CERRAHİ İNFEKSİYONLAR Doç.Dr. Hakan Yanar İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı htyan ar@ istanbul.edu.tr www.hakanyanar.com
2.
Birincil Amaç: Cerrahiinfeksiyonlar la ilgili bilgi edinme İkincil Amaçlar: Cerrahi infeksiyonların tanımını yapma et yo patogenezini öğrenme Cerrahi yaraları infeksiyon risklerine göre sınıfla n dırm a Cerrahi alan inf . larının önlenmesi ilkelerini tanımlama
3.
Cerrahi infeksiyon Tedavisiiçin cerrahi girişime gereken duyulan ya da Cerrahi girişimi takiben ortaya çıkan
Na zokomiyal infeksiyonlarYatış anında inkübasyon döneminde olmayan, hastalar hastaneye yattıktan sonra gelişen veya hastaneden kaynaklanmasına rağmen bazen hastalar taburcu olduktan sonra ortaya çıkan Hastaneye yatış nedeni dışında hastanede yapılan konservatif ve/veya cerrahi girişim ile doğrudan ilgili olarak gelişen Pnömoni, İYE, kateter vs.
6.
Neden önemlidir? Morbiditeve mortaliteleri ↑↑ Hastaneye yatan hastaların %10 unda %30 u önlenebilir Ekonomik yükleri ↑↑
Vücut direncini azaltanfaktörler Yaşlılık, Diyabet Beslenme bozukluğu, Alkolizm (Ht, vit eks) Kanser İmmun süpresif ilaçlar, Steroidler Cerrahi girişim, h er türlü dış travma Şok, l okal faktörler (yabancı cisim, ödem, lokal sıvı toplanması, nekroz) Kronik arteriyel ya da venöz yetersizlik, p eriferik dolaşım bozukluğu Kronik obstrüktif / restriktif AC hastalıkları, h ipoksi
Cerrahi Yara SınıflamasıTemiz-kontamine yara: Gastro-intestinal, solunum, genito-üriner veya oro-faringeal sistemlerin, bu dokularda enfeksiyon olmaması koşuluyla, kontrollü olarak açıldığı ve major bir kontaminasyonun olmadığı ameliyatlar Örn: Kolesistektomi, elektif GİS cerrahisi Beklenen enfeksiyon: %2.1-9.5
11.
Cerrahi Yara SınıflamasıKontamine yara: Açık, travmatik yaralarla ilgili cerrahi işlemler, Gastrointestinal sistemden gözle görülebilir bulaşın olduğu, Akut, pürülan olmayan inflamasyon ile karşılaşılan, Örn: Akut apandisit, akut kolesistit, penetran karın travması, Beklenen enfeksiyon: %8.5-15.2
12.
Cerrahi Yara SınıflamasıKirli yara: Ölü doku içeren eski travmatik yaralarla ilişkili cerrahi işlemler Klinik enfeksiyon veya organ perforasyonu varlığında yapılan ameliyatlar Örnek: Perfore aoandisit, nekrotizan yumuşak doku inf. Beklenen enfeksiyon: %12.6-40.0
13.
Doğru endikasyon: Temiz-kontamine ve kontamine ameliyatlar Temiz ameliyatlarda profilaksi endikasyonları: Protez ameliyatları (eklem, intravasküler) Gelişebilecek CAE’nin büyük risk taşıyacağı durumlar (kalıcı kalp pili takılması, nöroşirurjik girişimlerin çoğu, alt ekstremitenin revaskülerizasyonu, vb.) Infect Control Hosp Epidemiol 1999;20:247-280. Am J Health Syst Pharm 1999;56:1839-88. Am J Surg 2005;189:395-404. Antibiyotik Profilaksisi
14.
Cerrahi Profilaksinin HedefleriTemiz cerrahi: Protez yerleştirilmesi sırasında ameliyat alanına dış kaynaklardan bakteri kontaminasyonunun önlenmesi Temiz-kontamine cerrahi: Mukoza d a bulunan bakteri sayısının e nfeksiyon başlatabilecek düzeyin altında tutulması Tedavi: Konakçı dokularına kontaminan bakterilerin tutunmasından sonra multipl doz antibiyotik verilmesi
Cerrahi alan infeksiyonuönleme (1) 1. Operasyon öncesi hastanede yatış süresi mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. 2. Elektif cerrahi girişimlerde, bir başka vücut bölgesinde enfeksiyon varsa girişimden önce tedavi edilmelidir. 3. Elektif cerrahi girişimlerden önce ilgili konsültan hekimlerce; kronik hastalıkların kontrolü, serum glukoz düzeyinin regülasyonu, sürekli kullanılan ilaçların (özellikle immuniteyi bozan ilaçların) kullanımının düzenlenmesi sağlanmalıdır. 4. Sigara ve tütün ürünü kullanımının elektif cerrahi girişimlerden en az 30 gün önce bırakılması CAE’nin önlemesinde etkilidir. 5. Ameliyat sırasında hastanın uygun oksijenizasyon ve vücut ısısının sağlanması CAE’nin önlenmesinde etkilidir.
17.
