Downloaded 49 times
More Related Content
Microbiology4.5
- 1.
- 2. จุลชีววิทยา : Microbiology คือการศึกษาเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตซึ่งมองไม่เห็นด้วย ตาเปล่า ซึ่งเรียกว่าจุลินทรีย์ จุลินทรีย์ได้แก่ แบคทีเรีย โปรโตซัว ไวรัส เชื้อรา และ สาหร่าย Tassaneeya chuencharoen
- 3.
- 4. Tassaneeya chuencharoen Escherichia coli(เอสเชอริเชีย โคไล) : E. coli(อี.โคไล)
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
- 9. ประวัติศาสตร์ของจุลชีววิทยา แบคทีเรียถูกค้นพบเป็น ครั้งแรกโดยแอนโทนี แวน ลีเวนฮุก ในปี 1676(พ.ศ. 2219) Tassaneeya chuencharoen
- 10. ประวัติศาสตร์ของจุลชีววิทยา โดยใช้กล้องจุลทรรศน์เลนส์เดียวที่เขาออกแบบเองส่องจน พบ เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นนักจุลชีววิทยาคนแรกของโลก ศึกษาเกี่ยวกับเซลล์ของจุลินทรีย์ เช่น โปรโตซัว(protozoa) แบคทีเรีย (bacteria) สเปิร์ม และ เซลล์เม็ดเลือด เขาได้ชื่อว่าเป็นคนแรกที่ให้คาอธิบายเกี่ยวกับ เซลล์เม็ดเลือดแดง (red blood cells) Tassaneeya chuencharoen
- 11. สาขาของจุลชีววิทยา สรีรวิทยาของจุลินทรีย์ ศึกษาหน้าที่ทางชีวเคมี การเจริญเติบโต เมตาบอลิซึมและโครงสร้างของเซลล์ของ จุลินทรีย์ พันธุศาสตร์ของจุลินทรีย์ศึกษา ความสัมพันธ์ระหว่างหน้าที่ของเซลล์ ของจุลินทรีย์และการสร้างหรือควบคุมยีน สาขานี้มีความเกี่ยวข้องกับอณูชีววิทยา Tassaneeya chuencharoen
- 12. สาขาของจุลชีววิทยา จุลชีววิทยาทางการแพทย์ ศึกษาบทบาทของจุลินทรีย์ใน โรคของมนุษย์กระบวนการก่อโรคของจุลินทรีย์และระบาด วิทยา สาขานี้มีความเกี่ยวข้องกับพยาธิวิทยาและวิทยาภูมิคุ้มกัน จุลชีววิทยาของสิ่งแวดล้อมศึกษาหน้าที่และความหลากหลาย ของจุลินทรีย์ในสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติ รวมทั้งนิเวศวิทยา ของจุลินทรีย์ บทบาทของจุลินทรีย์ในวัฏจักรสารอาหาร Tassaneeya chuencharoen
- 13. สาขาของจุลชีววิทยา จุลชีววิทยาของอุตสาหกรรม ศึกษาการใช้จุลินทรีย์ใน กระบวนการทางอุตสาหกรรม ตัวอย่างเช่นการหมัก การบาบัด น้าเสีย สาขานี้มีความเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีชีวภาพ จุลชีววิทยาของอากาศ ศึกษาจุลินทรีย์ที่อยู่ในอากาศ จุลชีววิทยาของอาหาร ศึกษาการเน่าเสียของอาหารที่มีสาเหตุ จากจุลินทรีย์ Tassaneeya chuencharoen
