1. ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
«ΟΙ 4 ΕΠΟΧΕΣ »
2013-2014
Μαθητές: Αλέξανδρος, Μιλτιάδης, Απόλλωνας, Δημήτρης, Ειρήνη, Έμρα,
Γιάννης, Τάκης, Μαρία, Ερμής Αναστάσης, Φαίδωνας, Νικόλας, Μάρκος
Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός Προγράμματος: Μαυράκη Μελπομένη
Εκπαιδευτικοί: Τζιαμήτα Έλλη, Αναγνώστου Πελαγία, Πράπα Κική
Επιμέλεια εικαστικών: Μαστρογιάννη Δροσούλα

2. Αυτισμός < εαυτός (Bleurer, 1911)
Τριαδική Μειονεξία
Διαταραχή στην
κοινωνική
αλληλεπίδραση
Διαταραχή στην
κοινωνική επικοινωνία
Διαταραχή στη
δημιουργική φαντασία

4. Σύγχρονες θεραπευτικές παρεμβάσεις
Εφαρμοσμένη
Ανάλυση
Συμπεριφοράς
(Applied
Behavior
Analysis)
TEACCH
(Treatment and
Education of
Autistic and
Communication
Handicapped
Children)
PECS
(Picture Exchange
Communication
System)
Ο Κύκλος
των Φίλων

5. Οι Η/Υ ταιριάζουν στα άτομα στο Φάσμα του Αυτισμού
• Οριοθετημένες συνθήκες
εργασίας
• Απομόνωση από το
γενικότερο περιβάλλον
• Είναι προβλέψιμοι
• Ακολουθούν τις επιλογές
του χρήστη.
• Άμεσα αποτελέσματα.
• Αντιμετωπίζουν τα λάθη
χωρίς επιπτώσεις.
• Επιλογή λεκτικής ή μη
λεκτικής επικοινωνίας.
• Ενίσχυση της
αυτοεκτίμησης.
• Παιγνιώδης διαδικασία

6. «Το παιχνίδι είναι αρχαιότερο από τον πολιτισμό μας και τα ζώα δεν
περίμεναν να έλθει ο άνθρωπος για να τα μάθει να παίζουν»
Χουϊζίνγκα Γ. ‘Ο άνθρωπος και το παιχνίδι’
• Ένα απλό ένστικτο
• Μια λειτουργία με μεγάλη σπουδαιότητα μέσα στο διάγραμμα της ζωής
• Ζωική ενέργεια
• Ικανοποίηση μιμητικού ενστίκτου
• Ανάγκη εκγύμνασης του νεαρού πλάσματος
• Εξάσκηση αυτοκυριαρχίας
• Άσκηση ικανοτήτων στην αναμέτρηση με τους άλλους
Χαρακτηριστικά του παιχνιδιού
• Είναι μια εκούσια δραστηριότητα
• Είναι ένα πέρασμα από την πραγματική ζωή σε μια προσωρινή σφαίρα
δραστηριότητας
• Εξελίσσεται με πλήρη σοβαρότητα
• Παίζεται μέσα σε ορισμένα χρονικά και τοπικά όρια
• Δημιουργεί τάξη, αποτελεί τάξη.
• Ασκεί πάνω μας μια μαγεία
• Είναι προικισμένο με ρυθμό κα αρμονία
• Έχει κανόνες που αποτελούν «αδιάσειστη αλήθεια»
• Είναι επίδειξη ικανοτήτων

7. Εκπαιδευτική παρέμβαση
σε παιδιά με ήπια νοητική στέρηση στο φάσμα του
αυτισμού
“Go Recycle” – σκηνή από το παιχνίδι

8. Τα ψηφιακά παιχνίδια κατά τον Prensky
•Δημιουργούν απόλαυση και
ευχαρίστηση
•Προσφέρουν έντονη και
παθιασμένη συμμετοχή
•Θέτουν στόχους, με την
παροχή κινήτρων
•Δημιουργούν χαλάρωση, με
αποτέλεσμα την διευκόλυνση
πρόσληψης πληροφοριών
•Ικανοποιούν το εγώ του
παίκτη