Cerrahi alan infeksiyonuönleme (2) 6. Başarılı ve dokuya en az zarar veren cerrahi teknik, CAE’nin önlenmesinde etkilidir. 7. Profilaksi uygulamalarında “Cerrahi Profilaksi Talimatı”nda yer alan önerilere uyulmalı ve uzamış profilaksiden kaçınılmalıdır. 8. Gastrointestinal sistem operasyonları öncesinde uygun barsak temizliğinin yapılması CAE’nin önlenmesinde etkilidir. 9. Enfekte veya kolonize olduğu bilinen hastalar ameliyata en son vaka olarak alınabilir
18.
Stafilokoklar: - Kasık, perine, koltuk altı florası - Nekroz, cerahatlenme - Yağ kisti, meme ve perine abseler, - Staf aureus: Osteomiyelit, kateter inf.
19.
Streptokoklar: - Bağdokusu içine, lenfatik yayılım - Yoğun inflamasyon - Strep. Faecalis: Kolon cerrahisi sonrası ve Foley kateter sonrası
20.
Clostridia Sporlu, gram(+) anaeorop çomak doğada çok yaygın bulunur. Proteolitik enzimler ile kolaylıkla yayılır (gazlı gangren). Clostridium tetani Clostridium difficile ise psödomembranöz enterokolit etkenidir. Sefalosporinler, linkomisin ve özellikle klindamisin kullanımı sonrası gelişir. Ted. Vankomisindir.
21.
Koliform Bakteriler E.coli, Klebsiella, Proteus, Pseudomonas Aerobik gram (–) GIS cerrahisi sonrası her yerde infeksiyon etkeni Dirençli hastane inf. etkenleri SIRS ve MOF a uzanan tablo son derece ciddi
22.
Gr (-) -> Endotoxin->sitokin salınımı, pıhtılaşma bozuklukları, hipotansiyon, MOF, şok Gr (+) -> Exotoxin->doku tahribatı
23.
Deri ve yumuşakdoku infeksiyonları İmpetigo, Erizipel Flegmon (Sellülit), Lenfanjit Follikülit, Fronkül Karbonkül, Hidrozadenit Piyoderma gangrenosum Paronişiya (Panaris, Felon, Dolama)
24.
İmpetigo Erizipel İmpetigo: -E n yüzeyel deri infeksiyonu -K üçük çocuklarda , yaşlılarda ve immun savunmas ı zayıflayanlar Erizipel : -L enfatikleri de tutarak hızla yayılan ve sistemik semptomlara da yol açabilen bir deri infeksiyonu
Erizipel Deri defektiHemolitik strep. Ateş, titreme, Tekrarlarsa lenf ödeme neden olabilir Demarkasyon
27.
Flegmon (Sellülit), LenfanjitDeri-deri altı dokusunu tutarak lokal ısı artışı ağrı kızarıklık ile seyreder. Sıyrık ya da yabancı cisim batması sonucu. Abseleşme Ǿ . S ınırları net değil, erizipelde ise farklı olarak bir demarkasyon hattı mevcuttur. Hiperemik ve palpasyonla ağrılı lokal lenf yollarının varlığı ->-> lenfanjit ’ in de eşlik ettiğinin göstergesidir.
Antibiyotikler Hücre DuvarınaEtkili Antibiyotikler Beta-Laktamlar Sefalosporinler Monobactamlar Carbopenemler Beta Laktamaz İnhibitörlü Kombinasyonlar Protein Sentezini İnhibe Edenler Aminoglikozidler Tetrasiklinler Kloramfenikol Makrolitler Linkosamidler Nükleik Asit Sentezine Etkililer Kinolonlar Rifampin Metronidazol Trimetoprim Suulfonamidler Sitoplazmik Membrana Etkililer Polimiksin B Colistin
40.
Antibiyotikler Penisilinler, streptokoksikinfeksiyonlarda öncelikle kullanılmalıdır. Antistafikoksik penisilinler, metisiline dirençli stafilokok infeksiyonlarında ilk seçenek Beta laktam inhibitörleri hem streptokoksik hemde stafilokoklar üzerine etkileri nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Geniş spektrumlu penisilinler ancak hastane infeksiyonlarında kullanılmalıdır. Özellikle pseudomonas ve enterobacter suşlarına karşı aminoglikozidlerle birlikte kullanılmalıdırlar. Birinci kuşak sefalosporinler streptekok infeksiyonlarında ve profilakside kullanılabilirler. İkinci kuşak sefalosporinler intrabdominal ve pelvik infeksiyonlarda ve profilakside kullanılmaktadır.
41.
Kombine Antibiyoterapi Tekantibiyotiğe duyarlı olmayan birden fazla bakterinin olduğu mikst infeksiyonlar Tek antibiyotik ile tedavi edilemeyen iki ayrı infeksiyon Etkeni bilinmeyen fulminan infeksiyon Dirençli organizma gelişimini engellemek Aditif veya sinerjistik etkiye gereksinim
42.
Isırık, sokma sonrasıgelişen infeksiyonlar Böcek sokmaları (arı, akrep) Zehirli ısırıklar (yılan, örümcek) Hayvan ısırıkları (kedi, köpek, at, maymun) İnsan ısırıkları
43.
44.
45.
Zehir Danışma ->-> T elefon: 114 http://uzem.rshm.gov.tr/ Centers for disease control and preventation ->-> http://www.cdc.gov/