1
แบบฝึกทักษะการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
ชุดที่ 1 นิทาน
เรื่อง ทําคุณบูชาโทษ
ชื่อ...................................นามสกุล...........................................
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่............../..........เลขที่.........................
โรงเรียนเขื่องในพิทยาคาร
2
ศึกษาไปตามขันตอนนะคะ
ขอต้อนรับเข้าสู่แบบฝึกทักษะการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ
ชุดที่ 1 นิทานเรื่อง ทําคุณบูชาโทษ
สําหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3 ให้นักเรียนปฏิบัติดังนี้
ขั้นตอนการศึกษา
1.นักเรียนอ่านผ่านๆ ให้ตลอดเสียก่อนเพื่อหาประโยคหรือข้อความ
ที่เป็นความคิดหลักและใจความสําคัญของเรื่อง
2. นักเรียนอ่านโดยละเอียดเพื่อทําความเข้าใจเรื่องให้ชัดเจน
3. นักเรียนอ่านซ้ําๆ ในส่วนที่ไม่เข้าใจเพื่อทําความเข้าใจให้ชัดเจน
4. นักเรียนทํากิจกรรมในชุดฝึก 3 กิจกรรม
3
ทําคุณบูชาโทษ
ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีพราหมณ์คนหนึ่งออกเดินป่า เพื่อไปเรียนวิชาอาคม พราหมณ์ผู้นั้น
เดินทางรอนแรมในป่าใหญ่ รู้สึกหิวน้ําและน้ําในบั้งทิงที่สะพายมาก็หมดเกลี้ยง เขาจึงเที่ยวหาแหล่งน้ํา
แล้วไปพบบ่อน้ําลึกแห่งหนึ่ง ซึ่งมองลงไปมีแต่ความมืดมิด พราหมณ์คิดว่าคงมีน้ําอยู่ที่ก้นบ่อ ดังนั้น
เขาจึงหาเถาวัลย์มาผูกบั้งทิงหย่อนลงไปเพื่อหวังตักน้ําในบ่อ เมื่อหย่อนลงไปจนถึงก้นบ่อ สายเถาวัลย์
ก็ตึง พราหมณ์คิดว่าคงได้น้ําเต็มแล้วจึงสาวกลับขึ้นมา ปรากฏว่ามีลิงตัวหนึ่งติดขึ้นมาด้วย พอถึงขอบ
บ่อลิงก็กระโดดขึ้นบนพื้นดินด้วยความดีอกดีใจ
“ ขอบพระคุณท่านเหลือเกินที่ช่วยชีวิตของข้า ข้าตกลงไปในบ่อนี้หลายวันมาแล้ว หาก
ท่านไม่ช่วยข้าคงต้องตายอยู่ในก้นบ่อนี้แน่ๆ ข้าจะไม่ลืมบุญคุณของท่าน หากวันใดท่านต้องการความ
ช่วยเหลือขอให้ไปหาข้าได้ทุกเมื่อ” ก่อนจากไปลิงก็บอกที่อยู่ของตนให้พราหมณ์รู้ พราหมณ์ยังคง
กระหายน้ําอยู่ จึงหย่อนบั้งทิงลงไปอีกครั้ง ครั้นพอสาวขึ้นมา ปรากฏว่ามีเสือกับงูติดขึ้นมาด้วย
สัตว์ทั้งสองก็เช่นเดียวกับลิงที่ขึ้นมาก่อน คือแสดงความดีใจ ขอบใจพราหมณ์ที่ได้ช่วยชีวิตและบอก
ว่าหากต้องการความช่วยเหลือให้ไปหาได้ทุกเมื่อ และก็บอกที่อยู่ของตน แล้วสัตว์ทั้งสองก็จากไป
“อย่าลืมนะ หากท่านต้องการความช่วยเหลือ หรือหากผ่านไปทางบ้านข้าก็แวะเยี่ยมข้าด้วย”
เมื่อพราหมณ์หย่อนเชือกเถาวัลย์ลงไปครั้งที่สาม สาวกลับขึ้นมาปรากฏว่ามีชายคนหนึ่ง
ติดขึ้นมาด้วย ชายคนนั้นพอขึ้นมาถึงปากบ่อ มองเห็นพราหมณ์เป็นผู้สาวเอาตนขึ้นมาแทนที่จะดีใจ
กลับนึกโกรธที่พราหมณ์ไม่เอาตนขึ้นมาก่อนสัตว์อื่นๆ นึกแค้นเคืองและอาฆาตแค้นอยู่ในใจแต่แกล้ง
พูดว่า
“ ขอบคุณท่านมากที่ช่วยชีวิต แม้ข้าจะขึ้นมาทีหลังสัตว์อื่นๆก็ตาม ข้าไม่ว่าอะไรท่าน
หรอก”
“ ที่สาวเชือกขึ้นมานั้นหวังจะได้น้ําดื่ม ไม่รู้หรอกว่าใครขึ้นมาก่อนมาหลัง”
