Downloaded 230 times
More Related Content
İşitme fizyolojisi
- 1. 1 İŞİTME ve DENGE FİZYOLOJİSİ Doç.Dr.Ercan ÖZDEMİR
- 2. 2 GİRİŞ Kulak üçbölümde incelenir: a) Dış b) Orta c) İç kulak Kulakta işitme ve denge ile ilgili iki önemli duyu organı bulunur: İşitme ile ilgili olanlar: Dış kulak Orta kulak İç kulağın kohleası Denge ile ilgili olanlar: Yarım daire kanalları Utrikulus Sakkulus
- 3. 3 GİRİŞ Yarım dairekanalları → Döngüsel hızlanmayı (rotasyonel akselerasyon) Utrikulus → Yatay yönde doğrusal hızlanmayı (lineer akselerasyon) Sakkulus → Dikey yönde hızlanmayı saptarlar İşitme ve denge reseptörleri tüy hücreleri şeklindedir ve 6 grup tüy hücresi bulunur
- 4. 4 Dış ve OrtaKulak Kulak kepçesi ses dalgalarını dış kulak kanalına iletir Kulak kanalı dış kulaktan kulak zarı’na (timpan zarı) kadar ilerler Orta kulak, östaki borusu (odituvar kanal) aracılığıyla nasofarinkse dışa açılır Östaki borusu yutma, çiğneme sırasında açılır ve kulak zarının iki tarafındaki basıncı dengede tutar Orta kulakta çekiç, örs ve üzengi kemikleri yerleşmiştir
- 5. 5 Dış ve OrtaKulak Çekicin uzun kolu kulak zarına, kısa kolu örse bağlanır ve örs ise üzenginin başı ile eklem yapar Üzenginin tabanı annular bir bağla oval pencerenin duvarına bağlanmıştır M. tensör timpani ve stapedius da aynı şekilde orta kulağa yerleşmiştir M. tensor timpani’nin kasılması çekiç kemiğinin uzun kolunu mediale doğru çeker ve kulak zarı titreşimini azaltır M. stapediusun kasılması ise üzenginin taban parçasını oval pencereden geri çeker
- 6. 6 Orta Kulak (TimpanikKavite)
- 7. 7 İç Kulak İçkulak biri diğerinin içine yerleşmiş iki parçadan oluşur: Kemik labirent, temporal kemiğin petroz kısmında yer alan bir seri kanallar halindedir Bu kanalların iç kısmında bulunan Zarsı labirent perilenf adı verilen bir sıvıyla çevrelenmiştir Bu zarsı çatı aşağı yukarı kemiksi labirentin biçimine benzer Zarsı labirent endolenf adı verilen bir sıvıyla dolu olup, endolenfa ve perilenfa arasında iletişim bulunmaz
- 8. 8 Kohlea Kohlea 35mm boyda ve 2 ¾ kıvrım yapan sarmal bir tüptür Baziler ve Reissner membranı kohleayı uzunluğu boyunca 3 skalaya ayırır Üstteki skala vestibuli ile alttaki skala timpani perilenfa içerir Bunlar kohleanın apeksinde helikotrema adı verilen küçük bir delikle birbirine bağlanır
- 9. 9 Kohlea Skala vestibulikohlea tabanında üzenginin taban parçası ile kapatılmış olan oval pencerede sonlanır Skala timpani, orta kulağın medialinde yer alan ve esnek sekonder timpanik membran ile kapatılmış olan yuvarlak pencerede sonlanır Skala media kohleanın orta odası olup zarsı labirent ile devam eder, diğer iki odayla bağlantısı yoktur ve endolenfa içerir
- 10. 10 Korti Organı Kortiorganı bazal membran üzerine yerleşmiş ve tüy hücrelerini içeren bir yapıdır Tüy hücre uzantıları, zara benzer bir yapı olan retiküler laminayı delerler Tüy hücre sıraları ince, visköz fakat esnek bir tektorial zar ile örtülüdür Dış tüy hücrelerinin yaptığı 3 sıra tünelin lateralinde, iç tüy hücreleri 1 sıra tünelin medialinde yer alır Her insan kohleasında 20 000 dış tüy hücresi ile 3 500 iç tüy hücresi vardır
- 11. 11 Korti Organı Tüyhücrelerinden çıkan afferent nöronların hücre gövdeleri modiolus içinde yer alan spiral gangliona yerleşmiştir Bu afferent nöronların %90-95 iç tüy hücrelerini sadece %5-10’nu, dış tüy hücrelerini innerve eder Nöron aksonları vestibulokohlear sinirin kohlear dalını oluşturur ve m.oblangatada dorsal ve ventral kohlear çekirdeklerde sonlanır
- 12.