- 14. ประโยชน์ของการศึกษาจุลชีววิทยา จุลินทรีย์บางชนิดก็มีความจาเป็นในกระบวนการที่เป็น ประโยชน์ เช่น การหมัก (ใช้ผลิตแอลกอฮอล์และผลิตภัณฑ์ต่างๆจากนม) การผลิตยาปฏิชีวนะและเป็นสื่อสาหรับโคลนนิ่งสิ่งมีชีวิต ชั้นสูงอย่างเช่นพืช นอกจากนี้ นักวิทยาศาสตร์ยังต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับจุลินทรีย์ ในการผลิตเอนไซม์ที่สาคัญๆด้วยวิธีทางเทคโนโลยีชีวภาพ Tassaneeya chuencharoen
- 15. หลักปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา การปฏิบัติการทางจุลชีววิทยาต้องอาศัยหลัก “ปลอดภัยไว้ก่อน (safety first)”เช่นเดียวกับ การปฏิบัติงานด้านอื่นๆ แต่มีลักษณะที่แตกต่าง จากงานด้านอื่นคือจะต้องเน้นเรื่องความสะอาด และปลอดภัยจากเชื้อจุลินทรีย์ Tassaneeya chuencharoen
- 16. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 1. ควรสวมเสื้อคลุมกันเปื้อน (สีขาว)ทุกครั้งเมื่อเข้าปฏิบัติการ 2. ต้องไม่นาวัสดุอุปกรณ์ที่ไม่จาเป็น เช่น กระเป๋ าหนังสือ หรือ อื่น ๆ มาวางไว้ในบริเวณที่จะปฏิบัติการ 3. ต้องทาความสะอาดโต๊ะปฏิบัติการ และเช็ดด้วยน้ายาฆ่าเชื้อ (เอทธิลแอลกอฮอล์70 เปอร์เซ็นต์) ทั้งก่อนและหลัง ปฏิบัติการ Tassaneeya chuencharoen
- 17. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 4. ต้องล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ และเช็ดมือด้วยน้ายาฆ่าเชื้อก่อนและ หลังปฏิบัติการทุกครั้ง 5. ต้องฆ่าเชื้อที่เข็มเขี่ย (needle) หรือห่วงเขี่ยเชื้อ (loop) ก่อนและหลัง การเขี่ยเชื้อทุกครั้ง โดยการเผาไฟบริเวณปลายอุปกรณ์ดังกล่าวให้ ร้อนแดงก่อน แล้วเผาเรื่อยมาจนร้อนแดงตลอดความยาวของเส้น ลวด และควรเผาให้เลยขึ้นมาถึงด้ามอีกเล็กน้อย ระวังอย่าให้มีเชื้อ เหลือติดอยู่บนปลายเส้นลวดของอุปกรณ์ดังกล่าวมากเกินไป เพราะ เชื้ออาจกระเด็นเปรอะเปื้อนระหว่างการเผาด้วยเปลวไฟ Tassaneeya chuencharoen
- 18. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 6. ห้ามวางเข็มหรือห่วงเขี่ยเชื้อบนพื้นโต๊ะปฏิบัติการ ควรจัดหาภาชนะ สาหรับใส่หรือวางอุปกรณ์ดังกล่าว 7.ให้ทิ้งอุปกรณ์ที่ปนเปื้อนเชื้อทุกชนิดในภาชนะที่มีน้ายาฆ่าเชื้อ 8. ปรับระดับเปลวไฟจากตะเกียงให้พอดี อย่าให้เปลวอ่อนหรือแรง จนเกินไป กรณีที่ใช้ตะเกียงบุนเสนต้องพยายามปรับให้เปลวไฟเป็น สีน้าเงินอย่าให้มีสีเหลือง และพยายามปรับเปลวไฟให้ต่าที่สุดเท่าที่ จะทาได้และเมื่อเลิกใช้ตะเกียงแล้วจะต้องดับไฟทันที ถ้าใช้แก๊ส จะต้องปิดวาล์วแก๊สที่ถังด้วย Tassaneeya chuencharoen
