STRATEJIK YÖNETIM




GENEL ÇEVRE ANALİZİ


                          Mustafa ATİKER




                                           7 Aralık 2012
İşletme sahiplerinde, yöneticilerinde ve tüm
girişimcilerde;                                   İŞLETME
                                                   ALGISI

• Ticari işletmelerin sahiplerinden,
  ortaklarından ve yöneticilerinden ayrı bir
  kişilik olduğu,

• Karşılanması gereken ihtiyaçları olduğu,

• Geleceğe dair beklenti ve hedeflerinin olması
  gerektiği

algısının oluşması ve bunun yerleşmesi
gerekmektedir.
“Aile şirketleri hayat gibidir. Doğarlar
                        ve ölürler, fakat arada geçen zamanın
                        ne kadar süreceğini kimse bilemez”
     Pina Amarelli
        İş Kadını
Les Henokiens Derneği
         Başkanı




                         “Bizim büyük olmak gibi bir hedefimiz
                         yok. Biz en iyi olmayı hedefliyoruz”
    Hiroshi Okuda
 Toyota Motor Corp.
Başkanı (1995 – 2006)
Dünya’da Şirket Yaşam Süreleri


• Dünya’nın bilinen en yaşlı şirketi
  Japon Kongo Gumi şirketidir .

• 578 yılında kurulmuş, 2006 yılında
  iflas ederek başka bir şirkete
  satılmıştır.

  200 yaşının üstünde;

  Japonya’da 3.146 firma,
  Almanya’da 837 firma,
  Hollanda’da 222 firma,
  Fransa’da ise 196 firma
Türkiye’de Şirket Yaşam Süreleri


  • Türkiye’nin bilinen en yaşlı şirketi
  Hacı Bekir Lokumları’ dır.


  • 1777 yılında kurulmuş olan Hacı
    Bekir Lokumları ve 235 yıldır
    hayattadır.


  • Türkiye’de 200 yaşını aşmış olan
    tek firma yine Hacı Bekir
    Lokumlarıdır.
Sistem ve Entropi Gerçeği

          Sistem, birbiriyle ilişkili ve ortak amaçlara
          sahip elemanların, girişimci bir anlayış
          tarafından bir araya getirilmesiyle
          oluşturulmuş anlamlı bir bütündür.

          Alt sistemlerin toplamı hiçbir zaman
          sistemden daha büyük değildir.

          Çünkü hiçbir alt sistem, sistemden daha
          önemli değildir.


İşletme
          İnsan vücudu da bir sistem çerçevesinde
          çalışır.

          Solunum sistemi, dolaşım sistemi, sindirim
          sistemi insan vücudunun alt sistemleridir.
Sistem ve Entropi Gerçeği


Entropi, tüm sistemlerin genetik olarak
düzensizliğe, bozulmaya eğilimli olmasıdır.


Tüm sistemler entropi gerçeğinin var
olduğu bir çevrede varlıklarını sürdürmek
zorundadır.


Her biri bir sistem olan işletmeler entropi
gerçeğine karşı bir iradenin desteğine
muhtaçtır.

Aksi takdirde yaşam süreleri çok uzun
olmayabilir.
Stratejik Yönetim

• Uzun ömürlü bir yaşam
                                                     Nereye varmak
                                                        istiyoruz?



                • Rekabet Üstünlüğü




       Şu anda
      neredeyiz?                      • Ortalamanın üzerinde bir
                                        getiri
Stratejik Yönetim Süreci




                                   Stratejik
Bilgi ve   Dış ve İç                               Stratejik     Stratejik
                        Strateji     Karar
  Veri      Çevre
                       Oluşturma    verme         Uygulama       Kontrol
Toplama     Analizi
                                   ve Seçim




                                       Stratejik Analiz Süreci
Stratejik Analiz Süreci



                     İşletme Dışı Çevre Analizi
                                                                  İşletme İçi Çevre Analizi



 Genel(Uzak) Çevre
      Analizi                          Yakın Çevre Analizi              İşletme İçi Çevre
- Politik
                                                                              Analizi
                                       - Tedarikçiler
- Yasal                                                               - Yönetim
                                       - Müşteriler
- Ekonomik                                                            - Finans ve Muhasebe
                                       - Rakipler
- Sosyo - kültürel                                                    - İnsan Kaynakları
                                       - İkame Ürünler
- Demografik                                                          - Üretim
                                       - Finansal Kuruluşlar
- Teknolojik                                                          - Pazarlama
                                       - Sendikalar
- Uluslararası

                                                                      Üstünlük ve Zayıflıklar

                 Fırsat ve Tehditler
Genel Çevre Analizi


Çevre: Bir kişi veya topluluğu etkileyen, fiziksel ve
sosyal şartların toplamı olarak ifade edilmektedir.

