คู่มือโฮมรูมเพื่อพัฒนาทักษะการดำรงชีวิตนักเรียนมัธยมศึกษา สำหรับครูที่ปรึกษา
วิชาการ โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์
             น.พ. ดุสต ลิขนะพิชตกุล ผูอำนวยการโรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์
                     ิ         ิ      ้
             น.พ. ณัฐวัฒน์ งามสมุทร จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น โรงพยาบาลยุวประสาทฯ

       ศูนย์พัฒนากิจกรรมแนะแนว กลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพ
       การจัดการมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดสมุทรปราการ
       นายประกาศิต ยังคง ประธานศูนย์พัฒนากิจกรรมแนะแนว
       นายภาคินัย       สุนทรวิภาต หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนสตรีสมุทรปราการ
       นางสาวอุบลรัตน์ วรวัฒน์       หัวหน้างานแนะนำแนวโรงเรียนราชประชาสมาสัย
                                     ฝ่ายมัธยมรัชดาภิเษก ในพระบรมราชูปถัมภ์
       นางผุสด          ตั้งจรูญ     หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนสมุทรปราการ
       นางเพลิน         สุกษมรัตน์ หัวหน้าแนะแนวโรงเรียนเทพศิรินทร์ สมุทรปราการ
       นางปพัชญา        สังข์น้อย    หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนมัธยมด่านสำโรง
       นางสาวศศินันท์ พรหมศิริ       หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนราชวินิตบางแก้ว
       นางสาวอรวรรณ ฝอดสูงเนิน หัวหน้าแนะแนวโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ
                                     สวนกุหลาบวิทยา สมุทรปราการ
       นางสาวนภาพร ใจบุญ             หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ
                                     เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ
       นางสาวสุมิลล์ณา สุวรรณแสน ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
                                     สมุทรปารการ เขต 2

บรรณาธิการ
     น.พ. ณัฐวัฒน์ งามสมุทร
ออกแบบและศิลปกรรม
     บริษัท บียอนด์ พับลิสชิ่ง จำกัด

จัดทำโดย โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต

                                             คำนำ


         กิจกรรมโฮมรูม
 นับเป็นกิจกรรมที่สำคัญในการที่ครูประจำชั้นหรือครูที่ปรึกษาจะได้มีโอกาส
พบปะนักเรียนเพื่อได้พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
 และดูแลช่วยเหลือนักเรียน
 การจัดกิจกรรมโฮมรูม
ในโรงเรียนมีหลายรูปแบบซึ่งแล้วแต่บริบทของโรงเรียน
 แต่เป้าหมายที่สำคัญของการโฮมรูมก็คือ
 การที่
คุณครูซึ่งเปรียบเสมือนพ่อและแม่ได้มีเวลาที่จะพบลูกและพูดคุยแลกเปลี่ยนอบรมสั่งสอนในเรื่องที่ดีงาม
รับฟังและยอมรับในเรื่องของลูกๆ
อย่างไม่มีเงื่อนไขทำให้เกิดความเข้าใจในครอบครัว
และเป็นการสร้าง
ภูมิคุ้มกันปัญหาอย่างเข้มแข็ง


         คู่มือโฮมรูมเพื่อพัฒนาทักษะการดำรงชีวิตนักเรียนมัธยมศึกษาครูที่ปรึกษา
ฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อ
เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมโฮมรูมสำหรับครูที่ปรึกษาในระดับมัธยมศึกษา
 ในการให้นักเรียน
                
เกิดทักษะในการดำรงชีวิตที่จำเป็น
 ในรูปแบบกิจกรรม
 ROLE
 PLAY
 โดยจัดทำเป็นคู่มือ
 3
 ทักษะคือ
ทักษะการปฏิเสธ
 ทักษะการบอกความต้องการ
 และทักษะการขอความช่วยเหลือ
 ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญ
สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
 โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคุณครูที่นำใช้หากได้ศึกษาโดยละเอียดและนำไป
ใช้แล้ว
 โฮมรูมทุกๆ
 วันจะเป็นวันที่เด็กๆ
 รอคอย
 และจะก่อให้เกิดการเสริมสร้างทักษะในการดำรงชีวิต
เพื่ออยู่ในสังคมได้มีคุณค่า


         โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ และศูนย์พัฒนากิจกรรมแนะแนว
 กลุ่มเครือข่ายส่งเสริม
ประสิทธิภาพจัดการมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดสมุทรปราการ
 หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารชุดนี้จะเป็น
จุดเริ่มต้นของการจัดกิจกรรมโฮมรูมอย่างมีคุณค่าของโรงเรียนทุกโรงที่นำไปใช้ต่อไป


         
 
 
            
      
      
      
       
       
      
       

         
 
 
            
      
      
      
       
       
      
       คณะผู้จัดทำ




                                                                                                   ก
สารบัญ
     คำชี้แจง                     1

     กิจกรรม ชีวิตที่เลือกได้     2

     กิจกรรม ไม่อ้วนเอาเท่าไหร่   11
     กิจกรรม ทางช้างเผือก         22

     กิจกรรม พระจันทร์สีรุ้ง      31




ข
คำชี้แจงสำหรับครูก่อนการจัดกิจกรรม

1. อ่านคำชี้แจงในการจัดกิจกรรมโดยละเอียดและควรหาข้อมูลทางวิชาการ
   เพิ่มเติมเกี่ยวกับทักษะที่เกี่ยวข้อง
2. อ่านหรือแจกใบงานทีละตอนในการร่วมกิจกรรมของนักเรียน
3. เปิดโอกาสให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมสูงสุด ครูต้องเปิดใจ
   ให้เวลา และรับฟังความคิดเห็นของเด็กอย่างไม่มีเงื่อนไข
4. ครูควรให้คำแนะนำในวิธีการแสดงความคิดเห็นอย่างเหมาะสม
5. ใช้กระบวนการกลุ่มในการหาบทสรุปที่เหมาะสมให้สอดคล้องกับทักษะ
   อย่างมีเหตุผล กิจกรรมนีสามารถปรับได้ตามความเหมาะสมกับสถานการณ์
                              ้
   และเวลา
6. ครูชี้แจงให้นักเรียนเข้าใจคือบทบาทการร่วมกิจกรรม ดังนี้
   - นักเรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรมเนื่องจากกิจกรรมต่อเนื่องกัน
   - นักเรียนต้องเปิดใจให้กว้าง รับฟังความคิดเห็นของเพื่อน อย่างไม่มี
       เงื่อนไข




                                                                         1
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




    ชื่อกิจกรรม
                       ชีวิตที่เลือกได้




2
ชื่อกิจกรรม 
ชีวิตที่เลือกได้

วัตถุประสงค์ 

นักเรียนเกิดกระบวนการคิด
เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป

      
      
ปฏิบัติได้

เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม
ครั้งละ
15
นาที
รวม
3
วัน

เอกสารประกอบกิจกรรมนี้

3
แผ่น





                                                                                  3
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต


                                          
             