- 13. 13 Korti Organı Kohleatüy hücreleri ile komşu falangial hücreler arasında sıkı kavşaklar vardır Bu sıkı kavşaklar endolenfanın hücrelerin tabanına ulaşmasını önlerler Baziler membran ise perilenfaya görece geçirgendir Tüy hücrelerinin uzantıları endolenfa içine batmışken bu hücrelerin tabanları perilenfaya dalar
- 14.
- 15. 15 Merkezi İşitme Yolları Kohlear çekirdeklerden çıkan aksonlar işitme refleks merkezi inf. kollikuliye ve medial genikulat cisimcik ile işitme korteksine ulaşır Her iki kulaktan gelen bilgi oliva süperior larda kavuşum gösterir ve her iki taraftan gelen girdilere yanıt verir Primer işitme merkezi Brodman’ın 41. alanı temporal lobun üst bölümündedir İnsanlarda bu merkez lateral serebral fissürün tabanına yerleşmiştir
- 16. 16 Merkezi İşitme Yolları Primer işitme alanına bitişik işitme asosiyasyon alanı insulaya kadar uzanır Olivokohlear bant her odituvar sinir içinde efferent liflerin yaptığı belirgin bir bant olup superior olivar kompleksten doğar Primer olarak korti organındaki dış tüy hücrelerinde sonlanır
- 17. 17 Yarım Daire Kanalları Yarım daire kanalları, uzaydaki her üç boyut düzleminde birbirlerini dik seyreder Membranöz kanallar kemiksi kanalların içinde perilenfa içine asılı haldedir Reseptör bir yapı olan krista ampullaris her membranöz kanalın genişlemiş son kısmına (ampulla) yerleşmiştir Her krista, ampullayı kapatan jelatimsi bir bölme (kupula) ile örtülmüş tüy hücreleri ve destek hücreleri içerir Tüy hücrelerin uzantıları kupulaya gömülü iken bu hücrelerin tabanları vestibular afferent lifleri oluşturur
- 18. 18 Utrikul ve Sakkulus Her membranöz labirentteki utrikul tabanında bir otolitik organ (makula) vardır Diğer bir makula yarı dik bir pozisyonda sakkulus duvarına yerleşmiştir Makulalar destek ve tüy hücrelerinden oluşur ve kalsiyum karbonat kristallerinin (otolit) içine gömülü olduğu otolitik bir zar tarafından kuşatılmıştır Otokonia veya kulak tozu adı verilen otolitler endolenfadan daha yoğundur Tüy hücrelerinden gelen sinir lifleri vestibulokohlear sinir içinde kristalardan gelen liflerle birleşir
- 19. 19 Vestibular Yollar Heriki yandaki makula ve kristaları besleyen nöron gövdeleri vestibular ganglionda yerleşmiştir Her vestibular sinir, aynı taraftaki vestibular ganglionun her 4 parçasında ve beyinciğin flokülonodüler lobunda sonlanır İkinci nöronlar vestibuler çekirdeklerden başlayıp vestibulospinal traktuslar içinde omurilik boyunca ilerler
- 20. 20 TÜY HÜCRELERİ Tüyhücreleri sustentaküler hücrelerinden yapılmış bir epitel içine gömülüdür Hücrelerin tabanları afferent nöronlarla yakın temastadır Hücrelerin apikal uçlarından çubuğa benzeyen 30-150 tane uzantı veya tüy çıkar Kinosilium hareketsiz fakat gerçek bir silia olup merkezde yer alan bir çift mikrotubuli etrafına daire şeklinde dizilmiş 9 çift mikrotubuliden yapılmıştır
- 21. 21 TÜY HÜCRELERİ Kohleadakitüy hücrelerinde stereosilia adı verilen uzantılar bulunur Stereosiliumların koçan kısmı biribirine parelel aktin flamanlarından oluşmuştur Her hücre üzerinde bu uzantılar koni şeklindedir
- 22. 22 Elektriksel Yanıtlar Tüyhücre zar potansiyeli –60 mV kadardır Stereosilia ve kinosiliuma doğru itildiğinde potansiyel –50 mV’a kadar yükselir (depolarizasyon) Uzantıların yaptığı bu bant zıt yöne itildiğinde ise hücre hiperpolarize olur Uzantıların bu eksene dik yönde yer değiştirmede zar potansiyelinde değişiklik olmaz