“ ข้าเข้าใจ แต่ก็ถือว่าท่านได้ช่วยชีวิตละ อย่าลืมไปเยี่ยมข้าบ้างนะ ”
4
เมื่อคนและสัตว์จากไปหมดแล้ว พราหมณ์จึงได้ดื่มน้ํา ต่อมาเมื่อพราหมณ์กลับไปอยู่
บ้านของตน ก็คิดถึงสัตว์ทั้งหลายที่ตนเคยช่วยเหลือขึ้นจากบ่อ จึงเดินทางไปเยี่ยมเยือน
พราหมณ์เดินทางไปเยี่ยมลิงก่อน และแสดงความดีใจ
“ โอ ท่านปู่นี่เอง ดีใจจังเลยที่อุตส่าห์มาเยี่ยม ”
“ เป็นยังไงสบายดีหรือ”
“ เหมือนตายแล้วเกิดใหม่จริงๆ หากไม่ได้ท่านช่วยวันนั้นลูกของข้าก็คงเป็นลูก
กําพร้า ไม่มีใครดูแลเลี้ยงดู”
ลิงต้อนรับและโอภาปราศรัยกับพราหมณ์ผู้มีบุญคุณด้วยความระลึกในบุญคุณอย่างจริงใจ
แล้วหาผลไม้และรวงผึ้งมาฝากมากมาย ต่อมาพราหมณ์เดินทางไปเยี่ยมงู
“ ข้าดีใจที่ได้พบท่านอีก ข้ามีความลับอยู่อย่างหนึ่งไม่เคยบอกใครแต่จะบอก
ท่านผู้มีพระคุณ”
แล้วงูก็บอกที่ซ่อนไหสมบัติซึ่งฝังอยู่ใต้ดินให้พราหมณ์รู้พราหมณ์กล่าวขอบใจแต่
ไม่ได้ไปขุดเอาสมบัตินั้น
ครั้นพราหมณ์เดินทางไปเยี่ยมเสือ เสือได้เอาสร้อยสังวาลสายหนึ่งมามอบให้เพื่อ
แสดงถึงความระลึกในบุญคุณ
“ ข้ามาเยี่ยมเฉยๆ ไม่ต้องการสิ่งของตอบแทน” พราหมณ์กล่าวอย่างจริงใจ
“ แต่ของมีค่าอย่างนี้เอาไว้กับข้าก็ไม่มีประโยชน์ มันเป็นสังวาลของคนที่ข้าเคย
ฆ่าเขาเมื่อปีที่แล้ว”
“ พราหมณ์ถือสังวาลเดินทางไปเยี่ยมคน ผู้ที่พราหมณ์เคยช่วยขึ้นมาจากบ่อ
ชายคนนั้นพอเห็นสร้อยก็รู้ทันทีว่าเป็นของธิดาเจ้าเมือง ในใจที่เปี่ยมไปด้วยอกุศลของเขา เขาคิด
หาทางแก้แค้นขึ้นมาได้ทันที แทนที่เขาจะตอบแทนบุญคุณเช่นสัตว์อื่น เขากลับจะหลอกพราหมณ์ไป
ให้ถูกประหารชีวิต
“ ข้าจําได้ สร้อยเส้นนี้เป็นของพระธิดา ที่ถูกเสือกัดตายจริงๆ เราเอาไปถวาย
เจ้าเมืองกันเถอะ ท่านจะต้องได้รับความดีความชอบอย่างใหญ่หลวงแน่”
แล้วชายผู้นั้นก็กุลีกุจอพาพราหมณ์ไปเฝ้าเจ้าเมืองทันที แต่ครั้นไปถึงแทนที่จะทูล
ตามความเป็นจริง เขากลับประกาศต่อเสนาอํามาตย์ที่เฝ้ายามอยู่ ณ ที่นั้นว่า
“ ท่านทั้งหลายจงจับพราหมณ์ผู้นี้ไว้ มันเป็นเสือแปลงร่างมาเป็นคน ตอนนี้
ถูกข้าใช้มนต์สะกดไว้ รีบนําไปฆ่าด่วน ปีที่แล้วมันฆ่าพระธิดาไป นี่คือหลักฐาน”
แล้วคนเนรคุณผู้นั้นก็ส่งสังวาลให้พิสูจน์เป็นหลักฐาน
“ เจ้าเอาสังวาลนี้มาจากไหน” เมื่อถูกถาม พราหมณ์ก็ตอบโดยซื่อว่า
5
“ เสือตัวหนึ่งให้ข้ามา”
“ เห็นไหมเฒ่านี้โกหกชัดๆ เสือที่ไหนจะเอาของมาให้คน”
เหตุผลของเจ้าคนเนรคุณทําให้ทุกคนเชื่อเขา แม้พราหมณ์จะอธิบายอย่างไรก็ไม่เป็นผล ในที่สุดก็ถูก
ตัดสินประหารชีวิต
“ เอาตัวมันไปประหาร ให้ตายตกไปตามลูกข้า”
เจ้าเมืองรับสั่ง พราหมณ์ที่น่าสงสารจึงไม่สามารถช่วยตัวเองได้อีกแล้ว ขณะเพชฌฆาตนําตัว
พราหมณ์ไปถึงประตูเมือง พราหมณ์ได้เล่าเรื่องราวให้นายประตูที่ 1 ฟัง นายประตูที่ 1 รู้สึก
สงสารจึงช่วยขอร้องเพชฌฆาตพร้อมยกเรื่องราวในอดีตมาให้ฟังเป็นตัวอย่าง แล้วนายประตูก็ไม่ยอม
เปิดประตูเมืองให้
