Downloaded 341 times
More Related Content
ราชาศัพท์
- 1. บทเรียนสํ าเร็จรป ู เรือง คําราชาศัพท์ วิชาภาษาไทย ท ๓๒๑๐๑ ชันมัธยมศึกษาปี ที ๒ สํ าอาง ภ่ ูกร กล่ ุมสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย โรงเรียนจฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณโลก ุ ุ สํ านักงานเขตพืนทีการศึกษาพิษณโลก เขต ๑ ุ
- 2. ๒ คํานํา บทเรี ยนสํ าเร็จรป ชดร้ ู เฟื องเรือง คําในภาษาไทย เรือง คําราชาศัพท์ ผ้ ูสอนได้ จัดทําขึน ู ุ เพือประกอบการเรียนร้ ู วิชาภาษาไทย ท๓๒๑๐๑ กล่ ุมสาระการเรี ยนร้ ูภาษาไทย ชั นมัธยมศึกษาปี ที ๒ เพือเป็ นค่ ูมือให้ นักเรียนได้ เรี ยนร้ ูด้วยตนเอง ทังในและนอกเวลาเรียน เน้ นให้ นักเรี ยนได้ พฒนาตนเอง ั ให้ มีความร้ ู ความเข้ าใจ มีทักษะในการนําไปใช้ ในชี วตประจําวันได้ อย่ างถกต้ อง ิ ู บทเรี ยนสํ าเร็จรปนี จัดทําขึนจากสภาพปัญหาในการจัดกิจกรรมการเรี ยนการสอนซึงครพบว่ า ู ู เวลาทํากิจกรรมมีน้อย ทําให้ นักเรี ยนมีผลการเรี ยนตํา จึงได้ นํามาจัดทําในรปแบบของบทเรี ยนสํ าเร็จรป ู ู ซึงประกอบไปด้ วยคําแนะนําการใช้ บทเรี ยนสํ าเร็จรป สาระการเรี ยนร้ ู แบบทดสอบก่ อนเรี ยน หลังเรียน ู ทําให้ นักเรี ยนมีโอกาสศึกษาบทเรี ยนด้ วยตนเองได้ ทังในและนอกเวลาเรียน บทเรี ยนสํ าเร็จรปชดนี สํ าเร็ จได้ ด้วยการช่ วยเหลือให้ คําปรึกษา คําแนะนํา และให้ กาลังใจอย่ างดี ู ุ ํ ยิงจากผ้ ูเชี ยวชาญหลายท่ าน จึงขอขอบคณมา ณ โอกาสนี และหวังเป็ นอย่ างยิงว่ า ุ จะเป็ นประโยชน์ ต่อคณะครและนักเรียนในการจัดการเรียนการสอนต่ อไป ู สํ าอาง ภ่ ูกร
- 3. ๓ คําแนะนําการใช้ บทเรียนสํ าเร็จรปสํ าหรับครู ู บทเรี ยนสําเร็ จรู ป หลักการใช้ภาษา ชุด รู ้เฟื องเรื องคําในภาษาไทย เรื อง คําราชาศัพท์ เพือ ประกอบการเรี ยนรู ้วชาภาษาไทย ท ๓๒๑๐๑ ชันมัธยมศึกษาปี ที ๒ ให้ปฏิบติดงนี ิ ั ั ๑. ทดสอบความรู ้ก่อนเรี ยนด้วยข้อสอบแบบปรนัยจํานวน ๑๐ ข้อ ๒. ดําเนินการจัดกจกรรมการเรี ยนการสอน โดยใช้บทเรี ยนสําเร็ จรู ปควบคู่ไปกบ ิ ั แผนการจัดการเรี ยนรู ้ ๓ . ให้นกเรี ยนปฏิบติกิจกรรมไปทีละขันตอนตามกรอบความรู ้ ั ั ๔. ขณะทีนักเรี ยนปฏิบติกิจกรรมครู ควรดูแลนักเรี ยนอยางใกล้ชิด ั ่ ๕. ให้นกเรี ยนทําแบบฝึ กหัดท้ายบทเรี ยนเมือเรี ยนจบเพือทบทวนความรู ้ ั ๖. ทดสอบความรู ้หลังเรี ยนด้วยข้อสอบแบบปรนัยจํานวน ๑๐ ข้อ ๗. บทเรี ยนสําเร็ จรู ปนีใช้เป็ นสื อการเรี ยนการสอนสําหรับครู ํ ั ่ ๘. บทเรี ยนสําเร็ จรู ปนีใช้สาหรับให้นกเรี ยนได้เรี ยนรู ้และซอมเสริ มความรู ้ของตนเอง