- 23. 23 Afferent Sinir LiflerindeAP Oluşumu Tüy hüclerinin uzantıları endolenfa içinde tabanları ise perilenfa içinde yüzer Bu düzenleme normal jeneratör potansiyel üretimi için gereklidir Perilenfa temel olarak plazmadan oluşur Plazmadaki mannitol ve sükrozun skala timpanideki perilenfaya geçişi skala vestibuliden daha yavaştır Endolenfa stria vaskülaris tarafından oluşturulur ve bir yüksek K+ ile düşük bir Na+ yoğunluğuna sahiptir
- 24. 24 Afferent Sinir LiflerindeAP Oluşumu Stereosiliumların tepe uçlarında mekanosensitif kanallar bulunur Bu uzantıların kinosiliuma doğru hareketi K+ kanallarını açarken, kinosiliumdan uzaklaşmaları ise kapar K+ hücre içine girmesi depolarizasyon ile transmitter salınımına neden olur Stereosiliumların kinosiliumdan uzaklaş- ması ise geçirgenliğini azaltır ve hücre hiperpolarize olur
- 25.
- 26. 26 İŞİTME Ses Dalgaları: Ses, dış ortamdaki moleküllerin ardışık yoğunlaşıp seyrekleşmesinin kulak zarına çarpması ile oluşan bir duyudur Bu hareketlerin kulak zarı üzerine olan basınç değişikliği olarak çizilmesi bir dalga serisi verir ve bu hareketlere ses dalgaları denir Ses dalgaları 20 oC sıcaklıkta havada yaklaşık 344 m/s (Saatte 770 mil) hızla hareket eder Sesin hızı sıcaklık ve irtifa ile artar Ses suda daha hızlı yayılır. Örneğin 20 0C sıcaklıkta tatlı suda ses hızı 1450 m/sn olup bu hız tuzlu suda daha fazladır
- 27.
- 28. 28 Ses Dalgaları Birsesin şiddetinin ses dalgasının genliği, bu sesin tınısının frekans ile ilişkili olduğu söylenir Genlik ne kadar büyükse ses o kadar gürken frekans ne kadar fazla ise ses o kadar tizdir Frekans sesin şiddetini de belirler Yinelenen ses dalgaları müzikal ses olarak algılanırken, periyodik olmayan ve yinelenmeyen titreşimler gürültü duygusu verir
- 29. 29 Ses Dalgaları SesinŞiddeti: Bir sesin bel cinsinden şiddeti, o ses ile standart bir sesin şiddetleri oranının logaritmasıdır. 1 desibel 0.1 bel’dir. Akustik şiddet ses basıncının karesi ile orantılıdır. Bu yüzden;
- 30. 30 Ses Dalgaları SesFrekansı: İnsanda duyulabilir ses frekans aralığı saniyede 20-20000 döngü (cps, Hz) arasında değişir Yarasa ve köpekler daha yüksek frekansları duyabilir İnsan kulağında en yüksek duyarlılık 1000-4000 Hz arasındadır
- 31. 31 Ses Dalgaları SesFrekansı: Konuşma sırasında ortalama erkek sesinin tizliği 120 Hz iken ortalama kadın sesinin tizliği 250 Hz’dir Normal bir kişide ayırt edilebilen ses frekansları 2000 iken, eğitilmiş bir müzisyende bu çok daha fazladır
- 32. 32 Ses İletimi Kulakdış ortamdaki ses dalgalarını işitme sinirlerinde AP’ne dönüştürür Ses dalgaları kulak zarı ve kulak kemikçikleri tarafından hareketler haline çevrilmektedir Bu hareketler iç kulak sıvısında dalgalanmalar yapar Dalgaların Korti organı üzerine olan etkisi sinir liflerinde AP doğurur
- 33. 33 Kulak Zarı veKemiklerin İşlevleri Ses dalgalarının yaptığı basınç ile zar içe ve dışarı hareket eder Ses dalgası durduğu zaman zarın titreşimi de hemen durur Kulak zarının hareketleri çekicin uzun koluna iletilir Kısa kol çekicin titreşmelerini örse iletir Örs, bu titreşmeleri üzenginin başına iletecek şekilde hareket eder Üzengi tabanı ise oval pencerede ileri-geri harekete neden olur
- 34.
