บทท่ี 2

                            เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวของ

         ในการศึกษาคนควาครั้งนี้ ผูศึกษาไดศึกษาคนควาการจัดกิจกรรมการเรียนรู เรอง การอาน
                                                                                      ่ื
จับใจความ โดยการใชคําถามตามแนวคิดของบลูม (Bloom) กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย
ชั้นประถมศึกษาปที่ 6 ผูศึกษาคนควาไดศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวของ ตามลําดับดังนี้
            1. หลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย
            2. การอาน
            3. การอานจับใจความ
            4. เทคนิคการใชคําถาม
            5. การวัดผลประเมินผล
            6. แผนการจดกจกรรมการเรยนรู
                           ั ิ            ี
            7. ดัชนีประสิทธิผล
            8. การคิดวิเคราะห
            9. งานวิจัยที่เกี่ยวของ

หลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย
           หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานกําหนดสาระการเรียนรูและมาตรฐานการเรียนรูเปนเกณฑ
ในการกําหนดคุณภาพของผูเรียนเมื่อเรียนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งกําหนดไวเฉพาะสวนที่จําเปน
สําหรับเปนพื้นฐานในการดํารงชีวิตใหมีคุณภาพ สําหรับสาระและมาตรฐานการเรียนรูตาม
ความสามารถ ความถนัด และความสนใจของผูเรียน สถานศึกษาสามารถพัฒนาเพิ่มเติมได สําหรับ
สาระการเรียนรูภาษาไทยมี 5 สาระ ดงน้ี    ั
           1. สาระการเรยนรู
                         ี
              สาระที่ 1 : การอาน
              สาระท่ี 2 : การเขียน
              สาระที่ 3 : การฟง การดู และการพูด
                               
              สาระที่ 4 : หลักการใชภาษา
              สาระที่ 5 : วรรณคดี และวรรณกรรม
           ในการศึกษาคนควาครั้งนี้ มุงศึกษาในสวนที่เกี่ยวของกับสาระการอาน โดยมีมาตรฐาน
การเรียนรูดังนี้
           สาระที่ 1 การอาน
มาตรฐาน ท 1.1 : ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดไปใชตัดสินใจ
แกปญหาและสรางวิสัยทัศนในการดําเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอาน
                      1. สามารถอานไดคลองและอานไดเร็วขึ้น เขาใจความหมายของคํา สานวน  ํ
โวหาร การบรรยาย การพรรณนา การเปรียบเทียบ การใชบริบท เขาใจความหมายของถอยคํา
สานวน และเนอเรอง และใชแหลงเรียนรูพัฒนาความสามารถการอาน
  ํ               ้ื ่ื
                      2. สามารถแยกแยะขอเท็จจริงและขอคิดเห็น วิเคราะหความ ตีความ
สรุปความหาคําสําคัญในเรื่องที่อานและใชแผนภาพโครงเรื่องหรือแผนภาพความคิดพัฒนา
ความสามารถการอาน นําความรูความคิดจากการอานไปใชแกปญหา ตัดสิน คาดการณ และใช
การอานเปนเครื่องมือในการพัฒนาตน การตรวจสอบความรูและคนหาเพิ่มเติม
                      3. สามารถอานในใจและอานออกเสียงบทรอยแกวและบทรอยกรองไดคลอง
และรวดเร็วถูกตองตามลักษณะคําประพันธและอักขรวิธีและจําบทรอยกรองที่มีคุณคาทางความคิด
และความงดงามทางภาษา สามารถอธิบายความหมายและคุณคา นําไปใชอางอิง เลือกอานหนังสือ
สารสนเทศทั้งสื่อสิ่งพิมพและสื่ออิเล็กทรอนิกสตามจุดประสงคอยางกวางขวาง มีมารยาทการอาน
และนิสัยรักการอาน
           2. คุณภาพผูเรียนชวงชั้นที่ 2
              ผูเรียนชวงชั้นที่ 2 ชั้นประถมศึกษาปที่ 4 – 6 ผูเรียนตองมีความรู ความสามารถ
และคณธรรม จรยธรรม และคานิยมในสาระการเรียนรูภาษาไทยดังนี้ (กรมวิชาการ. 2545 ข :
         ุ          ิ
10-11)
                      1. อานไดคลองและอานไดเร็วขึ้น
                      2. เขาใจความหมายของคํา สานวน โวหาร การเปรียบเทียบ อานจับประเด็น
                                                    ํ
สําคัญ แยกขอเท็จจริงและขอคิดเห็น วิเคราะหความ ตีความ สรุปความ
                      3. นําความรูที่ไดจากการอานไปใชแกปญหา ตดสนใจ คาดการณ และการอาน
                                                                      ั ิ
เปนเครื่องมือในการพัฒนาตน
                      4. เลือกอานหนังสือและสื่อสารสนเทศจากแหลงเรียนรูไดตามจุดประสงค
                      5. เขียนเรียงความ ยอความ จดหมาย เขียนอธิบาย เขียนชี้แจงการปฏิบัติงาน
และรายงาน เขียนเรื่องราวจากจินตนาการและเรื่องราวที่สัมพันธกับชีวิตจริง จดบันทึกความรู
ประสบการณ เหตุการณ และการสังเกตอยางเปนระบบ
                      6. สรุปความ วิเคราะหเรื่องที่ฟงที่ดู และเปรียบเทียบกับประสบการณในชีวิต
จรง    ิ
                      7. สนทนา โตตอบ พดแสดงความรู ความคิด ความตองการ พดวเิ คราะห
                                           ู                                      ู
เรองราว พูดตอหนาชุมชน และพูดรายงาน
    ่ื
                      8. ใชทักษะภาษาเปนเครื่องมือการเรียน การดํารงชีวต และการอยูรวมกัน
                                                                          ิ
ในสังคม รวมทั้งใชไดถูกตองเหมาะสมกับบุคคลและสถานการณ
               9. เขาใจลักษณะของคําไทย คําภาษาถิ่น และคําภาษาตางประเทศที่ปรากฏ
ในภาษาไทย
               10. ใชทักษะทางภาษาเพื่อประโยชนไดตามจุดประสงค
               11. ใชหลักการพิจารณาหนังสือ พิจารณาวรรณคดีและวรรณกรรมใหเห็นคุณคา
และนําประโยชนไปใชในชีวิต
               12. ทองจําบทรอยกรองที่ไพเราะและมีคุณคาทางความคิด และนําไปใชใน
การพูดและการเขียน
               13. แตงกาพยและกลอนงาย ๆ
               14. เลานิทานพื้นบานและตํานานพื้นบานในทองถิ่น
               15. มีมารยาทในการอาน การเขียน การฟง การดู และการพูด
                                                     
