1. คํากริยา
คํากริยา คือ คําที่แสดงอาการของนาม และสรรพนาม
หรือแสดงการกระทําของประธาน แบงออกเปน 5 ชนิด

2. 1. สกรรมกริยา (สะ-กํา-มะ-กริ-ยา) คือ กริยาที่ตองมีกรรม

มารับจึงจะใหความสมบูรณครบถวนตามกระแสความ เชน
1. ทหารถือปน จะเห็นไดวา คํากริยาใน
2. คนครัวหุงขาว ประโยค (ถือ หุง ไถ
3. ชาวนาไถนา ขาย)จะตองมีกรรมมารับ
ขางหลัง จึงจะเปน
4. พอคาขายของ
ประโยคที่สมบูรณ

3. 1. อกรรมกริยา (อะ-กํา-มะ-กริ-ยา) คือ กริยาที่มี
ความหมายครบถวนในตัวเอง โดยไมตองมีกรรมมารับก็ได

ความสมบูรณ
1. นกบิน ขอสังเกต... อกรรมกริยาเปน
2. นักเรียนเดินมาโรงเรียน กริยาที่มความสมบูรณใน
ี
3. เด็กนั่งบนเกาอี้ ตัวแลว แตถาตองการใหมี
4. ครูยนในหอง
ื ความชัดเจนขึ้นตองมีคาํ
หรือวลีมาขยาย (ตัวขีดเสน
ใต)

4. ขอสังเกต
คําบางคําเปนไดทั้ง “สกรรมกริยา” และ “อกรรมกริยา”
อยูที่บริบท หรือความแวดลอม เชน
1. ประตูปดแลว (อกรรมกริยา)
2. เขาปดประตูแลว (สกรรมกริยา)
3. กระดาษฉีก (อกรรมกริยา)
4. นองฉีกกระดาษ (สกรรมกริยา)

5. 3. วิกตรรถกริยา (วิ-กะ-ตัด-ถะ-กริ-ยา) หรือ กริยาอาศัย
สวนเติมเต็ม คือ กริยาที่ไมมีความหมายในตัวเอง จะใช
ตามลําพังไมได ตองอาศัยสวนเติมเต็ม นั่นคือ จะตองมี
คํานาม คําสรรพนามหรือคําวิเศษณมาขยายจึงจะได
ความสมบูรณ กริยาพวกนี้ไดแก
เปน เหมือน คลาย เทา คือ แปลวา
เสมือน ดุจ ประดุจ ประหนึ่ง ราวกับ เพียง
ดัง เปรียบเหมือน อุปมาเหมือน ...

6. ตัวอยาง ใชคํานามขยาย
1. นายแดงเปนครู
2. รูปรางของลาเหมือนรูปรางของมา
3. ลูกเทาพอ
4. แมวคลายเสือ
5. งูคือสัตวเลื้อยคลานชนิดหนึ่ง
6. เขาเสมือนนักโทษที่ฆาคน
7. วาจาดุจคมแฝก

7. ตัวอยาง ใชคําสรรพนามขยาย
1. ถาเธอ เปน ฉัน เธอจะรูสึกอยางไร
2. เขาเหมือนฉันมากกวาเหมือนเธอ
3. นองคลายฉัน
4. ผูนนแหละ คือ เขาละ
ั่
ตัวอยาง ใชคําวิเศษณชยาย
1. เขาพูดอะไร เปน เท็จไปหมด
2. ทําไดเชนนีเปนดีแน
้
3. มาดีเปนดี มารายเปนราย
4. ถาฉันเปนใหญเปนโต ฉันจะไมลืมทาน

8. ขอสังเกต
1. คําวิกตรรถกริยา ถาใชเชื่อมประโยค ถือวาเปน
คําสันธาน
- เขาพูด เสมือน เด็กออนสอนพูด
- เขาทํางาน เหมือน ลูกจาง
- เขาพูดเร็ว ราวกับ แขก
- เขาทํางาน ประดุจ เครื่องจักร
- เขาเดิน คลาย กับบิดาของเขา

9. ขอสังเกต
2. คําวา “เปน” บางทีใชเปนคําขยายกริยาขางหนา ไมใช
วิกตรรถกริยา เชน
- ฉันแปลภาษาอังกฤษเปนภาษาไทย
- เขาหัดเปนครู
- เขาทํางานเปนบาเปนหลัง
- เขาทําเปนเขื่อง
- นองหัดเปนคนพูดโกหก

10. ขอสังเกต
3. คําวา “เปน” ใชเปนคํากริยา หรือ คําวิเศษณโดยตรง
เชน
- เขาไมเปนงานอะไรเสียเลย
- ทําไมเขาจึงเปนขึ้นมาได ทั้งที่ตายไปตั้งหลาย
ชั่วโมงแลว
- ปลาเปนวายทวนน้า ํ
- เขาพูดเปน แตฉนพูดไมเปน
ั

11. 4. กริยานุเคราะห หรือ กริยาชวย
คือ กริยาทีทําหนาทีชวยกริยาอื่นใหแสดงความหมายอกมา
่
เปน กาล มาลา หรือ วาจก
กาล หมายถึง เวลาที่แสดงการกระทําของกริยาวาไดเกิดขึน
้
เมื่อไหร
มาลา หมายถึง ระเบียบของกริยาที่แสดงเนื้อความตางๆ เชน
บอกเลา แสดงความคิดเห็น ตักเตือน ปฏิเสธ ซักถาม
คาดหมาย แบงรับแบงสู แสดงความไมแนใจ การบังคับ
ออนวอน ขอรอง หาม แนะนํา สั่ง เปนตน
วาจก หมายถึง กริยาของประโยคที่แสดงวาประธานทําหนาที่
เปน ผูทํา ผูใช ผูถูก หรือ ผูถูกใช


12. ตัวอยางกริยาชวย ชวยบอกกาล
1. เขากําลังทํางาน (ปจจุบัน)
2. เขาไดทํางาน (อดีต)
3. เขาจะทํางาน (อนาคต)
ตัวอยางกริยาชวย ชวยบอกมาลา
1. เขาคงมาทีนี่
่
2. ทานจงเชือฉัน
่
3. ชะรอยเขาจะฝนไป

13. ตัวอยางกริยาชวย ชวยบอกวาจก
1. นักโทษถูกผูคุมจับ

2. นักเรียนถูกครูใหทางาน
ํ
3. บิดาใหบุตรเขียนหนังสือ

14. 5. กริยาสภาวมาลา คือ กริยาที่ทําหนาที่คลายนาม อาจ
เปนประธาน เปนกรรม หรือเปนบทขยายสวนใดสวน
หนึ่งของประโยคก็ได เชน
1. นอนมีประโยชนกวาอิรยาบถอื่น
ิ
2. ฉันชอบดูภาพยนตร
3. เขาออมทรัพยไวเพื่อซือรองเทา
้