- 35. 35 Kulak Zarı veKemiklerin İşlevleri İşitme kemikçikleri bir kaldıraç sistemi gibi fonsiyon görür Bu sistem, sesin gücünü 1.3 kez artırır Ayrıca zar alanının örsün taban parçasının alanından daha geniş olması, oval pencereye ulaşan ses basıncında artışa neden olur
- 36. 36 Timpanik Refleks Ortakulaktaki kaslar (tensor timpani ve stapedius) kasıldıkları zaman çekicin uzun kolunu içe, üzenginin taban parçasını dışa doğru çekerler bu olay ses iletimini azaltır Yüksek sesler genelde bu kaslarda refleks kasılma başlatır ve bu olaya timpanik refleks adı verilir Bu refleks işitme reseptörlerinin aşırı uyarılmasına yol açan güçlü ses dalgalarını önleyerek koruyucu fonksiyon görür Bununla beraber refleks reaksiyon zamanı 40-160 ms olduğundan silah atışı gibi kısa süre devam eden şiddetli uyarılara karşı koruyucu nitelik taşımaz
- 37. 37 Kemik ve Havaİletimi Ses dalgalarının kulak zarı ve işitme kemikçikleri aracılığı ile iç kulağa iletilmesine kemikçik iletimi denir Ses dalgaları aynı şekilde yuvarlak pencereyi kapatan ikinci timpatik zarda titreşimler başlatır Normal işitme için önem taşımayan bu olaya hava iletimi adı verilir
- 38. 38 İletimin üçüncütipi olan kemik iletimi’nde kafatası kemiklerinin titreşimleri iç kulaktaki sıvıya iletilir Diyapozonun kafatasına direkt olarak uygulanması halinde önemli ölçüde kemik iletimi görülür Bu yol çok güçlü seslerin iletiminde de rol oynar Kemik ve Hava İletimi
- 39. 39 İlerleyen Dalgalar Üzengininhareketleri skala vestibüli içindeki perilanfada ilerleyen dalga serisini başlatır Bu dalganın boyu bir doruğa yükselip daha sonra hızla düşer Bu doruk nokta ile özengi arasındaki uzaklık dalgayı başlatan titreşimlerin frekansı ile değişir Tiz sesler kohlea tabanında doruk noktaya ulaşan dalgalar yaratırken, pes sesler apeks yakınında dalgalar üretirler Skala vestibülinin kemik duvarları katı ise de Reissner membranı esnektir Baziler membran gerilim altında olmayıp üstelik skala vestibülideki dalgaların doruk noktaları tarafından skala timpani içine kolayca bastırılır
- 40. 40 İlerleyen Dalgalar Skalatimpanideki sıvının yer değiştirmesi yuvarlak pencereden havaya dağılır Korti organındaki tüy hücrelerinin tepeleri retiküler lamina tarafından gergin halde tutulur ve dış tüy hücrelerinin tepeleri retiküler hücrelerinin tüyleri tektoriyal zar içine gömülüdür Üzengi hareket ettiği zaman her iki zar aynı yönde hareket eder fakat farklı eksenler üzerinde döndüklerinden tüyleri büken ortak bir hareket görülür
- 41. 41 İç ve DışTüy Hücrelerinin İşlevleri İç tüy hücreleri işitme sinirlerinde AP üreten primer duyu hücreleridir ve sıvı hareketleri ile uyarılmaktadırlar Diğer taraftan dış tüy hücreleri, superior oliva komplekslerinden gelen kolinerjik efferent liflerle innerve edilir Bu hücreler hareketli olup depolarize olduklarında kısalır, hiperpolarize olduklarında uzarlar Bu tüy hücreleri baziler membranın titreşim kalıplarını etkileyerek işitmeyi daha mükemmel hale getirir