- 4. ๔ คําแนะนําการใช้ บทเรียนสํ าเร็จรปสํ าหรับนักเรียน ู ่ ั บทเรี ยนสําเร็ จรู ป เลมนีจดทําขึนเพือให้นกเรี ยนศึกษาด้วยตนเอง นักเรี ยนต้องมีความ ั ซื อสัตย์ต่อตนเอง โดยปฏิบติตามคําแนะนําอยางเครงครัดและทําตามขันตอน ดังนี ั ่ ่ ่ ๑. อานจุดประสงค์การเรี ยนรู ้ของบทเรี ยนให้เข้าใจ ่ ๒. ทําแบบทดสอบกอนเรี ยนจํานวน ๑๐ ข้อ ลงในกระดาษคําตอบหรื อสมุดงาน แล้วตรวจคําตอบ ่ ่ จากเฉลยแบบทดสอบกอนเรี ยนท้ายเลม และจดบันทึกคะแนนไว้ ่ ่ ่ ๓. อานทําความเข้าใจกรอบความรู ้และบทสนทนาแตละเรื องให้ดีทีสุ ด สวนทีเป็ นคําถามให้ ่ ํ พิจารณาให้รอบคอบ แล้วตอบคําถามลงในสมุดงาน โดยไมดูคาตอบกอน ่ ๔. ถ้าตอบผิดให้ยอนกลับไปศึกษาข้อความในกรอบทีผานมาอีกครัง ให้เข้าใจ แล้วตอบคําถามใหม่ ้ ่ ่ ๕. อานกรอบสรุ ปท้ายบทเรี ยนเพือทบทวนความรู ้ ั ๖. ทําแบบทดสอบหลังเรี ยนจํานวน ๑๐ ข้อ แล้วตรวจคําตอบจากเฉลย เปรี ยบเทียบกบคะแนน ่ กอนเรี ยนทีบันทึกไว้
- 5. ๕ ผลการเรียนรู้ ทคาดหวัง ี มีความรู้ ความเข้ าใจหลักการใช้ คาราชาศัพท์ และใช้ คาราชาศัพท์ ได้ ถูกต้ อง ํ ํ เหมาะสมกับฐานะของบคคลุ จดประสงค์ การเรียนรู้ ุ ๑. อธิบายความหมายของคําราชาศัพท์ ได้ ๒. จําแนกฐานะบคคลเพือการใช้ คาราชาศัพท์ ได้ ถูกต้ องเหมาะสม ุ ํ
- 6. ๖ แบบทดสอบก่ อนเรียน รายวิชาภาษาไทย รหัสวิชา ท ๓๒๑๐๑ ชั นมัธยมศึกษาปี ที ๒ เรือง คําราชาศัพท์ ******************************************************* คําชี แจง ให้นกเรี ยนทําเครื องหมาย X ทับตัวอักษรหน้าข้อความทีเป็ นคําตอบทีถูกต้องทีสุ ด ั เพียงข้อละ ๑ ตัวเลือก ่ ๑. คําราชาศัพท์ตามความหมายทีใช้อยูในปั จจุบน หมายความวาอยางไร ั ่ ่ ก. ถ้อยคําทีใช้สาหรับพระมหากษัตริ ย ์ ํ ั ข. ถ้อยคําทีใช้กนเฉพาะในพระราชสํานัก ค. ถ้อยคําทีใช้สาหรับพระราชาคณะและเจ้านาย ํ ่ ง. ถ้อยคําทีสุ ภาพเหมาะแกกาลเทศะและฐานะของบุคคล ่ ั ่ ่ ๒. ถ้าเขียนหนังสื อกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวต้องสงผานหนวยงานใด ่ ก. สํานักพระราชวัง ข. ประธานองคมนตรี ค. สํานักราชเลขาธิ การ ง. สํานักนายกรัฐมนตรี ๓. การเรี ยนรู ้เรื องคําราชาศัพท์ให้ประโยชน์อยางไร ่ ก. ใช้คาได้ถูกต้องเหมาะสมแก่สือทีใช้ส่ งสาร ํ ่ ข. ใช้คาได้ถูกต้องเหมาะสมแกฐานะของบุคคล ํ ั ค. ใช้ถอยคําได้ถูกต้องตรงกบความหมาย ้ ่ ง. ใช้คาได้ถูกต้องเหมาะแกกาลเทศะ ํ ๔. “วันที ๒ เมษายน เป็ นวันคล้าย .............. สมเด็จพระเทพรัตนราชสุ ดาฯ สยามบรมราชกุมารี ” ่ ่ ใช้คาราชาศัพท์ในข้อใดเติมลงในชองวาง จึงจะถูกต้องเหมาะสมทีสุ ด ํ ก. วันพระบรมราชสมภพ ข. วันพระราชสมภพ ค. วันพระราชกาเนิด ํ ง. วันประสู ติกาล
- 7. ๗ ั ๕. “คําสัง” ในสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ตรงกบคําราชาศัพท์ในข้อใด ก. พระบรมราชโองการ ข. พระราชเสาวนีย ์ ค. พระราชบัณฑูร ง. พระราชบัญชา ่ ๖. ข้อใดใช้คํากริยาราชาศัพท์ ไมถูกต้อง ก. ทรงพระอักษร ข. ทรงยินดี ค. ทรงเรื อใบ ง. ทรงกริ ว ๗. “สมเด็จพระบรมโอรสาธิ ราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ลงนามในสมุดเยียม” คําทีพิมพ์ตวหนาควรใช้คาราชาศัพท์ในข้อใด ั ํ ก. ทรงลงพระนาม ข. ทรงพระลงนาม ค. ทรงลงพระนามาภิไธย ง. ทรงลงพระปรมาภิไธย ั ่ ั ๘. คําสรรพนามราชาศัพท์ทีใช้แทนผูพด เมือต้องกราบบังคมทูลกบพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหว ้ ู ่ ่ ใช้วาอยางไร ก. ข้าพเจ้า ข. ข้าพระองค์ ค. ข้าพระพุทธเจ้า ง. พระพุทธเจ้าข้า ่ ั ่ ่ ๙. ในการเขียนคําถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหว ควรใช้คาลงท้ายวาอยางไร ํ ่ ก. ควรมิควรแล้วแตจะโปรด ข. ด้วยเกล้าด้วยกระหมอม ่ ค. ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ่ ง. ควรมิควรแล้วแตจะทรงพระกรุ ณาโปรดเกล้าฯ ่ ั ่ ่ ๑๐. ภาพวาดพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหว ใช้คาราชาศัพท์วาอยางไร ํ ก. พระบรมสาทิสลักษณ์ ข. พระบรมฉายาลักษณ์ ค. พระบรมรู ป ง. พระฉาย
- 8. ๘ กรอบเริมต้ น สวัสดีครับ เพือนๆ ทีรักทุกคน วันนีจกเจ้าเกา ุ ่ จะมาไขข้อข้องใจของนักเรี ยนชันมัธยมศึกษาปี ที ๒ ี ั ทีมีคาถามมามากเลยเกยวกบเรื องการใช้ภาษากบ ํ ั ่ ่ ั พระภิกษุวาทําไมจึงแตกตางไปจากการพูดกบบุคคล ธรรมดาสามัญทัวไป ดังนัน ในวันนี จก จึงได้ ุ นิมนต์สามเณรเก่ ง มาตอบคําถามเพือนๆ ครับ นมัสการ ครับ ท่ านสามเณรเก่ ง เจริญพร คณโยมจก และญาติโยมนักเรียน ุ ุ ่ ชั น ม. ๒ ทกคน จากประเด็นทีคุณจุก กลาวมานัน ุ ่ อาตมามองวา ภาษาไทยเป็ นภาษาทีมีระดับ ในการใช้ภาษา ฉะนันผูสือสารจึงควรมีความรู ้ ้ ี ั ความเข้าใจเกยวกบระดับของภาษา โดยเฉพาะ คําราชาศัพท์ ซึ งเป็ นภาษาระดับหนึงทีผูสือสาร ้ ั ต้องใช้ภาษาให้ถูกต้องเหมาะสมกบระดับบุคคล ่ จึงจะถือวาเป็ นผูมีวฒนธรรมในการใช้ภาษาครับ ้ ั ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 9. ๙ กรอบความรู้ ที ๑ คุณโยมจุก และนักเรี ยนชัน ม. ๒ ทีรักครับ ่ กอนอืนเรามาทราบความหมายของ “คําราชาศัพท์” ั ่ กนกอนดีไหมเอย ่ ราชาศัพท์ ตามความหมายเดิม หมายถึง ถ้อยคําทีใช้สาหรับพระมหากษัตริ ย ์ ํ ่ ่ ่ และพระบรมวงศานุวงศ์ ตังแตชันหมอมเจ้าขึนไป แตในปั จจุบนหมายรวม ั ถึงศัพท์ทีใช้ให้ถูกต้องตามฐานะของบุคคล ๓ ระดับ คือ • พระมหากษัตริ ยและพระบรมวงศานุวงศ์ ์ • พระภิกษุสงฆ์ • สุ ภาพชนทัวไป คําถาม : คําราชาศัพท์ ตามความหมายเดิม จะครอบคลมเฉพาะบคคลกล่ มใด ุ ุ ุ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 10. ๑๐ กรอบความรู้ ที ๒ ่ ท่ านสามเณรเก่ ง ครับ ทานพอจะทราบ ทีมาของคําราชาศัพท์ไหม ครับ ุ ่ เจริญพร โยมจก คําราชาศัพท์ทีใช้อยูในปั จจุบนนี มีทีมา ั ่ ่ ๒ แหลงใหญๆ คือ ๑. รับมาจากภาษาอืน ดังนี ่ ่ ๑.๑ ภาษาเขมร ตัวอยางเชน เสวย เขนย เสด็จ ขนง สรง ดําเนิ น ฯลฯ ่ ๑.