPECIES AMEAZADAS
MAMÍFEROS
Galemys pyrenaicus
Myotis myotis
Rhinolophus ferrumequinum
Rhinolophus hipposideros
Galemys pyrenaicus
Myotis myotis
Rhinolophus ferrumequinum
Rhinolophus hipposideros
AVES
Circus pygargus
ANFIBIOS
Chioglossa lusitanica
Hyla molleri
Rana iberica
INVERTEBRADOS
Cerambyx cerdo
Elona quimperiana
Macromia splendens
Margaritifera margaritifera

64. ACTIVIDADES
-Pesca
-Abastecemento de auga para usos urbáns e industriais
-Enerxía hidroeléctrica
-Lecer

65. Central eléctrica en San Xurxo de Sacos

66. HISTORIA-PATRIMONIO CULTURAL
-As beiras do río Lérez foron habitadas desde tempos moi antigos. Por toda a
zona podemos atopar castros, mámoas, petróglifos... e diferentes mostras do
aproveitamento do río noutros tempos: muíños, atrancos, balnearios, fontes... e
obras relacionadas coa comunicación como pontes, pontellas, portos e pasais.

67. Balneario ou Fonte do Lérez
(Monteporreiro, Pontevedra): fundado por
Casimiro Gómez en 1904 e actualmente
abandoada. As augas abrollan a carón do
río e empregáronse en bebida para
problemas do aparato dixestivo.

68. Fonte do
antigo
balneario
Nas proximidades do balneario houbo, a
comezos do século XX, unha empresa
que embotellaba augas dos mananciais
medicinais que abrollan a carón do río
co nome de “Augas do Lérez”.

69. Restos da antiga central eléctrica
do Lérez en Monteporreiro

70. Ponte do Almofrei en Bora, unha ponte antiga e con historia, porque nela foi onde os
veciños da contorna derrotaron aos franceses no 1809.

71. Ponte Nova (século XVIII). En San Xurxo de Sacos, entre os lugares
de Fentans e O Outeiro. Aquí comeza o espazo protexido.

72. Mimosas na beira do río
PROBLEMAS
-Vertidos urbanos
-Especies invasoras
-Presas e outras obras na canle do río

73. O Lérez en Gargallóns
PUNTOS DE INTERESE
CAMPO LAMEIRO
-Refuxio de Pesca
-Praias fluviais
-Área de lecer de Lodeiro
-Gargallóns

74. O Lérez en Calvelo
CERDEDO-COTOBADE
-Ponte romana de San Xurxo de Sacos
-Portamirón
-Praia fluvial “O Canal” en Calvelo

75. Unha ruta indicada permite percorrer o río Lérez ata Bora
PONTEVEDRA
-Praia fluvial “O Canal” en Filgueira
-Encoro e presa de Bora
-Ponte medieval sobre o río Almofrei
-Pontes colgantes entre Mourente e Lérez
-Restos do balneario
-Salóns do Lérez (entre Lérez e Monteporreiro)

76. Montaxe: Adela Leiro, Mon Daporta
Debuxos: Mon Daporta
actualizado en agosto de 2017