- 42. 42 İşitme Sinirinde AksiyonPotansiyelleri Tek bir işitme sinirindeki AP’nın frekansı, sesin şidetiyle orantılıdır Düşük şiddette seslerde her akson sadece tek bir ses frekansına karşı deşarj yapar ve bu frekans sinir lifinin kohleadan kaynaklandığı bölgeye bağlı değişir Daha yüksek şiddette seslerde her akson geniş bir ses yelpazesine özellikle eşik uyarının görüldüğü frekansın altında kalan frekanslarda karşı deşarj yapar
- 43. 43 İşitme Sinir LiflerindekiAksiyon Potansiyelleri Tizliğin ana belirleyicisi Korti organının hangi bölgesinin azami düzeyde uyarıldığıdır Ses dalgası baziler zar üzerinde belli bir noktada maksimum depresyon ve maksimum reseptör uyarılması yapar Pes tonlar kohlea apeksinde azami uyarı yaparken tiz sesler kohlea tabanında azami uyarı oluşturur
- 44. 44 Resonance of theBasilar Membrane
- 45. 45 İşitme Sinir LiflerindeAksiyon Potansiyelleri Bir sesin tizliği temel olarak ses dalgasının frekansına bağlı ise de sesin şiddeti de rol oynar Sesin şiddeti arttıkça pes sesler (5000 Hz altı) daha pesleşirken (4000 Hz üzeri) tiz sesler daha tizleşmektedir Bir sesin tizliğin algılabilmek için o sesin en az 0.01 saniye devam etmesi gerekir ve süre uzadıkça sesin tizliği artar
- 46. 46 Medulla Oblongatanın İşitselYanıtları Kohlear çekirdeklerdeki ikinci nöronların ses uyarılarına verdikleri yanıtlar işitme sinirlerine benzer Ses şiddeti arttıkça yanıt verilen frekans yelpazesi genişler Birinci ve ikinci nöron yanıtları arasındaki en büyük fark medüller nöronlardan düşük frekans bölgesinden keskin bir “sınır çizgisi” bulunmasıdır
- 47. 47 İŞİTME KORTEKSİ Dorsalve ventral kohlealar çekirdeklerden çıkan impulslar hem çaprazlaşan hem de çaprazlaşmayan yollar içinde yukarı doğru tırmanırlar Pes sesler işitme korteksinde anterolateral, tiz sesler posteromedial olarak temsil edilir
- 48. 48 İşitme Korteksi İşitmekorteksinde her nöron, işitmenin başlama, süre ve yinelenme hızı ile sesin geldiği yön gibi değişkenlere yanıt verir Hayvanlarda işitme korteksinin tahribi sağırlığa yol açmaz Buna karşın işitme korteksi, ses özelliklerinin analizi ve sesin lokalize edilmesi ile beraber ton kalıplarının tanınması ile ilgilidir
- 49. 49 Sesin Lokalizasyonu Yataydüzlem üzerinde yayılan bir sesin geldiği yeri saptamak, bu uyarının 2 kulağa geliş zamanları arasındaki farka bağlıdır 20 µs kadar küçük ayırt edilebilir zaman farkı 3000 Hz altındaki frekanslarda önemli iken, 3000 Hz üzerindeki frekanslarda ise ses şiddetindeki fark büyük önem taşır
- 50. 50 SAĞIRLIK Sağırlık 2 şekildegelişebilir: 1. İleti tipi sağırlık: Dış veya orta kulakta ses iletiminin bozulmasıdır İleti sağırlığı nedenleri arasında dış kulağın kulak kiri veya yabancı bir cisimle kapanması Kulak kemikçiklerinin tahrip olması, enfeksiyonlarından sonra kulak zarının kalınlaşması Üzenginin oval pencereye bağlanmasında anormal bir katılık bulunmasıdır (otoskleroz)