               16. มีนิสัยรักการอานและการเขียน

การอาน
            1. ความหมายของการอาน
                การอาน หมายถึง กระบวนการที่ผูอานแปลความ คํา สัญลักษณที่เปน
ตัวอักษร พิมพหรือเขียนออกมาใหเขาใจ ซึ่งเปนผลของกระบวนการสรางความหมายโดยผสมผสาน
กนระหวาง ความมุงหมายของผูเขียนและประสบการณเดิมของผูอาน
   ั      
            2. จุดมุงหมายการอาน
                จุดมุงหมายของการอาน ยอมแตกตางกันไปในทุกครั้งที่อาน ซึ่งการอานครั้งหนึ่ง ๆ
อาจมีจุดมุงหมายอยางใดอยางหนึ่งหรือหลายอยางดังนี้
                        1. อานเพื่อตองการศึกษาหาความรู 2. อานเพื่อหาคําตอบในสิ่งที่ตองการ
                        3. อานเพื่อทดสอบความเขาใจ         4. อานเพอแสดงความคดเหน
                                                                  ่ื             ิ ็
                        5. อานเพื่อปฏิบัติตามคําแนะนํา     6. อานเพื่อวิจารณ
                        7. อานเพื่อความบันเทิง
การอานจับใจความ
            1. ความหมายการอานจับใจความ
                 การอานจับใจความหมายถึง การที่ผูอานแปลความ ตีความ ขยายความ ทํา
ความเขาใจเนื้อเรื่องที่อาน จุดมุงหมายของผูเขียน จบใจความสาคญและแนวคดดวยกระบวนการคด
                                                      ั        ํ ั            ิ                ิ
วเิ คราะห และนําความรูความคิดที่ไดจากการอานไปประยุกตใชใหเกิดประโยชนสูงสุด
เทคนิคการใชคําถาม (Questioning Method)
              1. ความสําคัญของการใชคําถาม
                  การใชคําถามในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนมีความสําคัญและจําเปนตอการพัฒนา
ความคิดของผูเรียนอยางยิ่ง และเปนสวนสําคัญที่ทําใหผูเรียนคิดเปน ทําเปนและแกปญหาเปน
ตามเจตนารมณของหลักสูตร การใชคําถามเปนเทคนิคการสอนที่มีประสิทธิภาพในการเรียนการสอนที่มุง
ใหผูเรียนสามารถหาความรู แกปญหา และสรปแนวคดหลกไดดวยตนเอง และไมวาครจะสอนดวยวธใด
                                                ุ      ิ ั                       ู            ิี
การใชคําถามก็ยังมีบทบาทสําคัญในการเรียนทุกครั้ง
                     ทิศนา แขมมณี (2548 : 407) ใหขอเสนอแนะเกยวกับขอควรคํานึงและพึงระวัง
                                                                      ่ี
ในการใชคําถามดังนี้
                        1. ถามคําถามทีละคําถาม ไมควรถามหลายคําถามติดตอกัน
                        2. คําถามแตละคําถาม ไมควรมีประเด็นมากเกินไป
                        3. คําถามควรชัดเจน ถาคําถามกวางเกินไป ผูเรียนตอบไมตรงประเด็น ควร
ปรับคําถามใหเฉพาะเจาะจงมากขึ้น
                        4. คําถามไมควรยาวเกินไป ผูเรียนหรือผูตอบจะจําประเด็นไมได หรออาจจะ
                                                                                           ื
หลงประเดนไปได ็
                        5. ควรใชน้ําเสียงและทาทางที่เหมาะสมประกอบการถาม
                        6. เมื่อถามคําถามแลวควรใหเวลาผูเรียนคิด (Wait Time) พอสมควร จากการ
วิจัยของ Cruickshank (ทิศนา แขมมณี. 2548 : 407 ; อางอิงมาจาก Cruickshank. 1995 :
346) พบวา ถาผูสอนใหเวลาแกผูเรียนคิดประมาณ 3- 5 นาที ผูเรียนจะสามารถตอบคําถามไดยาว
            
ขึ้นและมีคุณภาพมากขึ้น
                        7. ไมควรทวนคําถาม และไมควรทวนคําตอบของผูเรียนบอย ๆ
                        8. ผูสอนควรใหคําชมแกผูเรียนบาง แตไมบอยเกนไป ควรเปนไปตามความ
                                                                           ิ
ตองการของผูเรียนแตละคน และควรพยายามคอย ๆ เปลี่ยนการเสริมแรงจากภายนอกไปสูการ
เสริมแรงภายใน
                        9. หลีกเลี่ยงการชมประเภท ดี ........แต........
                        10. การชมตองมีฐานจากความเปนจริง และความจริงใจ
                        11. ถามผูเรียนและใหโอกาสผูเรียนในการตอบอยางทั่วถึงใหความเสมอภาคแก
ผูเรียนทั้งชายและหญิง ทั้งเกงและออน ทั้งที่สนใจและไมสนใจ
                        12. เมื่อถามคําถามแลว ผูสอนควรเรียกใหผูเรียนตอบเปนรายบุคคล ไมควรให
                                                                                              
ผูเรียนตอบพรอมกัน
                        13. เมื่อถามแลวไมมีผูใดตอบได ควรตั้งคําถามใหม โดยใชคําถามที่งายขึ้นหรืออธิบาย
ขยายความ หรือใหแนวทางในการตอบการใชคําถามเปนเทคนิคอยางหนึ่งที่ชวยใหนักเรียนคนหาแนวคิดได
คําถามมีหลายประเภท คําถามบางประเภทกระตุนใหนักเรียนคิด บางคําถามปลุกใหตื่น หรือเราใหนักเรียน
เกิดความสนใจเพื่ออานสารตามที่ครูไดแนะนาหรอมอบหมาย
                                              ํ ื
              2. ประเภทของคําถาม
              การใชคําถามสามารถแบงออกไดหลายประเภท ขึ้นอยูกับหลักเกณฑที่ใชในการแบง
ประเภท ซึ่งมีผูแบงประเภทการใชคําถามแตกตางกันไว นักการศึกษาไดแบงคําถามออกเปน 3
ประเภท ดงน้ีั
                  1. คําถามเพื่อหาคําตอบพื้นฐาน คําตอบนั้นเปนขอมูลที่ไดจากการอาน ดังนั้น
คําถามประเภทนี้มักจะถามเกี่ยวกับความจํา ความเขาใจ การนําไปใช คําตอบจึงมักจะเกี่ยวกับความ
จริงที่ปรากฏในสารที่อาน
                  2. คําถามเพื่อคิดวิจารณญาณ คําถามประเภทนี้มักตองการคําตอบ โดยใชเ นอหา้ื
จากการอาน
                  3. คําถามเพื่อคิดสรางสรรค คําถามประเภทนี้ตองการคําตอบที่เปนไปในทางการ
พัฒนาเพื่อสรางสรรคในสิ่งที่ดีงาม ทําใหจิตใจมีความสุข คําถามจึงมักเปดกวางใหผูตอบสามารถ
ตอบไดอยางเสรี ไมกาหนดตายตว
                   ํ            ั

การวัดผลประเมินผล
           1. การวัดและประเมินผลการเรียนภาษาไทย
                   1. หลักการของการประเมินผลในชั้นเรียนที่มีประสิทธิภาพดังนี้
                      ประการแรก : การประเมินผลในชั้นเรียนที่มีประสิทธิภาพจะตองสงเสริมการ
เรียนรูของผูเรียน หมายความวา ผูสอนตองประเมินการเรียนรูของผูเรียนตั้งแตเริ่มบทเรียน และ
ประเมินอยางสม่ําเสมอตลอดการสอนแตละหนวย เพื่อใหไดขอมูลมาปรับปรุงการสอน ผูสอนตอง
                                              
ตั้งเกณฑไวลวงหนาเพื่อรองรับการสอนและการประเมิน และตองอธิบายเกณฑที่ตองการใหนักเรียน
ทราบ แจงผลการประเมินใหผูเรียนทราบอยางสม่ําเสมอ เพื่อผูเรียนจะไดพัฒนาตนเองไปสูเปาหมาย
ตามเกณฑในการประเมินตนเอง
                      ประการที่สอง : การประเมินจะตองใชขอมูลจากแหลงขอมูลที่หลากหลาย
หมายความวา การประเมินผลในชั้นเรียนที่ดีตองไดจากการสังเคราะหขอมูลจากแหลงตาง ๆ
                      ประการที่สาม : การประเมินจะตองมีความเที่ยงตรง เชอถอได และยตธรรม
                                                                            ่ื ื         ุิ
หมายความวา ความเที่ยงตรง และความเชื่อมั่นหรือความคงเสนคงวาในการประเมิน เปนคุณสมบัติ
สําคัญของเครื่องมือที่ใชในการวัดผลการเรียนรูของผูเรียน สิ่งที่ผูสอน เชน กจกรรมการเรยนรท่ี
                                                                           ิ             ี ู
สอนดวยวธการอานในใจ จะประเมินผลการตอบคําถามจากเรื่องที่อาน การสรปสาระสําคัญจากเรื่องที่อาน
         ิี                                                                    ุ
การประเมินการเรียนรูที่สอน
2 การประเมินผลการสอนอานจับใจความ
                    การอานจับใจความมีวิธีการสอนหลากหลายวิธี การประเมินจึงประเมินผล
ตามลักษณะของกิจกรรมการเรียนรู ครูควรเนนการประเมินผลตามสภาพจริงที่มีประสิทธิภาพ
ประกอบดวยการประเมินดานภาษาใหครบสามประการที่กลาวมาขางตนไดแก 1) การประเมินผล
อยางสม่ําเสมอในขณะที่ทําการสอนแตละหนวย 2) การประเมินจากแหลงขอมูลที่หลากหลายหรือ
ไดจากการสังเคราะหขอมูล 3) การประเมินจากแบบทดสอบที่มีความเที่ยงตรง และความเชื่อมั่น
สิ่งที่พึงระวังก็คือ ความรูสึกสวนตนของผูสอนที่มีตอผูเรียนควรประเมินดวยความยุติธรรม
                    กลาวโดยสรป การประเมินผลการสอนอานจับใจความเปนกระบวนการ
                               ุ
ที่จะตรวจสอบคุณภาพของการเรียนการสอนวา ไดชวยใหนักเรียนบรรลุผลตามจุดประสงคที่วางไว
หรอไม ถาการวัดผลพบวา ยังไมเปนไปตามที่วางไว ครูก็ตองหันมาพิจารณาวา กระบวนการใน
    ื
ขั้นตอนใดที่ยังบกพรองจะแกไขปรับปรุงอยางไร จะเหนไดวา การวัดผลประเมินผลการอานจับ
                                                          ็ 
ใจความเปนสิ่งที่จะตองทําตลอดเวลาควบคูไปกับการเรียนการสอน ไมใชเปนกระบวนการขั้น
สุดทายของการเรียนการสอน