วิตที่เลือกได้

              
              ชี


           ตอนที่ 1
            โอมเรียนชั้น ม.3 มีพี่น้อง 2 คน พ่อแม่ทำงานรับจ้าง
            รายได้พอเลี้ยงครอบครัว เช่าบ้านอยู่ใกล้โรงเรียน โอม
            เป็นเด็กดี ตั้งใจเรียน ความประพฤติเรียบร้อย มีน้ำใจต่อ
            เพือนและครู อยูมาวันหนึงพ่อบอกโอมว่า ทุกคนต้องย้ายไป
               ่             ่       ่
            อยู่บ้านย่า”




4
วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
1)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 แบ่งกลุ่มละไม่เกิน
6
คน

      
 2.
 ครูเล่าเรื่องชีวิตที่เลือกได้
จากใบงานตอนที่
1
โดยถามนักเรียนให้ช่วยกัน

      
 
 คิดว่าเกิดอะไรขึ้นกับโอม

      
 3.
 นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากฟังเรื่องที่ครูเล่า

      
 4.
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น




                                                                                        5
”
    กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต

             
วิตที่เลือกได้

              
              ชี

           ตอนที่ 2
            วันต่อมาโอมบอกเพื่อนๆว่าจะลาออกจากโรงเรียน เพราะ
            พ่อตกงาน ไม่มีเงินส่งเรียน ย้ายไปอยู่ไกลจากโรงเรียน







6
วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
2)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็นโดยย่อ

      
 2.
 เลือกกลุ่มหนึ่งหรือ
2-3
กลุ่ม
แสดงบทบาทสมมติจากใบงานตอนที่
2
และ

      
 
 ครูซักถามนักเรียนในฐานะเป็นเพื่อนจะช่วยโอมได้อย่างไร

      
 3.
 นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากดูบทบาทสมมติ
 
 

      
 
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น




                                                                            7
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




               
 ิตที่เลือกได้ 
                ชีว

           ตอนที่ 3
            เพื่อนๆ
พาโอมมาพบครูที่ปรึกษา
 แล้วบอกว่าจะ
 “ลาออก”

           ครู
 “จะลาออกทำไม
มีเรื่องอะไร”

           โอม
 เงียบไปทำตาแดงๆ

           ครู
 “ปีนอยู
ม.3
แล้วจะลาออก
มีเรืองอะไรบอกครูได้ไหม”
                       ี้ ่                   ่

           โอม
 เงียบทำท่าเหมือนจะร้องไห้
นั่งก้มหน้า

           ครู
 เข้าไปปลอบและตบไหล่เบาๆ
บอกว่าเล่าให้ครูฟงได้ไหม
                                                          ั

           โอม
 พูดเบาๆว่า
“ผมไม่มีสตางค์มาโรงเรียนแล้วครับ”

           ครู
 “เกิดอะไรกับครอบครัวของเธอ”

           โอม
 “พ่อตกงาน
 ย้ายบ้านไปไกล
 ไม่มีสตางค์มาเรียน”

           นักเรียนลองคิดสิว่า...ถ้าเป็นโอม...นักเรียนจะทำอย่างไร?




8
วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
3)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที

รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็นโดยย่อจากตอนที่
2

      
 2.
 เลือกกลุ่มหนึ่งหรือ
2-3
กลุ่มแสดงบทบาทสมมติตอนที่
3

      
 3.
 นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากครูบทบาทสมมติ


      
 
 โดยให้คิดว่าโอมจะต้องลาออกหรือควรทำอย่างไร




                                                                              9
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้

     1.
 เมื่อนักเรียนพบปัญหาไม่ควรตัดสินใจตามลำพัง
ควรหาผู้ที่ไว้วางใจปรึกษาได้

     2.
 ให้นักเรียนคิดว่า
ทุกปัญหามีทางแก้ไข

การประเมินผล


     1.
 สังเกตการร่วมกิจกรรม


     2.
 นักเรียนบอกวิธีการปฏิบัติเมื่อต้องการขอความช่วยเหลือ
เมื่อนักเรียนมีความ
                                                                                  

     
 วิตกกังวล
ไม่สบายใจหรือมีปัญหา

ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้

     ครูควรมีข้อมูลเกี่ยวกับการขอทุนการศึกษา
 หรือทุนอื่นๆ
 จากหน่วยงาน
 สถาบันทั้ง
เอกชน
หรือราชการ
การหารายได้พเศษ
ตลอดจนหน่วยงานทีจะให้ความช่วยเหลือนักเรียนได้
                                  ิ                      ่





10
ชื่อกิจกรรม
       ไม่อ้วนเอาเท่าไหร่




                            11
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




ชื่อกิจกรรม 
ไม่อ้วนเอาเท่าไหร่

วัตถุประสงค์ 
นักเรียนเกิดกระบวนการคิด
เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป


     
      
ปฏิบัติได้
เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม
ครั้งละ
15
นาที
รวม
4
วัน
เอกสารประกอบกิจกรรม
4
แผ่น




12

 อ้วนเอาเท่าไหร่

  
  ไม่

   ตอนที่ 1
    ปลายฟ้าเป็นนักเรียนชั้น ม.4 มีอุปนิสัยร่าเริง แจ่มใส
    มีน้ำใจชอบทำกิจกรรม รักงานบริการ มีความใฝ่ฝันอยาก
    เป็นพยาบาลหรือแอร์โฮสเตส แต่มักมีความกังวลเรื่อง
    น้ำหนักของตนเอง 
 




                                                       13
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
1)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 แบ่งกลุ่มนักเรียนเป็นกลุ่มๆละไม่เกิน
5
คน

      
 2.
 เลือกนักเรียน
1
กลุ่ม
แสดงบทบาทสมมติตามเนื้อเรื่องในใบงานตอนที่
1


      
 3.
 ครูถามว่า
นักเรียนคิดว่า
ปลายฟ้าฝันอยากเป็นพยาบาลหรือแอร์โฮมเตสได้

      
 
 หรือไม่อย่างไร
ควรมีการแสดงบทบาทสมมุติ
3
กลุ่ม
เพื่อความหลากหลาย

      
 
 ของทีจะนำมาอภิปราย
นักเรียนช่วยกันระดมความคิดหลังจากดูบทบาทสมมติ
                    ่

      
 
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น




14

 อ้วนเอาเท่าไหร่

  
  ไม่

   ตอนที่ 2
    อยูมาวันหนึงปลายฟ้าดูหน้าตาอิดโรย ง่วงเหงาในขณะเรียน
       ่       ่
    ไม่อยากร่วมกิจกรรม อารมณ์หงุดหงิดง่าย นักเรียนคิดว่า
    ปลายฟ้าเป็นอะไร”
 




                                                       15
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
2)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็นของนักเรียน
ครูเล่าเรื่องตอนที่
2


      
 
 ให้นักเรียนฟัง

      
 2.
 แต่ละกลุมระดมความคิดเห็นว่าแล้วออกมาแสดงบทบาทสมมติ
2
หรือ
3

กลุม
                      ่                                                      ่

      
 3.
 ครูถามว่า
นักเรียนคิดว่าปลายฟ้าเป็นอะไร


      
 4.
 นักเรียนช่วยกันอภิปรายและครูสรุปผลการอภิปราย




16

 อ้วนเอาเท่าไหร่

  
  ไม่

   ตอนที่ 3
    ปลายฟ้าเป็นลมขณะเข้าแถวตอนเช้า และหยุดเรียนไป
    1 สัปดาห์ “นักเรียนคิดว่าเกิดอะไรขึ้นกับปลายฟ้า”
 