- 19. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 9. ควรเขี่ยเชื้อในบริเวณที่ไม่มีลมพัด ถ้าลมสงบจะดีมาก 10.หมั่นทบทวนเทคนิคเบื้องต้นทางจุลชีววิทยาให้แม่นยาที่สุด เช่น เทคนิคปลอดเชื้อ (aseptic technique) เทคนิคการถ่ายเชื้อ เทคนิคการปลูกเชื้อ 11. ถ้าเชื้อหกเปรอะปื้อนบริเวณปฏิบัติการให้รีบกาจัดเชื้อโดย เทลาดด้วยน้ายาฆ่าเชื้อ หรือเช็ดด้วยน้ายาฆ่าเชื้อให้ทั่วบริเวณ ด้วยความระมัดระวังและต้องแจ้งให้อาจารย์ผู้ควบคุมทราบ Tassaneeya chuencharoen
- 20. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 12. ถ้าเชื้อกระเด็นเข้าตา, ผิวหนัง,เศษแก้วบาด ให้แจ้งอาจารย์ที่ ควบคุมทราบทันที 13. ห้ามนาเชื้อจุลินทรีย์ออกนอกห้องปฏิบัติการ ก่อนได้รับอนุญาตจาก อาจารย์ผู้ควบคุมอย่างเด็ดขาด 14. ห้ามใช้ปากหรือลิ้น อม เลีย วัตถุต่างๆ เช่น ปากกา ไม้บรรทัด บุหรี่ ฯลฯ และห้ามดื่มหรือรับประทานอาหารหรือสิ่งใดๆ ใน ห้องปฏิบัติการโดยเด็ดขาด และหลีกเลี่ยงการกระทาใดๆ ซึ่งอาจทา ให้เกิดการติดเชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ Tassaneeya chuencharoen
- 21. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 15. หลอดอาหารหรือจานเพาะเชื้อที่ปลูกเชื้อแล้ว ก่อนนาไปบ่มจะต้อง เขียนบันทึกรายละเอียดที่จาเป็นด้วยปากกาหรือดินสอเขียนแก้ว ไว้บนอุปกรณ์ดังกล่าว หรืออาจเขียนไว้บนแผ่นกระดาษ แล้ววาง หรือติดไว้บนอุปกรณ์ดังกล่าว ให้ชัดเจนและระวังอย่าให้หาย เด็ดขาด รายละเอียดที่บันทึก เช่น รหัสเชื้อ (code number) หรือชื่อ เชื้อ อาหารที่ใช้ทดสอบ อุณหภูมิที่ใช้วันเดือนปีที่ปลูกเชื้อ วัน สิ้นสุดการทดลอง ผู้ดาเนินการทดลอง เป็นต้น นอกจากนี้อาจระบุ หมายเหตุที่ควรระมัดระวัง เช่น ห้ามเคลื่อนย้าย ห้ามเปลี่ยนอุณหภูมิ ห้ามเขย่า เป็นต้น Tassaneeya chuencharoen
- 22. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 16. เช็ดและทาความสะอาดอุปกรณ์ที่ใช้ในห้องปฏิบัติการอย่าง สม่าเสมอ เช่นหม้อนึ่งความดัน (autoclave) อ่างน้าควบคุม อุณหภูมิ (water bath) ตู้อบความร้อน (hot air oven) ตู้บ่มเชื้อ (incubator) เครื่องนับโคโลนี (colony counter) กล้อง จุลทรรศน์ เป็นต้น กรณีของกล้องจุลทรรศน์ถ้าต้องการทา ความสะอาดเลนส์ ต้องเช็ดด้วยกระดาษเช็ดเลนส์เท่านั้น ห้าม ใช้วัสดุอย่างอื่นเช็ดแทนโดยเด็ดขาด Tassaneeya chuencharoen