แผนการจัดกิจกรรมการเรยนรู
                     ี

        1. ความหมายของแผนการจัดกิจกรมการเรียนรู
              แผนการจดกจกรรมการเรยนรู หมายถึง การเตรียมการสอนอยางมี
                       ั ิ           ี
ระบบเปนลายลักษณอักษรลวงหนา และเปนเครื่องมืออันสําคัญที่จะชวยใหผูเรียนไปสูจุดหมาย
ปลายทางที่หลักสูตรกําหนดไดอยางมีประสิทธิภาพ

ดัชนีประสิทธิผล
             บุญชม ศรีสะอาด (2546 : 157-159) กลาวถึงการวิเคราะหหาประสิทธิผลของสื่อ
วิธีสอน หรอนวตกรรมไววา เพื่อที่จะทราบวาสื่อการเรียนการสอน วิธีสอน หรือนวัตกรรมที่ผู
              ื ั              
ศึกษาคนควาพัฒนาขึ้นมามีประสิทธิผล (Effectiveness) เพียงใด ก็จะนําสื่อที่พัฒนาขนนนไปทดลอง
                                                                                     ้ึ ้ั
ใชกับผูเรียนที่อยูในระดับที่เหมาะสมกับที่ไดออกแบบมา แลวนําผลการทดลองมาวิเคราะหหา
ประสิทธิผล หมายถึง ความสามารถในการใหผลอยางชัดเจน แนนอน ซึ่งนิยมวิเคราะหและแปลผล
                                                                     
2 วธี
    ิ
             วิธีที่ 1 จากการพิจารณาผลของการพัฒนา
                 วิธีนี้เปนการเปรียบเทียบระหวางจุดเริ่มตนกับจุดสุดทาย เชน ระหวางกอนเรยนกบ
                                                                                   ี ั
หลังเรียน เพื่อเห็นพัฒนาการหรือความงอกงาม ผูศึกษาคนควาจะตองสรางเครื่องมือวัดในตัวแปรที่
สนใจศึกษา เชน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เปนเครื่องมือที่สรางเพื่อวัดผลการเรยนรู
                                                                                           ี
หลังจากเรียนเรื่องนั้น หรือหลังการทดลองเรื่องนั้น ซึ่งจะตองสรางใหครอบคลุมจุดประสงค เนอหา
                                                                                          ้ื
สาระที่เรียน หรือคุณลักษณะที่มุงวัด สรางไวลวงหนาเมื่อกอนจะเริ่มสอนหรือทดลอง ก็จะนํา
แบบทดสอบหรือเครื่องมือดังกลาวมาวัดกับผูเรียน เรียกวาการทดสอบกอนเรยนหรอกอนทดลอง
                                                                        ี       ื 
(Pre-test) และหลังจากเรียนจบเรื่องนั้นแลว ก็นําแบบทดสอบชุดเดิมมาทดสอบกับผูเรียนกลุมเดิม
(Post-test) นําผลการทดสอบทั้งสองครั้งมาเปรียบเทียบกัน โดยเขยนคะแนนหลงเรยนไวกอนเรยน
                                                                ี            ั ี      ี
จาแนกเปน 2 กลุม 1) การพิจารณารายบุคคล 2) การพจารณารายกลุม
 ํ                                                   ิ
            วิธีที่ 2 จากการหาดัชนีประสิทธิผล
การหาดัชนีประสิทธิผล (Effectiveness Index) กรณีรายบุคคลตามแนวคิดของ
Hofland จะใหสารสนเทศที่ชัดเจนโดยใชสูตร ดงน้ี  ั
                        ดัชนีประสิทธิผล = คะแนนหลงเรยน – คะแนนกอนเรยน
                                                    ั ี               ี
                                          คะแนนเตม – คะแนนกอนเรยน
                                                  ็             ี

                     โดยทั่วไปการหาดัชนีประสิทธิผลมักหาโดยใชคะแนนของกลุม ซึ่งทําใหมีสูตร
เปลี่ยนไป ดงน้ี
           ั

ดัชนีประสิทธิผล = ผลรวมของคะแนนหลังเรียนของทุกคน–ผลรวมของคะแนนกอนเรียนของทุกคน
                  (จานวนนกเรยน X คะแนนเตม) – ผลรวมของคะแนนกอนเรยนของทุกคน
                     ํ      ั ี               ็                          ี
                เผชิญ กิจระการ และสมนก ภัททิยธนี (2545 : 31) ไดกลาววาการหาพัฒนาการที่เพิ่มขึ้น
                                        ึ
ของผูเรียนโดยอาศัยคาดัชนีประสิทธิผล โดยใช (Effectiveness Index : E.I.) มีสูตร ดงน้ี
                                                                                  ั

ดัชนีประสิทธิผล = ผลรวมของคะแนนหลังเรียนของทุกคน–ผลรวมของคะแนนกอนเรียนของทุกคน
                  (จานวนนกเรยน X คะแนนเตม) – ผลรวมของคะแนนกอนเรียนของทุกคน
                    ํ    ั ี            ็
หรอื

                  E.I. = P2 –P1
                         Total -P1

                  เมื่อ P1 แทน ผลรวมของคะแนนกอนเรยนทกคน
                                               ี ุ
                        P2 แทน ผลรวมของคะแนนหลงเรยนทกคน
                                                ั ี ุ
                        Total แทน ผลคณของจานวนนกเรยนกบคะแนนเตม
                                     ู    ํ    ั ี ั         ็

             การหาคา E.I. เปนการพิจารณาพัฒนาการในลักษณะที่วาเพิ่มขึ้นเทาไร ไมไดทดสอบ
                                                                                  
วาเพิ่มขึ้นอยางเชื่อถือไดหรือไม ซึ่งคาที่แสดงคะแนนที่เพิ่มขึ้นนั้น เรียกวา หาคาดัชนีประสิทธิผล
(E.I.) และเพื่อใหสื่อความหมายกันงายขึ้นจึงแปลงคะแนนใหอยูในรูปของรอยละ เชน จากคาดัชนี
                                                                                         
ประสิทธิผล (E.I.) 0.6240 คิดเปนรอยละ 62.40
ดัชนีประสิทธิผล = รอยละของผลรวมของคะแนนหลังเรียน–รอยละของผลรวมของคะแนนกอนเรียน
                                     100 – รอยละของผลรวมของคะแนนกอนเรียน