İşletme çevresi : İşletmeleri ve onların faaliyetlerini
etkileyen işletme dışı her türlü şartların toplamıdır.

Çevre analizi: Kuruluşun kontrolü dışındaki koşulların
ve eğilimlerin incelenerek, kuruluş için kritik olan fırsat
ve tehditlerin belirlenmesidir.

Fırsatlar, kuruluşun kontrolü dışında gerçekleşen ve
kuruluşa avantaj sağlaması muhtemel olan etkenler
ya da durumlardır.

Tehditler, kuruluşun kontrolü dışında gerçekleşen,
olumsuz etkilerinin engellenmesi veya sınırlandırılması
gereken unsurlardır.
Genel Çevre Analizi




Reaktif (Uyumcul)   Proaktif (Düzenleyici)
Genel Çevre Analizi


    • Politik Çevre

Politik çevre, işletmenin faaliyette bulunduğu ülkede
merkezi ve yerel resmi makamların ve bunlara bağlı
kuruluşların siyasi otoritesini sağladığı ve kullandığı
ortam olarak tanımlanabilir.

Siyasi iradenin izlemekte olduğu;

• Çevre politikaları,
• Medya politikası,
• Sübvansiyonlar,
• İstidam politikası,
• Para politikası,
• Maliye politikası gibi faktörler,
  ile
• Siyasi ilişkiler,
• Kurumlar arası ilişkiler.
Genel Çevre Analizi


• Yasal Çevre

  Politik çevre faktörleri tarafından yapılmak
  ve uygulanmak istenen yasal düzenlemeler.

  İşletmeler herhangi bir yasal düzenlemenin
  düzenleme öncesi ve düzenleme sonrası
  etkilerini değerlendirmeli, gerekiyorsa gerekli
  tedbirleri almalıdır.

  •   Ticaret Hukuku,
  •   Borçlar Hukuku,
  •   Eşya Hukuku,
  •   İcra İflas Hukuku,
  •   Vergi Hukuku,
  •   İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku,
  •    Rekabet Hukuku,
  •   Marka Hukuku vb.
Genel Çevre Analizi



• Ekonomik Çevre


  Ekonomik çevre doğal kaynaklar, işgücü,
  sermaye, girişimcilik, bilgi gibi üretim
  faktörlerinin kullanılması sonucu mal ve
  hizmetlerin ortaya çıktığı, mübadele edildiği
  ve her gün milyonlarca ekonomik faaliyetin
  gerçekleştiği bir ortamdır.

  •   Milli gelirin yapısı,
  •   Ekonomik büyüme ve yatırımlar,
  •   Enflasyonist ve deflasyonist eğilimler,
  •   Ekonominin gelişme devresi,
  •   Hükümetin ekonomi politikaları,
  •   Ekonominin gelişme devresi.
Genel Çevre Analizi



• Sosyo - kültürel Çevre


  Toplumun kültüründe, yapısında, dünya
  görüşlerinde, geleneklerinde ve
  alışkanlıklarında meydana gelen her türlü
  değişikliklerdir.

  Toplumun;

  • Tasarruf ve harcama eğilimleri,
  • Modaya düşkünlüğü,
  • Kaliteye ya da gösterişe önem vermesi,
  • Ailede kadının rolünün artıp, kocanın
    rolünün azalması,
  • Toplumun manevi değerleri.
Genel Çevre Analizi



• Demografik Çevre


İşletmelerin faaliyette bulunduğu çevredeki
nüfusun yapısı, trendleri ile ilgili unsurlardır.