- 23. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 17. การทิ้งเศษอาหารที่เป็นวุ้น ควรใส่ในถุงพลาสติกแล้วนาไป ทิ้งในถังขยะที่จัดให้ห้ามทิ้งเศษอาหารวุ้นลงในอ่างน้าโดย เด็ดขาด เพราะเมื่อวุ้นแข็งตัวจะทาให้ท่อน้าอุดตันได้ 18. เครื่องแก้วที่บรรจุอาหารเลี้ยงเชื้อซึ่งใช้ทดสอบแล้ว ต้อง นาไปรวมไว้ในตะกร้าที่จัดให้ และควรรอนาไปฆ่าเชื้อ พร้อมๆ กัน เพื่อประหยัดพลังงาน Tassaneeya chuencharoen
- 24. สรุปเป็นแนวปฏิบัติการทางจุลชีววิทยา 19. อุปกรณ์เครื่องแก้วที่แตกเสียหาย ควรแยกทิ้งในถังขยะที่จัด ไว้ให้โดยเฉพาะและเมื่อเกิดการเสียหายจะต้องรีบแจ้งให้ เจ้าหน้าที่ประจาห้องปฏิบัติการหรืออาจารย์ผู้ควบคุมทราบ ทันที เพื่อจะได้พิจารณาการชดใช้ค่าเสียหายหรือดาเนินการ อย่างหนึ่งอย่างใดตามความเหมาะสม 20. ก่อนเบิกและคืนอุปกรณ์ทุกครั้งจะต้องตรวจสภาพเครื่องมือ ว่าอยู่ในสภาพเรียบร้อยสมบูรณ์ Tassaneeya chuencharoen
- 25. ลักษณะและโครงสร้างของแบคทีเรีย แบคทีเรียเป็นจุลินทรีย์ที่มีขนาดเล็กมาก มีลักษณะเซลล์เป็นแบบโพรคาริโอต (ไม่มีเยื่อ หุ้มนิวเคลียส) แต่ละชนิดจะมีขนาด รูปร่างและการจัดเรียง เซลล์ที่แตกต่างกัน Tassaneeya chuencharoen
- 26. ขนาดและรูปร่างของแบคทีเรีย แบคทีเรีย มีขนาด 0.5-10ไมครอน(micron) มีรูปร่าง ต่างๆกัน Tassaneeya chuencharoen
- 27. ขนาดและรูปร่างของแบคทีเรีย โดยทั่วไปมี 3 แบบด้วย ทรงกลม(sphere) เรียกว่า ค็อกคัส (coccus) หรือ ค็อกไค (cocci) ทรงกระบอกหรือรูปท่อน (rod) เรียกว่า บาซิลลัส (bacillus) หรือ บาซิลไล (bacilli) รูปเกลียว (spiral) ที่เรียกว่า สไปริลลัม (spirillum) หรือสไปริลไล (spirilli) Tassaneeya chuencharoen
- 28. ขนาดและรูปร่างของแบคทีเรีย ทรงกลม (sphere) :ค็อกคัส (coccus) หรือ ค็อกไค (cocci) - ค็อกคัส 2 เซลล์มาเรียงติดกัน เรียกว่า ดิโพลค็อกไค (diplococci) - หลายเซลล์เรียงกันเป็นสายยาวเรียกว่า สเตรปโตค็อกไค (streptococci) - สี่เซลล์เรียงกันเรียกว่า เทแทรด (tetrad)
- 29. ขนาดและรูปร่างของแบคทีเรีย ทรงกลม (sphere) :ค็อกคัส (coccus) หรือ ค็อกไค (cocci) - แปดเซลล์เรียงเป็นลูกบาศก์เรียกว่า ซาสินา (sarcina) - หลายเซลล์เรียงเป็นกลุ่มคล้ายพวงองุ่น เรียกว่า สแตฟฟิโลค็อกไค (staphylococci)
- 31. ขนาดและรูปร่างของแบคทีเรีย ทรงกระบอกหรือรูปท่อน (rod) :บาซิลลัส (bacillus) หรือ บาซิลไล (bacilli) - แบคทีเรียที่มีรูปร่างเซลล์ทรงกระบอกไม่ค่อย มี แบบแผนการเรียงตัวของเซลล์ที่เด่นชัดเท่าของเซลล์ ทรงกลม - แต่ในระยะของการเจริญเติบโตหรือขึ้นกับสภาพ ของการเพาะเลี้ยงในอาหารจะมีการเรียงตัว โดยทั่วไปมักอยู่เดี่ยวๆ
