Tài liệu bàn về các loại gãy xương chày ở trẻ em, chia thành ba vùng: đầu trên, thân, và đầu dưới xương chày. Điều trị và theo dõi các gãy này cần chú ý các yếu tố sinh học và lực cơ kéo, đồng thời cảnh báo về khả năng biến dạng sau điều trị. Những phương pháp phẫu thuật cũng được đề cập cụ thể, bao gồm nắn kín, bất động ngoài và kết hợp xương bên trong.

1. Gãy
xương
chày ở
trẻ em

2. Gãy xương chày chia thành
ba vùng khác nhau
như thế nào?
1. Gãy hành xương
đầu trên xương chày
2. Gãy thân xương chày
3. Gãy hành xương
đầu dưới xương chày

3. Đặc điểm của vùng
hành xương
đầu trên xương chày?
• Cấu trúc xương?
– Xương mỏng
• Mạch máu nuôi?
– Dồi dào
• Cơ che phủ?
– Cơ dày
• Khả năng lành xương?
– Tự điều chỉnh mạnh
– Lành xương nhanh

4. Bạn điều trị gãy hành xương này ra sao?
Nắn kín
Chấp nhận được?
Nói cách khác, bạn cần điều trị ca này tích cực hơn!!

5. Cách điều trị này có
phù hợp cho ca gãy này?
Bạn có biết tình trạng
đứa trẻ sau 6 tháng?
Đây là ca gãy
đơn giản,
không di lệch
Tất cả những gì
cần làm chỉ là
bó bột đùi bàn
chân

6. 6 tháng sauBs không nắn
thẳng
xương!!!!
Tôi đã quên báo
cho bà rằng loại
gãy này có thể
khiến xương
chày phát triển
nhanh hơn,
khiến chân cong
Bác sĩ nói vậy chỉ vì
bác sĩ đã không
nắn xương đúng!!!
Bạn có thể tiên đoán phản ứng của mẹ bệnh nhân?
Giải thích hiện tượng sinh học này
TRƯỚC KHI
bạn bắt đầu điều trị.
Điều đó sẽ giúp bạn rất nhiều!!

7. Đây là loại gãy cần được chú ý cẩn thận
Không đơn giản như hình X quang ban đầu

8. Có hai nhóm yếu tố quan trọng
dẫn đến biến dạng valgus?
1. Do thầy thuốc gây ra
Có thể tránh được
Do “Bề Trên” quyết định
2. Do sinh học

9. Có thể do thầy thuốc gây ra?
6 tháng sau
Gập góc vẫn còn
Sau nắn
Có phải do nắn chưa hoàn chỉnh?
Acceptable??
KHÔNG.
Chưa sửa hết
gập góc

10. Yếu tố sinh học quan trọng là gì?
Đối xứng?
Thật sự cả hai cùng xảy ra!!
Xương chày tăng phát triển
Như thế nào?
Không đối xứng?

11. TĂNG PHÁTTRIỂNSớm
Bên gãy Bên lành
X. chày gãy > X. chày bình thường
Nhưng tương đối cân xứng

12. Dần dần, tăng trưởng trở nên
MẤT CÂN ĐỐI

13. Trong > Ngoài
5 tháng
16 tháng

14. TĂNG PHÁT TRIỂNTại sao???
Các giả thuyết
MẤT CÂN ĐỐI

15. Do xương mác kìm hãm?
Xương chày thẳng trục
Xương mác gãy hoàn toàn
Dù vậy, vẫn xảy ra biến dạng valgus
1 năm sau

16. Thuyết tăng
phát triển
Mạch máu phía trong
dồi dào hơn (Ogden)
<

17. Khả năng tăng phát triển kéo dài bao lâu?
Năm 1
Năm 2
< gập góc
Tối đa
Tăng phát triển: trung bình 1 cm.

18. ĐiỀU TRỊ
Nắn càng hoàn chỉnh càng tốt
Phòng ngừa cả hai nhóm yếu tố
Cần đạt những gì?
1. Do thầy thuốc?