•   Nüfusun sayısal büyüklüğü,
•   Nüfus trendleri, yapısı ve özellikleri,
•   Kadın – erkek nüfus oranları,
•   Yaş grupları,
•   Etnik yapı,
•   Bölgeler arası nüfus dağılımı,
•   Bölgeler arası nüfus hareketleri,
•   Gelir dağılımı,
•   Eğitim durumu.
Genel Çevre Analizi



• Teknolojik Çevre


  İşletmelerin çalışmalarını   etkileyen   ve
  yönlendiren her türlü teknolojik gelişme
  işletmelerin      teknolojik        çevresini
  oluşturmaktadır.

  Gelişen,

  •   Üretim teknolojileri,
  •   İletişim teknolojileri,
  •   Ulaşım teknolojileri,
  •   Kargo ve nakliye teknolojileri,
  •   Sanal mağaza (e-ticaret) uygulamaları,
  •   Sanal bankacılık uygulamaları.
Genel Çevre Analizi



• Uluslararası Çevre


  İşletmelerin faaliyetleri esnasında yerleşik
  olarak faaliyet gösterdikleri ülkenin dışında
  meydana gelen her türlü ticari, ekonomik
  ve siyasi gelişme işletmelerin uluslararası
  çevresini oluşturmaktadır.

  Komşu ülkelerde meydana gelen;

  •   Siyasi kriz yada çalkantılar,
  •   Askeri karmaşalar, olası savaş tehditleri,
  •   Meydana gelen savaşlar,
  •   Ülker arası ticari anlaşmalar,
  •   Ekonomik ve siyasi birlikler vb.
SONUÇ OLARAK


İşletmelerin;
• Mutlaka karşılanması gereken ihtiyaçları olan,
• Yaşamlarını sürdürdükleri ortamları etkileyen, etkilediğinden
    daha büyük bir oranda etkilenen,
• Bir yaşam döngüsü içerisin de varlıklarını sürdüren,
• Yaşam döngüsü boyunca karşısına çıkan zorlukları aşabilmesi
    için esnek ve rasyonel projeksiyonlara ihtiyacı olan,
• Sürekli değişim içerisinde olması ve kendini güncellemesi
    gereken bir organizasyon olduğu yaklaşımının işletmecilik ve
    yönetim kültürüne yerleşmesi gerekmektedir.

Böylelikle;
• İşletme çevresinin sürekli analizi,
• Fırsat ve tehditlerin zamanında öngörülmesi,
• Fırsatların kazanımlara çevrilmesi,
• Tehditlerin bertaraf edilmesi mümkün olabilecektir..
Picasso& yorum
Velazquez & orjinal
Picasso   Velazquez
Teşekkürler….