- 32. ขนาดและรูปร่างของแบคทีเรีย ทรงกระบอกหรือรูปท่อน (rod) :บาซิลลัส (bacillus) หรือ บาซิลไล (bacilli) -ยกเว้นเซลล์บางชนิดที่ทาให้เกิดโรคคอตีบ มักมีเซลล์เรียงติดกันเป็นชั้นหรือเป็นแถว (palisade arrangement) - เซลล์ที่ทาให้เกิดโรควัณโรคมักจะเรียงกัน 3 เซลล์เป็นกิ่งก้าน
- 33. ขนาดและรูปร่างของแบคทีเรีย รูปเกลียว (spiral) :สไปริลลัม (spirillum) หรือสไปริลไล (spirilli) - อยู่เป็นเซลล์เดี่ยวๆ - แต่ละชนิดมีความแตกต่างกันทั้งทางด้านความยาว จานวนเกลียว ความแข็งแรงของผนังเซลล์ - บางชนิดเซลล์ยาวและบิดเป็นเกลียวหลายเกลียว เช่น Treponema ซึ่งจัดเป็นสไปโรขีต (spirochete)
- 34. น่ารู้ นอกจากนี้ยังมีแบคทีเรียอีกหลายชนิดที่มีรูปร่าง แตกต่างไปจากที่กล่าวมาแล้ว เช่น Saprospiraมีความยาวมากถึง 500 ไมโครเมตร และรูปร่างเปลี่ยนแปลงได้จากแท่ง ตรงจนถึงรูปโค้ง เซลล์ของ Caulobacter sp, Tassaneeya chuencharoen
- 35. น่ารู้ แต่ละเซลล์เป็นรูปแท่งตรง หรือปลายแหลม เรียวทั้งสองข้างและมีก้าน (stalk)ยื่นออกมา จากปลายหนึ่ง Streptomyces มีไมซีเลียม (mycelium) ซึ่งเป็นเส้นใยที่แตกกิ่งก้านมาก และสืบพันธุ์โดยสร้างสปอร์ในอากาศ บางครั้ง เจริญโดยแตกหักของไมซีเลียม Tassaneeya chuencharoen
- 36.
- 37.
- 38.
- 39.
- 40. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ห่วงเขี่ยเชื้อและเข็มเขี่ยเชื้อ (Inoculating loop andneedle) - เป็นเครื่องมือที่ใช้สาหรับการถ่าย เชื้อแบคทีเรียจากภาชนะหนึ่งไปใส่ ในภาชนะหนึ่ง - ทาด้วยลวดที่เป็นตัวนาความร้อน ที่ดี เช่น nichrome หรือ platinum
- 41. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ห่วงเขี่ยเชื้อและเข็มเขี่ยเชื้อ (Inoculating loopand needle) - มีด้ามถือที่เป็นวัสดุที่ไม่นาความร้อน - ห่วงเขี่ยเชื้อมีลักษณะเป็นเส้นลวดมีปลายขดเป็น วงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 4 มิลลิเมตร - เข็มเขี่ยเชื้อนั้นปลายเหยียดตรง - เมื่อเวลาจะใช้เครื่องมือทั้งสองนี้จะต้องทาให้ปราศจาก เชื้อโดยการเผาจนกระทั่งลวดร้อนแดงและปล่อยให้เย็น ก่อนนามาใช้
- 42. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ตะเกียงแอลกอฮอล์ - ใช้แอลกอฮอล์เป็นเชื้อเพลิงเพื่อให้ได้เปลวเพลิงเพื่อให้ได้ เปลวไฟ - ใช้ประโยชน์เช่นเดียวกับตะเกียงก๊าซในกรณีที่ ห้องปฏิบัติการนั้นไม่มีก๊าซ -เปลวไฟจากตะเกียงแอลกอฮอล์ร้อนน้อย กว่าจากตะเกียงก๊าซมากจึงต้องใช้ เวลานานกว่าในการเผา เพื่อให้ปราศจากเชื้อ
- 43.