                                                     17
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
3)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ควรมีการทบทวนผลและอภิปรายของครั้งก่อน
ทุกครั้ง

      
 2.
 ครูแจกตอนที่
3


      
 3.
 ให้นักเรียนกลุ่มเดิมออกมาแสดงบทบาทสมมติ

      
 4.
 ครูถามว่า
นักเรียนคิดว่าเกิดขึ้นอะไรกับปลายฟ้า

      
 5.
 นักเรียนช่วยกันระดมความคิดหลังจากดูบทบาทสมมติ

      
 6.
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิด




18

 อ้วนเอาเท่าไหร่

  
  ไม่

   ตอนที่ 4
    สัปดาห์ต่อมา ปลายฟ้ามาเรียนตามปกติ แต่ยังอิดโรยไม่
    สดชื่น และบอกเพื่อนๆ ว่ากินยาลดความอ้วน




                                                    19
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
4)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็นของนักเรียน

      
 2.
 ครูเล่าเรื่องตอนที่
4


      
 3.

 ครูถามว่า
ถ้าเป็นนักเรียนจะทำอย่างไร

      
 4.
 ให้นักเรียนช่วยกันคิดว่าควรแก้ปัญหาอย่างไร
และอภิปราย

      
 5.
 ครูสรุปแนวการปฏิบัติเมื่อนักเรียนต้องการความช่วยเหลือในสิ่งที่กังวล





20
สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้ ทักษะการบอกความต้องการ

      1.
นักเรียนที่มีความกังวลเรื่องน้ำหนักควรรู้จักขอความช่วยเหลือจากผู้ที่มีความรู้หรือ
คนใกล้ชิดที่ให้ความรู้ได้
 ไม่ตัดสินใจโดยลำพังเพราะอาจผิดพลาดยากจะแก้ไข
 เช่น
 ไตวาย
ฉับพลัน
มีปัญหาสุขภาพจิต
อารมณ์ไม่มั่นคงเป็นต้น

      2.
 นักเรียนควรแก้ปญหาด้วยหลักโภชนาการทีเหมาะสม
ศึกษาข้อมูลผ่านทางสือต่างๆ
                             ั                        ่                            ่


การประเมินผล

      สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม
 วิธการปฏิบตการขอความช่วยเหลือเมือนักเรียน
                                               ี        ั ิ                      ่
มีความกังวลหรือมีปัญหา

ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้

         1.
 ครูให้กำลังใจกับนักเรียนที่มีปัญหาเรื่องน้ำหนัก

         2.
 ครูแสดงท่าทางยอมรับทั้งความคิดเห็นของนักเรียน
 ไม่ขัดแย้งเมื่อไม่เห็นด้วยกับ
สิ่งที่นักเรียนแสดงความคิดเห็น
 และให้ข้อมูลเพิ่มเติม
 ตามความเหมาะสม
 ซึ่งทำให้การทำ
กิจกรรมครั้งนี้บรรลุวัตถุประสงค์







                                                                                        21
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




 ชื่อกิจกรรม
                       ทางช้างเผือก




22
ชื่อกิจกรรม 
ทางช้างเผือก

วัตถุประสงค์ 
นักเรียนเกิดกระบวนการคิด
เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป


     
      
ปฏิบัติได้
เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม
ครั้งละ
15
นาที
รวม
3
วัน

เอกสารประกอบกิจกรรมนี้

3
แผ่น





                                                                                 23
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต


             
              
 างเผือก

              ทางช้

           ตอนที่ 1
            แบ็งค์เป็นลูกชายยคนเดียว เรียนชัน ม.6 แผนวิทย์-คณิต
                                              ้
            ผลการเรียนอยูในระดับดี มีความสามารถหลายด้าน ได้เป็น
                          ่
            พิธกร เป็นตัวแทนการเข้าแข่งขันโต้วาทีของโรงเรียน อนาคต
               ี
            อยากทำงานด้านสือสารมวลชน แต่พอ-แม่อยากให้เป็นหมอ
                            ่                   ่
            เหมือนตนเอง





24
วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
1)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูเล่าเรื่องทางช้างเผือกจากใบงานตอนที่
1
โดยครูถามว่า
“ทำไมพ่อ-แม่

      
 
 อยากให้แบ็งค์เป็นหมอ
และทำไมแบ็งค์ไม่อยากเป็นหมอ”

      
 2.
 นักเรียนช่วยกันระดมความคิดและออกมาแสดงบทบาทสมมติ

      
 3.
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น




                                                                                25
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต



           
 างเผือก

            
            ทางช้

        ตอนที่ 2
         แบ็งค์รู้สึกขัดแย้งในตนเองว่าจะทำตามใจตนเอง หรือจะ
         ตามใจพ่อแม่ แบ็งค์ไม่ค่อยมีสมาธิในการเรียน นั่งเหม่อ
         ไม่ความสุข มักจะคุยกับเพื่อนๆ เรื่องเรียนต่




26
วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
2)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็น

      
 2.
 ครูแจกใบงานตอนที่
2

      
 3.
 นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่าเกิดอะไรขึ้นกับแบ็งค์

      
 4.
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น




                                                                        27
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต



           
 างเผือก

            
            ทางช้

        ตอนที่ 3
         แบ็งค์ผลการเรียนตกลง มีปญหากับพ่อ-แม่ ไม่อยากเรียน
                                 ั
         หนังสือ




28
วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
3)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็น

      
 2.
 ครูเล่าเรื่องตอนที่
3
และซักถามนักเรียนถ้านักเรียนเป็นแบ็งค์จะทำอย่างไร

      
 3.
 นักเรียนช่วยกันระดมความคิดและออกมาแสดงบทบาทสมมติ

      
 4.
 ครูสรุปแนวทางที่เหมาะสมจากความคิดเห็นของนักเรียน




                                                                                   29
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต





สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้

     1.
 นักเรียนที่มีปัญหาใดขัดแย้งกับผู้ปกครองในเรื่องการศึกษาต่อ
 ควรขอคำปรึกษา

     
 จากครูประจำชั้นหรือครูแนะแนว

     2.
 นักเรียนควรทำความเข้าใจตนเอง
 โดยทำแบบทดสอบหรือแบบสำรวจด้านต่างๆ
        

     
 ได้แก่
ความถนัด
บุคลิกภาพ
เป็นต้น

     3.
 นักเรียนควรศึกษาข้อมูลการศึกษาต่อและประกอบอาชีพจากเอกสาร
หรือสือต่างๆ
                                                                             ่

การประเมินผล

สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม


ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้

     ครูควรหาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการศึกษาต่อและประกอบอาชีพ




30
ชื่อกิจกรรม
       พระจันทร์สีรุ้ง




                          31
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




                                        
                                        
ชื่อกิจกรรม 
พระจันทร์สีรุ้ง

วัตถุประสงค์ 
นักเรียนเกิดกระบวนการคิด
เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป


     
      