เพชฌฆาตนําพราหมณ์ไปสู่ประตูที่ 2 นายประตูที่ 2 ก็รู้สึกเห็นใจพราหมณ์
เช่นกันจึงช่วยขอร้องเพชฌฆาตพร้อมยกเรื่องในอดีตที่เคยประหารนักโทษโดยไม่ทันไต่สวนให้ดี
เสียก่อนประหารไปแล้วจึงรู้ว่าประหารคนบริสุทธิ์ แล้วก็พากันเสียใจภายหลังนายประตูที่ 2 ก็ไม่
ยอมเปิดประตูเมืองให้อีก และประตูที่ 3 ที่ 4 ก็เช่นกัน ในที่สุดเพชฌฆาตต้องพาพราหมณ์กลับไป
เฝ้าเจ้าเมืองอีกครั้ง พราหมณ์ก็ยังยืนยันคําเดิม ว่าสังวาลนี้ได้มาจากเสือจริงๆพร้อมกับเล่าเรื่องราว
ที่ตนเคยช่วยชีวิตสัตว์สามตัว คนหนึ่งคนขึ้นจากบ่อ
“งั้นพวกเจ้าจงตามพราหมณ์ผู้นี้ไปหาสัตว์ทั้งสามดู”
เจ้าเมืองรับสั่งแก่เสนาอํามาตย์ พราหมณ์จึงพาพวกเขาไปหาลิงก่อน ลิงก็ช่วยยืนยัน
เรื่องทั้งหมด พร้อมกับหาผลไม้และรวงผึ้งมาฝากดังเดิม
ลาจากลิงแล้วพราหมณ์ก็พาไปหางู งูยังคะยั้นคะยอเรื่องไหสมบัติใต้ดิน พราหมณ์
จึงให้เสนาอํามาตย์ทั้งหลายช่วยกันขุดดูและได้พบไหสมบัติจริงจึงนําขึ้นกราบทูลเจ้าเมือง
ลาจากงูแล้วจึงพากันไปหาเสือ เสือยอมให้ฆ่าตนแทนพราหมณ์ผู้มีพระคุณ
“ เป็นความผิดของข้าเอง พราหมณ์ผู้นี้ไม่ได้ฆ่าพระธิดาหรอก ฆ่าข้าเสียแล้วปล่อยเขาไป”
เมื่อเสือยืนยันดังนั้น คนทั้งหลายในที่นั้นจึงนําเรื่องขึ้นกราบทูลเจ้าเมือง พราหมณ์จึง
พ้นผิด พร้อมได้รับสมบัติที่ได้จากงูไปครอบครอง
ชายผู้ใจร้าย เนรคุณคนผู้นั้นจึงถูกนําไปประหารชีวิตแทน
ที่มา : วิเชียร เกษประทุม 2546 : 114- 116
6
แบบฝึกหัด
กิจกรรมที่ 1
คําสั่ง ให้นักเรียนเลือกอักษรหน้าความหมายของคําทางด้านขวามือ เขียนลงในช่องว่างหน้า
ข้อความด้านซ้ายมือให้สัมพันธ์กัน ดังตัวอย่าง
ตัวอย่าง
____ญ____ 0. โบราณ ญ. เก่าแก่
__________ 1. บั้งทิง ก. เนื้อสัตว์รมควัน
__________ 2. รอนแรม ข. สร้อยชนิดหนึ่ง ใช้คล้องเฉียงไหล่
__________ 3. สังวาล ค. สอบสวน
__________ 4. เพชรฆาต ง. เดินทางไกลที่ต้องหยุดพักนอนในเวลากลางคืนตามทางเป็น
ระยะ ๆไป
__________ 5. ไต่สวน จ. กระบอกไม้ไผ่สําหรับบรรจุน้ํา
ฉ. เจ้าหน้าที่ประหารชีวิต นักโทษที่ต้องโทษประหาร
คะแนนที่ได้..................คะแนน
7
แบบฝึกหัด
กิจกรรมที่ 2
คําสั่ง ให้นักเรียนตอบคําถามต่อไปนี้
1. “งูยังคะยั้นคะยอเรื่องไหสมบัติใต้ดิน” คําว่า คะยั้นคะยอ หมายความว่าอย่างไร
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
2. พราหมณ์เดินป่า เพื่อวัตถุประสงค์ใด
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
3. เพราะเหตุใด ชายที่ขึ้นจากบ่อจึงแค้นเคืองพราหมณ์
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
4. ตัวละครใดที่มีคุณลักษณะกล้าหาญ “ทําผิดแล้วยอมรับผิด” การกระทําผิดนั้นคือทําอย่างไร
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
5. นักเรียนคิดว่า การกระทําของชายในเรื่องขณะนําพราหมณ์เอาสังวาลไปถวายเจ้าเมือง
ถูกต้องหรือไม่ เพราะเหตุใด
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
คะแนนที่ได้....................คะแนน