- 44. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ตะเกียงก๊าซ (Bunsen burner) -เป็นตะเกียงที่ใช้ก๊าซหุงต้มทาให้เกิด เปลวไฟสาหรับใช้เผาฆ่าเชื้อที่ติดอยู่ กับเครื่องมือบางอย่าง - เช่น เข็มเขี่ยเชื้อ ปิเปต หลอดทดลอง ปากคีบ เป็นเครื่องมือที่ใช้ในกันมาก ในการถ่ายเชื้อ
- 45. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา จานเพาะเชื้อ (Petri dish) -มีลักษณะคล้ายจานทรงกระบอกแบบ ตื้น 2 ใบ สวมประกบกันสนิท -โดยปกติทาด้วยแก้วหรือพลาสติกที่ทน ความร้อน - ใช้สาหรับใส่อาหารเลี้ยงเชื้อชนิดแข็ง (agar) ทาให้มีบริเวณเนื้อที่ผิว (surface area) กว้างเหมาะในการแยกเชื้อ แบคทีเรียจากตัวอย่างส่งตรวจโดยทั่วไป
- 46. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา หลอดเลี้ยงเชื้อ (Culture tube) -จาเป็นต้องใช้หลอดทดลอง (test tube) ขนาดต่างๆ จานวนมาก -เพื่อใช้ใส่อาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ หลอดทดลอง -มีทั้งแบบปิดด้วยจุกเกลียว (screw cap test tube) และแบบธรรมดาซึ่งใช้ สาลีอุดเป็นจุก
- 47. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา หลอดเลี้ยงเชื้อ (Culture tube) -อาหารเลี้ยงเชื้อที่บรรจุในหลอด ทดลองมีทั้งชนิดที่เป็นอาหารแข็ง ประเภทวุ้น (agar) และอาหารเหลว (broth) - เมื่อบรรจุอาหารในหลอดทดลอง แล้วจะต้องมีจุกปิดปากหลอดไว้เพื่อ ป้องกันไม่ให้เชื้อจุลินทรีย์อื่นปนเปื้อน
- 48. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา หลอดดักก๊าซ (Durham tube) -เป็นหลอดทดลองขนาดเล็กประมาณ 5x50 มิลลิเมตร - ใช้คว่าลงในหลอดทดลองขนาดปกติที่บรรจุอาหาร เลี้ยงเชื้อที่ต้องการทดสอบความสามารถในการใช้น้าตาล -แล้วให้กรดและก๊าซ CO2 ก๊าซที่เกิดขึ้นจะลอยขึ้น - จึงทาให้มีก๊าซจานวนหนึ่ง ดันไล่ที่ของของเหลวแล้วถูกขังอยู่ที่ก้นหลอดดักก๊าซ
- 49.
- 50. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ปิเปต (Pipette) - การถ่ายเชื้อในสภาพของเหลวหรือสารละลายจานวน มากจากหลอดทดลองจาเป็นต้องใช้ปิเปต -ในทางจุลชีววิทยาปิเปต ที่ใช้มักจะอุดปลายด้านที่ สาหรับดูดไว้กรองเชื้อไม่ให้ ผ่านเข้าปาก
- 51. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ปิเปต (Pipette) - เพื่อป้องกันเชื้อจากปากลงสู่อาหารเลี้ยงเชื้อ -สาหรับนักเรียนให้ใช้ลูกยางแดงในการดูดปล่อย สารละลายโดยใช้ปิเปต - ห้ามใช้ปากเนื่องจากนักเรียน ยังไม่มีความชานาญใน การทาปฏิบัติการทาง จุลชีววิทยา
- 52. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ชุดย้อมสี (Staining set) -ประกอบด้วยขวดสีต่างๆ หลายชนิด- สาหรับการย้อมสไลด์แบบ Gram’s stain, Acid fast stain หรือ Simple stain อื่นๆ -โดยมากนิยมใช้ขวดสีชา - เพื่อกันแสง เนื่องจากสารเคมีหลายชนิด เปลี่ยนสภาพได้ง่ายเมื่อถูกแสงสว่าง
- 53. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา เครื่องกรองแบคทีเรีย (Bacteriological filter) -จะมีแผ่นกรองแบคทีเรีย (membrane filter) - ซึ่งแผ่นกรองเหล่านี้มีรูขนาดเล็กมาก (0.22-0.45 ?m) จนกระทั่งตัวแบคทีเรียไม่สามารถผ่านได้(แต่ไวรัสผ่านได้) - ฉะนั้นสารที่ผ่านการกรองแล้วจะปราศจากแบคทีเรียและ สิ่งมีชีวิตอื่นๆ ที่มีขนาดใหญ่ กว่ารูของกระดาษกรอง