Genel Çevre Analizi

  • 1.
    STRATEJIK YÖNETIM GENEL ÇEVREANALİZİ Mustafa ATİKER 7 Aralık 2012
  • 2.
    İşletme sahiplerinde, yöneticilerindeve tüm girişimcilerde; İŞLETME ALGISI • Ticari işletmelerin sahiplerinden, ortaklarından ve yöneticilerinden ayrı bir kişilik olduğu, • Karşılanması gereken ihtiyaçları olduğu, • Geleceğe dair beklenti ve hedeflerinin olması gerektiği algısının oluşması ve bunun yerleşmesi gerekmektedir.
  • 3.
    “Aile şirketleri hayatgibidir. Doğarlar ve ölürler, fakat arada geçen zamanın ne kadar süreceğini kimse bilemez” Pina Amarelli İş Kadını Les Henokiens Derneği Başkanı “Bizim büyük olmak gibi bir hedefimiz yok. Biz en iyi olmayı hedefliyoruz” Hiroshi Okuda Toyota Motor Corp. Başkanı (1995 – 2006)
  • 4.
    Dünya’da Şirket YaşamSüreleri • Dünya’nın bilinen en yaşlı şirketi Japon Kongo Gumi şirketidir . • 578 yılında kurulmuş, 2006 yılında iflas ederek başka bir şirkete satılmıştır. 200 yaşının üstünde; Japonya’da 3.146 firma, Almanya’da 837 firma, Hollanda’da 222 firma, Fransa’da ise 196 firma
  • 5.
    Türkiye’de Şirket YaşamSüreleri • Türkiye’nin bilinen en yaşlı şirketi Hacı Bekir Lokumları’ dır. • 1777 yılında kurulmuş olan Hacı Bekir Lokumları ve 235 yıldır hayattadır. • Türkiye’de 200 yaşını aşmış olan tek firma yine Hacı Bekir Lokumlarıdır.
  • 6.
    Sistem ve EntropiGerçeği Sistem, birbiriyle ilişkili ve ortak amaçlara sahip elemanların, girişimci bir anlayış tarafından bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş anlamlı bir bütündür. Alt sistemlerin toplamı hiçbir zaman sistemden daha büyük değildir. Çünkü hiçbir alt sistem, sistemden daha önemli değildir. İşletme İnsan vücudu da bir sistem çerçevesinde çalışır. Solunum sistemi, dolaşım sistemi, sindirim sistemi insan vücudunun alt sistemleridir.
  • 7.
    Sistem ve EntropiGerçeği Entropi, tüm sistemlerin genetik olarak düzensizliğe, bozulmaya eğilimli olmasıdır. Tüm sistemler entropi gerçeğinin var olduğu bir çevrede varlıklarını sürdürmek zorundadır. Her biri bir sistem olan işletmeler entropi gerçeğine karşı bir iradenin desteğine muhtaçtır. Aksi takdirde yaşam süreleri çok uzun olmayabilir.
  • 8.
    Stratejik Yönetim • Uzunömürlü bir yaşam Nereye varmak istiyoruz? • Rekabet Üstünlüğü Şu anda neredeyiz? • Ortalamanın üzerinde bir getiri
  • 9.
    Stratejik Yönetim Süreci Stratejik Bilgi ve Dış ve İç Stratejik Stratejik Strateji Karar Veri Çevre Oluşturma verme Uygulama Kontrol Toplama Analizi ve Seçim Stratejik Analiz Süreci
  • 10.
    Stratejik Analiz Süreci İşletme Dışı Çevre Analizi İşletme İçi Çevre Analizi Genel(Uzak) Çevre Analizi Yakın Çevre Analizi İşletme İçi Çevre - Politik Analizi - Tedarikçiler - Yasal - Yönetim - Müşteriler - Ekonomik - Finans ve Muhasebe - Rakipler - Sosyo - kültürel - İnsan Kaynakları - İkame Ürünler - Demografik - Üretim - Finansal Kuruluşlar - Teknolojik - Pazarlama - Sendikalar - Uluslararası Üstünlük ve Zayıflıklar Fırsat ve Tehditler
  • 11.
    Genel Çevre Analizi Çevre:Bir kişi veya topluluğu etkileyen, fiziksel ve sosyal şartların toplamı olarak ifade edilmektedir. İşletme çevresi : İşletmeleri ve onların faaliyetlerini etkileyen işletme dışı her türlü şartların toplamıdır. Çevre analizi: Kuruluşun kontrolü dışındaki koşulların ve eğilimlerin incelenerek, kuruluş için kritik olan fırsat ve tehditlerin belirlenmesidir. Fırsatlar, kuruluşun kontrolü dışında gerçekleşen ve kuruluşa avantaj sağlaması muhtemel olan etkenler ya da durumlardır. Tehditler, kuruluşun kontrolü dışında gerçekleşen, olumsuz etkilerinin engellenmesi veya sınırlandırılması gereken unsurlardır.
  • 12.
    Genel Çevre Analizi Reaktif(Uyumcul) Proaktif (Düzenleyici)
  • 13.