9. Οι μαθητές Στόχοι
10 Μαθητές
στο Φάσμα
του Αυτισμού
3 Συνομήλικοι
τυπικής
ανάπτυξης
Κύκλος Των
Φίλων
• Κατανόηση της
έννοιας Εποχή
μέσα από
δραστηριότητες
στον υπολογιστή
• Παραγωγή
λόγου στον
κειμενογράφο
• Ζωγραφική στον
υπολογιστή
• Πλοήγηση στο
διαδίκτυο
• Δημιουργία
παρουσιάσεων
(power point)
• Βελτίωση της
ενσυναίσθησης
• Βελτίωση της
κοινωνικής
αλληλεπίδρασης
Εκπαιδευτική παρέμβαση
• Κοινωνική Προσαρμογή
• Δημιουργικές Δραστηριοτήτων
Διαθεματικό Σενάριο διδασκαλίας
Γλώσσα Μαθηματικά
Μελέτη Περιβάλλοντος
Θεατρική Αγωγή Εικαστικά
• Κοινωνικές Δεξιότητες
• Επικοινωνία
• Αξιοποίηση ικανοτήτων
• Συνεργασία
• Παιχνίδι

10. ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ
Στο εργαστήριο των υπολογιστών μάθαμε να ανοίγουμε αρχεία, να γράφουμε, να
ζωγραφίζουμε, να αποθηκεύουμε, να πλοηγούμαστε στο διαδίκτυο και να
δημιουργούμε παρουσιάσεις

12. Επεξεργαστής Tux Paint
κειμένου Word
• Δημιουργική σκέψη
• Οπτική και συναισθηματική
• Μέθοδος γραφής
• Υπερμεσικό μέσο • Χρήση πολλαπλών τρόπων
εκπαίδευση
Πλοήγηση στο διαδίκτυο:
Mozilla Firefox
Πρόγραμμα παρουσίασης
power point
• Εμπλοκή
• Ανακάλυψη
• Αφομοίωση
αναπαράστασης
• Συνεργασία

13. Αλλά και στην τάξη με αναλογικά παιχνίδια!

14. «Οι Τέσσερις Εποχές»,
Γιάννης Τσαρούχης
ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η πρώτη μας επαφή με το διαδίκτυο: αναζητώντας έργα ζωγραφικής

18. Ασχολούνται με
τον τρύγο Μαζεύουν την σοδειά
και την αποθηκεύουν
για το χειμώνα
Τα παιδιά πηγαίνουν
σχολείο
Βλέπουν τη φύση
να αλλάζει
Φοράνε πιο
ζεστά ρούχα
Γιορτάζουν την
28η Οκτωβρίου
Σεπτέμβριος-Οκτώβριος-Νοέμβριος
ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ
ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

19. Αμπελώνας

20. Επίσκεψη σε αμπελώνα Μάζεμα σταφυλιών
Πάτημα σταφυλιών Ο μούστος μπαίνει στο βαρέλι

21. Ελαιώνας
Το μάζεμα των ελιών

22. Η παραγωγή του λαδιού στο ελαιοτριβείο

23. Οι ελιές και το λάδι αποτελούν βασικό είδος της μεσογειακής διατροφής

24. «Το μάζεμα των ελαιών εν τη Μυτιλήνη»
Θεόφιλος Χατζημιχαήλ
Λαϊκός ζωγράφος της νεοελληνικής τέχνης. Κυρίαρχο στοιχείο του έργου του είναι η
ελληνικότητά του και η εικονογράφηση της ελληνικής λαϊκής παράδοσης και ιστορίας.
Κυκλοφορούσε φορώντας φουστανέλα. Διοργάνωνε λαϊκές θεατρικές παραστάσεις,
όπου πρωταγωνιστούσε άλλοτε ντυμένος ως Μεγαλέξανδρος και άλλοτε σαν ήρωας της
Ελληνικής Επανάστασης, με εξοπλισμό και κουστούμια που έφτιαχνε ο ίδιος.
http://www.youtube.com/watch?v=mjCpl5Ex5z4
http://www.eikastikon.gr/zografiki/theofilos.html

26. Φτιάχνουμε φρουτοσαλάτες και φρουτοχυμούς με φρούτα που
αγοράσαμε από τη λαϊκή αγορά

27. Χειμώνας Δεκέμβριος-Ιανουάριος-Φεβρουάριος

28. Νιφάδες Χιονιού
Βασικό χαρακτηριστικό των νιφάδων είναι η ποικιλομορφία στα σχέδια και
στα μοτίβα που παίρνουν, ενώ πολύ δύσκολα βρίσκεις δύο όμοιες. Και αυτό
οφείλεται στις πολλές μικρές αλλαγές στη θερμοκρασία αλλά και στην υγρασία
που βιώνουν. Όσο για την εξάπλευρη συμμετρία τους, συμβαίνει επειδή η
κρυσταλλική δομή του πάγου είναι επίσης εξάγωνη.