- 54. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ตู้บ่มเชื้อ (Incubator) - เป็นตู้อบที่สามารถปรับอุณหภูมิได้ตามความต้องการ -มีประโยชน์ในการเพาะเลี้ยง เชื้อแบคทีเรีย ซึ่งส่วนใหญ่เจริญ ได้ดีที่อุณหภูมิ 37C
- 55. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ตู้บ่มเชื้อ (Incubator) - วิธีใช้สะดวกเนื่องจากมีหน้าปัดสาหรับหมุนเลือก อุณหภูมิได้ตามที่ต้องการ -ภายในตู้จะมีระบบปรับ การไหลเวียนของอากาศทาให้ อุณหภูมิสม่าเสมอทั่วบริเวณต่างๆ ภายในตู้อบ
- 56. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ตู้เย็น (Refrigerator) - ใช้ในการเก็บอาหารเลี้ยงเชื้อที่ยังไม่ต้องการใช้สารเคมี และน้ายาที่จาเป็นต้องเก็บรักษาใน อุณหภูมิต่าๆเช่น ยาปฏิชีวนะ ซีรั่ม พลาสมา เลือด และอื่นๆ
- 57. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ตู้เย็น (Refrigerator) - ในกรณีที่ต้องการเก็บแบคทีเรียไว้เป็นเวลานานๆโดยไม่ ต้องการให้แบ่งตัวเพิ่มจานวนมาก อาจเก็บไว้ในตู้เย็นได้เช่นเดียวกัน (ยกเว้นเชื้อบางชนิดที่ตายได้ง่ายที่ อุณหภูมิต่าๆ)
- 58. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา อ่างน้าควบคุมอุณหภูมิ (Water bath) -เป็นอ่างน้าที่ปรับอุณหภูมิได้ตามความต้องการ - สามารถใช้บ่มเพาะเชื้อได้ในกรณีที่เลี้ยงเชื้อในอาหาร เหลวหรือในหลอดทดลอง -ใช้ในการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อ หรืออุ่นอาหารเลี้ยงเชื้อให้มีอุณหภูมิ เหมาะสมสาหรับการทดลอง
- 59. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา หม้อนึ่งฆ่าเชื้อภายใต้ความดันไอน้า (Autoclave) - เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ทุกชนิด -เป็นวิธีที่นิยมใช้กันมากซึ่งสามารถฆ่าเชื้อได้โดยอาศัย ความร้อนจากไอน้าเดือดภายใต้ ความดัน -ลักษณะของเครื่องเป็นภาชนะโลหะ รูปสี่เหลี่ยมหรือรูปทรงกระบอกมี ฝาปิดที่แข็งแรง
- 60. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา หม้อนึ่งฆ่าเชื้อภายใต้ความดันไอน้า (Autoclave) - ภายในมีช่องว่าง(chamber) สาหรับบรรจุสิ่งของที่ ต้องการฆ่าเชื้อในลักษณะเช่นเดียวกับการนึ่ง - ด้านล่างมีช่องว่างสาหรับบรรจุน้า - ซึ่งเมื่อต้มให้เดือดจะกลายเป็นไอ อัดแน่นอยู่ภายใน มีอุณหภูมิสูงถึง 121C ภายใต้ความดัน 15 ปอนด์/ตารางนิ้ว
- 61. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา หม้อนึ่งฆ่าเชื้อภายใต้ความดันไอน้า (Autoclave) - ตามปกติถ้าวัตถุอยู่ภายในสภาพนี้นาน10-15 นาที จะ ปราศจากสิ่งมีชีวิตทุกอย่าง (sterile) - เครื่องมือนี้ใช้กันมากในการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อ (media) และฆ่าเชื้อจากจานอาหาร, หลอดทดลอง ตลอดจนใช้ทาให้เครื่องมือเครื่อง ใช้ปราศจากเชื้อจุลินทรีย์
- 62.
- 63. การใช้อุปกรณ์และเครื่องมือทางจุลชีววิทยา ตู้อบความร้อน (Hot airoven) - เป็นตู้อบฆ่าเชื้อโดยใช้ความร้อนแห้ง (dry heat) ที่ อุณหภูมิสูงมาก เช่น อุณหภูมิ 160?Cนาน 1-2 ชั่วโมง - เครื่องมือแบบนี้เหมาะสาหรับ การทาลายเชื้อจากวัตถุสิ่งของที่ ทนความร้อน ไม่เสื่อมสลาย เมื่อสัมผัสกับความร้อนสูงโดยตรง - เช่น เครื่องแก้วต่างๆ เพื่อทาให้ปราศจากเชื้อก่อนที่ จะนามาใช้ในการทดลองทางจุลชีววิทยา
- 64.
- 66.
- 67.