ปฏิบัติได้
เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม
ครั้งละ
15
นาที
รวม
3
วัน
เอกสารประกอบกิจกรรมนี้

3
แผ่น




32

 นทร์สีรุ้ง

     
     พระจั

   ตอนที่ 1
    แคทเป็นนักเรียนชัน ม.6 เรียนดี ความประพฤติเรียบร้อย
                     ้
    หน้าตาสวย เคยได้รับตำแหน่งนางนพมาศ เมื่อเรียน
    ม.4 มีความสามารถรอบตัว มนุษยสัมพันธ์ดี เป็นที่รัก
    ใคร่ของเพือนๆ และครู และยังเป็นทีหมายปองของหนุมๆ
              ่                      ่             ่
    ในโรงเรียน





                                                     33
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต





วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
1)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 แบ่งกลุ่มๆละไม่เกิน
6
คน

      
 2.
 ครูแจกใบงานเรื่องพระจันทร์สีรุ้ง
ตอนที่
1


      
 3.
 นักเรียนศึกษาใบงานและร่วมกันระดมความคิดเห็น
โดยครูถามว่านักเรียน

      
 
 คิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับแคท

      
 4.
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น




34

 นทร์สีรุ้ง

     
     พระจั

   ตอนที่ 2
    แคทไม่สนใจใครนอกจากพอลคนเดียว ซึ่งคืบหาชอบพอ
    มาตั้งแต่ ม.5 อยู่มาวันหนึ่งเพื่อนๆ มาบอกแคทว่าเห็น
    พอลเดินกับน้อง ม.4 บ่อยๆ








                                                     35
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
2)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็นตอนที่
1

      
 2.
 ครูแจกใบงานตอนที่
2
ให้นักเรียนกลุ่มเดิมศึกษาในงาน

      
 3.
 ครูถามว่า
น.ร.คิดว่าแคทจะเป็นอย่างไร

      
 4.
 นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากศึกษาใบงาน
ตอนที่
2

      
 
 และออกมาแสดงบทบาทสมมติ

      
 5.
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น




36

 นทร์สีรุ้ง

     
     พระจั

   ตอนที่ 3
    แคทไม่สบายใจ เริ่มวิตกกังวล ไม่มีสมาธิในการเรียน
    ถ้านักเรียนเป็นแแคทนักเรียนจะทำอย่างไร




                                                  37
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต




วิธีการดำเนินกิจกรรม

      (ตอนที่
3)
เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ
15
นาที
รวม
1
วัน

      
 1.
 ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็นของนักเรียนตอนที่
2

      
 2.
 ครูเล่าเรื่องตอนที่
3
ให้นักเรียนกลุ่่มเดิมฟัง

      
 3.
 ครูถามว่าถ้านัักเรียนเป็นแคทนักเรียนจะทำอย่างไร

      
 4.
 นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น

      
 5.
 ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น

      
 6.
 ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปแนวคำตอบที่เหมาะสม





38
สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้


     1.
 คนทุกคนต้องเห็นคุณค่าในตนเอง
และรักตนเอง

     2.
 แนะนำให้นักเรียนสำรวจและปรับปรุงตนเองในทุกด้าน

     3.
 บุคคลควรฝึกคิดก่อนทำ
โดยฝึกทำดี
ทำก่อน
ทำแปลกแตกต่าง

การประเมินผล

     1.
 สังเกตพฤติกรรมจากการร่วมกิจกรรม

     2.
 นักเรียนสรุปแนวปฏิบัติอย่างละเอียด

ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้

     ครูให้ข้อคิดเพิ่มเติมเกี่ยวกับ
ความรักในวัยเรียน
ที่สร้างสรรค์




                                                                        39
กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต

ทักษะการขอความช่วยเหลือ

ศึกษานิสัย และวิเคราะห์ความชอบ
	 
 ก่อนที่จะไปขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น
 ก่อนอื่นเลยจำเป็นอย่างอื่นที่เราจะต้อง
รู้จักนิสัยของผู้อื่นก่อน
รู้ว่าเค้าชอบอะไร
ไม่ชอบอะไร
มีนิสัยและบุคลิกลักษณะเป็นอย่างไร

เกริ่นนำก่อนขอความช่วยเหลือ
	 	 ควรเริ่มต้นขอความช่วยเหลือจากผู้อื่นทันที
 ยิ่งเป็นคนที่ไม่คุ้นเคยหรือขาดการ
             ไม่
ติดต่อกันเป็นเวลานาน
	 
 ควรจะถามเรื่องราวของบุคคลนั้น
 ๆ
 ก่อน
 นำข้อมูลที่รับรู้มา
 มาช่วยในการเกริ่น
นำก่อนที่จะเอ่ยปากขอความช่วยเหลือหรือขอความร่วมมือจากผู้อื่น

ใช้คำพูดที่สุภาพ
	 	องอย่าลืมว่า
เรากำลังขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น
             ต้
	 
 ไม่ควรอย่างยิ่งในการใช้คำพูดที่ไม่สุภาพ
 พูดจาห้วน
 ๆ
 เอาแต่ได้ฝ่ายเดียว
 เช่น
ข้อมูลที่ขอ
ส่งให้วันนี้เลยนะ
หรือ
งานนี้ด่วนมาก
ยังไงต้องอย่าลืมส่งให้
จะรอนะ
เป็นต้น
	 
 สามารถเลือกใช้คำพูดอื่น
 ได้เพื่อให้ได้ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ที่คุณต้องการ
 เช่น
ข้อมูลที่ขอไม่ทราบว่าจะสะดวกหรือไม่
 ถ้าจะขอเป็นวันนี
 ไม่สะดวกก็ไม่เป็นไรนะ
 หรืองานนี้
                                                          ้
ด่วนมาก
เป็นไปได้หรือไม่ถ้าจะให้ส่งงานในวันนี้

เปิดใจให้กว้าง
	 
 ข้อนี้เป็นข้อที่สำคัญมาก
ต้องเปิดใจกว้างยอมรับผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้น
	 
 ภายหลังจากที่เอ่ยปากขอความช่วยเหลือหรือขอความร่วมมือจากผู้อื่นไปแล้ว
การเปิดใจยอมรับทั้งในแง่มุมที่ผู้อื่นให้ความช่วยเหลือ
 และเปิดใจยอมรับฟังเหตุและผลเมื่อ
บุคคลนั้นไม่สามารถให้ความช่วยเหลือได้
	 
 พบว่าบ่อยครั้งหากคนที่เราขอความช่วยเหลือ
 เขาปฏิเสธที่จะให้ความช่วยเหลือ
คนส่วนใหญ่จะรู้สึโกรธ
 ไม่ชอบใจ
 ไม่พอใจบุคคลนั้น
 ๆ
 อันเป็นเหตุให้สัมพันธภาพที่เคยมี
แตกสลายไปแล้วจะให้ทำไง