                                        หรอ E.I. = P2 % - P1%
                                          ื
                                                    100 - P1%
งานวิจัยที่เกี่ยวของ
             1. งานวิจัยในประเทศ
                  เนาวรตน แตงยิ้ม (2541 : 60) ไดศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนการอานจับใจความ
                         ั
ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 5 จงหวดเพชรบรี ปการศึกษา 2540 พบวา นักเรียนที่เรียนโดยใช
                                          ั ั         ุ                     
แบบฝกจากแผนการสอน “เทคนิค 9 คําถาม” มีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกอนเรียนและ
หลังเรียน แตกตางกันอยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมคะแนนหลงเรยนสงกวากอนเรยน
                                                                    ี         ั ี ู   ี
และนักเรียนที่เปนกลุมทดลองมีคะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกวากลุมควบคุม
                  ยภาวดี ขันธุลา (2546 : บทคัดยอ) ไดทําการวิจัยเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์และเจตคติ
                   ุ
ตอการอานจับใจความภาษาไทยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 6 ปการศึกษา 2546 อาเภอ        ํ
หนองกุงศรี จงหวดกาฬสนธุ ผลการวิจัยพบวา หลังการทดลองนักเรียนที่เรียนแบบรวมมือกัน
                  ั ั         ิ
เรยนรโดยใชโปรแกรม CIRC มีผลสัมฤทธิ์การอานจับใจความภาษาไทยสูงกวานักเรียนที่เรียน
   ี ู         
ตามคูมือครู อยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01
                  ศุภิสรา วงศคําจันทร (2547 : 78) ไดศึกษาการพัฒนาแผนการเรียนรูและบทเรียน
สําเรจรปประกอบการตน เพื่อฝกทักษะการอานจับใจความ วิชาภาษาไทยชั้นประถมศึกษาปที่ 4
       ็ ู                 ู
ผลการศึกษาพบวา แผนการเรียนรูและบทเรียนสําเร็จรูปประกอบการอานเพื่อจับใจความ วชา           ิ
ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปที่ 4 มีประสิทธิภาพเทากับ 81.44/87.80 ซึ่งเปนไปตามเกณฑ 80/80
ที่ตั้งไว และแผนการเรียนรูภาษาไทย การอานจับใจความชั้นประถมศึกษาปที่ 4 มีดัชนีประสิทธิผล
เทากับ 0.7010 หมายถึงนักเรียนมีความรูเพิ่มขึ้นรอยละ 70.10
                  วารุณี พิมพวงศทอง (2547 : 72) ไดศึกษาผลการสอนแบบสืบเสาะหาความรูโดยการ
ใชคําถามตามรูปแบบของบลูม ที่มีตอผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและผลสัมฤทธิ์ดานทักษะกระบวนการ
ทางวิทยาศาสตรของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3 กลุมตัวอยางไดแก นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3
โรงเรยนบานศรไกรลาส สํานักงานการประถมศึกษาอําเภอลาดยาว จงหวดนครสวรรค จานวน 304
        ี  ี                                                           ั ั               ํ
คน เครื่องมือที่ใช แผนการสอนวิทยาศาสตร (ว305) แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ
แบบทดสอบวักผลสัมฤทธิ์ดานกระบวนการทางวิทยาศาสตร สถิติที่ใชในการวิเคราะหขอมูลไดแก
คาเฉลี่ย สวนเบี่ยงเบนมาตรฐาน คาไค-สแคร ผลการวิวิจัยพบวา นักเรียนที่เรียนโดยวิธีสืบเสาะหา
ความรูโดยการใชคําถามตามแนวคิดของบลูมหลังเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกวากอนเรียน
อยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01
              2. งานวิจัยตางประเทศ
                  ดาหลเกรน (Dahlgren. 2003 : 1954-A) ไดศึกษาการแกไขความผิดพลาดทาง
                       
อักขรวิธีในการเขียนชั้นมัธยมศึกษาตอนตน มีความมุงหมายเพื่ออธิบายประสิทธิภาพของโปรแกรม
การแทรกแซงคือ การอานและการเขียนจากความรูสึกสัมผัสหลายทาง การมุงเนนอยูที่ขั้นตอนของ
การสะกดคําเชิงพัฒนา และการเพิ่มความสามารถในการสะกดคําในบทเรียงความที่เขียนขึ้น การ
ประเมินการเขียนของนักเรียนกระทําเพื่อคุณภาพและปริมาณ การแสดงออกทางการเขียนเปนการ
มุงเนนรองลงของการศึกษาครั้งนี้ กลุมตัวอยางเปนนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนตนจํานวน 16 คน
ที่เขาเรียนโปรแกรมโรงเรียนภาคฤดูรอนในกลุมในเมืองชั้นในกลุมหนึ่ง การศึกษาเปนการออกแบบ
เชิงคุณภาพที่ใชวิธีการเชิงเปรียบเทียบอยางสม่ําเสมอเพื่อสรางทฤษฎีเบื้องตน ทฤษฎีเบื้องตนนี้ซึ่ง
รูจักกันวาเปนวิธีการเปรียบเทียบกับขอมูลที่เก็บรวบรวมมาและตีความขอมูลวาเปนการลําเอียงเขาขาง
การเกิดขึ้นของทฤษฎี วิธีการนี้มาทางโตเหตุผลพิสูจนสมมุติฐานที่เกิดขึ้นตลอดการศึกษาครั้งนี้
ผลการศึกษาพบวา การวิเคราะหเชิงคุณภาพเกี่ยวกับการสะกดคําชี้ใหเห็นการเติบโตในขั้นตอนการ
สะกดคํา จําแนกประเภทที่ไดจากขั้นตอนการสะกดความเชิงพัฒนาในการเขียนของนักเรียน ผูให
คะแนน 2 คน ใหคะแนนการประเมินการเขียนเปนรายบุคคลแลวประชุมปรึกษากันเรื่องการเขียน
ไมมีการเปลี่ยนแปลงในดานคุณภาพและปริมาณการเขียน นาคะแนนของผใหคะแนนมาวเิ คราะห
                                                                ํ            ู 
โดยใชสัมประสิทธิสหสัมพันธของ Spearman Rho พบวามีสหสัมพันธภายในผูใหคะแนนระหวาง
คะแนนทใหอสระ (r) เทากับ .83 , p เทากับ .01 สําหรับคะแนนคุณภาพ ความแตกตางใด ๆ
            ่ี  ิ
ระหวางผใหคะแนนไดนามาอภปรายและประนประนอมกนใหไดความเหนสอดคลองกน 100%
         ู                ํ     ิ             ี            ั       ็             ั
ในการวิเคราะหสุดทาย ขอคนพบทางทฤษฎีในการศึกษาชี้แนะวา ความตองการของนักเรียนที่จะ
เพิ่มการยืนมาตรฐานทางวิชาการมีความสําคัญ เมอใหโอกาสมสวนรวมในการแทรกแซง ซึ่งใหการ
                                                    ่ื            ี  
สอนทเ่ี ปนแบบมีโครงสรางและมีความรูสึกสัมผัสไดหลายทาง นักเรียนก็เพิ่มระดับการปฏิบัติขึ้น
เวลา 6 สัปดาหไมเพียงพอที่จะไดเห็นการเพิ่มขึ้นอยางมีนัยสําคัญ
                  คิม (Kim. 2004 : 2753-A) ไดศึกษาหนาที่ของภาษาเขียนในการพัฒนาภาษาพูด
สําหรับนักเรียนชั้นอนุบาลถึงประถมปที่ 2 ที่เรียนภาษาอังกฤษเปนภาษาที่สอง ผูวิจัยการรูหนังสือ
หลายคนสนับสนุนการปฏิบัติการสอนทักษะทั้ง 4 ทักษะ และโตแยงวานักเรียนที่เรียนภาษาอังกฤษ
เปนภาษาที่สอง สามารถเรียนอานไดกอน สามารถแสดงใหเ หนขนตอนความกาวหนาในความ
                                                                  ็ ้ั                
คลองแคลวทางภาษาพูดภาษาอังกฤษ อยางไรก็ตามทัศนะที่นิยมเกี่ยวกับการอานภาษาอังกฤษเปน
ภาษาที่สอง ในกจกรรมการอานและการเขยนนนควรจะเลอนออกไปจนกวาภาษาพดของนกเรยน
                     ิ                      ี ้ั           ่ื                     ู     ั ี
เขาที่ดีแลวเสียกอน
เนื่องจากมีทัศนะที่โตแยงกันมาก การศึกษาครั้งนี้จึงมีความมุงหมาย เพอหาคาตอบ
                                                                                         ่ื    ํ
ของคําถามที่วาการอานและการเขียนที่อาศัยโรงเรียนเปนฐานนั้นสามารถจะนําไปใชอยางมี
ประสิทธิผล เพื่อพัฒนาทักษะภาษาพูดภาษาอังกฤษกับเด็กที่อายุยังนอย ที่เรียนภาษาอังกฤษเปน
ภาษาที่สองไดอยางไร เมื่อนําเอากรณีศึกษา 7 กรณี และการศึกษาแบบเขาแทรกแซง 1 กรณี
โดยใชการศึกษาเชิงทดลองกับเด็กเพียงคนเดียว พบวา สามารถอธิบายหนาที่ของการอานและการ
                                                      