31. Ασχολούνται με τα
λουλούδια που
μεγαλώνουν
Φυτεύουν τους
κήπους
Φοράνε πιο
ελαφριά ρούχα
Ανοίγουν και καθαρίζουν
τα σπίτια
Περνάνε περισσότερη
ώρα έξω στη φύση
Γιορτάζουν το
Πάσχα

32. Άνοιξη Τα ζώα
Τα χελιδόνια έρχονται
Γεννούν μωρά
Βρίσκουν περισσότερο
φαγητό
Ξυπνάνε από τη
χειμερία νάρκη

33. Άνοιξη Η Φύση
Τα φύλλα πρασινίζουν Καινούριοι σπόροι
φυτεύονται στη γη
Ανθίζουν οι αμυγδαλιές
Οι φράουλες ωριμάζουν Βρέχει περισσότερο και βγαίνει το
Ουράνιο Τόξο

35. ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ
( ΜΑΡΤΙΟΣ – ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ )
Η εποχή που η φύση ξυπνάει από την χειμερινή της
νάρκη, είναι γεμάτη από πανέμορφες εικόνες και
μυρωδιές.

36. ΜΑΡΤΙΟΣ
( ΦΥΤΕΥΤΗΣ - ΒΑΓΓΕΛΙΩΤΗΣ – ΑΝΟΙΞΙΑΤΗΣ – ΠΑΛΟΥΚΟΚΑΦΤΗΣ )
Στις 25 Μαρτίου είναι η πιο μεγάλη θρησκευτική γιορτή του
μήνα, ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, όπου Άγγελος Κυρίου
έδωσε έναν λευκό κρίνο στην Παναγία και της φανέρωσε πως θα
γεννήσει τον Υιό του Θεού. Είναι όμως και γιορτή του Έθνους,
όπου τιμούμε τους ήρωες της ελληνικής επανάστασης του 1821
εναντίων των Τούρκων. Ο Μάρτης είναι πάντοτε μήνας της
Σαρακοστής (των νηστειών) έτσι η φράση «μα λείπει ο Μάρτης
από τη Σαρακοστή» λέγεται για πρόσωπο που ποτέ του δεν
λείπει από μια εκδήλωση ή γιορτή.

37. ΑΠΡΙΛΙΟΣ
( ΑΪ / ΓΙΩΡΓΙΤΗΣ - ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΣ )
Με την 1η μέρα του Απρίλη ( πρωταπριλιά )το πρώτο
έθιμο είναι το πρωταπριλιάτικο ψέμα όπου ο καθένας
αυτή τη μέρα προσπαθεί να ξεγελάσει τον άλλον με
κάποιο αθώο ψέμα. Όλοι το' χουν για γούρι να
ξεγελάσουν κάποιον.
Το Πάσχα, τότε που ανάβει η «Νέα Φωτιά» έξω από την
εκκλησία για το κάψιμο του Ιούδα. Σε μας, είναι γνωστό
το έθιμο του σβησίματος των κεριών, και το άναμμά τους
ξανά με την ιερή φλόγα, και το «Δεύτε λάβετε φως». Η
γιορτή του Αγίου Γεωργίου του δρακοντοκτόνου, που μ ε
το κοντάρι του σκοτώνει το θηρίο.

38. ΜΑΪΟΣ
( ΛΟΥΛΟΥΔΟΣ – ΠΡΑΣΙΝΟΣ – ΚΕΡΑΣΑΡΗΣ )
Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς έχει να κάνει με την
ανθρώπινη χαρά για την άνοιξη, τη βλάστηση.
Βάζουμε το μαγιάτικο στεφάνι ( φτιαγμένο από
διάφορα άνθη και καρπούς ) στην πόρτα των
σπιτιών. Την πρώτη μέρα του Μάη, αναζητούμε στη
Φύση την ομορφιά και τη δροσιά της Άνοιξης.
Η γιορτή της μητέρας. Γιορτάζουν οι μανούλες όλου
του κόσμου