19. Nắn hoàn chỉnh
Tạo lực
varus mạnh
bẻ vào trong

20. Duy trì kết quả nắn
Độn gòn cẩn thận
các vùng chịu lực
tì đè

21. Giữ kết quả nắn
Thuôn bột và giữ
cho bột cứng
ở tư thế
varus

22. Dù nắn hoàn chỉnh
1 năm sau
Vẫn xảy ra biến dạng valgus

23. Rõ ràng, lâm sàng cẳng chân congCó cần chỉnh
cho thẳng?

24. Nếu bạn cắt xương sửa trục
Thẳng trục
Khởi đầu, kết quả tốt
Original
growth arrest
line
Mẹ bệnh nhân rất vuiBác sĩ giỏi quá.
Chân cháu
thẳng lại rồi!!

25. Có thể xảy ra điều gì?
1 năm sau Valgus tái diễn Đường tăng
trưởng mới
không cân đối
Bs đã mổ
không đúng!!
Mẹ bệnh nhân không còn vui nữa

26. Tốt nhất, nên chờ đợi
2 ½ năm sau
15 năm sau
Xương chày hình chữ S
Sửa ở các vùng sụn tiếp hợp
Bây giờ, mẹ bệnh nhân vui trở lại
Bs đã đúng
khi khuyên
nên chờ đợi

27. Nếu vẫn còn biến dạng
Valgus sau cắt xương sửa trục Điều trị bằng kềm sụn tiếp hợp

28. Điều này sẽ xảy
ra dù nắn chỉnh
thật tốt
Bạn nên nói gì ngay từ đầuXương chày sẽ
phát triển
nhanh hơn,
khiến cong cẳng
chân

29. Gãy thân xương chày

30. Ba loại gãy thân xương chày
1. Gãy thân xương chày đơn thuần
2. Gãy cả hai thân xương: chày và mác
Hai nhóm
b. Gãy chéo
3. Gãy do mỏi
a. Gãy ngang
Các loại gãy này không bị ảnh hưởng bởi các lực cơ kéo

31. Cần biết những gì trước khi
bắt đầu điều trị các loại gãy này?
1. Các lực cơ kéo
2. Các giới hạn về sự chấp nhận
3. Các nguyên tắc điều trị cho từng loại gãy

32. 1. Lực cơ kéo
Các ảnh hưởng của cơ
tùy thuộc vào tình trạng
nguyên vẹn của xương

33. 1. Gãy riêng
thân
xương chày
Nghiêng về đâu?
V
a
r
u
s
Các lực cơ
nào đã kéo?

34. Phức hợp cơ
sinh đôi – dép
tạo lực kéo
gây chồng ngắn
1. Gãy riêng
thân
xương chày
Thường chấn thương xoay đi kèm với kiểu gãy chéo
Varus
Xương mác còn nguyên sẽ ngăn di lệch chồng ngắn ở phía ngoàiChuyển lực cơ kéo
thành lực xoay

35. Đường gãy ngang
Gãy cả hai thân xương: chày và mác
Nghiêng về đâu?
V
a
l
g
u
sCác lực cơ gì
đã kéo?

36. Lệch tâm
Gây ra
lực kéo
valgus
Đường gãy ngangPhía trước,
cơ duỗi
Gãy cả hai thân xương chày và mác

37. Đặc điểm của kiểu gãy này?
3 mm.
Đường gãy
cả hai thân
xương chày
và mác
đều chéo

38. Bệnh nhân này được bó bột
đùi – bàn chân với gỗi duỗi
3 mm.
15 mm.
Lực kéo
của các cơ
bụng chân – dép
gây chồng ngắn
đáng kể
1 tuần
Dự kiến sẽ xảy ra
điều gì?
Các lực cơ nào
đang hoạt động?

39. 2. Các giới hạn của chấp nhận
Cần xem xét các mức giới hạn nào?
1. Chiều dài?
2. Gập góc?3.X
o a
y

40. 2. Các giới hạn của sự chấp nhận
1. Chiều dài?
Chồng ngắn bao nhiêu thì chấp nhận được?
Chấp nhận chồng ngắn đến 1 cm.