เขียนภาษาอังกฤษในการพัฒนาทักษะภาษาพูดของนักเรียนที่เรียนภาษาอังกฤษเปนภาษาที่สองได
                  จากงานวิจัยและการศึกษาคนควาอิสระทั้งภายในประเทศและตางประเทศ สรุปไดวา
การจดกจกรรมการเรยนเรยนรู โดยการใชคําถาม เปนกิจกรรมการเรียนรูที่สามารถสงผลใหผูเรียนมี
      ั ิ              ี ี
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น มีเจตคติที่ดีตอการเรียนและยังทําใหผูเรียนเกิดการคิดวิเคราะหอีก
ดวย ดังนั้น ผูศึกษาคนควาจึงมีความสนใจที่จะศึกษาคนควาการจัดกิจกรรมการเรียนรู เรอง การ
                                                                                           ่ื
อานจับใจความ โดยการใชคําถามตามแนวคิดดานพุทธิพิสัยของบลูม (Bloom) มาใชในการจัด
กจกรรมการเรยนรู เพื่อฝกทักษะการตอบคําถามจากเรื่องที่อาน สามารถประเมินผลไดครอบคลุม
  ิ             ี
ผลการเรียนรูที่คาดหวังของหลักสูตรและเปนประโยชนในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู
ในกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทยใหมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชนสูงสุดตอผูเรียนตอไป

บทที่ 2วิจัยการอ่าน

  • 1.
    บทท่ี 2 เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวของ ในการศึกษาคนควาครั้งนี้ ผูศึกษาไดศึกษาคนควาการจัดกิจกรรมการเรียนรู เรอง การอาน ่ื จับใจความ โดยการใชคําถามตามแนวคิดของบลูม (Bloom) กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปที่ 6 ผูศึกษาคนควาไดศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวของ ตามลําดับดังนี้ 1. หลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย 2. การอาน 3. การอานจับใจความ 4. เทคนิคการใชคําถาม 5. การวัดผลประเมินผล 6. แผนการจดกจกรรมการเรยนรู ั ิ ี 7. ดัชนีประสิทธิผล 8. การคิดวิเคราะห 9. งานวิจัยที่เกี่ยวของ หลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานกําหนดสาระการเรียนรูและมาตรฐานการเรียนรูเปนเกณฑ ในการกําหนดคุณภาพของผูเรียนเมื่อเรียนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งกําหนดไวเฉพาะสวนที่จําเปน สําหรับเปนพื้นฐานในการดํารงชีวิตใหมีคุณภาพ สําหรับสาระและมาตรฐานการเรียนรูตาม ความสามารถ ความถนัด และความสนใจของผูเรียน สถานศึกษาสามารถพัฒนาเพิ่มเติมได สําหรับ สาระการเรียนรูภาษาไทยมี 5 สาระ ดงน้ี ั 1. สาระการเรยนรู ี สาระที่ 1 : การอาน สาระท่ี 2 : การเขียน สาระที่ 3 : การฟง การดู และการพูด  สาระที่ 4 : หลักการใชภาษา สาระที่ 5 : วรรณคดี และวรรณกรรม ในการศึกษาคนควาครั้งนี้ มุงศึกษาในสวนที่เกี่ยวของกับสาระการอาน โดยมีมาตรฐาน การเรียนรูดังนี้ สาระที่ 1 การอาน
  • 2.
    มาตรฐาน ท 1.1: ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดไปใชตัดสินใจ แกปญหาและสรางวิสัยทัศนในการดําเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอาน 1. สามารถอานไดคลองและอานไดเร็วขึ้น เขาใจความหมายของคํา สานวน ํ โวหาร การบรรยาย การพรรณนา การเปรียบเทียบ การใชบริบท เขาใจความหมายของถอยคํา สานวน และเนอเรอง และใชแหลงเรียนรูพัฒนาความสามารถการอาน ํ ้ื ่ื 2. สามารถแยกแยะขอเท็จจริงและขอคิดเห็น วิเคราะหความ ตีความ สรุปความหาคําสําคัญในเรื่องที่อานและใชแผนภาพโครงเรื่องหรือแผนภาพความคิดพัฒนา ความสามารถการอาน นําความรูความคิดจากการอานไปใชแกปญหา ตัดสิน คาดการณ และใช การอานเปนเครื่องมือในการพัฒนาตน การตรวจสอบความรูและคนหาเพิ่มเติม 3. สามารถอานในใจและอานออกเสียงบทรอยแกวและบทรอยกรองไดคลอง และรวดเร็วถูกตองตามลักษณะคําประพันธและอักขรวิธีและจําบทรอยกรองที่มีคุณคาทางความคิด และความงดงามทางภาษา สามารถอธิบายความหมายและคุณคา นําไปใชอางอิง เลือกอานหนังสือ สารสนเทศทั้งสื่อสิ่งพิมพและสื่ออิเล็กทรอนิกสตามจุดประสงคอยางกวางขวาง มีมารยาทการอาน และนิสัยรักการอาน 2. คุณภาพผูเรียนชวงชั้นที่ 2 ผูเรียนชวงชั้นที่ 2 ชั้นประถมศึกษาปที่ 4 – 6 ผูเรียนตองมีความรู ความสามารถ และคณธรรม จรยธรรม และคานิยมในสาระการเรียนรูภาษาไทยดังนี้ (กรมวิชาการ. 2545 ข : ุ ิ 10-11) 1. อานไดคลองและอานไดเร็วขึ้น 2. เขาใจความหมายของคํา สานวน โวหาร การเปรียบเทียบ อานจับประเด็น ํ สําคัญ แยกขอเท็จจริงและขอคิดเห็น วิเคราะหความ ตีความ สรุปความ 3. นําความรูที่ไดจากการอานไปใชแกปญหา ตดสนใจ คาดการณ และการอาน ั ิ เปนเครื่องมือในการพัฒนาตน 4. เลือกอานหนังสือและสื่อสารสนเทศจากแหลงเรียนรูไดตามจุดประสงค 5. เขียนเรียงความ ยอความ จดหมาย เขียนอธิบาย เขียนชี้แจงการปฏิบัติงาน และรายงาน เขียนเรื่องราวจากจินตนาการและเรื่องราวที่สัมพันธกับชีวิตจริง จดบันทึกความรู ประสบการณ เหตุการณ และการสังเกตอยางเปนระบบ 6. สรุปความ วิเคราะหเรื่องที่ฟงที่ดู และเปรียบเทียบกับประสบการณในชีวิต จรง ิ 7. สนทนา โตตอบ พดแสดงความรู ความคิด ความตองการ พดวเิ คราะห  ู ู เรองราว พูดตอหนาชุมชน และพูดรายงาน ่ื 8. ใชทักษะภาษาเปนเครื่องมือการเรียน การดํารงชีวต และการอยูรวมกัน ิ
  • 3.
    ในสังคม รวมทั้งใชไดถูกตองเหมาะสมกับบุคคลและสถานการณ 9. เขาใจลักษณะของคําไทย คําภาษาถิ่น และคําภาษาตางประเทศที่ปรากฏ ในภาษาไทย 10. ใชทักษะทางภาษาเพื่อประโยชนไดตามจุดประสงค 11. ใชหลักการพิจารณาหนังสือ พิจารณาวรรณคดีและวรรณกรรมใหเห็นคุณคา และนําประโยชนไปใชในชีวิต 12. ทองจําบทรอยกรองที่ไพเราะและมีคุณคาทางความคิด และนําไปใชใน การพูดและการเขียน 13. แตงกาพยและกลอนงาย ๆ 14. เลานิทานพื้นบานและตํานานพื้นบานในทองถิ่น 15. มีมารยาทในการอาน การเขียน การฟง การดู และการพูด  16. มีนิสัยรักการอานและการเขียน การอาน 1. ความหมายของการอาน การอาน หมายถึง กระบวนการที่ผูอานแปลความ คํา สัญลักษณที่เปน ตัวอักษร พิมพหรือเขียนออกมาใหเขาใจ ซึ่งเปนผลของกระบวนการสรางความหมายโดยผสมผสาน กนระหวาง ความมุงหมายของผูเขียนและประสบการณเดิมของผูอาน ั  2. จุดมุงหมายการอาน จุดมุงหมายของการอาน ยอมแตกตางกันไปในทุกครั้งที่อาน ซึ่งการอานครั้งหนึ่ง ๆ อาจมีจุดมุงหมายอยางใดอยางหนึ่งหรือหลายอยางดังนี้ 1. อานเพื่อตองการศึกษาหาความรู 2. อานเพื่อหาคําตอบในสิ่งที่ตองการ 3. อานเพื่อทดสอบความเขาใจ 4. อานเพอแสดงความคดเหน  ่ื ิ ็ 5. อานเพื่อปฏิบัติตามคําแนะนํา 6. อานเพื่อวิจารณ 7. อานเพื่อความบันเทิง การอานจับใจความ 1. ความหมายการอานจับใจความ การอานจับใจความหมายถึง การที่ผูอานแปลความ ตีความ ขยายความ ทํา ความเขาใจเนื้อเรื่องที่อาน จุดมุงหมายของผูเขียน จบใจความสาคญและแนวคดดวยกระบวนการคด ั ํ ั ิ  ิ วเิ คราะห และนําความรูความคิดที่ไดจากการอานไปประยุกตใชใหเกิดประโยชนสูงสุด
  • 4.
    เทคนิคการใชคําถาม (Questioning Method) 1. ความสําคัญของการใชคําถาม การใชคําถามในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนมีความสําคัญและจําเปนตอการพัฒนา ความคิดของผูเรียนอยางยิ่ง และเปนสวนสําคัญที่ทําใหผูเรียนคิดเปน ทําเปนและแกปญหาเปน ตามเจตนารมณของหลักสูตร การใชคําถามเปนเทคนิคการสอนที่มีประสิทธิภาพในการเรียนการสอนที่มุง ใหผูเรียนสามารถหาความรู แกปญหา และสรปแนวคดหลกไดดวยตนเอง และไมวาครจะสอนดวยวธใด   ุ ิ ั   ู  ิี การใชคําถามก็ยังมีบทบาทสําคัญในการเรียนทุกครั้ง ทิศนา แขมมณี (2548 : 407) ใหขอเสนอแนะเกยวกับขอควรคํานึงและพึงระวัง  ่ี ในการใชคําถามดังนี้ 1. ถามคําถามทีละคําถาม ไมควรถามหลายคําถามติดตอกัน 2. คําถามแตละคําถาม ไมควรมีประเด็นมากเกินไป 3. คําถามควรชัดเจน ถาคําถามกวางเกินไป ผูเรียนตอบไมตรงประเด็น ควร ปรับคําถามใหเฉพาะเจาะจงมากขึ้น 4. คําถามไมควรยาวเกินไป ผูเรียนหรือผูตอบจะจําประเด็นไมได หรออาจจะ ื หลงประเดนไปได ็ 5. ควรใชน้ําเสียงและทาทางที่เหมาะสมประกอบการถาม 6. เมื่อถามคําถามแลวควรใหเวลาผูเรียนคิด (Wait Time) พอสมควร จากการ วิจัยของ Cruickshank (ทิศนา แขมมณี. 2548 : 407 ; อางอิงมาจาก Cruickshank. 1995 : 346) พบวา ถาผูสอนใหเวลาแกผูเรียนคิดประมาณ 3- 5 นาที ผูเรียนจะสามารถตอบคําถามไดยาว  ขึ้นและมีคุณภาพมากขึ้น 7. ไมควรทวนคําถาม และไมควรทวนคําตอบของผูเรียนบอย ๆ 8. ผูสอนควรใหคําชมแกผูเรียนบาง แตไมบอยเกนไป ควรเปนไปตามความ ิ ตองการของผูเรียนแตละคน และควรพยายามคอย ๆ เปลี่ยนการเสริมแรงจากภายนอกไปสูการ เสริมแรงภายใน 9. หลีกเลี่ยงการชมประเภท ดี ........แต........ 10. การชมตองมีฐานจากความเปนจริง และความจริงใจ 11. ถามผูเรียนและใหโอกาสผูเรียนในการตอบอยางทั่วถึงใหความเสมอภาคแก ผูเรียนทั้งชายและหญิง ทั้งเกงและออน ทั้งที่สนใจและไมสนใจ 12. เมื่อถามคําถามแลว ผูสอนควรเรียกใหผูเรียนตอบเปนรายบุคคล ไมควรให  ผูเรียนตอบพรอมกัน 13. เมื่อถามแลวไมมีผูใดตอบได ควรตั้งคําถามใหม โดยใชคําถามที่งายขึ้นหรืออธิบาย ขยายความ หรือใหแนวทางในการตอบการใชคําถามเปนเทคนิคอยางหนึ่งที่ชวยใหนักเรียนคนหาแนวคิดได