39. Καλοκαίρι
Ιούνιος-Ιούλιος-Αύγουστος

41. από λουλούδια
Στεφάνια
πλέκουν τα
για να γιορτάσουν
παιδιά
τη γλυκιά Πρωτομαγιά
Μοσχοβολούν οι
κήποι κι οι αυλές
Άσπρες, λινές φορούμε φορεσιές.
Τα παιδάκια κρεμούν στ’
Κατακόκκινα, δροσάτα
κερασάκια
Ανακάλυψη μέσα από τη διασκέδαση
Μάιος

42. Τα φρούτα του Καλοκαιριού
Κεράσια
Καρπούζι Πεπόνι
Ροδάκινα
Βατόμουρα
Μούρα
Βερίκοκο Βύσσινα
Σύκα
Ανανάς
Δαμάσκηνα Κορόμηλα Νεκταρίνι

43. Λαχανικά του Καλοκαιριού
Μαρούλι Καρότα Κουνουπίδι
Μελιτζάνες Αγγούρια
Λάχανο
Ντομάτα Κρεμμύδι Σελινόριζα
Φασολάκια

44. Αναζητήσαμε
στο
διαδίκτυο,
βρήκαμε,
διαβάσαμε
και μάθαμε
Πώς πρέπει
να τρώμε για
να είμαστε
υγιείς;
Η
πυραμίδα
της
διατροφής

45. Με ποιο τρόπο καταλαβαίνω
τη φύση, τα φρούτα και όλο τον κόσμο;
Ο άνθρωπος είναι πολύ
τυχερός, γιατί έχει τις
αισθήσεις για να
αντιλαμβάνεται ό,τι
συμβαίνει στη ζωή του!

46. ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
Ο Μύθος της Περσεφόνης
Η Περσεφόνη ήταν κόρη της θεάς Δήμητρας. Πατέρας της
ήταν ο Ζεύς και σύζυγός της ο Άδης. Ο Άδης την πήρε
στον κάτω κόσμο για την ομορφιά της. Η Θεά Δήμητρα
όμως τη ζήτησε πίσω. Ο Άδης συμφώνησε να ανεβαίνει η
Περσεφόνη έξι μήνες στον πάνω κόσμο και να κατεβαίνει
τους επόμενους έξι στον κάτω. Έτσι τους μήνες που η
Περσεφόνη είναι στον πάνω κόσμο η Θεά Δήμητρα
χαιρόταν και υπήρχε καλοκαιρία, ενώ τους άλλους
κακοκαιρία.
http://www.youtube.com/watch?v=rptxvqaJOO4

47. ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Το έθιμο της Περπερούνας
Περπερούνα περπατεί
για βροχή παρακαλεί .
Βρέξε, βρέξε μια βροχή ,
μια βροχούλα σιγανή ,
να καρπίσουν τα χωράφια
και ν' ανθίσουν τ' αμπελάκια .
Τα σπαρτά μας να ψωμίζουν
και τον κόσμο να πλουτίζουν
τα σιτάρια , τα κριθάρια ,
καλαμπόκια και ,μπαμπάκια ,
βρίζες , ρύζια , σταφυλάκια .
Εις τους κήπους μας χαρές
κι οι βροχές μας δροσερές .
Μπάρες , μπάρες το νερό
και το γέννημα σωρό .
Κάθε στάχυ και κιλό ,
κάθε κούρβουλο φορτιό .
Έξω ξέρα και φτωχειά ,
μέσα δρόσος κι ευλογιά
Ένα έθιμο που σχετίζεται
με την επιθυμία και ευχή
των αγροτών να έρθει η
βροχή είναι κι αυτό της
περπερούνας .
«Καλή βροχή να δώσει ο Θεός»
http://www.youtube.com/watch?v=uU
0K-UOtgwA

48. Μουσική
http://www.youtube.com/watch?v=GRxofEmo3HA

49. ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

50. Μάθαμε να
παρατηρούμε
και να
διαβάζουμε
την
πρόγνωση
του καιρού

51. Αναγνώριση συμβόλων

52. Καταιγίδες και νέφωση

53. Αστραπές
στην
Ελλάδα

54. Βροχοπτώσεις

55. Παγκόσμιος χάρτης ηλιοφάνειας και νεφών

56. Πρόγνωση καιρού στην Ελλάδα

57. Πρόγνωση καιρού στην Αθήνα σήμερα

58. Φύλλα εργασίας
ΟΝΟΜΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:
Ζωγράφισε τρία φρούτα από κάθε εποχή,
προσέχοντας το χρώμα κάθε κύκλου

59. ΟΝΟΜΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:
Ζωγράφισε την αγαπημένη σου εποχή

60. Γίνε και εσύ ζωγράφος!
Ζωγράφισε πολλά φρούτα

61. Η δική μας φανταστική φρουτιέρα!!!