- 51. 51 2.Sinirsel (Sensonörinal)sağırlık: Tüy hücre veya sinir hücresi hasarına bağlıdır Streptomisin ve gentamisin gibi antibiyotikler tüy hücre stereosiliumlarının mekanosensitif kanallarını tıkar ve sinirsel sağırlık yapar Uzun süreli gürültünün dış tüy hücrelerinde yaptığı hasara işitme kaybı eşlik eder Diğer nedenler arasında 8. sinir harabiyeti ve serebellopontin açı tümörleri ve medullada vasküler lezyon bulunmaktadır SAĞIRLIK
- 52. 52 WEBER TESTİ:İşitme kaybı tipi belirlenir Diyapozon kafatasında orta hatta yerleştirilir ve hastaya sesi nereden duyduğu sorulur Sonuçta tek kulağında sinirsel (sensörinöral) işitme kaybı bulunan hastalar sesi normal olan kulağından daha fazla duyarlar İletim tipi işitme kaybı olanlar, tıkanıklığın dış sesleri maskeleyici etkisinden dolayı, sesi patoloji olan kulaklarından daha yoğun olarak duyarlar İşitme Testleri
- 53. 53 RINNE TESTİ:İleti tipi işitme kaybı araştırılır Diyapozon önce, mastoid çıkıntı üzerine konur Hasta, sinirsel bir işitme sorunu yoksa, yayılan titreşimleri kemik yoluyla duyacaktır. Hasta "ses kesildi" dediğinde, titreşimi devam eden diyapozon bu kez kulak kepçesine doğru tutulur. Sağlam bir kulakta, şiddeti azalmış diyapozon sesi, rahatlıkla duyulur Fakat ileti bozukluğu varsa, bu ses işitilmez İşitme Testleri
- 54. 54 Odiyometre İşitme keskinliğigenelde bir odiyometre ile ölçülür Bu aygıt kulaklık aracılığı ile kişinin kulağına çeşitli frekanslarda saf tonda sesler gönderir Her frekans için saptanan eşik şiddet bir grafik üzerine normal işitmenin yüzdesi olarak işaretlenir Bu yolla sağırlığın derecesi nesnel olarak ölçüldüğü gibi en fazla hasara uğramış ton ağırlığına ait bir tabloda elde edilir
- 55. 55 İleti Tipi İşitmeKaybı-Otoskleroz İleti sağırlığının sık görülen bir şekli otosklerozda üzenginin oval pencere ile bağlantısı anormal derecede katılaşır Tedavide hava iletimi kullanılır Bu amaçla kemik labirentte zar ile örtülü bir delik oluşturulur ve sekonder kulak zarının titreşmesi ile oluşan dalgalar ileri dağıtılabilir Bu “pencereleme” girişiminde horizontal yarım daire kanalına matkapla bir delik açılır ve bu delik deri ile örtülür
- 56. 56 VESTİBÜLER FONKSİYON DöngüselHızlanmaya Verilen Yanıtlar: Herhangi bir YDK düzleminde döngüsel hızlanma bu kanalın kristasını uyarır Endolenfa dönüş yönünü aksi yönde yer değiştirir ve kupulayı iterek deforme eder Sabit hıza ulaşıldığında kupula dik konumuna geri döner Dönüş durduğunda endolenfa dönüş yönünde yer değiştirir ve yönün aksi tarafına deforme olur Kupula 25-30 saniye sonra tekrar orta konumuna geri döner
- 57. 57 Döngüsel Hızlanmaya VerilenYanıtlar Kupulanın bir yöne doğru hareketi sinirlerde uyarıyı artırır, aksi yönde hareket ise uyarıyı azaltır Dönme hareketi sırasında, en yakın YDK’da doruk uyarı oluşur Başın bir tarafındaki kanallar diğer taraftakilerin ayna hayalidir Bundan dolayı, endolenfa bir tarafta ampullaya doğru hareket ederken diğer tarafta ampulladan uzaklaşır