40
เทคนิคการตั้งคำถามให้เกิดประสิทธิภาพ

      1.
 ใช้คำถามเพื่อดึงเด็กใช้มีส่วนร่วมในชั้นเรียน

      2.
 ตั้งประโยคคำถามชัดเจนไม่กำกวม

      3.
 ใช้คำถามและเทคนิกการตั้งคำถามหลายรูปแบบระหว่างที่สอน

      4.
 ถามคำถามที่กระตุ้นให้เกิดการคิดและการอภิปราย

      5.
 ถามคำถามที่ไม่ง่ายและซับซ้อนเกินไป

      6.
 ให้เวลาเด็กในการตอบคำถามให้เหมาะสม
และแน่ใจว่าเด็กตอบคำถามได้

      
 ครบถ้วนตามที่เด็กต้องการ

      7.
 ให้คำตอบที่ครบถ้วนและถูกต้องในคำถามที่เด็กถาม

      8.
 สร้างบรรยากาศที่มีความรู้สึกปลอดภัยในชั้นเรียน

      9.
 อย่าตอบคำถามที่ครูเป็นคนตั้งขึ้นเอง





                                                                            41
ทักษะการขอความช่วยเหลือ

ทักษะการขอความช่วยเหลือ

  • 3.
    คู่มือโฮมรูมเพื่อพัฒนาทักษะการดำรงชีวิตนักเรียนมัธยมศึกษา สำหรับครูที่ปรึกษา วิชาการ โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ น.พ. ดุสต ลิขนะพิชตกุล ผูอำนวยการโรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ ิ ิ ้ น.พ. ณัฐวัฒน์ งามสมุทร จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น โรงพยาบาลยุวประสาทฯ ศูนย์พัฒนากิจกรรมแนะแนว กลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพ การจัดการมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดสมุทรปราการ นายประกาศิต ยังคง ประธานศูนย์พัฒนากิจกรรมแนะแนว นายภาคินัย สุนทรวิภาต หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนสตรีสมุทรปราการ นางสาวอุบลรัตน์ วรวัฒน์ หัวหน้างานแนะนำแนวโรงเรียนราชประชาสมาสัย ฝ่ายมัธยมรัชดาภิเษก ในพระบรมราชูปถัมภ์ นางผุสด ตั้งจรูญ หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนสมุทรปราการ นางเพลิน สุกษมรัตน์ หัวหน้าแนะแนวโรงเรียนเทพศิรินทร์ สมุทรปราการ นางปพัชญา สังข์น้อย หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนมัธยมด่านสำโรง นางสาวศศินันท์ พรหมศิริ หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนราชวินิตบางแก้ว นางสาวอรวรรณ ฝอดสูงเนิน หัวหน้าแนะแนวโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยา สมุทรปราการ นางสาวนภาพร ใจบุญ หัวหน้างานแนะแนวโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ นางสาวสุมิลล์ณา สุวรรณแสน ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา สมุทรปารการ เขต 2 บรรณาธิการ น.พ. ณัฐวัฒน์ งามสมุทร ออกแบบและศิลปกรรม บริษัท บียอนด์ พับลิสชิ่ง จำกัด จัดทำโดย โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข
  • 4.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต คำนำ กิจกรรมโฮมรูม นับเป็นกิจกรรมที่สำคัญในการที่ครูประจำชั้นหรือครูที่ปรึกษาจะได้มีโอกาส พบปะนักเรียนเพื่อได้พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และดูแลช่วยเหลือนักเรียน การจัดกิจกรรมโฮมรูม ในโรงเรียนมีหลายรูปแบบซึ่งแล้วแต่บริบทของโรงเรียน แต่เป้าหมายที่สำคัญของการโฮมรูมก็คือ การที่ คุณครูซึ่งเปรียบเสมือนพ่อและแม่ได้มีเวลาที่จะพบลูกและพูดคุยแลกเปลี่ยนอบรมสั่งสอนในเรื่องที่ดีงาม รับฟังและยอมรับในเรื่องของลูกๆ อย่างไม่มีเงื่อนไขทำให้เกิดความเข้าใจในครอบครัว และเป็นการสร้าง ภูมิคุ้มกันปัญหาอย่างเข้มแข็ง คู่มือโฮมรูมเพื่อพัฒนาทักษะการดำรงชีวิตนักเรียนมัธยมศึกษาครูที่ปรึกษา ฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อ เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมโฮมรูมสำหรับครูที่ปรึกษาในระดับมัธยมศึกษา ในการให้นักเรียน เกิดทักษะในการดำรงชีวิตที่จำเป็น ในรูปแบบกิจกรรม ROLE PLAY โดยจัดทำเป็นคู่มือ 3 ทักษะคือ ทักษะการปฏิเสธ ทักษะการบอกความต้องการ และทักษะการขอความช่วยเหลือ ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคุณครูที่นำใช้หากได้ศึกษาโดยละเอียดและนำไป ใช้แล้ว โฮมรูมทุกๆ วันจะเป็นวันที่เด็กๆ รอคอย และจะก่อให้เกิดการเสริมสร้างทักษะในการดำรงชีวิต เพื่ออยู่ในสังคมได้มีคุณค่า โรงพยาบาลยุวประสาทไวทโยปถัมภ์ และศูนย์พัฒนากิจกรรมแนะแนว กลุ่มเครือข่ายส่งเสริม ประสิทธิภาพจัดการมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดสมุทรปราการ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารชุดนี้จะเป็น จุดเริ่มต้นของการจัดกิจกรรมโฮมรูมอย่างมีคุณค่าของโรงเรียนทุกโรงที่นำไปใช้ต่อไป คณะผู้จัดทำ ก
  • 5.
    สารบัญ คำชี้แจง 1 กิจกรรม ชีวิตที่เลือกได้ 2 กิจกรรม ไม่อ้วนเอาเท่าไหร่ 11 กิจกรรม ทางช้างเผือก 22 กิจกรรม พระจันทร์สีรุ้ง 31 ข
  • 6.
    คำชี้แจงสำหรับครูก่อนการจัดกิจกรรม 1. อ่านคำชี้แจงในการจัดกิจกรรมโดยละเอียดและควรหาข้อมูลทางวิชาการ เพิ่มเติมเกี่ยวกับทักษะที่เกี่ยวข้อง 2. อ่านหรือแจกใบงานทีละตอนในการร่วมกิจกรรมของนักเรียน 3. เปิดโอกาสให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมสูงสุด ครูต้องเปิดใจ ให้เวลา และรับฟังความคิดเห็นของเด็กอย่างไม่มีเงื่อนไข 4. ครูควรให้คำแนะนำในวิธีการแสดงความคิดเห็นอย่างเหมาะสม 5. ใช้กระบวนการกลุ่มในการหาบทสรุปที่เหมาะสมให้สอดคล้องกับทักษะ อย่างมีเหตุผล กิจกรรมนีสามารถปรับได้ตามความเหมาะสมกับสถานการณ์ ้ และเวลา 6. ครูชี้แจงให้นักเรียนเข้าใจคือบทบาทการร่วมกิจกรรม ดังนี้ - นักเรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรมเนื่องจากกิจกรรมต่อเนื่องกัน - นักเรียนต้องเปิดใจให้กว้าง รับฟังความคิดเห็นของเพื่อน อย่างไม่มี เงื่อนไข 1