41. Có thể hy vọng hiện tượng
tăng trưởng đến mức nào?
2 năm sau
Xương chày tăng trưởng quá mức rất ít
Gần như bằng nhau
5 mm.
tăng trưởng
quá mức

42. < 8 tuổi > 8 tuổi
Chấp nhận
* Heinrich S D. Chapter 24: FRACTURES OF THE SHAFT OF THE TIBIA AND
FIBULA
Fractures in Children Vol III Lippincott-Raven 2001
gập góc đến mức nào?
Valgus ? 5 0 5 0
Varus ? 10 0 5 0
Gập góc mở ra sau ? 10 0 5 0
Gập góc mở ra trước? 5 0 0 0

43. < 8 tuổi > 8 tuổi
Chấp nhận
* Heinrich S D. Chapter 24: FRACTURES OF THE SHAFT OF THE TIBIA AND
FIBULA
Fractures in Children Vol III Lippincott-Raven 2001
chồng
ngắn
đến mức nào?
10 mm. 5 mm.

44. < 8 tuổi > 8 tuổi
Chấp nhận
* Heinrich S D. Chapter 24: FRACTURES OF THE SHAFT OF THE TIBIA AND
FIBULA
Fractures in Children Vol III Lippincott-Raven 2001
đến mức nào?
5 0 5 0
3.X
o
a
y

45. sang
bên
Chấp nhận
đến mức nào?
< 10 tuổi? > 50 %
>10 tuổi? < 50 %

46. Sang
Bên
2 months
OK miễn là da
không bị tổn hại
Thường tự điều chỉnh

47. Bảo tồn
3. Điều trị các loại gãy
Phần lớn các ca gãy thân xương chày
ở trẻ em được điều trị như thế nào?

48. 1. Gãy thân xương chày đơn thuần
Phần lớn các ca gãy này được điều trị bảo tồn
Thực tế, khó kiểm soát xương chày nếu không mổ
Sau nắn 2 tuần
100
gập góc varus
3 tháng
Không biến dạng lâm sàng

49. Khám lâm sàng một cách căn bản?

50. Biến dạng tạo hình của xương mác gây ra di lệch gập góc và xoay

51. Xương mác biến dạng tạo hình
X quang không cung cấp tất cả các thông tin
Không phải lúc nào
cũng chỉ tập trung
chú ý xương chày
Yếu tố gây biến dạng
có thể nằm ở xương mác
Cần đối chiếu X quang
với biến dạng lâm sàng

52. Tạo ra
Lực đè trên
một điểm tựa
2 phút
Liên tục
Điều trị ca này như thế nào?Nắn cong tạo hình cần lực
mạnh mẽ và liên tục

53. 2. Gãy cả hai thân xương chày và mác –
gãy ngang
Có khuynh hướng bị
kéo thành valgus
Do vậy,
cần đặt lực
thuôn bột
kiểu varus

54. Trước bóThuôn bột varus
Xẻ múi cam
Cần lót gòn cẩn thận ở các mắt cá
2. Cả hai thân xương chày và mác- gãy ngangNhưng nếu có di lệch valgus?

55. 2. Gãy cả hai thân xương chày và mác –
gãy chéo
Cần trung hòa lực kéo
của khối cơ
bụng chân – dép

56. Phòng ngừa:
Tư thế chân khi bó bột:
Gối gập
Cổ chân gập lòng
Làm
chùngkhốicơbụngchân
–dép
Và theo dõi sát với phim X quang,
phát hiện chồng ngắn

57. Các phương pháp phẫu thuật
(theo thứ tự từ xâm lấn ít đến nhiều)
1. Nắn kín, xuyên kim qua da
2. Bất động ngoài
3. Mổ nắn – Kết hợp xương bên trong

58. 1. Nắn kín, xuyên kim qua da
• Dễ xuyên, dễ rút
• Hữu ích cho trường hợp gãy
vùng hành xương
• Tỉ lệ nhiễm trùng hơi cao
• Kém vững
Xuyên kim chéo