8
แบบฝึกหัด
กิจกรรมที่ 3
คําสั่ง ให้นักเรียนทําเครื่องหมายกากบาท ( X) ทับอักษรที่อยู่หน้าคําตอบที่ถูกต้องที่สุด
1. คําว่า “ บั้งทิง ” ในนิทานเรื่องนี้หมายถึงอะไร
ก. ถังน้ํา
ข. แก้วน้ํา
ค. หม้อนึ่งข้าวเหนียว
ง. กระบอกไม้ไผ่สําหรับบรรจุน้ํา
2. ผู้เล่านิทานมีจุดมุ่งหมายให้ผู้ฟังเกิดคุณลักษณะใด
ก. ความรับผิดชอบ
ข. ความสามัคคี
ค. ความกตัญญู
ง. ความมีน้ําใจ
3. คุณลักษณะของใครไม่ควรเอาแบบอย่าง
ก. ชายในเรื่อง
ข. เสือ
ค. ลิง
ง. งู
4. ถ้านักเรียนเป็นชายที่ถูกช่วยขึ้นจากบ่อ นักเรียนควรทําอย่างไร
ก. ขอบคุณ แล้วเดินกลับบ้าน
ข. ทําเหมือนชายในเรื่องดีแล้ว
ค. ขอบคุณที่ช่วยเหลือ แล้วชวนไปพักผ่อนที่บ้าน
ง. ขอบคุณและหาโอกาสตอบแทนบุญคุณ ไม่อาฆาตเคืองแค้น
9
5. “ปีที่แล้วมันฆ่าพระธิดาไป”
“มันเป็นสังวาลของคนที่ข้าเคยฆ่าเขาเมื่อปีที่แล้ว”
ข้อความทั้งสองแตกต่างกันอย่างไร
ก. ทั้ง 2 ข้อความเป็นความคิดเห็น
ข. ข้อความแรกเป็นความคิดเห็น ข้อความที่สองเป็นข้อเท็จจริง
ค. ข้อความแรกเป็นข้อเท็จจริง ข้อความที่สองเป็นความคิดเห็น
ง. ข้อความแรกและข้อความที่สอง ต่างก็เป็นความคิดเห็นของตัวละคร
6. เสือ ลิง และงู เหมือนกันอย่างไร
ก. ตกบ่อเหมือนกัน
ข. รอดตายเหมือนกัน
ค. มีความกตัญญูเหมือนกัน
ง . เป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่ในป่าเหมือนกัน
7. เพชฌฆาต มีหน้าที่อย่างไร
ก. ประหารชีวิตตามคําสั่ง
ข. ไต่สวนก่อนประหารชีวิต
ค. นําไปฝากขังก่อนประหาร
ง. ประหารชีวิตโดยไม่ต้องไต่สวน
8. ข้อใดคือประโยชน์ที่ได้รับจากเรื่อง
ก. ได้รับความรู้และความเข้าใจ
ข. ได้รับความรู้และความบันเทิง
ค. ได้รับความรู้เกี่ยวกับการดําเนินชีวิต
ง. ได้รับความรู้และความยากลําบากใจ
9. ข้อความใดไม่ได้สนับสนุนว่าตัวละครลิงเป็น ” ลิงตัวเมีย”
ก. การต้อนรับพราหมณ์ที่ไปเยี่ยมบ้านโดยการหาผลไม้และรวงผึ้งมาฝาก
ข. ลิงพูดว่า “หากไม่ได้ท่านช่วยวันนั้นลูกของข้าก็คงเป็นลูกกําพร้า”
ค. ความคล่องแคล่วว่องไวในการเกาะเถาวัลย์ขึ้นจากบ่อน้ําก่อนเพื่อน
ง. เหมือนตายแล้วเกิดใหม่จริง ๆ
10
10. “ปีที่แล้วมันฆ่าพระธิดา” คําว่า “มัน” หมายถึงใคร
ก. ชายเนรคุณ
ข. พราหมณ์
ค. เสือ
ง. ลิง
สรุปผลการประเมินแบบฝึกหัดท้ายบท
ชุดที่ 1
คะแนนเต็ม 20
ได้คะแนน
ผ่าน
ไม่ผ่าน
11
ขอแสดงความยินดี สําหรับผู้ที่ได้คะแนน 16 คะแนนขึ้นไป
คนที่ยังไม่ผ่านให้ทบทวนแล้วทําแบบฝึกหัดอีกครั้งนะคะ
เฉลยชุดที่ 1
กิจกรรมที่ 1
1. จ
2. ง
3. ข
4. ฉ
5. ค
กิจกรรมที่ 2
1. รบเร้าให้ไปขุดดูไหสมบัติใต้ดิน
2. ไปเรียนวิชาอาคมกับฤาษีในป่า
3. เพราะได้ขึ้นจากบ่อหลังสัตว์ทุกตัว
4. เสือ เพราะยอมรับว่าได้ฆ่าธิดาเจ้าเมือง จึงได้สังวาลมอบให้พราหมณ์
5. หน้าซื่อ ใจคด เป็นภัยแก่ผู้อื่น
กิจกรรมที่ 3
1. ง 2. ค 3. ก 4. ง 5. ข
6. ค 7. ข 8. ค 9. ง 10. ข

แบบฝึกทักษะการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ ชุดที่ 1

  • 1.