  • 7.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต ชื่อกิจกรรม ชีวิตที่เลือกได้ 2
  • 8.
    ชื่อกิจกรรม ชีวิตที่เลือกได้ วัตถุประสงค์ นักเรียนเกิดกระบวนการคิด เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป ปฏิบัติได้ เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม ครั้งละ 15 นาที รวม 3 วัน เอกสารประกอบกิจกรรมนี้ 3 แผ่น 3
  • 9.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต  วิตที่เลือกได้  ชี ตอนที่ 1 โอมเรียนชั้น ม.3 มีพี่น้อง 2 คน พ่อแม่ทำงานรับจ้าง รายได้พอเลี้ยงครอบครัว เช่าบ้านอยู่ใกล้โรงเรียน โอม เป็นเด็กดี ตั้งใจเรียน ความประพฤติเรียบร้อย มีน้ำใจต่อ เพือนและครู อยูมาวันหนึงพ่อบอกโอมว่า ทุกคนต้องย้ายไป ่ ่ ่ อยู่บ้านย่า” 4
  • 10.
    วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 1) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. แบ่งกลุ่มละไม่เกิน 6 คน 2. ครูเล่าเรื่องชีวิตที่เลือกได้ จากใบงานตอนที่ 1 โดยถามนักเรียนให้ช่วยกัน คิดว่าเกิดอะไรขึ้นกับโอม 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากฟังเรื่องที่ครูเล่า 4. ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 5
  • 11.
    กิ จ กรรม Home Room ทั ก ษะชี ว ิ ต  วิตที่เลือกได้  ชี ตอนที่ 2 วันต่อมาโอมบอกเพื่อนๆว่าจะลาออกจากโรงเรียน เพราะ พ่อตกงาน ไม่มีเงินส่งเรียน ย้ายไปอยู่ไกลจากโรงเรียน 6
  • 12.
    วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 2) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็นโดยย่อ 2. เลือกกลุ่มหนึ่งหรือ 2-3 กลุ่ม แสดงบทบาทสมมติจากใบงานตอนที่ 2 และ ครูซักถามนักเรียนในฐานะเป็นเพื่อนจะช่วยโอมได้อย่างไร 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากดูบทบาทสมมติ ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 7
  • 13.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต  ิตที่เลือกได้  ชีว ตอนที่ 3 เพื่อนๆ พาโอมมาพบครูที่ปรึกษา แล้วบอกว่าจะ “ลาออก” ครู “จะลาออกทำไม มีเรื่องอะไร” โอม เงียบไปทำตาแดงๆ ครู “ปีนอยู ม.3 แล้วจะลาออก มีเรืองอะไรบอกครูได้ไหม” ี้ ่ ่ โอม เงียบทำท่าเหมือนจะร้องไห้ นั่งก้มหน้า ครู เข้าไปปลอบและตบไหล่เบาๆ บอกว่าเล่าให้ครูฟงได้ไหม ั โอม พูดเบาๆว่า “ผมไม่มีสตางค์มาโรงเรียนแล้วครับ” ครู “เกิดอะไรกับครอบครัวของเธอ” โอม “พ่อตกงาน ย้ายบ้านไปไกล ไม่มีสตางค์มาเรียน” นักเรียนลองคิดสิว่า...ถ้าเป็นโอม...นักเรียนจะทำอย่างไร? 8
  • 14.
    วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 3) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็นโดยย่อจากตอนที่ 2 2. เลือกกลุ่มหนึ่งหรือ 2-3 กลุ่มแสดงบทบาทสมมติตอนที่ 3 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากครูบทบาทสมมติ โดยให้คิดว่าโอมจะต้องลาออกหรือควรทำอย่างไร 9
  • 15.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้ 1. เมื่อนักเรียนพบปัญหาไม่ควรตัดสินใจตามลำพัง ควรหาผู้ที่ไว้วางใจปรึกษาได้ 2. ให้นักเรียนคิดว่า ทุกปัญหามีทางแก้ไข การประเมินผล 1. สังเกตการร่วมกิจกรรม 2. นักเรียนบอกวิธีการปฏิบัติเมื่อต้องการขอความช่วยเหลือ เมื่อนักเรียนมีความ วิตกกังวล ไม่สบายใจหรือมีปัญหา ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้ ครูควรมีข้อมูลเกี่ยวกับการขอทุนการศึกษา หรือทุนอื่นๆ จากหน่วยงาน สถาบันทั้ง เอกชน หรือราชการ การหารายได้พเศษ ตลอดจนหน่วยงานทีจะให้ความช่วยเหลือนักเรียนได้ ิ ่ 10
  • 16.
    ชื่อกิจกรรม ไม่อ้วนเอาเท่าไหร่ 11
  • 17.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต ชื่อกิจกรรม ไม่อ้วนเอาเท่าไหร่ วัตถุประสงค์ นักเรียนเกิดกระบวนการคิด เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป ปฏิบัติได้ เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม ครั้งละ 15 นาที รวม 4 วัน เอกสารประกอบกิจกรรม 4 แผ่น 12
  • 18.
     อ้วนเอาเท่าไหร่  ไม่ ตอนที่ 1 ปลายฟ้าเป็นนักเรียนชั้น ม.4 มีอุปนิสัยร่าเริง แจ่มใส มีน้ำใจชอบทำกิจกรรม รักงานบริการ มีความใฝ่ฝันอยาก เป็นพยาบาลหรือแอร์โฮสเตส แต่มักมีความกังวลเรื่อง น้ำหนักของตนเอง 13
  • 19.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 1) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. แบ่งกลุ่มนักเรียนเป็นกลุ่มๆละไม่เกิน 5 คน 2. เลือกนักเรียน 1 กลุ่ม แสดงบทบาทสมมติตามเนื้อเรื่องในใบงานตอนที่ 1 3. ครูถามว่า นักเรียนคิดว่า ปลายฟ้าฝันอยากเป็นพยาบาลหรือแอร์โฮมเตสได้ หรือไม่อย่างไร ควรมีการแสดงบทบาทสมมุติ 3 กลุ่ม เพื่อความหลากหลาย ของทีจะนำมาอภิปราย นักเรียนช่วยกันระดมความคิดหลังจากดูบทบาทสมมติ ่ ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 14
  • 20.
     อ้วนเอาเท่าไหร่  ไม่ ตอนที่ 2 อยูมาวันหนึงปลายฟ้าดูหน้าตาอิดโรย ง่วงเหงาในขณะเรียน ่ ่ ไม่อยากร่วมกิจกรรม อารมณ์หงุดหงิดง่าย นักเรียนคิดว่า ปลายฟ้าเป็นอะไร” 15
  • 21.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 2) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็นของนักเรียน ครูเล่าเรื่องตอนที่ 2 ให้นักเรียนฟัง 2. แต่ละกลุมระดมความคิดเห็นว่าแล้วออกมาแสดงบทบาทสมมติ 2 หรือ 3 กลุม ่ ่ 3. ครูถามว่า นักเรียนคิดว่าปลายฟ้าเป็นอะไร 4. นักเรียนช่วยกันอภิปรายและครูสรุปผลการอภิปราย 16