๒ ภาษาบาลีและสันสกฤต เชน เนตร หัตถ์ อัฐิ ฉวี เกศา โอษฐ์ ทนต์ ฯลฯ คําถาม : ให้ ยกตัวอย่างคําราชาศัพท์ทมาจากภาษาเขมร ๓ คํา ี เฉลยคําตอบกรอบที ๑ “พระมหากษัตริ ย์” ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 11. ๑๑ กรอบความรู้ ที ๓ ่ อ๋ อ! จุกเพิงจะเข้าใจครับ ทานครับ มิน่า คําราชาศัพท์ จึงมีรูปลักษณ์ หรื อ วิธีการเขียน ่ สะกดคําและการออกเสี ยงทีคอนข้างแตกตางกน ่ ั ่ ขอกราบขอบพระคุณทานมาก ท่ านสามเณรเก่ ง ส่ วนกล่ มที ๒ เป็ นการสร้ างคําราชาศัพท์ ขึนใหม่ ด้ วย ุ วิธีการประสมคํา ่ ่ ตัวอยางเชน เรื อหลวง ลูกหลวง ช้างต้น ตังเครื อง ซับพระพักตร์ ถุงพระบาท เป็ นต้น คําถาม : “พิษณโลก เคยเป็ นเมืองลกหลวง” ุ ู จากข้ อความนี มีคําใดเป็ นคําราชาศัพท์ ทีสร้ างขึนใหม่ แนวคําตอบกรอบที ๒ เสด็จ เสวย โปรด ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 12. ๑๒ กรอบความรู้ ที ๔ แล้วทาน พอจะอธิ บายลักษณะของคําราชาศัพท์ทีใช้อยู่ ่ ั ั ่ ในปั จจุบนให้นกเรี ยนชัน ม . ๒ ฟังหนอยได้ไหม ครับ ได้สิ คําราชาศัพท์ทีใช้สาหรับพระมหากษัตริ ย ์ มีหลายหมวดด้วยกน ํ ั ํ ่ โดยเริ มจากหมวดคํานามราชาศัพท์ จะมีคาวา “พระ” นําหน้า หรื อประกอบอยู่ เชน นามเกียวกับเครือญาติ ่ คําราชาศัพท์ คําแปล พระชนก พระชนกนาถ พระราชบิดา พ่อ พระชนนี พระราชชนนี พระราชมารดา แม่ พระเชษฐา พีชาย พระเชษฐาภคินี พีสาว พระกนิษฐา, พระกนิษฐภคินี น้องสาว พระราชโอรส ลูกชาย พระราชธิ ดา ลูกสาว คําถาม : สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี คําใดเป็ นคําราชาศัพท์ ทมีความหมายว่ า “แม่ ” ี เฉลยคําตอบกรอบที ๓ ลกหลวง ู ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 13. ๑๓ กรอบความรู้ ที ๕ ่ ่ หมวดที ๒ นามเกียวกับอวัยวะ ตัวอยางเชน คําราชาศัพท์ คําแปล คําราชาศัพท์ คําแปล พระเจ้า, พระเศียร ศีรษะ พระหัตถ์ มือ เส้นพระเจ้า, พระเกศา ผม พระกร,พระพาหา แขน พระขนง คิว พระเพลา ตัก พระเนตร, พระจักษุ ตา พระขนอง หลัง พระนาสิ ก จมูก พระบาท เท้า พระปราง แกม ้ พระอุทร ท้อง พระโอษฐ์ ปาก พระกรรณ หู พระทนต์ ฟัน พระชานุ เขา่ พระพักตร์ หน้า พระชิวหา ลิน คําถาม : คําว่า “แขน” คําราชาศัพท์ ใช้ ว่าอย่างไร เฉลยคําตอบกรอบที ๔ “บรมราชชนนี” ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 14. ๑๔ กรอบความรู้ ที ๖ โอ้ โฮ้ ! มีคําศัพท์ ทต้ องจํามากมายเลยนะครับ ี ่ ทานสามเณรเกง ครับ่ ใช่ แล้ วครับ คณโยมจก ต่ อไปเป็ นหมวดนามเกียวกับเครืองใช้ ุ ุ ตัวอย่ าง คําราชาศัพท์ คําแปล คําราชาศัพท์ คําแปล พระมาลา หมวก พระวิสูตร ่ มาน, มุง้ ฉลองพระเนตร ่ แวนตา รถพระทีนัง รถ ฉลองพระองค์ เสื อ พระกระยาหาร อาหาร ฉลองพระบาท รองเท้า พระโอสถ ยา พระราชอาสน์ ทีสําหรับนัง พระสุ ธารสชา นําชา คําถาม : “ฉลองพระองค์ ” มีความหมายในคําศัพท์ สามัญ ว่ าอย่ างไร เฉลยคําตอบกรอบที ๕ พระกร , พระพาหา ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 15. ๑๕ กรอบความรู้ ที ๗ คณโยม นักเรียน ครับ คําเรี ยกขานหรื อคําสรรพนามที ุ ั ็ ่ ่ ั เราใช้กบพระมหากษัตริ ย ์ กแตกตางจากคําสามัญเชนกน ถ้าสนใจ ติดตาม อาตมา มาสิ ครับ คําสรรพนามบรษที ๑ หรือคําทีใช้ เรียกตัวเราเอง เพือกราบบังคมทล มีดังนี ุุ ู