59. Kim chéo 2 tuổi, chấn thương bẻ mạnh
Sưng phần mềm nhiều và gãy xương
Khiến không thể bó bột
Xuyên kim chéo qua da,
Tạo ra cố định vững tạm thời

60. Khó xuyên kim chéo khi gãy thân xương
Sau khi nắn và cắt lọc
Không phải là
cấu trúc rất vững
Gãy hở độ I

61. 2 ½ tuổi, có gãy thân xương đùi cùng bên
Khó giữ được ổ gãy này với bột bụng - đùi - bàn chân

62. Giữ vững ổ gãy nhờ đinh nội tủy

63. 10 tuổi, sưng nhiều và nổi bóng nướcKiểu gãy: cả hai thân xương với đường gãy chéo
Cảm giác là ca gãy này
sẽ có nhiều nguy cơ chồng ngắn

64. Đinh nội tủy lớn và cứng, lấp đầy
lòng tủy, giảm nguy cơ chồng ngắn

65. 8 tuổi, tổn thương lột găng kèm gãy thân xương
Cần cắt lọc rộngDự kiến cần các phẫu thuật che phủ
rộng lớn trong tương lai

66. Làm thế nào để có thể cố định ổ gãy
mà không gây khó khăn cho các phẫu thuật
che phủ phần mềm trong tương lai?
Đinh dẻo nội tủy cho phép giữ vững ổ gãy
đồng thời cho phép tiến hành
các phẫu thuật che phủ phần mềm
Cách kết hợp xương này được dùng
trước khi các đinh dẻo ra đời
6 tháng sau mổ
Lỗi kỹ thuật nào khi dùng đinh nội tủy?Đinh nội tủy nên đưa vào XUÔI DÒNG!!

67. Bất động ngoàiChỉ định lý tưởng
Gãy hở kèm chèn ép khoangGiữ vững ổ gãy trong khi
tiến hành che phủ phần mềm

68. Tốt cho việc khôi phục chiều dài
3 mm.
Do bó bột đùi – bàn chân với gối duỗi
15 mm.
Lực kéo của cơ
bụng chân – dép
gây chồng ngắn
đáng kể
1 tuần
Gãy cả hai thân xương với đường gãy chéo

69. Khôi phục chiều dài
với khung bất động ngoài
Giải pháp

70. 4 tuổi,
cha lái xe
cắt cỏ
cán lên
chân bé
Mất 1 giờ để
lấy sạch cỏ
khỏi vết thương
Thích hợp cho mục tiêu bất động tạm
đến khi sửa chữa xong mô mềm

71. Dùng khung bất động ngoài
bắc cầu qua khớp gối

72. Gãy nát phía dưới có thể cần
khung bất động ngoài lai
Sáu tuổi, cha lùi xe
vô tình cán chân bé
Đinh 1
bên
Vòng

73. Đinh 1
bên
Nối xuống
bàn chân
Vòng

74. Lý tưởng cho
Trường hợp mất xươngxương

75. 15 tuổi
Gãy hở độ II
Sau cắt lọc
Khung cố định ngoài

76. Mảnh xương đâu rồi?
Hãy quay lại
hiện trường
tai nạn
Mất thứ gì đó

77. Hiện trường tai nạn
Mảnh xương bị bỏ lại trên đường

78. Kéo dài can
đoạn gần
Ép nơi mất
xương
Chỉ định lý tưởng cho:
DI CHUYỂN KHỐI XƯƠNG

79. Nẹp vít
1. Hiếm khi dùng
2. Cần phẫu tích rộng để tháo
nẹp vít
3. Lý tưởng cho trường hợp có
chèn ép khoang
4. Hữu ích cho bệnh nhân
hemophilia, vốn cần kết hợp
xương vững chắc

80. Nẹp vít
Cần phẫu tích rộng rãi
Để lại hốc trống lớn trên xương
Cần bất động sau tháo nẹp vít

81. Cám ơn