    1 แบบฝึกทักษะการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชุดที่ 1นิทาน เรื่อง ทําคุณบูชาโทษ ชื่อ...................................นามสกุล........................................... ชั้นมัธยมศึกษาปีที่............../..........เลขที่......................... โรงเรียนเขื่องในพิทยาคาร
  • 2.
    2 ศึกษาไปตามขันตอนนะคะ ขอต้อนรับเข้าสู่แบบฝึกทักษะการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ ชุดที่ 1 นิทานเรื่องทําคุณบูชาโทษ สําหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3 ให้นักเรียนปฏิบัติดังนี้ ขั้นตอนการศึกษา 1.นักเรียนอ่านผ่านๆ ให้ตลอดเสียก่อนเพื่อหาประโยคหรือข้อความ ที่เป็นความคิดหลักและใจความสําคัญของเรื่อง 2. นักเรียนอ่านโดยละเอียดเพื่อทําความเข้าใจเรื่องให้ชัดเจน 3. นักเรียนอ่านซ้ําๆ ในส่วนที่ไม่เข้าใจเพื่อทําความเข้าใจให้ชัดเจน 4. นักเรียนทํากิจกรรมในชุดฝึก 3 กิจกรรม
  • 3.
    3 ทําคุณบูชาโทษ ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีพราหมณ์คนหนึ่งออกเดินป่า เพื่อไปเรียนวิชาอาคมพราหมณ์ผู้นั้น เดินทางรอนแรมในป่าใหญ่ รู้สึกหิวน้ําและน้ําในบั้งทิงที่สะพายมาก็หมดเกลี้ยง เขาจึงเที่ยวหาแหล่งน้ํา แล้วไปพบบ่อน้ําลึกแห่งหนึ่ง ซึ่งมองลงไปมีแต่ความมืดมิด พราหมณ์คิดว่าคงมีน้ําอยู่ที่ก้นบ่อ ดังนั้น เขาจึงหาเถาวัลย์มาผูกบั้งทิงหย่อนลงไปเพื่อหวังตักน้ําในบ่อ เมื่อหย่อนลงไปจนถึงก้นบ่อ สายเถาวัลย์ ก็ตึง พราหมณ์คิดว่าคงได้น้ําเต็มแล้วจึงสาวกลับขึ้นมา ปรากฏว่ามีลิงตัวหนึ่งติดขึ้นมาด้วย พอถึงขอบ บ่อลิงก็กระโดดขึ้นบนพื้นดินด้วยความดีอกดีใจ “ ขอบพระคุณท่านเหลือเกินที่ช่วยชีวิตของข้า ข้าตกลงไปในบ่อนี้หลายวันมาแล้ว หาก ท่านไม่ช่วยข้าคงต้องตายอยู่ในก้นบ่อนี้แน่ๆ ข้าจะไม่ลืมบุญคุณของท่าน หากวันใดท่านต้องการความ ช่วยเหลือขอให้ไปหาข้าได้ทุกเมื่อ” ก่อนจากไปลิงก็บอกที่อยู่ของตนให้พราหมณ์รู้ พราหมณ์ยังคง กระหายน้ําอยู่ จึงหย่อนบั้งทิงลงไปอีกครั้ง ครั้นพอสาวขึ้นมา ปรากฏว่ามีเสือกับงูติดขึ้นมาด้วย สัตว์ทั้งสองก็เช่นเดียวกับลิงที่ขึ้นมาก่อน คือแสดงความดีใจ ขอบใจพราหมณ์ที่ได้ช่วยชีวิตและบอก ว่าหากต้องการความช่วยเหลือให้ไปหาได้ทุกเมื่อ และก็บอกที่อยู่ของตน แล้วสัตว์ทั้งสองก็จากไป “อย่าลืมนะ หากท่านต้องการความช่วยเหลือ หรือหากผ่านไปทางบ้านข้าก็แวะเยี่ยมข้าด้วย” เมื่อพราหมณ์หย่อนเชือกเถาวัลย์ลงไปครั้งที่สาม สาวกลับขึ้นมาปรากฏว่ามีชายคนหนึ่ง ติดขึ้นมาด้วย ชายคนนั้นพอขึ้นมาถึงปากบ่อ มองเห็นพราหมณ์เป็นผู้สาวเอาตนขึ้นมาแทนที่จะดีใจ กลับนึกโกรธที่พราหมณ์ไม่เอาตนขึ้นมาก่อนสัตว์อื่นๆ นึกแค้นเคืองและอาฆาตแค้นอยู่ในใจแต่แกล้ง พูดว่า “ ขอบคุณท่านมากที่ช่วยชีวิต แม้ข้าจะขึ้นมาทีหลังสัตว์อื่นๆก็ตาม ข้าไม่ว่าอะไรท่าน หรอก” “ ที่สาวเชือกขึ้นมานั้นหวังจะได้น้ําดื่ม ไม่รู้หรอกว่าใครขึ้นมาก่อนมาหลัง” “ ข้าเข้าใจ แต่ก็ถือว่าท่านได้ช่วยชีวิตละ อย่าลืมไปเยี่ยมข้าบ้างนะ ”
  • 4.