- 58. 58 Döngüsel Hızlanmaya VerilenYanıtlar Doğrusal hızlanma olasılıkla kupulanın yerini değiştirmeyeceğinden kristaları uyarmaz Bunun beraber elde bulunan kanıtlara göre labirentin bir bölümü tahrip olduğunda diğer bölümler bunun fonksiyonlarını yüklenir Vestübüler cekirdeklerden omurilik içinde aşağıya inen traktuslar temel olarak postür ayarlanması ile ilgilidirler Yukarı tırmanan bağlantılar ise geniş ölçüde göz hareketleri ile ilgilidirler
- 59. 59 Nistagmus Dönüşün başlangıçve bitişinde gözde görülen tipik sıçrama şeklinde ani istemsiz harekete nistagmus denir Bu hareket körlerde de görülebilir ve geçekte dönerken gözün belirli noktaya tespitini sağlayan bir reflekstir Dönme başladığında gözler dönüş yönüne ters yönde yavaşça hareket ederek görsel tespiti sürdürür (vestibülo oküler refleks)
- 60. 60 Nistagmus Nistagmus sıklıklayatay (horizontal) ise de dönüş sırasında kafanın yana yatırılması halinde dikey (vertical) veya kafanın öne eğilmesi halinde döngüsel (sirküler) de olabilir Tanım olarak nistagmusta göz hareketinin yönü hızlı kompenentin yönüdür Klinikte beyin sapı lezyonları bulunanlarda dinlenme sırasında nistagmus görülür
- 61. 61 Doğrusal Hızlanmaya VerilenYanıtlar Utrikül yatay, sakkulus dikey hızlanmayı yanıtlar Otolitler endolenfadan daha yoğundur ve bir yönde hızlanma bunların zıt yönde yer değiştirmesine ve tüy hücre uzantılarının bükülmesine neden olur Otolitler üzerine yerçekimi etkisi nedeniyle hareket etmezken de tonik deşarj yaparlar Bu reseptörlerden doğan impulslar postür düzenlemesinden sorumludur
- 62. 62 Makulaların uyarılmasıgenelde refleks yanıtlar oluşturur Kortekse giden impulslar ise hareketin bilinçli algılanmasından sorumludur ve uzayda oriyantasyon için gereken bilgiyi sağlar Aşırı vestibüler uyarılarla oluşan bulantı, kusma, hipotansiyon, terleme gibi belirtiler vestibüler bağlantılarla kurulu reflekslere bağlıdır Vertigo (baş dönmesi), gerçek bir dönme hareketi yokken kişinin dönüş duyusu almasıdır Doğrusal Hızlanmaya Verilen Yanıtlar
- 63. 63 Utrikular Reseptör HücreleriÜzerine Yerçekiminin Etkisi
- 64. 64 Kalorik Uyarı YDK,dış kulak yoluna sıcak veya soğuk su şırınga edilmesiyle uyarılabilirler Sıcaklık farkı endolenfadan konveksiyon akışları başlatır ve kupulanın hareketine neden olur Bazen tanı amacıyla kullanılan bu kalorik stimülasyon yöntemi nistagmus, baş dönmesi ve kusmaya neden olur Bu nedenle, kulak yıkanırken suyun vücut sıcaklığına dikkat edilmelidir
- 65. 65 Integration Medulla Cerebellum Thalamus Cortex Denge: Mekanoreseptör
- 66.
- 67. 67 Uzaysal Uyum Bireyiniçinde bulunduğu uzaya uyumu büyük ölçüde vestibüler reseptörlerden alınan girdilere bağlı ise de görme ipuçları da önem taşır Vücudun çeşitli kısımlarının bağıl konumları hakkında bilgi propriyoseptörlerden, derideki eksteroseptörler ve basınç reseptörlerinden gelen impulslarla sağlanır Bu dört girdi kortikal bir düzeyde birleştirilerek, kişinin uzaydaki konumuna ait sürekli bir resim haline getirilir
- 68. 68 Denge ve OriyantasyonYolları Denge ve oriyantasyonla ilgili üç model vardır: Vestibuler reseptörler Görme reseptörleri Somatik reseptörler Bu reseptörler vücut hareketlerine refleks cevaplar verir
- 69.