คําราชาศัพท์ทีใช้ ั ใช้กบ ข้าพระพุทธเจ้า พระมหากษัตริ ย,์ พระราชินีและ พระบรมวงศานุ วงศ์ชนสู ง ั ่ เกล้ากระหมอม ่ เจ้านายซึ งตํากวาพระบรมวงศานุวงศ์ชนสู ง ั ่ กระหมอม (ชาย) หมอมเจ้า ่ ่ กระหมอม (หญิง) หมอมเจ้า ่ คําถาม : เมือเราจะกราบบังคมทลสมเด็จพระเทพรัตนราชสดาฯ ู ุ สยามบรมราชกมารี จะใช้ คําสรรพนามแทนตัวเราว่ าอย่ างไร ุ เฉลยคําตอบกรอบที ๖ เสื อ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 16. ๑๖ กรอบความรู้ ที ๘ คุณโยม ต้องชวยกนจํานะครับ และอยาคิดวาเราคงไม่มี ่ ั ่ ่ ่ ่ ่ โอกาสได้ใช้ แตอยาลืมนะครับวาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหว ่ ั และพระบรมวงศานุวงศ์ ได้เสด็จเยียมเยียนพสกนิกรไทย ทัวทุกภูมิภาคอยูเ่ ป็ นประจํา ดังนันนักเรี ยนอาจมีโอกาส ได้ใช้ นะครับ หมวดตอไปเป็ น คําสรรพนามบรษที ๒ คือ คําทีใช้เรี ยกขานถึงพระองค์ท่านเมือเรา ่ ุุ ่ กราบบังคมทูล ดังตัวอยาง คําราชาศัพท์ทีใช้ ใช้กบั ใต้ฝ่าละอองธุ ลีพระบาท พระมหากษัตริ ย,์ พระราชินี ใต้ฝ่าละอองพระบาท พระบรมราชชนนี, พระสยามมกุฎราชกุมาร, พระสยามบรมราชกุมารี ใต้ฝ่าพระบาท เจ้านายชันสู ง ฝ่ าพระบาท เจ้านายชันรองลงมา คําถาม : ถ้ าเราจะเขียนถวายฎีกากราบบังคมทลพระบาทสมเด็จ ู พระเจ้ าอย่ หัว จะใช้ คําสรรพนามแทนพระองค์ ท่านว่ าอย่ างไร ู + เฉลยคําตอบกรอบที ๗ ข้ าพระพทธเจ้ า ุ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 17. ๑๗ กรอบความรู้ ที ๙ คณโยมนักเรี ยน ครับ โดยปกติเมือเราพูดจากน ุ ั ็ ่ กมักจะมีคาขานรับ เพือแสดงความออนน้อมถอมตน เชน ํ ่ ่ ่ คําวา ครับ หรื อ คะ เป็ นต้น ดังนันเมือเรากราบบังคมทูล พระมหากษัตริ ยหรื อพระบรมวงศานุวงศ์ จึงต้องมี ์ ่ คําขานรับ เชนเดียวกน ั ตัวอย่ าง คําขานรับ คําราชาศัพท์ทีใช้ ั ใช้กบ พระพุทธเจ้าข้า พระมหากษัตริ ย,์ พระราชินี และพระบรมวงศานุวงศ์ชนสู ง ั ่ พะยะคะ (ชาย) พระราชวงศ์อืนๆ เพคะ (หญิง) พระราชวงศ์อืนๆ คําถาม : เมือสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช มีรับสั งกับเรา เราจะใช้คาขานรับตอบพระองค์ท่านวาอยางไร ํ ่ ่ เฉลยคําตอบกรอบที ๘ ใต้ ฝ่าละอองธลีพระบาท ุ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 18. ๑๘ กรอบความรู้ ที ๑๐ หมวดต่ อไปเป็ น คําราชาศัพท์ สําหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้ าอย่ หัว ู คําราชาศัพท์ คําสามัญ คําราชาศัพท์ คําสามัญ พระบรมราชโองการ คําสัง พระมหากรุ ณาธิ คุณ พระคุณ พระบรมราโชวาท โอวาท พระราชหัตถเลขา จดหมาย พระราชดํารัส คําพูด พระบรมราชูปถัมภ์ การสนับสนุน พระบรมฉายาทิสลักษณ์ ภาพเขียน พระราชานุ เคราะห์ การอนุ เคราะห์ พระบรมฉายาลักษณ์ ภาพถาย ่ พระบรมราชสมภพ ิ เกด, ประสู ติ คําถาม : ภาพวาดเหมือนจริงพระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว ใช้ เป็ นคําราชาศัพท์ ว่าอย่ างไร เฉลยคําตอบกรอบที ๙ พระพทธเจ้ าข้ า ุ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 19. ๑๙ กรอบความรู้ ที ๑๑ ่ “คําสั ง” เมือพระบรมวงศานุวงศ์ ตางระดับชันใช้ จะมีคาราชาศัพท์ใช้ต่างกน เชน ํ ั ่ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จะใช้วา ่ พระราชเสาวนีย ์ สมเด็จพระบรมโอรสาธิ ราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ่ ใช้วา พระราชบัณฑูร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุ ดาฯ สยามบรมราชกุมารี ่ ใช้วา พระราชบัญชา คําถาม : “สมเด็จพระนางเจ้ าพระบรมราชินีนาถ ทรงมีพระราชเสาวนีย์ แก่ ผ้เู ข้ าเฝ้ ารับเสด็จ” คําขีดเส้นใต้ ่ ่ มีความหมายวาอยางไร เฉลยคําตอบกรอบที ๑๐ พระบรมฉายาทิสลักษณ์ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 20. ๒๐ กรอบความรู้ ที ๑๒ การใช้ คําราชาศัพท์ ทเป็ นคํากริยา คนไทยสวนใหญ่ ี ่ ยังสับสนในการใช้คากริ ยาราชาศัพท์กนอยู่ ดังนันจึงจะ ํ ั ขออธิ บายรายละเอียดให้เข้าใจ ดังนี ๑. คําทีเป็ นกริยาราชาศัพท์ อย่ แล้ ว ไม่ ต้องมีคําว่ า ู ่ ่ “ทรง” นําหน้ า ตัวอยางเชน กริ ว (โกรธ )โปรด (ชอบ รัก), บรรทม (นอน), ประทับ (นังอยู), เสวย ่ (รับประทาน), สรง (อาบนํา), ตรัส (พูด) , ั ทอดพระเนตร (ดู), โสกนต์ (โกนจุก) เป็ นต้น คําถาม : คําวา “กริ ว, ทอดพระเนตร, พระสุ บิน” คําใด ่ ํ ่ เมือจะใช้เป็ นคํากริ ยาราชาศัพท์ได้ตองมีคาวา “ทรง” นําหน้า ้ เฉลยคําตอบกรอบที ๑๑ คําสั ง ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 21. ๒๑ กรอบความรู้ ที ๑๓ ๒. ใช้ “ทรง” นําหน้ านามสามัญ ให้ เป็ นกริ ยาราชาศัพท์ ตัวอย่ างเช่ น ทรงฟุตบอล (เลนฟุตบอล), ทรงสกี (เลนสกี), ่ ่ ่ ่ ทรงแบดมินตัน(เลนแบดมินตัน), ทรงดนตรี (เลนดนตรี ), ่ ทรงแซ็กโซโฟน (เลนแซ็กโซโฟน), ทรงม้า (ขีม้า) ทรงช้าง (ขีช้าง), ทรงศีล (รับศีล), ทรงธรรม (ฟังธรรม) เป็ นต้น คําถาม : “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวขับรถยนต์พระทีนัง” ่ ั ่ ่ จะใช้คาราชาศัพท์ วาอยางไร ํ เฉลยคําตอบกรอบที ๑๒ ทรงพระสบิน ุ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 22. ๒๒ กรอบความรู้ ที ๑๔ ๓. มีกริยาราชาศัพท์ บางคําทีเปลียนให้ เป็ นนามราชาศัพท์ ด้ วยการเติมคําว่ า “พระ” ลงข้ างหน้ าแล้ วจึงเติมคํา “ทรง” ่ ให้ เป็ นกริยาราชาศัพท์ ได้ เชน กริ ยาราชาศัพท์ นามราชาศัพท์ กริ ยาราชาศัพท์ ประชวร (ป่ วย) พระประชวร ทรงพระประชวร สรวล (หัวเราะ) พระสรวล ทรงพระสรวล ั กนแสง (ร้อยไห้) ั พระกนแสง ั ทรงพระกนแสง สําราญ (สบาย) พระสําราญ ทรงพระสําราญ พิโรธ(โกรธ) พระพิโรธ ทรงพระพิโรธ สุ บิน (ฝัน) พระสุ บิน ทรงพระสุ บิน คําถาม : “สมเด็จพระเทพรัตนราชสดาฯ มีเมตตาต่ อพสกนิกร” ุ ่ ่ คําขีดเส้นใต้ใช้เป็ นคํากริ ยาราชาศัพท์วาอยางไร เฉลยคําตอบกรอบที ๑๒ ทรงรถยนต์ พระทีนัง ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 23. ๒๓ กรอบความรู้ ที ๑๕ หมวดคําทีใช้ กบพระสงฆ์ ั คําสามัญ คําทีใช้ กบพระสงฆ์ ั กน ิ ฉัน นอน จําวัด โกนผม ปลงผม ไปส้วม ไปถาน คนรู ้จก ั โยม รับเชิ ญ รับนิมนต์ ขอให้ ขอถวาย สวดมนต์ ทําวัตร ไหว้ นมัสการ อาบนํา สรงนํา เชิญ นิมนต์ แจ้งความผิด ปลงอาบัติ ถวาย ประเคน รับของใสบาตร่ บิณฑบาต ่ แตงตัว ครองผ้า คําถาม : “นักเรียนไปเชิ ญพระสงฆ์ มาเทศน์ ในวันเข้ าพรรษา” ํ ํ ่ ่ จะใช้คาราชาศัพท์สาหรับพระสงฆ์วาอยางไร เฉลยคําตอบกรอบที ๑๔ ทรงพระเมตตา ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 24. ๒๔ กรอบความรู้ ที ๑๖ คําสภาพ เป็ นคําทีแสดงวัฒนธรรมการใช้ภาษาของ ุ ่ คนไทย แสดงถึงความเป็ นคนทีมีจิตใจออนโยน มีความ ่ ่ สุ ภาพออนน้อมถอมตน เคารพบุคคลตามสถานภาพ ู้ ิ การใช้ภาษาทีดี จึงจะทําให้ผรับเกดความรู ้สึกสบายใจ ตัวอยาง่ คําสามัญ คําสภาพ ุ วัว โค ควาย กระบือ หมา สุ นข ั ปลา มัจฉา หมู สุ กร ขี มูล ผักตบ ผักสามหาว ปลาชอน ่ ปลาหาง ผักบุง ้ ผักทอดยอด คําถาม : ปลาหาง เป็ นคําสภาพ ใช้ เรียกปลาอะไร ุ เฉลยคําตอบกรอบที ๑๕ นิมนต์ ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 25. ๒๕ กรอบสรป ุ คุณโยมนักเรี ยนชันมัธยมศึกปี ที ๒ ทุกคน ฟังอาตมานะ ่ การใช้ภาษาไทยอยางสุ ภาพ จะทําให้ผพด ู้ ู มีบุคลิกภาพดี การรู ้จกสรรหาถ้อยคําได้เหมาะ ั ั กบโอกาส สถานการณ์ และบุคคล แสดงความ เป็ นคนมีสัมมาคารวะ และมีมารยาท การใช้ ่ ิ ถ้อยคํากอให้เกดผลดีในด้านการสร้าง ่ ความสัมพันธ์ระหวางบุคคล และยังทําให้เกด ิ ความสําเร็ จในหน้าทีการงานอีกด้วย การใช้ คําสุ ภาพ ทําให้เข้าสังคมได้ดี และยังได้ชือวา ่ เป็ นผูสืบทอดวัฒนธรรมทางภาษาอีกด้วย นะ ้ เฉลยคําตอบกรอบที ๑๖ ปลาช่ อน ศึกษากรอบต่ อไปนะคะ
- 26. ๒๖ แบบทดสอบหลังเรียน รายวิชาภาษาไทย รหัสวิชา ท ๓๒๑๐๒ ชั นมัธยมศึกษาปี ที ๒ เรือง คําราชาศัพท์ ****************************************************************************** คําชี แจง ให้นกเรี ยนทําเครื องหมาย X ทับตัวอักษรหน้าข้อความทีเป็ นคําตอบทีถูกต้องทีสุ ด ั เพียงข้อละ ๑ ตัวเลือก ่ ๑. คําราชาศัพท์ตามความหมายทีใช้อยูในปั จจุบน หมายความวาอยางไร ั ่ ่ ก. ถ้อยคําทีใช้สาหรับพระมหากษัตริ ย ์ ํ ั ข. ถ้อยคําทีใช้กนเฉพาะในพระราชสํานัก ค. ถ้อยคําทีใช้สาหรับพระราชาคณะและเจ้านาย ํ ่ ง. ถ้อยคําทีสุ ภาพเหมาะแกกาลเทศะและฐานะของบุคคล ๒. การเรี ยนรู ้เรื องคําราชาศัพท์ให้ประโยชน์อยางไร ่ ่ ก. ใช้คาได้ถูกต้องเหมาะแกกาลเทศะ ํ ั ข. ใช้ถอยคําได้ถูกต้องตรงกบความหมาย ้ ค. ใช้คาได้ถูกต้องเหมาะสมแกสื อทีใช้ส่ งสาร ํ ้ ่ ง. ใช้คาได้ถูกต้องเหมาะสมแกฐานะของบุคคล ํ ั ๓. “คําสัง” ในสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ตรงกบคําราชาศัพท์ในข้อใด ก. พระราชบัณฑูร ข. พระราชบัญชา ค. พระราชเสาวนีย ์ ง. พระบรมราชโองการ ๔. “สมเด็จพระบรมโอรสาธิ ราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ลงนามในสมุดเยียม” คําทีพิมพ์ตวหนา ั ควรใช้คาราชาศัพท์ในข้อใด ํ ก. ทรงลงพระนาม ข. ทรงพระลงนาม ค. ทรงลงพระนามาภิไธย ง. ทรงลงพระปรมาภิไธย