    4 เมื่อคนและสัตว์จากไปหมดแล้ว พราหมณ์จึงได้ดื่มน้ํา ต่อมาเมื่อพราหมณ์กลับไปอยู่ บ้านของตนก็คิดถึงสัตว์ทั้งหลายที่ตนเคยช่วยเหลือขึ้นจากบ่อ จึงเดินทางไปเยี่ยมเยือน พราหมณ์เดินทางไปเยี่ยมลิงก่อน และแสดงความดีใจ “ โอ ท่านปู่นี่เอง ดีใจจังเลยที่อุตส่าห์มาเยี่ยม ” “ เป็นยังไงสบายดีหรือ” “ เหมือนตายแล้วเกิดใหม่จริงๆ หากไม่ได้ท่านช่วยวันนั้นลูกของข้าก็คงเป็นลูก กําพร้า ไม่มีใครดูแลเลี้ยงดู” ลิงต้อนรับและโอภาปราศรัยกับพราหมณ์ผู้มีบุญคุณด้วยความระลึกในบุญคุณอย่างจริงใจ แล้วหาผลไม้และรวงผึ้งมาฝากมากมาย ต่อมาพราหมณ์เดินทางไปเยี่ยมงู “ ข้าดีใจที่ได้พบท่านอีก ข้ามีความลับอยู่อย่างหนึ่งไม่เคยบอกใครแต่จะบอก ท่านผู้มีพระคุณ” แล้วงูก็บอกที่ซ่อนไหสมบัติซึ่งฝังอยู่ใต้ดินให้พราหมณ์รู้พราหมณ์กล่าวขอบใจแต่ ไม่ได้ไปขุดเอาสมบัตินั้น ครั้นพราหมณ์เดินทางไปเยี่ยมเสือ เสือได้เอาสร้อยสังวาลสายหนึ่งมามอบให้เพื่อ แสดงถึงความระลึกในบุญคุณ “ ข้ามาเยี่ยมเฉยๆ ไม่ต้องการสิ่งของตอบแทน” พราหมณ์กล่าวอย่างจริงใจ “ แต่ของมีค่าอย่างนี้เอาไว้กับข้าก็ไม่มีประโยชน์ มันเป็นสังวาลของคนที่ข้าเคย ฆ่าเขาเมื่อปีที่แล้ว” “ พราหมณ์ถือสังวาลเดินทางไปเยี่ยมคน ผู้ที่พราหมณ์เคยช่วยขึ้นมาจากบ่อ ชายคนนั้นพอเห็นสร้อยก็รู้ทันทีว่าเป็นของธิดาเจ้าเมือง ในใจที่เปี่ยมไปด้วยอกุศลของเขา เขาคิด หาทางแก้แค้นขึ้นมาได้ทันที แทนที่เขาจะตอบแทนบุญคุณเช่นสัตว์อื่น เขากลับจะหลอกพราหมณ์ไป ให้ถูกประหารชีวิต “ ข้าจําได้ สร้อยเส้นนี้เป็นของพระธิดา ที่ถูกเสือกัดตายจริงๆ เราเอาไปถวาย เจ้าเมืองกันเถอะ ท่านจะต้องได้รับความดีความชอบอย่างใหญ่หลวงแน่” แล้วชายผู้นั้นก็กุลีกุจอพาพราหมณ์ไปเฝ้าเจ้าเมืองทันที แต่ครั้นไปถึงแทนที่จะทูล ตามความเป็นจริง เขากลับประกาศต่อเสนาอํามาตย์ที่เฝ้ายามอยู่ ณ ที่นั้นว่า “ ท่านทั้งหลายจงจับพราหมณ์ผู้นี้ไว้ มันเป็นเสือแปลงร่างมาเป็นคน ตอนนี้ ถูกข้าใช้มนต์สะกดไว้ รีบนําไปฆ่าด่วน ปีที่แล้วมันฆ่าพระธิดาไป นี่คือหลักฐาน” แล้วคนเนรคุณผู้นั้นก็ส่งสังวาลให้พิสูจน์เป็นหลักฐาน “ เจ้าเอาสังวาลนี้มาจากไหน” เมื่อถูกถาม พราหมณ์ก็ตอบโดยซื่อว่า
  • 5.
    5 “ เสือตัวหนึ่งให้ข้ามา” “ เห็นไหมเฒ่านี้โกหกชัดๆเสือที่ไหนจะเอาของมาให้คน” เหตุผลของเจ้าคนเนรคุณทําให้ทุกคนเชื่อเขา แม้พราหมณ์จะอธิบายอย่างไรก็ไม่เป็นผล ในที่สุดก็ถูก ตัดสินประหารชีวิต “ เอาตัวมันไปประหาร ให้ตายตกไปตามลูกข้า” เจ้าเมืองรับสั่ง พราหมณ์ที่น่าสงสารจึงไม่สามารถช่วยตัวเองได้อีกแล้ว ขณะเพชฌฆาตนําตัว พราหมณ์ไปถึงประตูเมือง พราหมณ์ได้เล่าเรื่องราวให้นายประตูที่ 1 ฟัง นายประตูที่ 1 รู้สึก สงสารจึงช่วยขอร้องเพชฌฆาตพร้อมยกเรื่องราวในอดีตมาให้ฟังเป็นตัวอย่าง แล้วนายประตูก็ไม่ยอม เปิดประตูเมืองให้ เพชฌฆาตนําพราหมณ์ไปสู่ประตูที่ 2 นายประตูที่ 2 ก็รู้สึกเห็นใจพราหมณ์ เช่นกันจึงช่วยขอร้องเพชฌฆาตพร้อมยกเรื่องในอดีตที่เคยประหารนักโทษโดยไม่ทันไต่สวนให้ดี เสียก่อนประหารไปแล้วจึงรู้ว่าประหารคนบริสุทธิ์ แล้วก็พากันเสียใจภายหลังนายประตูที่ 2 ก็ไม่ ยอมเปิดประตูเมืองให้อีก และประตูที่ 3 ที่ 4 ก็เช่นกัน ในที่สุดเพชฌฆาตต้องพาพราหมณ์กลับไป เฝ้าเจ้าเมืองอีกครั้ง พราหมณ์ก็ยังยืนยันคําเดิม ว่าสังวาลนี้ได้มาจากเสือจริงๆพร้อมกับเล่าเรื่องราว ที่ตนเคยช่วยชีวิตสัตว์สามตัว คนหนึ่งคนขึ้นจากบ่อ “งั้นพวกเจ้าจงตามพราหมณ์ผู้นี้ไปหาสัตว์ทั้งสามดู” เจ้าเมืองรับสั่งแก่เสนาอํามาตย์ พราหมณ์จึงพาพวกเขาไปหาลิงก่อน ลิงก็ช่วยยืนยัน เรื่องทั้งหมด พร้อมกับหาผลไม้และรวงผึ้งมาฝากดังเดิม ลาจากลิงแล้วพราหมณ์ก็พาไปหางู งูยังคะยั้นคะยอเรื่องไหสมบัติใต้ดิน พราหมณ์ จึงให้เสนาอํามาตย์ทั้งหลายช่วยกันขุดดูและได้พบไหสมบัติจริงจึงนําขึ้นกราบทูลเจ้าเมือง ลาจากงูแล้วจึงพากันไปหาเสือ เสือยอมให้ฆ่าตนแทนพราหมณ์ผู้มีพระคุณ “ เป็นความผิดของข้าเอง พราหมณ์ผู้นี้ไม่ได้ฆ่าพระธิดาหรอก ฆ่าข้าเสียแล้วปล่อยเขาไป” เมื่อเสือยืนยันดังนั้น คนทั้งหลายในที่นั้นจึงนําเรื่องขึ้นกราบทูลเจ้าเมือง พราหมณ์จึง พ้นผิด พร้อมได้รับสมบัติที่ได้จากงูไปครอบครอง ชายผู้ใจร้าย เนรคุณคนผู้นั้นจึงถูกนําไปประหารชีวิตแทน ที่มา : วิเชียร เกษประทุม 2546 : 114- 116
  • 6.
    6 แบบฝึกหัด กิจกรรมที่ 1 คําสั่ง ให้นักเรียนเลือกอักษรหน้าความหมายของคําทางด้านขวามือเขียนลงในช่องว่างหน้า ข้อความด้านซ้ายมือให้สัมพันธ์กัน ดังตัวอย่าง ตัวอย่าง ____ญ____ 0. โบราณ ญ. เก่าแก่ __________ 1. บั้งทิง ก. เนื้อสัตว์รมควัน __________ 2. รอนแรม ข. สร้อยชนิดหนึ่ง ใช้คล้องเฉียงไหล่ __________ 3. สังวาล ค. สอบสวน __________ 4. เพชรฆาต ง. เดินทางไกลที่ต้องหยุดพักนอนในเวลากลางคืนตามทางเป็น ระยะ ๆไป __________ 5. ไต่สวน จ. กระบอกไม้ไผ่สําหรับบรรจุน้ํา ฉ. เจ้าหน้าที่ประหารชีวิต นักโทษที่ต้องโทษประหาร คะแนนที่ได้..................คะแนน
  • 7.
    7 แบบฝึกหัด กิจกรรมที่ 2 คําสั่ง ให้นักเรียนตอบคําถามต่อไปนี้ 1.“งูยังคะยั้นคะยอเรื่องไหสมบัติใต้ดิน” คําว่า คะยั้นคะยอ หมายความว่าอย่างไร .................................................................................................................................... .................................................................................................................................... 2. พราหมณ์เดินป่า เพื่อวัตถุประสงค์ใด .................................................................................................................................... .................................................................................................................................... 3. เพราะเหตุใด ชายที่ขึ้นจากบ่อจึงแค้นเคืองพราหมณ์ .................................................................................................................................... .................................................................................................................................... 4. ตัวละครใดที่มีคุณลักษณะกล้าหาญ “ทําผิดแล้วยอมรับผิด” การกระทําผิดนั้นคือทําอย่างไร .................................................................................................................................... .................................................................................................................................... 5. นักเรียนคิดว่า การกระทําของชายในเรื่องขณะนําพราหมณ์เอาสังวาลไปถวายเจ้าเมือง ถูกต้องหรือไม่ เพราะเหตุใด .................................................................................................................................... .................................................................................................................................... คะแนนที่ได้....................คะแนน
  • 8.
    8 แบบฝึกหัด กิจกรรมที่ 3 คําสั่ง ให้นักเรียนทําเครื่องหมายกากบาท( X) ทับอักษรที่อยู่หน้าคําตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. คําว่า “ บั้งทิง ” ในนิทานเรื่องนี้หมายถึงอะไร ก. ถังน้ํา ข. แก้วน้ํา ค. หม้อนึ่งข้าวเหนียว ง. กระบอกไม้ไผ่สําหรับบรรจุน้ํา 2. ผู้เล่านิทานมีจุดมุ่งหมายให้ผู้ฟังเกิดคุณลักษณะใด ก. ความรับผิดชอบ ข. ความสามัคคี ค. ความกตัญญู ง. ความมีน้ําใจ 3. คุณลักษณะของใครไม่ควรเอาแบบอย่าง ก. ชายในเรื่อง ข. เสือ ค. ลิง ง. งู 4. ถ้านักเรียนเป็นชายที่ถูกช่วยขึ้นจากบ่อ นักเรียนควรทําอย่างไร ก. ขอบคุณ แล้วเดินกลับบ้าน ข. ทําเหมือนชายในเรื่องดีแล้ว ค. ขอบคุณที่ช่วยเหลือ แล้วชวนไปพักผ่อนที่บ้าน ง. ขอบคุณและหาโอกาสตอบแทนบุญคุณ ไม่อาฆาตเคืองแค้น
  • 9.
    9 5. “ปีที่แล้วมันฆ่าพระธิดาไป” “มันเป็นสังวาลของคนที่ข้าเคยฆ่าเขาเมื่อปีที่แล้ว” ข้อความทั้งสองแตกต่างกันอย่างไร ก. ทั้ง2 ข้อความเป็นความคิดเห็น ข. ข้อความแรกเป็นความคิดเห็น ข้อความที่สองเป็นข้อเท็จจริง ค. ข้อความแรกเป็นข้อเท็จจริง ข้อความที่สองเป็นความคิดเห็น ง. ข้อความแรกและข้อความที่สอง ต่างก็เป็นความคิดเห็นของตัวละคร 6. เสือ ลิง และงู เหมือนกันอย่างไร ก. ตกบ่อเหมือนกัน ข. รอดตายเหมือนกัน ค. มีความกตัญญูเหมือนกัน ง . เป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่ในป่าเหมือนกัน 7. เพชฌฆาต มีหน้าที่อย่างไร ก. ประหารชีวิตตามคําสั่ง ข. ไต่สวนก่อนประหารชีวิต ค. นําไปฝากขังก่อนประหาร ง. ประหารชีวิตโดยไม่ต้องไต่สวน 8. ข้อใดคือประโยชน์ที่ได้รับจากเรื่อง ก. ได้รับความรู้และความเข้าใจ ข. ได้รับความรู้และความบันเทิง ค. ได้รับความรู้เกี่ยวกับการดําเนินชีวิต ง. ได้รับความรู้และความยากลําบากใจ 9. ข้อความใดไม่ได้สนับสนุนว่าตัวละครลิงเป็น ” ลิงตัวเมีย” ก. การต้อนรับพราหมณ์ที่ไปเยี่ยมบ้านโดยการหาผลไม้และรวงผึ้งมาฝาก ข. ลิงพูดว่า “หากไม่ได้ท่านช่วยวันนั้นลูกของข้าก็คงเป็นลูกกําพร้า” ค. ความคล่องแคล่วว่องไวในการเกาะเถาวัลย์ขึ้นจากบ่อน้ําก่อนเพื่อน ง. เหมือนตายแล้วเกิดใหม่จริง ๆ
  • 10.
    10 10. “ปีที่แล้วมันฆ่าพระธิดา” คําว่า“มัน” หมายถึงใคร ก. ชายเนรคุณ ข. พราหมณ์ ค. เสือ ง. ลิง สรุปผลการประเมินแบบฝึกหัดท้ายบท ชุดที่ 1 คะแนนเต็ม 20 ได้คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน
  • 11.
    11 ขอแสดงความยินดี สําหรับผู้ที่ได้คะแนน 16คะแนนขึ้นไป คนที่ยังไม่ผ่านให้ทบทวนแล้วทําแบบฝึกหัดอีกครั้งนะคะ เฉลยชุดที่ 1 กิจกรรมที่ 1 1. จ 2. ง 3. ข 4. ฉ 5. ค กิจกรรมที่ 2 1. รบเร้าให้ไปขุดดูไหสมบัติใต้ดิน 2. ไปเรียนวิชาอาคมกับฤาษีในป่า 3. เพราะได้ขึ้นจากบ่อหลังสัตว์ทุกตัว 4. เสือ เพราะยอมรับว่าได้ฆ่าธิดาเจ้าเมือง จึงได้สังวาลมอบให้พราหมณ์ 5. หน้าซื่อ ใจคด เป็นภัยแก่ผู้อื่น กิจกรรมที่ 3 1. ง 2. ค 3. ก 4. ง 5. ข 6. ค 7. ข 8. ค 9. ง 10. ข