    Genel Çevre Analizi • Politik Çevre Politik çevre, işletmenin faaliyette bulunduğu ülkede merkezi ve yerel resmi makamların ve bunlara bağlı kuruluşların siyasi otoritesini sağladığı ve kullandığı ortam olarak tanımlanabilir. Siyasi iradenin izlemekte olduğu; • Çevre politikaları, • Medya politikası, • Sübvansiyonlar, • İstidam politikası, • Para politikası, • Maliye politikası gibi faktörler, ile • Siyasi ilişkiler, • Kurumlar arası ilişkiler.
  • 14.
    Genel Çevre Analizi •Yasal Çevre Politik çevre faktörleri tarafından yapılmak ve uygulanmak istenen yasal düzenlemeler. İşletmeler herhangi bir yasal düzenlemenin düzenleme öncesi ve düzenleme sonrası etkilerini değerlendirmeli, gerekiyorsa gerekli tedbirleri almalıdır. • Ticaret Hukuku, • Borçlar Hukuku, • Eşya Hukuku, • İcra İflas Hukuku, • Vergi Hukuku, • İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku, • Rekabet Hukuku, • Marka Hukuku vb.
  • 15.
    Genel Çevre Analizi •Ekonomik Çevre Ekonomik çevre doğal kaynaklar, işgücü, sermaye, girişimcilik, bilgi gibi üretim faktörlerinin kullanılması sonucu mal ve hizmetlerin ortaya çıktığı, mübadele edildiği ve her gün milyonlarca ekonomik faaliyetin gerçekleştiği bir ortamdır. • Milli gelirin yapısı, • Ekonomik büyüme ve yatırımlar, • Enflasyonist ve deflasyonist eğilimler, • Ekonominin gelişme devresi, • Hükümetin ekonomi politikaları, • Ekonominin gelişme devresi.
  • 16.
    Genel Çevre Analizi •Sosyo - kültürel Çevre Toplumun kültüründe, yapısında, dünya görüşlerinde, geleneklerinde ve alışkanlıklarında meydana gelen her türlü değişikliklerdir. Toplumun; • Tasarruf ve harcama eğilimleri, • Modaya düşkünlüğü, • Kaliteye ya da gösterişe önem vermesi, • Ailede kadının rolünün artıp, kocanın rolünün azalması, • Toplumun manevi değerleri.
  • 17.
    Genel Çevre Analizi •Demografik Çevre İşletmelerin faaliyette bulunduğu çevredeki nüfusun yapısı, trendleri ile ilgili unsurlardır. • Nüfusun sayısal büyüklüğü, • Nüfus trendleri, yapısı ve özellikleri, • Kadın – erkek nüfus oranları, • Yaş grupları, • Etnik yapı, • Bölgeler arası nüfus dağılımı, • Bölgeler arası nüfus hareketleri, • Gelir dağılımı, • Eğitim durumu.
  • 18.
    Genel Çevre Analizi •Teknolojik Çevre İşletmelerin çalışmalarını etkileyen ve yönlendiren her türlü teknolojik gelişme işletmelerin teknolojik çevresini oluşturmaktadır. Gelişen, • Üretim teknolojileri, • İletişim teknolojileri, • Ulaşım teknolojileri, • Kargo ve nakliye teknolojileri, • Sanal mağaza (e-ticaret) uygulamaları, • Sanal bankacılık uygulamaları.
  • 19.
    Genel Çevre Analizi •Uluslararası Çevre İşletmelerin faaliyetleri esnasında yerleşik olarak faaliyet gösterdikleri ülkenin dışında meydana gelen her türlü ticari, ekonomik ve siyasi gelişme işletmelerin uluslararası çevresini oluşturmaktadır. Komşu ülkelerde meydana gelen; • Siyasi kriz yada çalkantılar, • Askeri karmaşalar, olası savaş tehditleri, • Meydana gelen savaşlar, • Ülker arası ticari anlaşmalar, • Ekonomik ve siyasi birlikler vb.
  • 20.
    SONUÇ OLARAK İşletmelerin; • Mutlakakarşılanması gereken ihtiyaçları olan, • Yaşamlarını sürdürdükleri ortamları etkileyen, etkilediğinden daha büyük bir oranda etkilenen, • Bir yaşam döngüsü içerisin de varlıklarını sürdüren, • Yaşam döngüsü boyunca karşısına çıkan zorlukları aşabilmesi için esnek ve rasyonel projeksiyonlara ihtiyacı olan, • Sürekli değişim içerisinde olması ve kendini güncellemesi gereken bir organizasyon olduğu yaklaşımının işletmecilik ve yönetim kültürüne yerleşmesi gerekmektedir. Böylelikle; • İşletme çevresinin sürekli analizi, • Fırsat ve tehditlerin zamanında öngörülmesi, • Fırsatların kazanımlara çevrilmesi, • Tehditlerin bertaraf edilmesi mümkün olabilecektir..
  • 21.
  • 22.
  • 23.
    Picasso Velazquez
  • 24.