  • 5.
    คําถามมีหลายประเภท คําถามบางประเภทกระตุนใหนักเรียนคิด บางคําถามปลุกใหตื่นหรือเราใหนักเรียน เกิดความสนใจเพื่ออานสารตามที่ครูไดแนะนาหรอมอบหมาย ํ ื 2. ประเภทของคําถาม การใชคําถามสามารถแบงออกไดหลายประเภท ขึ้นอยูกับหลักเกณฑที่ใชในการแบง ประเภท ซึ่งมีผูแบงประเภทการใชคําถามแตกตางกันไว นักการศึกษาไดแบงคําถามออกเปน 3 ประเภท ดงน้ีั 1. คําถามเพื่อหาคําตอบพื้นฐาน คําตอบนั้นเปนขอมูลที่ไดจากการอาน ดังนั้น คําถามประเภทนี้มักจะถามเกี่ยวกับความจํา ความเขาใจ การนําไปใช คําตอบจึงมักจะเกี่ยวกับความ จริงที่ปรากฏในสารที่อาน 2. คําถามเพื่อคิดวิจารณญาณ คําถามประเภทนี้มักตองการคําตอบ โดยใชเ นอหา้ื จากการอาน 3. คําถามเพื่อคิดสรางสรรค คําถามประเภทนี้ตองการคําตอบที่เปนไปในทางการ พัฒนาเพื่อสรางสรรคในสิ่งที่ดีงาม ทําใหจิตใจมีความสุข คําถามจึงมักเปดกวางใหผูตอบสามารถ ตอบไดอยางเสรี ไมกาหนดตายตว   ํ ั การวัดผลประเมินผล 1. การวัดและประเมินผลการเรียนภาษาไทย 1. หลักการของการประเมินผลในชั้นเรียนที่มีประสิทธิภาพดังนี้ ประการแรก : การประเมินผลในชั้นเรียนที่มีประสิทธิภาพจะตองสงเสริมการ เรียนรูของผูเรียน หมายความวา ผูสอนตองประเมินการเรียนรูของผูเรียนตั้งแตเริ่มบทเรียน และ ประเมินอยางสม่ําเสมอตลอดการสอนแตละหนวย เพื่อใหไดขอมูลมาปรับปรุงการสอน ผูสอนตอง  ตั้งเกณฑไวลวงหนาเพื่อรองรับการสอนและการประเมิน และตองอธิบายเกณฑที่ตองการใหนักเรียน ทราบ แจงผลการประเมินใหผูเรียนทราบอยางสม่ําเสมอ เพื่อผูเรียนจะไดพัฒนาตนเองไปสูเปาหมาย ตามเกณฑในการประเมินตนเอง ประการที่สอง : การประเมินจะตองใชขอมูลจากแหลงขอมูลที่หลากหลาย หมายความวา การประเมินผลในชั้นเรียนที่ดีตองไดจากการสังเคราะหขอมูลจากแหลงตาง ๆ ประการที่สาม : การประเมินจะตองมีความเที่ยงตรง เชอถอได และยตธรรม ่ื ื ุิ หมายความวา ความเที่ยงตรง และความเชื่อมั่นหรือความคงเสนคงวาในการประเมิน เปนคุณสมบัติ สําคัญของเครื่องมือที่ใชในการวัดผลการเรียนรูของผูเรียน สิ่งที่ผูสอน เชน กจกรรมการเรยนรท่ี  ิ ี ู สอนดวยวธการอานในใจ จะประเมินผลการตอบคําถามจากเรื่องที่อาน การสรปสาระสําคัญจากเรื่องที่อาน  ิี  ุ การประเมินการเรียนรูที่สอน
  • 6.
    2 การประเมินผลการสอนอานจับใจความ การอานจับใจความมีวิธีการสอนหลากหลายวิธี การประเมินจึงประเมินผล ตามลักษณะของกิจกรรมการเรียนรู ครูควรเนนการประเมินผลตามสภาพจริงที่มีประสิทธิภาพ ประกอบดวยการประเมินดานภาษาใหครบสามประการที่กลาวมาขางตนไดแก 1) การประเมินผล อยางสม่ําเสมอในขณะที่ทําการสอนแตละหนวย 2) การประเมินจากแหลงขอมูลที่หลากหลายหรือ ไดจากการสังเคราะหขอมูล 3) การประเมินจากแบบทดสอบที่มีความเที่ยงตรง และความเชื่อมั่น สิ่งที่พึงระวังก็คือ ความรูสึกสวนตนของผูสอนที่มีตอผูเรียนควรประเมินดวยความยุติธรรม กลาวโดยสรป การประเมินผลการสอนอานจับใจความเปนกระบวนการ  ุ ที่จะตรวจสอบคุณภาพของการเรียนการสอนวา ไดชวยใหนักเรียนบรรลุผลตามจุดประสงคที่วางไว หรอไม ถาการวัดผลพบวา ยังไมเปนไปตามที่วางไว ครูก็ตองหันมาพิจารณาวา กระบวนการใน ื ขั้นตอนใดที่ยังบกพรองจะแกไขปรับปรุงอยางไร จะเหนไดวา การวัดผลประเมินผลการอานจับ ็  ใจความเปนสิ่งที่จะตองทําตลอดเวลาควบคูไปกับการเรียนการสอน ไมใชเปนกระบวนการขั้น สุดทายของการเรียนการสอน แผนการจัดกิจกรรมการเรยนรู ี 1. ความหมายของแผนการจัดกิจกรมการเรียนรู แผนการจดกจกรรมการเรยนรู หมายถึง การเตรียมการสอนอยางมี ั ิ ี ระบบเปนลายลักษณอักษรลวงหนา และเปนเครื่องมืออันสําคัญที่จะชวยใหผูเรียนไปสูจุดหมาย ปลายทางที่หลักสูตรกําหนดไดอยางมีประสิทธิภาพ ดัชนีประสิทธิผล บุญชม ศรีสะอาด (2546 : 157-159) กลาวถึงการวิเคราะหหาประสิทธิผลของสื่อ วิธีสอน หรอนวตกรรมไววา เพื่อที่จะทราบวาสื่อการเรียนการสอน วิธีสอน หรือนวัตกรรมที่ผู ื ั  ศึกษาคนควาพัฒนาขึ้นมามีประสิทธิผล (Effectiveness) เพียงใด ก็จะนําสื่อที่พัฒนาขนนนไปทดลอง ้ึ ้ั ใชกับผูเรียนที่อยูในระดับที่เหมาะสมกับที่ไดออกแบบมา แลวนําผลการทดลองมาวิเคราะหหา ประสิทธิผล หมายถึง ความสามารถในการใหผลอยางชัดเจน แนนอน ซึ่งนิยมวิเคราะหและแปลผล  2 วธี ิ วิธีที่ 1 จากการพิจารณาผลของการพัฒนา วิธีนี้เปนการเปรียบเทียบระหวางจุดเริ่มตนกับจุดสุดทาย เชน ระหวางกอนเรยนกบ    ี ั หลังเรียน เพื่อเห็นพัฒนาการหรือความงอกงาม ผูศึกษาคนควาจะตองสรางเครื่องมือวัดในตัวแปรที่ สนใจศึกษา เชน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เปนเครื่องมือที่สรางเพื่อวัดผลการเรยนรู  ี
  • 7.
    หลังจากเรียนเรื่องนั้น หรือหลังการทดลองเรื่องนั้น ซึ่งจะตองสรางใหครอบคลุมจุดประสงคเนอหา ้ื สาระที่เรียน หรือคุณลักษณะที่มุงวัด สรางไวลวงหนาเมื่อกอนจะเริ่มสอนหรือทดลอง ก็จะนํา แบบทดสอบหรือเครื่องมือดังกลาวมาวัดกับผูเรียน เรียกวาการทดสอบกอนเรยนหรอกอนทดลอง  ี ื  (Pre-test) และหลังจากเรียนจบเรื่องนั้นแลว ก็นําแบบทดสอบชุดเดิมมาทดสอบกับผูเรียนกลุมเดิม (Post-test) นําผลการทดสอบทั้งสองครั้งมาเปรียบเทียบกัน โดยเขยนคะแนนหลงเรยนไวกอนเรยน ี ั ี  ี จาแนกเปน 2 กลุม 1) การพิจารณารายบุคคล 2) การพจารณารายกลุม ํ  ิ วิธีที่ 2 จากการหาดัชนีประสิทธิผล การหาดัชนีประสิทธิผล (Effectiveness Index) กรณีรายบุคคลตามแนวคิดของ Hofland จะใหสารสนเทศที่ชัดเจนโดยใชสูตร ดงน้ี ั ดัชนีประสิทธิผล = คะแนนหลงเรยน – คะแนนกอนเรยน ั ี  ี คะแนนเตม – คะแนนกอนเรยน ็  ี โดยทั่วไปการหาดัชนีประสิทธิผลมักหาโดยใชคะแนนของกลุม ซึ่งทําใหมีสูตร เปลี่ยนไป ดงน้ี ั ดัชนีประสิทธิผล = ผลรวมของคะแนนหลังเรียนของทุกคน–ผลรวมของคะแนนกอนเรียนของทุกคน (จานวนนกเรยน X คะแนนเตม) – ผลรวมของคะแนนกอนเรยนของทุกคน ํ ั ี ็  ี เผชิญ กิจระการ และสมนก ภัททิยธนี (2545 : 31) ไดกลาววาการหาพัฒนาการที่เพิ่มขึ้น ึ ของผูเรียนโดยอาศัยคาดัชนีประสิทธิผล โดยใช (Effectiveness Index : E.I.) มีสูตร ดงน้ี ั ดัชนีประสิทธิผล = ผลรวมของคะแนนหลังเรียนของทุกคน–ผลรวมของคะแนนกอนเรียนของทุกคน (จานวนนกเรยน X คะแนนเตม) – ผลรวมของคะแนนกอนเรียนของทุกคน ํ ั ี ็ หรอื E.I. = P2 –P1 Total -P1 เมื่อ P1 แทน ผลรวมของคะแนนกอนเรยนทกคน  ี ุ P2 แทน ผลรวมของคะแนนหลงเรยนทกคน ั ี ุ Total แทน ผลคณของจานวนนกเรยนกบคะแนนเตม ู ํ ั ี ั ็ การหาคา E.I. เปนการพิจารณาพัฒนาการในลักษณะที่วาเพิ่มขึ้นเทาไร ไมไดทดสอบ  
  • 8.