62. Συμπλήρωσε τις εποχές του έτους
(τα χρώματα θα σε βοηθήσουν)
Φ_ _ _ _ _ _ _ _
Ά_ _ _ _ _
Χ_ _ _ _ _ _ _
Κ_ _ _ _ _ _ _ _

63. Γίνε και εσύ εικονογράφος! Ζωγράφισε τη δικό σου δέντρο
χρησιμοποιώντας χρώματα μιας εποχής

64. Γίνε και συ συγγραφέας
ΤΙΤΛΟΣ
Η πορτοκαλιά
ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Γιάννης, Μαρία, Ειρήνη,
Απόλλωνας, Τάκης,
Αλέξανδρος

65. Γιορτή λήξης: αναπαραστήσαμε το έθιμο της Περπερούνας

66. Παίξαμε Ψηφιακά Παιχνίδια

68. Αξιολόγηση
• Ευημερία
• Συμμετοχή
Κλίμακα LEUVEN

69. Τα επίπεδα της κλίμακας LEUVEN
5
Εξαιρετικά
υψηλό
4
Υψηλό
3
Μέτριο
2
Χαμηλό
1
Εξαιρετικά
χαμηλό
ΚΛΙΜΑΚΑ
LEUVEN

70. 5
4.5
4
3.5
3
2.5
2
1.5
1
Αποτελέσματα ποσοτικής αξιολόγησης
Μέτρηση Ευημερίας Α' Φάση
1η 2η 3η
1= Εξαιρετικά χαμηλή
2= Χαμηλή
3= Μέτρια
4= Υψηλή
5= Εξαιρετικά υψηλή
Περίοδος παρατήρησης
3,6
3,8
3,8

71. 5
4
3
2
1
0
Μέτρηση Ευημερίας Β΄ Φάση
4,5
5 5 1= Εξαιρετικά χαμηλή
1η 2η 3η
Περίοδος παρατήρησης
2= Χαμηλή
3= Μέτρια
4= Υψηλή
5= Εξαιρετικά υψηλή

72. 5
4
3
2
1
Μέτρηση Ανάμειξης Α΄ Φάση
2
3
2
1η 2η 3η
1= Εξαιρετικά χαμηλή
2= Χαμηλή
3= Μέτρια
4= Υψηλή
5= Εξαιρετικά υψηλή
Περίοδος παρατήρησης

73. 5
4.5
4
3.5
3
2.5
2
1.5
1
0.5
0
Μέτρηση Ανάμειξης Β΄ Φάση
1η 2η 3η
Περίοδος Παρατήρησης
1= Εξαιρετικά χαμηλή
2= Χαμηλή
3= Μέτρια
4= Υψηλή
5= Εξαιρετικά υψηλή
4
5 5

74. Καταγραφή των αντιδράσεων των μαθητών
• Την κινητοποίηση του
ενδιαφέροντος
• Τη συμμετοχή στην ομάδα
• Τη συγκέντρωση και
αποτελεσματικότητα
• Τη στρατηγική που
κατάστρωναν
• Τις κρίσεις για τυχόν
δυσκολίες
• Τους τρόπους επίλυσης
που πρότειναν
• Τη διασκέδαση και την
ευχαρίστηση

75. Συμπεράσματα
Το μάθημα στον υπολογιστή αποτέλεσε κίνητρο μάθησης
για τους μαθητές
«Ο Κύκλος των
Φίλων»
Οι μαθητές
• Ήταν συγκεντρωμένοι
• Έδειχναν έντονο ενδιαφέρον
• Συμμετείχαν με ενθουσιασμό στις
εργασίες της ομάδας
• Ένιωθαν μεγάλη αυτοπεποίθηση
για τις ικανότητές τους
Μείωση του άγχους και της ανησυχίας
Βελτίωση της ενσυναίσθησης και της επικοινωνίας

76. Σας ευχαριστούμε πολύ!!!