  • 22.
     อ้วนเอาเท่าไหร่  ไม่ ตอนที่ 3 ปลายฟ้าเป็นลมขณะเข้าแถวตอนเช้า และหยุดเรียนไป 1 สัปดาห์ “นักเรียนคิดว่าเกิดอะไรขึ้นกับปลายฟ้า” 17
  • 23.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 3) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ควรมีการทบทวนผลและอภิปรายของครั้งก่อน ทุกครั้ง 2. ครูแจกตอนที่ 3 3. ให้นักเรียนกลุ่มเดิมออกมาแสดงบทบาทสมมติ 4. ครูถามว่า นักเรียนคิดว่าเกิดขึ้นอะไรกับปลายฟ้า 5. นักเรียนช่วยกันระดมความคิดหลังจากดูบทบาทสมมติ 6. ครูรวบรวมผลการแสดงความคิด 18
  • 24.
     อ้วนเอาเท่าไหร่  ไม่ ตอนที่ 4 สัปดาห์ต่อมา ปลายฟ้ามาเรียนตามปกติ แต่ยังอิดโรยไม่ สดชื่น และบอกเพื่อนๆ ว่ากินยาลดความอ้วน 19
  • 25.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 4) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็นของนักเรียน 2. ครูเล่าเรื่องตอนที่ 4 3. ครูถามว่า ถ้าเป็นนักเรียนจะทำอย่างไร 4. ให้นักเรียนช่วยกันคิดว่าควรแก้ปัญหาอย่างไร และอภิปราย 5. ครูสรุปแนวการปฏิบัติเมื่อนักเรียนต้องการความช่วยเหลือในสิ่งที่กังวล 20
  • 26.
    สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้ ทักษะการบอกความต้องการ 1. นักเรียนที่มีความกังวลเรื่องน้ำหนักควรรู้จักขอความช่วยเหลือจากผู้ที่มีความรู้หรือ คนใกล้ชิดที่ให้ความรู้ได้ ไม่ตัดสินใจโดยลำพังเพราะอาจผิดพลาดยากจะแก้ไข เช่น ไตวาย ฉับพลัน มีปัญหาสุขภาพจิต อารมณ์ไม่มั่นคงเป็นต้น 2. นักเรียนควรแก้ปญหาด้วยหลักโภชนาการทีเหมาะสม ศึกษาข้อมูลผ่านทางสือต่างๆ ั ่ ่ การประเมินผล สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม วิธการปฏิบตการขอความช่วยเหลือเมือนักเรียน ี ั ิ ่ มีความกังวลหรือมีปัญหา ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้ 1. ครูให้กำลังใจกับนักเรียนที่มีปัญหาเรื่องน้ำหนัก 2. ครูแสดงท่าทางยอมรับทั้งความคิดเห็นของนักเรียน ไม่ขัดแย้งเมื่อไม่เห็นด้วยกับ สิ่งที่นักเรียนแสดงความคิดเห็น และให้ข้อมูลเพิ่มเติม ตามความเหมาะสม ซึ่งทำให้การทำ กิจกรรมครั้งนี้บรรลุวัตถุประสงค์ 21
  • 27.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต ชื่อกิจกรรม ทางช้างเผือก 22
  • 28.
    ชื่อกิจกรรม ทางช้างเผือก วัตถุประสงค์ นักเรียนเกิดกระบวนการคิด เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป ปฏิบัติได้ เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม ครั้งละ 15 นาที รวม 3 วัน เอกสารประกอบกิจกรรมนี้ 3 แผ่น 23
  • 29.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต  างเผือก  ทางช้ ตอนที่ 1 แบ็งค์เป็นลูกชายยคนเดียว เรียนชัน ม.6 แผนวิทย์-คณิต ้ ผลการเรียนอยูในระดับดี มีความสามารถหลายด้าน ได้เป็น ่ พิธกร เป็นตัวแทนการเข้าแข่งขันโต้วาทีของโรงเรียน อนาคต ี อยากทำงานด้านสือสารมวลชน แต่พอ-แม่อยากให้เป็นหมอ ่ ่ เหมือนตนเอง 24
  • 30.
    วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 1) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูเล่าเรื่องทางช้างเผือกจากใบงานตอนที่ 1 โดยครูถามว่า “ทำไมพ่อ-แม่ อยากให้แบ็งค์เป็นหมอ และทำไมแบ็งค์ไม่อยากเป็นหมอ” 2. นักเรียนช่วยกันระดมความคิดและออกมาแสดงบทบาทสมมติ 3. ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 25
  • 31.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต  างเผือก  ทางช้ ตอนที่ 2 แบ็งค์รู้สึกขัดแย้งในตนเองว่าจะทำตามใจตนเอง หรือจะ ตามใจพ่อแม่ แบ็งค์ไม่ค่อยมีสมาธิในการเรียน นั่งเหม่อ ไม่ความสุข มักจะคุยกับเพื่อนๆ เรื่องเรียนต่ 26
  • 32.
    วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 2) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็น 2. ครูแจกใบงานตอนที่ 2 3. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่าเกิดอะไรขึ้นกับแบ็งค์ 4. ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 27
  • 33.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต  างเผือก  ทางช้ ตอนที่ 3 แบ็งค์ผลการเรียนตกลง มีปญหากับพ่อ-แม่ ไม่อยากเรียน ั หนังสือ 28
  • 34.
    วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 3) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็น 2. ครูเล่าเรื่องตอนที่ 3 และซักถามนักเรียนถ้านักเรียนเป็นแบ็งค์จะทำอย่างไร 3. นักเรียนช่วยกันระดมความคิดและออกมาแสดงบทบาทสมมติ 4. ครูสรุปแนวทางที่เหมาะสมจากความคิดเห็นของนักเรียน 29
  • 35.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้ 1. นักเรียนที่มีปัญหาใดขัดแย้งกับผู้ปกครองในเรื่องการศึกษาต่อ ควรขอคำปรึกษา จากครูประจำชั้นหรือครูแนะแนว 2. นักเรียนควรทำความเข้าใจตนเอง โดยทำแบบทดสอบหรือแบบสำรวจด้านต่างๆ ได้แก่ ความถนัด บุคลิกภาพ เป็นต้น 3. นักเรียนควรศึกษาข้อมูลการศึกษาต่อและประกอบอาชีพจากเอกสาร หรือสือต่างๆ ่ การประเมินผล สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้ ครูควรหาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการศึกษาต่อและประกอบอาชีพ 30
  • 36.
    ชื่อกิจกรรม พระจันทร์สีรุ้ง 31