- 27. ๒๗ ่ ั ่ ่ ่ ๕. ถ้าเขียนหนังสื อกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูหวต้องสงผานหนวยงานใด ก. สํานักพระราชวัง ข. ประธานองคมนตรี ค. สํานักราชเลขาธิ การ ง. สํานักนายกรัฐมนตรี ่ ๖. ข้อใดใช้คํากริยาราชาศัพท์ ไมถูกต้อง ก. ทรงกริ ว ข. ทรงยินดี ค. ทรงเรื อใบ ง. ทรงพระอักษร ๗. “วันที ๒ เมษายน เป็ นวันคล้าย ........ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุ ดาฯ สยามบรมราชกุมารี ” ่ ่ ใช้คาราชาศัพท์ในข้อใดเติมลงในชองวาง จึงจะถูกต้องเหมาะสมทีสุ ด ํ ก. วันประสู ติกาล ํ ข. วันพระราชกาเนิด ค. วันพระราชสมภพ ง. วันพระบรมราชสมภพ ั ่ ๘. ข้อใดเป็ นศัพท์ทีใช้กบพระภิกษุไมถูกต้อง ก. นอน - ทําวัตร ข. ป่ วย - อาพาธ ค. ทีนัง - อาสนะ ง. จดหมาย - ลิขิต ๙. “ ผลอุลิด “ คืออะไร ก. ขนุน ข. ส้มโอ ค. แตงโม ง. สับปะรด ๑๐. นางทองประศรี ไป ........ พระภิกษุ ๙ รู ป ก. เชิญ ข. นิมนต์ ค. เรี ยนเชิญ ง. กราบเรี ยนเชิ ญ
- 28. ๒๘ เฉลย แบบทดสอบก่ อนเรียน ๑. ข ๒. ง ๓. ค ๔. ก ๕. ง ๖. ข ๗. ง ๘. ก ๙. ค ๑๐. ข รางวัลให้ คนเก่ งค่ ะ
- 29. ๒๙ เฉลย แบบทดสอบหลังเรียน ๑. ข ๒. ง ๓. ง ๔. ง ๕. ค ๖. ข ๗. ก ๘. ก ๙. ค ๑๐. ข รางวัลให้ คนเก่ งค่ ะ
- 30. ๓๐ บรรณานกรม ุ คณะกรรมการการศึกษาขันพืนฐาน, สํานักงาน. หนังสื อเรี ยนสาระการเรียนร้ ูพนฐาน “วิวธภาษา” ื ิ ชั นมัธยมศึกษาปี ที ๒. พิมพ์ครังที ๒. กรุ งเทพฯ : โรงพิมพ์ คุรุสภาลาดพร้าว. ๒๕๔๙. ปราณี บุญชุ่ม และภาสกร เกดออน. หลักภาษาและการใช้ ภาษา ชั นมัธยมศึกษาปี ที ๒. พิมพ์ครังที ๕. ิ ่ กรุ งเทพฯ : อักษรเจริ ญทัศน์. ๒๕๓๓. เพ็ญศรี จันทร์ ดวง และสุ วคนธ์ จงตระกูล. หนังสื อเรียนสาระการเรียนร้ ูพนฐานกล่ ุมสาระการเรี ยนร้ ู ื ั ภาษาไทย “ภาษาไทย”. กรุ งเทพฯ : สํานักพิมพ์แม็ค จํากด. ๒๕๔๗. มลฤดี ฐิติชยมงคล. “ภาษาไทย” วารสารแม็ค ม. ปลาย ปี ที ๒๖ ฉบับที ๓ สิ งหาคม ๒๕๔๙. ั ั กรุ งเทพฯ : สํานักพิมพ์แม็ค จํากด. ๒๕๔๙. วราภรณ์ บํารุ งกุล. อ่ านถก – สะกดถก คํา ความหมาย ประโยค. กรุ งเทพฯ : สํานักพิมพ์ตนอ้อ. ู ู ้ ๒๕๓๖. วิชาการ,กรม. กระทรวงศึกษาธิ การ. หนังสื อเรียนภาษาไทย ท ๑๐๑, ท ๑๐๒. “ภาษาไทย เล่ ม ๑” พิมพ์ครังที ๒. กรุ งเทพฯ : คุรุสภาลาดพร้าว. ๒๕๓๕. สถาบันภาษาไทย,กรมวิชาการ. กระทรวงศึกษาธิ การ. บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ ม ๑. กรุ งเทพฯ : คุรุสภาลาดพร้าว. ๒๕๔๕. ิ สมปอง พิริยกจ และ พ.อ. ศุภชัย รัตนโกมุท. แบบเรียนหลักภาษาไทย ท ๒๐๓. กรุ งเทพฯ : โรงพิมพ์อกษรเพชรเกษม. ๒๕๒๒. ั สามัญศึกษา,กรม. กระทรวงศึกษาธิ การ. หนังสื อประกอบการเรี ยนภาษาไทย แบบฝึ กหัด วิชาหลักภาษาไทย. กรุ งเทพฯ : คุรุสภาลาดพร้าว. ๒๕๑๗.