    วาเพิ่มขึ้นอยางเชื่อถือไดหรือไม ซึ่งคาที่แสดงคะแนนที่เพิ่มขึ้นนั้น เรียกวาหาคาดัชนีประสิทธิผล (E.I.) และเพื่อใหสื่อความหมายกันงายขึ้นจึงแปลงคะแนนใหอยูในรูปของรอยละ เชน จากคาดัชนี  ประสิทธิผล (E.I.) 0.6240 คิดเปนรอยละ 62.40 ดัชนีประสิทธิผล = รอยละของผลรวมของคะแนนหลังเรียน–รอยละของผลรวมของคะแนนกอนเรียน 100 – รอยละของผลรวมของคะแนนกอนเรียน หรอ E.I. = P2 % - P1% ื 100 - P1% งานวิจัยที่เกี่ยวของ 1. งานวิจัยในประเทศ เนาวรตน แตงยิ้ม (2541 : 60) ไดศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนการอานจับใจความ ั ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 5 จงหวดเพชรบรี ปการศึกษา 2540 พบวา นักเรียนที่เรียนโดยใช ั ั ุ  แบบฝกจากแผนการสอน “เทคนิค 9 คําถาม” มีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกอนเรียนและ หลังเรียน แตกตางกันอยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมคะแนนหลงเรยนสงกวากอนเรยน ี ั ี ู   ี และนักเรียนที่เปนกลุมทดลองมีคะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกวากลุมควบคุม ยภาวดี ขันธุลา (2546 : บทคัดยอ) ไดทําการวิจัยเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์และเจตคติ ุ ตอการอานจับใจความภาษาไทยของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 6 ปการศึกษา 2546 อาเภอ ํ หนองกุงศรี จงหวดกาฬสนธุ ผลการวิจัยพบวา หลังการทดลองนักเรียนที่เรียนแบบรวมมือกัน ั ั ิ เรยนรโดยใชโปรแกรม CIRC มีผลสัมฤทธิ์การอานจับใจความภาษาไทยสูงกวานักเรียนที่เรียน ี ู  ตามคูมือครู อยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ศุภิสรา วงศคําจันทร (2547 : 78) ไดศึกษาการพัฒนาแผนการเรียนรูและบทเรียน สําเรจรปประกอบการตน เพื่อฝกทักษะการอานจับใจความ วิชาภาษาไทยชั้นประถมศึกษาปที่ 4 ็ ู ู ผลการศึกษาพบวา แผนการเรียนรูและบทเรียนสําเร็จรูปประกอบการอานเพื่อจับใจความ วชา ิ ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปที่ 4 มีประสิทธิภาพเทากับ 81.44/87.80 ซึ่งเปนไปตามเกณฑ 80/80 ที่ตั้งไว และแผนการเรียนรูภาษาไทย การอานจับใจความชั้นประถมศึกษาปที่ 4 มีดัชนีประสิทธิผล เทากับ 0.7010 หมายถึงนักเรียนมีความรูเพิ่มขึ้นรอยละ 70.10 วารุณี พิมพวงศทอง (2547 : 72) ไดศึกษาผลการสอนแบบสืบเสาะหาความรูโดยการ ใชคําถามตามรูปแบบของบลูม ที่มีตอผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและผลสัมฤทธิ์ดานทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตรของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3 กลุมตัวอยางไดแก นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3 โรงเรยนบานศรไกรลาส สํานักงานการประถมศึกษาอําเภอลาดยาว จงหวดนครสวรรค จานวน 304 ี  ี ั ั ํ คน เครื่องมือที่ใช แผนการสอนวิทยาศาสตร (ว305) แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ แบบทดสอบวักผลสัมฤทธิ์ดานกระบวนการทางวิทยาศาสตร สถิติที่ใชในการวิเคราะหขอมูลไดแก
  • 9.
    คาเฉลี่ย สวนเบี่ยงเบนมาตรฐาน คาไค-สแครผลการวิวิจัยพบวา นักเรียนที่เรียนโดยวิธีสืบเสาะหา ความรูโดยการใชคําถามตามแนวคิดของบลูมหลังเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกวากอนเรียน อยางมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 2. งานวิจัยตางประเทศ ดาหลเกรน (Dahlgren. 2003 : 1954-A) ไดศึกษาการแกไขความผิดพลาดทาง  อักขรวิธีในการเขียนชั้นมัธยมศึกษาตอนตน มีความมุงหมายเพื่ออธิบายประสิทธิภาพของโปรแกรม การแทรกแซงคือ การอานและการเขียนจากความรูสึกสัมผัสหลายทาง การมุงเนนอยูที่ขั้นตอนของ การสะกดคําเชิงพัฒนา และการเพิ่มความสามารถในการสะกดคําในบทเรียงความที่เขียนขึ้น การ ประเมินการเขียนของนักเรียนกระทําเพื่อคุณภาพและปริมาณ การแสดงออกทางการเขียนเปนการ มุงเนนรองลงของการศึกษาครั้งนี้ กลุมตัวอยางเปนนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนตนจํานวน 16 คน ที่เขาเรียนโปรแกรมโรงเรียนภาคฤดูรอนในกลุมในเมืองชั้นในกลุมหนึ่ง การศึกษาเปนการออกแบบ เชิงคุณภาพที่ใชวิธีการเชิงเปรียบเทียบอยางสม่ําเสมอเพื่อสรางทฤษฎีเบื้องตน ทฤษฎีเบื้องตนนี้ซึ่ง รูจักกันวาเปนวิธีการเปรียบเทียบกับขอมูลที่เก็บรวบรวมมาและตีความขอมูลวาเปนการลําเอียงเขาขาง การเกิดขึ้นของทฤษฎี วิธีการนี้มาทางโตเหตุผลพิสูจนสมมุติฐานที่เกิดขึ้นตลอดการศึกษาครั้งนี้ ผลการศึกษาพบวา การวิเคราะหเชิงคุณภาพเกี่ยวกับการสะกดคําชี้ใหเห็นการเติบโตในขั้นตอนการ สะกดคํา จําแนกประเภทที่ไดจากขั้นตอนการสะกดความเชิงพัฒนาในการเขียนของนักเรียน ผูให คะแนน 2 คน ใหคะแนนการประเมินการเขียนเปนรายบุคคลแลวประชุมปรึกษากันเรื่องการเขียน ไมมีการเปลี่ยนแปลงในดานคุณภาพและปริมาณการเขียน นาคะแนนของผใหคะแนนมาวเิ คราะห ํ ู  โดยใชสัมประสิทธิสหสัมพันธของ Spearman Rho พบวามีสหสัมพันธภายในผูใหคะแนนระหวาง คะแนนทใหอสระ (r) เทากับ .83 , p เทากับ .01 สําหรับคะแนนคุณภาพ ความแตกตางใด ๆ ่ี  ิ ระหวางผใหคะแนนไดนามาอภปรายและประนประนอมกนใหไดความเหนสอดคลองกน 100%  ู   ํ ิ ี ั   ็  ั ในการวิเคราะหสุดทาย ขอคนพบทางทฤษฎีในการศึกษาชี้แนะวา ความตองการของนักเรียนที่จะ เพิ่มการยืนมาตรฐานทางวิชาการมีความสําคัญ เมอใหโอกาสมสวนรวมในการแทรกแซง ซึ่งใหการ ่ื  ี   สอนทเ่ี ปนแบบมีโครงสรางและมีความรูสึกสัมผัสไดหลายทาง นักเรียนก็เพิ่มระดับการปฏิบัติขึ้น เวลา 6 สัปดาหไมเพียงพอที่จะไดเห็นการเพิ่มขึ้นอยางมีนัยสําคัญ คิม (Kim. 2004 : 2753-A) ไดศึกษาหนาที่ของภาษาเขียนในการพัฒนาภาษาพูด สําหรับนักเรียนชั้นอนุบาลถึงประถมปที่ 2 ที่เรียนภาษาอังกฤษเปนภาษาที่สอง ผูวิจัยการรูหนังสือ หลายคนสนับสนุนการปฏิบัติการสอนทักษะทั้ง 4 ทักษะ และโตแยงวานักเรียนที่เรียนภาษาอังกฤษ เปนภาษาที่สอง สามารถเรียนอานไดกอน สามารถแสดงใหเ หนขนตอนความกาวหนาในความ ็ ้ั   คลองแคลวทางภาษาพูดภาษาอังกฤษ อยางไรก็ตามทัศนะที่นิยมเกี่ยวกับการอานภาษาอังกฤษเปน ภาษาที่สอง ในกจกรรมการอานและการเขยนนนควรจะเลอนออกไปจนกวาภาษาพดของนกเรยน ิ  ี ้ั ่ื  ู ั ี เขาที่ดีแลวเสียกอน
  • 10.
    เนื่องจากมีทัศนะที่โตแยงกันมาก การศึกษาครั้งนี้จึงมีความมุงหมาย เพอหาคาตอบ ่ื ํ ของคําถามที่วาการอานและการเขียนที่อาศัยโรงเรียนเปนฐานนั้นสามารถจะนําไปใชอยางมี ประสิทธิผล เพื่อพัฒนาทักษะภาษาพูดภาษาอังกฤษกับเด็กที่อายุยังนอย ที่เรียนภาษาอังกฤษเปน ภาษาที่สองไดอยางไร เมื่อนําเอากรณีศึกษา 7 กรณี และการศึกษาแบบเขาแทรกแซง 1 กรณี โดยใชการศึกษาเชิงทดลองกับเด็กเพียงคนเดียว พบวา สามารถอธิบายหนาที่ของการอานและการ  เขียนภาษาอังกฤษในการพัฒนาทักษะภาษาพูดของนักเรียนที่เรียนภาษาอังกฤษเปนภาษาที่สองได จากงานวิจัยและการศึกษาคนควาอิสระทั้งภายในประเทศและตางประเทศ สรุปไดวา การจดกจกรรมการเรยนเรยนรู โดยการใชคําถาม เปนกิจกรรมการเรียนรูที่สามารถสงผลใหผูเรียนมี ั ิ ี ี ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น มีเจตคติที่ดีตอการเรียนและยังทําใหผูเรียนเกิดการคิดวิเคราะหอีก ดวย ดังนั้น ผูศึกษาคนควาจึงมีความสนใจที่จะศึกษาคนควาการจัดกิจกรรมการเรียนรู เรอง การ  ่ื อานจับใจความ โดยการใชคําถามตามแนวคิดดานพุทธิพิสัยของบลูม (Bloom) มาใชในการจัด กจกรรมการเรยนรู เพื่อฝกทักษะการตอบคําถามจากเรื่องที่อาน สามารถประเมินผลไดครอบคลุม ิ ี ผลการเรียนรูที่คาดหวังของหลักสูตรและเปนประโยชนในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู ในกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทยใหมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชนสูงสุดตอผูเรียนตอไป