1. บทที่ 10 แนวคิดในการบริหารยุคใหม่

2. การพัฒนาองค์การ (Organization Development) การพัฒนาองค์การเป็นการางแผนระยะยาวที่จะเพิ่มประสิทธิภาพขององค์การ โดยใช้ความรู้ทางพฤติกรรมศาสตร์เป็นแกนนำ วัตถุประสงค์ของการพัฒนาองค์การ เพื่อพัฒนาปรับปรุงเปลี่ยนแปลงองค์การให้ทันสมัยอยู่เสมอ ปรับตัวได้อย่างคล่องแคล่วกับสภาพงานในทุก ๆ ลักษณะเสมอ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหาร โดยการคัดค้นหาเทคนิคใหม่ ๆ มาใช้ เพื่อส่งเสริมให้เกิดความรู้สึกร่วมมือร่วมใจในการแก้ปัญหา เห็นประโยชน์ร่วมกัน เพิ่มพูนสัมพันธภาพอันดีระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ และผู้บังคับบัญชากับลูกน้อง ส่งเสริมให้ทุกระดับได้วางแผนปฏิบัติงาน โดยถือเป้าหมายเป็นหลัก เพิ่มความไว้เนื้อเชื่อใจ ไว้วางใจกันระหว่างสมาชิกในองค์การ สร้างระบบสื่อสารแบบเปิด ให้สมาชิกในองค์การติดต่อกันเข้าใจกันทุกวิถีทาง

3. หลักในการพัฒนาองค์การ มุ่งกระทำต่อองค์การเป็นส่วนรวม เน้นการพัฒนาองค์การให้ใหม่อยู่เสมอ ลดความขัดแย้งภายในและภายนอกองค์การ ใช้ความรู้ทางพฤติกรรมศาสตร์ในการแก้ปัญหา ยึดถือวิธีการทำงานเป็นทีม สร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกันในมวลสมาชิก ให้โอกาสแก่สมาชิกในการช่วยกันแก้ปัญหา สร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงาน

4. ขั้นตอนในการพัฒนาองการ ขั้นที่ 1 สร้างความเข้าใจ ให้เห็นความสำคัญในการพัฒนาองค์การ ขั้นที่ 2 การรวบรวมปัญหา จัดลำดับความสำคัญของปัญหา จุดอ่อน ขั้นที่ 3 วางแผนเพื่อพัฒนาองค์การ เน้นทีมงาน สร้างขวัญกำลังใจ ขั้นที่ 4 สร้างกลุ่มเพื่อพัฒนาองค์การ เป็นทีมร่วมกันคิดร่วมกันทำ ลดทิฐิ อิจฉา สร้างความรู้สึกที่ดีในการทำงาน ขึ้นที่ 5 การสอดแทรกกิจกรรมเพื่อพัฒนาองค์การ เริ่มจากแต่งตั้งคณะที่ปรึกษาที่มีความรู้ความสามารถ มี 4 ขั้นตอนคือ กำหนดข้อตกลงและความสัมพันธ์ระหว่างผู้เกี่ยวข้อง เน้นสมาชิก เลือกเวลาสถานที่และวิธีปฏิบัติงาน เลือกหัวหน้าทีมที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงาน ที่สามารถแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันได้ รวบรวมข้อมูล จากการสังเกต สัมภาษณ์ ฯลฯ สอดแทรกกิจกรรม เช่น การประชุม หรือให้คำปรึกษาเป็นรายบุคคล รายกลุ่ม

5. ข้อควรคิด ในการพัฒนาองค์การ การพัฒนาองค์การจะได้ผล อยู่ที่ผู้บังคับบัญชาหรือหัวหน้า ระบบค่านิยมทางสังคม ของไทยยังถือตัวถืออาวุโสเกรงใจกันอยู่ การพัฒนาองค์การ จำเป็นมากที่จะต้องได้ผู้มีหน้าที่ในการดำเนินงาน เข้าใจบทบาทอย่างแท้จริง ลึกซึ้ง ปราศจากอคติ จริงใจ พฤติกรมของคนหรือกลุ่ม เป็นตัวการสำคัญ มักขาดความจริงใจ รวมตัว ฉวยโอกาส แสวงหาผลประโยชน์ ปากกับใจไม่ตรงกัน อาฆาตริษยา

6. 2. การบริหารงานโดยยึดวัตถุประสงค์ Management by Objective เทคนิคการบริหารงานที่ให้โอกาสมาชิกทุกคนมีส่วนร่วมในการกำหนดวัตถุประสงค์ขององค์การและให้ทุกคนปฏิบัติงานโดยยึดวัตถุประสงค์ละเป้าหมายขององค์การเป็นหลัก แนวความคิดของ MBO แนวคิดที่ว่า “วัตถุประสงค์เป็นสิ่งจำเป็นต่อการบริหารงาน” แนวคิดเรื่อง “การนำวัตถุประสงค์มาใช้ควบคุมงาน” ให้มีประสิทธิภาพ แนวคิดที่ว่า “ความต้องการเป็นวัตถุประสงค์ของมนุษย์”

7. หลักการสำคัญของ MBO การกำหนดให้มีเป้าหมาย ภารกิจ และกิจกรรม หน้าที่ความรับผิดชอบขององค์การ ของทุกส่วนงาน และของทุกคนอย่างชัดเจน การกำหนดให้มีการวางแผนและควบคุมโดยมีการประสานงานที่สอดคล้องกัน การให้สมาชิกทุกระดับ มีส่วนในการกำหนดเป้าหมายและแผนงาน การใช้เป้าหมายเป็นเครื่องมือควบคุม ประเมิน และวัดผลการปฏิบัติงานขององค์การ งาน และ ตัวบุคคล พยายามใช้การวัดผลเป็นเครื่องมือในการพัฒนาองค์การ

8. กระบวนการของ MBO หรือขั้นตอนเป็นขั้น ๆ ดังนี้ ขั้นที่ 1 การกำหนดวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายหลักขององค์การ และเป้าหมายของส่วนงานลดหลั่นไปตามสายบังคับบัญชา ให้ผู้บังคับบัญชาและลูกนองร่วมกันพิจารณาวางโครงการ แผนการปฏิบัติงาน เรียงลำดับความสำคัญของงาน รวมทั้งกำหนดทรัพยากร เวลา และมาตรฐานในการปฏิบัติ เป้าหมาย ต้องเป็นลายลักษณ์อักษร เกี่ยวกับผลงานที่ต้องกระทำ มาตรฐานในการปฏิบัติ กำหนดเกณฑ์กลางเพื่อใช้วัดผลงาน ขั้นที่ 2 การมอบหมายอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบ ให้อิสระเต็มที่ในการปฏิบัติงาน ตลอดจนพร้อมให้คำปรึกษาแนะนำ ขั้นที่ 3 การตรวจสอบและแก้ไขปรับปรุงงานอย่างมีระบบ ผู้บังคับบัญชาตรวจสอบ ทบทวน ไม่ใช่จับผิด ขั้นที่ 4 วัดและประเมินค่าโดยเน้นที่วัตถุประสงค์และเป้าหมาย มีผู้ประเมิน ผู้ถูกประเมิน มุ่งพัฒนาศักยภาพ เน้นความสำเร็จ ใช้เป้าหมายและผลงานเป็นตัวประเมิน

9. กำหนดวัตถุประสงค์ และวางแผนร่วมกัน 2. มอบหมายอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบ 3. ตรวจสอบและแก้ไขปรับปรุงงานอย่างมีระบบ 4. วัดและประเมินค่าโดยเน้นที่วัตถุประสงค์และเป้าหมาย

10. ประโยชน์ของ MBO เป็นกระบวนการทำให้บรรลุเป้าหมาย โดยเกิดจากการมีส่วนร่วม ส่งเสริมให้เกิดการประสานงานระหว่างกันอย่างมีระบบ เกิดความผูกพัน มีขวัญที่ดี มีวิธีวัดและประเมินผลที่ยุติธรรม สามารถประเมินงบประมาณที่ได้ใช้จ่ายไปในแต่ละหน่วยงานได้ เป็นเครื่องช่วยให้การพัฒนาบุคคลเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ องค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้ MBO ประสบความสำเร็จ ผู้บริหารทุกระดับ ยอมรับการเปลี่ยนแปลง ต้องกระจายอำนาจ ระบบข้อมูลป้อนกลับ ถูกต้อง เพียงพอ ทุนกาล ทันสมัย ตัวผู้ปฏิบัติงาน ต้องยอมรับการทำงานเป็นทีมที่ดี

11. 3. กลุ่มพัฒนาคุณภาพ Quality Control Circle หมายถึง กลุ่มบุคคลหรือพนักงานในองค์การ รวมตัวกันตั้งแต่ 3 – 15 คน เพื่อทำกิจกรรมที่มีส่วนช่วยในการแก้ไขปัญหาในการทำงาน ปรับปรุงงาน และพัฒนางานหรือผลผลิตให้มีคุณภาพเป็นที่ประทับใจแก่ผู้ใช้บริการ ปรัชญาหรือแนวคิดพื้นฐาน เชื่อว่าสมาชิกทุกคนในองค์การมีส่วนช่วยพัฒนาองค์การได้ เชื่อว่าสมาชิกทุกคนสามารถสร้างคามสุขในชีวิตการทำงานของตนได้ เชื่อว่าสมาชิกทุกคนมีความสามารถในการพัฒนาองค์การได้

12. หลักการในการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่ม QCC 4 ขั้นตอนคือ การวางแผน การดำเนินการแก้ปัญหา การตรวจสอบและประเมินผลการแก้ปัญหา การนำผลไปปฏิบัติ A P D C วงจร Demming

13. เทคนิคการค้นหาสาเหตุที่ทำให้เกิดปัญหา ด้วยแผนภูมิก้างปลา

14. 4. การพัฒนาคุณภาพรวม Total Quality Control มีองค์ประกอบสำคัญดังนี้ เริ่มการวางแผนที่ดี ยึดหลักความพอใจของลูกค้า นำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ จัดระบบการประสานงานที่ดี มุ่งการบริหารตามวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างแน่นอน สร้างกลไกระบบประกันคุณภาพ กำหนดให้สมาชิกทุกคนสังกัดกลุ่มพัฒนาคุณภาพ QC

15. 5. ระบบการให้ข้อเสนอแนะ Suggestion System สังคมไทยมักมองผู้ให้ข้อเสนอแนะว่า “ตัวแสบ” หรืออ้างว่าข้อเสนอของคุณดีมาก แล้วเก็บไว้ ไม่นำมาพิจารณา หลักการของระบบการให้ข้อเสนอแนะ องค์การเปิดโอกาสให้ทุกคนเสนอแนะความคิดเห็นเพื่อพัฒนาองค์การ องค์การเปิดโอกาสให้บุคลากรมีส่วนร่วมเป็นเจ้าขององค์การ องค์การสนับสนุนความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของบุคลากร เพื่อแก้ไขข้อจำกัดของกลุ่มพัฒนาคุณภาพ QC

16. 6. การรีเอนจีเนียริ่ง Reengineering หมายถึง การรื้อและรวมทั้งปรับระบบองค์การ เพื่อให้เกิดการปรับปรุงและพัฒนาองค์การ ให้เกิดประสิทธิภาพทั้ง 4 ด้าน คือ การลดต้นทุน การเพิ่มคุณภาพของผลผลิต บริการ และความรวดเร็ว หลักการ ต้องไม่ยึดติดกับหลักการเก่า ๆ และแนวคิดเดิม ต้องให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใหม่ทั้งหมด ต้องเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่มโหฬาร ต้องเน้นกระบวนการทำงานโดยใช้บุคลากรน้อยที่สุด ต้องนำระบบเทคโนโลยี่สารสนเทศมาใช้ในกระบวนการทำงาน ต้องกำหนดตัวชี้วัดให้ชัดเจน ต้องจัดสายบังคับบัญชาให้สั้น แบบแนวราบ ต้องเน้นการให้ความสำคัญกับเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติงาน

17. กระบวนการ Reengineering ขั้นระดมพลัง 1) สร้างรูปแบบใหม่ของกระบวนการธุรกิจ 2) กำหนดทีมงานรับผิดชอบการ Reengineering 3) กำหนดยุทธศาสตร์ 4) ให้ความสำคัญในกระบวนการ Reengineering ขั้นวิเคราะห์ 1) กำหนดขอบเขตและทิศทางของธุรกิจ 2) ศึกษาความต้องการของผู้รับบริการ 3) ศึกษากระบวนการบริหารและจัดการในปัจจุบัน 4) ค้นหาจุดอ่อนของระบบปัจจุบัน 5) กำหนดเป้าหมายของระบบใหม่ ขั้นออกแบบกระบวนการธุรกิจใหม่ 1) กำหนดแนวคิดของกระบวนการบริหารและจัดการใหม่ 2) ออกแบบระบบงานใหม่ 3) พัฒนารายละเอียดของระบบงานใหม่ 4) ทดสอบระบบงานใหม่ 5) ประเมินผลระบบงานใหม่ ขั้นนำไปใช้ 1) ทดลองนำระบบงานใหม่ไปใช้โดยโครงการนำร่อง 2) ประเมินผลโดยการนำร่อง 3) ปรับปรุงและพัฒนาระบบงานให้ดียิ่งขึ้น 4) ปรับปรุงและพัฒนาระบบสนับสนุนให้มีประสิทธิภาพ 5) นำระบบงานใหม่มาใช้จริง

18. 7/ ไตเซ็น KAIZEN การค่อย ๆ ปรับปรุงงานในทุก ๆ ด้าน อย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอตลอดเวลา โดยให้โอกาสสมาชิกมีส่วนร่วม เป้าหมาย 1. ผลผลิตเพิ่มขึ้น 2. คุณภาพของผลผลิตดีขึ้น 3. ต้นทุนลดลง 4. ประหยัดเวลา 5. เพิ่มความปลอดภัย 6. เพิ่มขวัญกำลังใจ วิธีดำเนินการไคเซ็น 1 ศึกษาสังเกต เพื่อค้นหาปัญหาตามเป้าหมายขององค์การ 2 สืบสวนและตรวจตราสภาพการณ์ในปัจจุบัน 3 ออกแบบความคิดเมื่อแก้ไขปัญหาตามเป้าหมายขององค์การ 4 สะสางการจัดระบบงาน 5 ทดลองปฏิบัติเพื่อแก้ไขปัญหา 6 ติดตามผล 7 สรุปผล และทำรายงานพร้อมข้อเสนอแนะ

19. 8. การจัดการคุณภาพรวม Total Quality Management เป็นการจัดการปรับปรุงกิจการใหม่ทั้งหมดภายในองค์การทั้งผลผลิตและกระบวนการผลิต โดยเน้นที่ความพึงพอใจของลูกค้า มีลักษณะดังนี้ เน้นให้เกิดภาพลักษณ์ของคุณภาพสินค้าหรือบริการ ให้ความสำคัญของลูกค้าทั้งภายนอกและภายในองค์การ ใช้ระบบการทำงานเป็นทีม ให้บุคลากรทุกคนมีส่วนร่วม เป็นนโยบายและแผนขององค์การ สร้างอุปกรณ์และกระบวนการในการแก้ไขปัญหา มีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง จัดการศึกษาและฝึกอบรมให้บุคคลากรอย่างสม่ำเสมอ

20. หลักสำคัญของการ TQM คือ การรับฟังลูกค้าและหาทางตอบสนองความพึงพอใจของลูกค้า คณะผู้บริหารยึดมั่นในเรื่องการจัดการคุณภาพรวมและให้ทุกคนมีส่วนร่วม สมควรเน้น 3 เรื่อง คือ ความมุ่งมั่นของผู้บริหาร ความสัมพันธ์ของบุคลากร อุปกรณ์และกระบวนการแก้ไขปัญหาพร้อม

21. 9. แฟ้มสะสมงาน Portfolio เป็นแฟ้มที่รวบรวมบรรดาผลงานของบุคลากรในองค์การ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการประเมินผลงาน ประกอบการพิจารณาความดีความชอบ การจ่ายโบนัส การเลื่อนตำแหน่ง การลดตำแหน่ง แฟ้มสะสมงานจะประกอบด้วย (ในแฟ้มมีอะไรบ้าง?) สารบัญเนื้อหาสาระในแฟ้ม วัตถุประสงค์ เนื้อหาสาระของผลงาน การวัดและประเมินผลงาน ภาคผนวกและแหล่งอ้างอิง

22. 10. นวัตกรรม 5’ ส สะสาง Seiri เซริ เป็นวิธีการตรวจสอบสภาพการปฏิบัติงานทั้งกระบวนการปฏิบัติและผลการปฏิบัติ สะดวก Seiton เซตง เป็นวิธีจัดระบบงานให้ง่าย โปร่งใส รวดเร็ว ถูกต้องตามกฎเกณฑ์ สะอาด Seiso เซโซ เป็นวิธีจัดระบบงานให้สะอาด ดูงามตา สุขลักษณะ Seiketsu เซเกทสึ เป็นวิธีจัดระบบงานให้ถูกสุขลักษณะ เพื่อถนอมและรักษาทรัพยากรบุคคลสุขภาพกายใจดี สร้างนิสัย Shitsuke ชิสึเกะ เป็นวิธีจัดระบบงานเพื่อสร้างนิสัย เช่นให้พนักงานสวมหมวกนิรภัย

23. 11. ระบบคุณภาพตามมาตรฐานสากล ISO International Organization for Standardization 9001 เป็นอนุกรมมาตรฐานของการออกแบบ การดำเนินการผลิตหรือการบริหาร 9002 เป็นอนุกรมมาตรฐานของการดำเนินการผลิตสินค้าหรือการบริการ ( ไม่รวมการออกแบบ ) 9003 เป็นอนุกรมมาตรฐานของการตรวจสอบสินค้าหรือบริการ 9004 เป็นอนุกรมมาตรฐานในการบริหารงาน 14000 เป็นอนุกรมมาตรฐานว่าด้วยการจัดระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม 18000 เป็นอนุกรมมาตรฐานว่าด้วยระบบการจัดการอาชีวะอนามัยและความปลอดภัย