  • 37.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต ชื่อกิจกรรม พระจันทร์สีรุ้ง วัตถุประสงค์ นักเรียนเกิดกระบวนการคิด เรียนรู้ทักษะการขอความช่วยเหลือและนำไป ปฏิบัติได้ เวลาที่ใช้ในกิจกรรมโฮมรูม ครั้งละ 15 นาที รวม 3 วัน เอกสารประกอบกิจกรรมนี้ 3 แผ่น 32
  • 38.
     นทร์สีรุ้ง  พระจั ตอนที่ 1 แคทเป็นนักเรียนชัน ม.6 เรียนดี ความประพฤติเรียบร้อย ้ หน้าตาสวย เคยได้รับตำแหน่งนางนพมาศ เมื่อเรียน ม.4 มีความสามารถรอบตัว มนุษยสัมพันธ์ดี เป็นที่รัก ใคร่ของเพือนๆ และครู และยังเป็นทีหมายปองของหนุมๆ ่ ่ ่ ในโรงเรียน 33
  • 39.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 1) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. แบ่งกลุ่มๆละไม่เกิน 6 คน 2. ครูแจกใบงานเรื่องพระจันทร์สีรุ้ง ตอนที่ 1 3. นักเรียนศึกษาใบงานและร่วมกันระดมความคิดเห็น โดยครูถามว่านักเรียน คิดว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับแคท 4. ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 34
  • 40.
     นทร์สีรุ้ง  พระจั ตอนที่ 2 แคทไม่สนใจใครนอกจากพอลคนเดียว ซึ่งคืบหาชอบพอ มาตั้งแต่ ม.5 อยู่มาวันหนึ่งเพื่อนๆ มาบอกแคทว่าเห็น พอลเดินกับน้อง ม.4 บ่อยๆ 35
  • 41.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 2) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนเรื่องและผลการแสดงความคิดเห็นตอนที่ 1 2. ครูแจกใบงานตอนที่ 2 ให้นักเรียนกลุ่มเดิมศึกษาในงาน 3. ครูถามว่า น.ร.คิดว่าแคทจะเป็นอย่างไร 4. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นหลังจากศึกษาใบงาน ตอนที่ 2 และออกมาแสดงบทบาทสมมติ 5. ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 36
  • 42.
     นทร์สีรุ้ง  พระจั ตอนที่ 3 แคทไม่สบายใจ เริ่มวิตกกังวล ไม่มีสมาธิในการเรียน ถ้านักเรียนเป็นแแคทนักเรียนจะทำอย่างไร 37
  • 43.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต วิธีการดำเนินกิจกรรม (ตอนที่ 3) เวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมครั้งละ 15 นาที รวม 1 วัน 1. ครูทบทวนผลการแสดงความคิดเห็นของนักเรียนตอนที่ 2 2. ครูเล่าเรื่องตอนที่ 3 ให้นักเรียนกลุ่่มเดิมฟัง 3. ครูถามว่าถ้านัักเรียนเป็นแคทนักเรียนจะทำอย่างไร 4. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น 5. ครูรวบรวมผลการแสดงความคิดเห็น 6. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปแนวคำตอบที่เหมาะสม 38
  • 44.
    สรุปแนวคิดที่ได้จากการกิจกรรมนี้ 1. คนทุกคนต้องเห็นคุณค่าในตนเอง และรักตนเอง 2. แนะนำให้นักเรียนสำรวจและปรับปรุงตนเองในทุกด้าน 3. บุคคลควรฝึกคิดก่อนทำ โดยฝึกทำดี ทำก่อน ทำแปลกแตกต่าง การประเมินผล 1. สังเกตพฤติกรรมจากการร่วมกิจกรรม 2. นักเรียนสรุปแนวปฏิบัติอย่างละเอียด ข้อเสนอแนะสำหรับคุณครูที่จัดโฮมรูปในกิจกรรมนี้ ครูให้ข้อคิดเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ความรักในวัยเรียน ที่สร้างสรรค์ 39
  • 45.
    กิ จ กรรมHome Room ทั ก ษะชี ว ิ ต ทักษะการขอความช่วยเหลือ ศึกษานิสัย และวิเคราะห์ความชอบ  ก่อนที่จะไปขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น ก่อนอื่นเลยจำเป็นอย่างอื่นที่เราจะต้อง รู้จักนิสัยของผู้อื่นก่อน รู้ว่าเค้าชอบอะไร ไม่ชอบอะไร มีนิสัยและบุคลิกลักษณะเป็นอย่างไร เกริ่นนำก่อนขอความช่วยเหลือ  ควรเริ่มต้นขอความช่วยเหลือจากผู้อื่นทันที ยิ่งเป็นคนที่ไม่คุ้นเคยหรือขาดการ ไม่ ติดต่อกันเป็นเวลานาน  ควรจะถามเรื่องราวของบุคคลนั้น ๆ ก่อน นำข้อมูลที่รับรู้มา มาช่วยในการเกริ่น นำก่อนที่จะเอ่ยปากขอความช่วยเหลือหรือขอความร่วมมือจากผู้อื่น ใช้คำพูดที่สุภาพ  องอย่าลืมว่า เรากำลังขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น ต้  ไม่ควรอย่างยิ่งในการใช้คำพูดที่ไม่สุภาพ พูดจาห้วน ๆ เอาแต่ได้ฝ่ายเดียว เช่น ข้อมูลที่ขอ ส่งให้วันนี้เลยนะ หรือ งานนี้ด่วนมาก ยังไงต้องอย่าลืมส่งให้ จะรอนะ เป็นต้น  สามารถเลือกใช้คำพูดอื่น ได้เพื่อให้ได้ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ที่คุณต้องการ เช่น ข้อมูลที่ขอไม่ทราบว่าจะสะดวกหรือไม่ ถ้าจะขอเป็นวันนี ไม่สะดวกก็ไม่เป็นไรนะ หรืองานนี้ ้ ด่วนมาก เป็นไปได้หรือไม่ถ้าจะให้ส่งงานในวันนี้ เปิดใจให้กว้าง  ข้อนี้เป็นข้อที่สำคัญมาก ต้องเปิดใจกว้างยอมรับผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้น  ภายหลังจากที่เอ่ยปากขอความช่วยเหลือหรือขอความร่วมมือจากผู้อื่นไปแล้ว การเปิดใจยอมรับทั้งในแง่มุมที่ผู้อื่นให้ความช่วยเหลือ และเปิดใจยอมรับฟังเหตุและผลเมื่อ บุคคลนั้นไม่สามารถให้ความช่วยเหลือได้  พบว่าบ่อยครั้งหากคนที่เราขอความช่วยเหลือ เขาปฏิเสธที่จะให้ความช่วยเหลือ คนส่วนใหญ่จะรู้สึโกรธ ไม่ชอบใจ ไม่พอใจบุคคลนั้น ๆ อันเป็นเหตุให้สัมพันธภาพที่เคยมี แตกสลายไปแล้วจะให้ทำไง 40
  • 46.
    เทคนิคการตั้งคำถามให้เกิดประสิทธิภาพ 1. ใช้คำถามเพื่อดึงเด็กใช้มีส่วนร่วมในชั้นเรียน 2. ตั้งประโยคคำถามชัดเจนไม่กำกวม 3. ใช้คำถามและเทคนิกการตั้งคำถามหลายรูปแบบระหว่างที่สอน 4. ถามคำถามที่กระตุ้นให้เกิดการคิดและการอภิปราย 5. ถามคำถามที่ไม่ง่ายและซับซ้อนเกินไป 6. ให้เวลาเด็กในการตอบคำถามให้เหมาะสม และแน่ใจว่าเด็กตอบคำถามได้ ครบถ้วนตามที่เด็กต้องการ 7. ให้คำตอบที่ครบถ้วนและถูกต้องในคำถามที่เด็กถาม 8. สร้างบรรยากาศที่มีความรู้สึกปลอดภัยในชั้นเรียน 9. อย่าตอบคำถามที่ครูเป็นคนตั้งขึ้นเอง 41