Downloaded 641 times
แบบฝึกทักษะเรื่องคำสมาสสนธิ
- 1.
- 2. หน้า ๒ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาสจัดทาขึ้นตามสาระและมาตรฐาน การเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้เรียนได้เสริมทักษะการเรียนรู้หลักการใช้ภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส แบ่งแบบฝึกเสริมทักษะไว้ ทั้งหมด ๑๔ แบบฝึก จัดทาขึ้นสาหรับใช้เป็นสื่อการเรียนการสอน สาระการเรียนรู้ภาษาไทย และเสริมทักษะหลักการใช้ภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาสให้ถูกต้องและแม่นยา แบบฝึก เสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาสนี้จัดเรียงลาดับแบบฝึกจากง่ายไปสู่ยาก และ เสริมศักยภาพผู้เรียนตามความสามารถและความแตกต่างระหว่างบุคคล สอดคล้องกับ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๔๒ เมื่อผู้เรียนได้ฝึกทักษะมากพอก็จะเกิด การเรียนรู้และความเข้าใจเพื่อต่อยอดการเรียนรู้ต่อไป ผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทยเรื่องการสร้างคาสมาส คงจะ เกิดประโยชน์ต่อครูและนักเรียน สร้างความรู้ที่คงทนถาวรและกระตุ้นการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ต่อไป สุรพงษ์ กล่าบุตร
- 3. หน้า ๑ เรื่อง หน้า แบบทดสอบก่อนเรียน๑ การสร้างคาสมาส ๗ หลักการสร้างคาสมาส ๗ ประโยชน์ของคาสมาส ๘ แบบฝึกทักษะที่ ๑ ๙ คาสมาสแบบสมาส ๑๐ แบบฝึกทักษะที่ ๒ ๑๓ แบบฝึกทักษะที่ ๓ ๑๔ แบบฝึกทักษะที่ ๔ ๑๕ แบบฝึกทักษะที่ ๕ ๑๖ คาสมาสแบบสนธิ ๑๗ สระสนธิ ๑๘ แบบฝึกทักษะที่ ๖ ๒๐ แบบฝึกทักษะที่ ๗ ๒๑ แบบฝึกทักษะที่ ๘ ๒๒ พยัญชนะสนธิ ๒๓ แบบฝึกทักษะที่ ๙ ๒๔ นฤคหิตสนธิ ๒๕ แบบฝึกทักษะที่ ๑๐ ๒๖ แบบฝึกทักษะที่ ๑๑ ๒๗ แบบฝึกทักษะที่ ๑๒ ๒๙ แบบฝึกทักษะที่ ๑๓ ๓๐ แบบฝึกทักษะที่ ๑๔ ๓๑ แบบทดสอบหลังเรียน ๓๒ บรรณานุกรม ๓๘
- 4. หน้า ๒ แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่องการสร้างคาสมาส คาชี้แจง ๑. แบบทดสอบฉบับนี้เป็นแบบปรนัยชนิดเลือกตอบ4 ตัวเลือก จานวน ๓0 ข้อ ๓0 คะแนน 2. ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวแล้วทาเครื่องหมาย ลงใน กระดาษคาตอบ 3. เวลาที่ใช้ในการทาแบบทดสอบ ๔๕ นาที ๑. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง ก. การประสมคาไทยกับคาภาษาบาลีหรือคาภาษาสันสกฤตไม่ถือเป็นคาสมาส ข. สมาส คือการสร้างคาระหว่างคาภาษาบาลีและคาภาษาสันสกฤต ค. การสมาสคามี ๒ วิธีคือ แบบสมาสและแบบสนธิ ง. คาสมาสกับคาประสมคือคาชนิดเดียวกัน ๒. ใครคือผู้ใช้ประโยชน์จากคาสมาส ก. สมใจอ่านและเขียนคาไทยไม่ถูกต้องเนื่องจากไม่รู้หลักเกณฑ์ของการสร้างคาสมาส ข. สมศรีสร้างคาสมาสจากคาภาษาไทยกับคาภาษาบาลี ค. สมศักดิ์อ่านบทสวดมนต์จากตัวอักษรภาษาบาลีสันสกฤตทุกวัน ง. สมชายตั้งชื่อให้ลูกว่า “นพรัตน์” ๓. คาจากภาษาใดไม่สามารถสร้างคาสมาสได้ ก. ภาษาสันสกฤตกับภาษาสันสกฤต ข. ภาษาบาลีกับภาษาสันสกฤต ค. ภาษาสันสกฤตกับภาษาไทย ง. ภาษาบาลีกับภาษาบาลี ๔. ข้อใดไม่ใช่คาสมาสทั้งหมด ก. นามธรรม พลความ ราชโองการ ข. สุรศักดิ์ พระเศียร ทรัพย์สิน ค. พลวัตร จิตรกร มหัศจรรย์ ง. ราชวัง ผลไม้ นพเก้า แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑
- 5. หน้า ๓ ๕. ข้อใดอ่านคาสมาสได้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์การสร้างคาสมาส ก.คณิตศาสตร์ อ่านว่า คะ – นิด – ตะ – สาด ข. ประวัติศาสตร์ อ่านว่า ปฺระ – หวัด – สาด ค. อักษรศาสตร์ อ่านว่า อัก – สอน – สาด ง. ศิลปศึกษา อ่านว่า สิน – สึก – สา ๖. ข้อใดเป็นคาสมาสทุกคา ก. อัยการ ฤดูกาล มัจจุราช อุดมคติ ข. ภูมิศาสตร์ ภูมิประเทศ ภูมิภาค ภูมิลาเนา ค. ฆาตกรรม ประถมศึกษา นายกสมาคม วาตภัย ง. โบราณสถาน ประวัติชีวิต สิทธิบัตร สมุทรสาคร ๗. ข้อใดแยกคาสมาสแบบสนธิไม่ถูกต้อง ก. อัคโยภาส = อัคคี + โยภาส ข. โลหิตาคาร = โลหิต + อาคาร ค. สินธวานนท์ = สินธุ + อานนท์ ง. สามัคยาจารย์ = สามัคคี + อาจารย์ ๘. ข้อใดเป็นคาสมาสแบบสนธิ ก. อรรถคดี ข. จตุรงค์ ค. คชินทร์ ง. อดิศร ๙. ข้อใดเป็นคาสมาสแบบสนธิ ก. กลเม็ด ข. วาตภัย ค. เทพเจ้า ง. อรุโณทัย ๑๐.คาว่า “มเหสี” แยกสนธิได้อย่างไร ก. มหิ+อิสี ข. มเห+เอสี ค. มหา+อิสี ง. มเห+เอสี แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒
- 6. หน้า ๔ ๑๑. ข้อใดแยกคาสมาสแบบสนธิได้ไม่ถูกต้อง ก.สุโขทัย = สุข + อุทัย ข. ธนาคาร = ธนา + คาร ค. เทวาลัย = เทวา + อาลัย ง. คณาจารย์ = คณะ + อาจารย์ ๑๒. คาในข้อใดเกิดจากการสมาสคาโดยที่ท้ายคาหน้ามีเครื่องหมายทัณฑฆาต ก. จันทรคติ ข. จักรยาน ค. จักษุแพทย์ ง. สัจจอธิฐาน ๑๓. คาว่า "พระ" พระในข้อใดไม่ใช่การสร้างคาแบบสมาส ก. พระอู่ ข. พระกร ค. พระบิดา ง. พระนาภี ๑๔. ข้อใดกล่าวถึงการสมาสแบบสนธิได้ถูกต้อง ก. สมาสมีสนธิไม่มีการเปลี่ยนแปลงพยางค์ระหว่างคา ข. คาสมาสมีสนธิเป็นคาที่สร้างจากภาษาอะไรก็ได้ ค. สมาสมีสนธิมีการเปลี่ยนแปลงพยางค์ระหว่างคา ง. สมาสมีสนธิเป็นการนาคามาต่อกันเท่านั้น ๑๕. ข้อใดเป็นการสร้างคาสมาสแบบสนธิ ก. ศึกษาภัณฑ์ วิทยาจารย์ ข. ศึกษาธิการ มัจจุราช ค. สตางค์ โภชนาหาร ง. ปัญญาชน วิทยากร ๑๖. คาว่า “วัฒนธรรม” คือคาใดสมาสกัน ก. วัฒน์ + ธรรม ข. วัฒน + ธรรม ค. วัฒน + อธรรม ง. วัฒ + นธรรม แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓
- 7. หน้า ๕ ๑๗. ข้อใดจัดเป็นคาสมาสแบบสนธิ ก.มหรรณพ ข. วิทยาลัย ค. ธันวาคม ง. ถูกทุกข้อ ๑๘. ข้อใดจัดเป็นคาสมาสที่มีพยัญชนะสนธิ ก. มัคคุเทศก์ ข. พุทธานุภาพ ค. มหรรณพ ง. ทุรชน ๑๙. ข้อใดจัดว่าไม่ใช่คาสมาสที่มีนฤคหิตสนธิ ก. สมุทัย ข. สังขาร ค. สังหาร ง. สุขสรรค์ ๒๐. ข้อใดกล่าวถูกต้อง ก. พุทธศาสนา เป็นคาสมาสแบบสนธิ ข. ไตรภูมิ เป็นคาสมาสแบบสมาส ค. สตางค์ เป็นคาสมาสแบบสมาส ง. ธนบัตร เป็นคาสมาสแบบสมาส ๒๑.ข้อใดมีคาสมาสแบบสนธิ 3 คา ก. สุรเทพ พลานามัย นรชน ทวีลาภ เมตตาธรรม ข. กุศโลบาย สารธรรม อุปราช สุขาวดี พัสตราภรณ์ ค. สมาคม ศิลปากร วัฏฏจักร พุทธานุภาพ ประชาธิปไตย ง. อินทราธิบดี ประยูรญาติ ปัจจามิตร สุคนธมาลย์ บรรณานุกรม ๒๒. ข้อใดไม่มีคาสมาส ก. โรงพิมพ์คุรุสภารับพิมพ์หนังสือสาระการเรียนรู้ทุกกลุ่ม ข. สะพานลอยข้ามถนนสูงมากจนประชาชนไม่อยากใช้ ค. วิชาดาราศาสตร์เป็นวิชาที่น่าสนใจและน่าศึกษา ง. คณะโบราณคดีรับนักศึกษาในแต่ละปีไม่มากนัก แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๔
- 8. หน้า ๖ ๒๓. ข้อใดมีคาสมาสมากที่สุด ก.เงาะเป็นคนดีมีคุณธรรม นอกจากกตัญญูต่อบุพการีแล้วยังทาสังฆทานและบริจาค ทรัพย์แก่คนยากไร้เป็นประจา ข. ถ้าเธอจะเรียนแพทยศาสตร์ วิชาคณิตศาสตร์ เคมี ฟิสิกส์ และชีววิทยาเป็นสิ่ง สาคัญที่จะละเลยไม่ได้ ค. ระยะนี้เกิดอุบัติเหตุบ่อยครั้ง เพื่อสวัสดิภาพของนักเรียน จึงควรเลื่อนการไปทัศน ศึกษาที่เพชรบุรี ง. การอ่านวรรณคดีเป็นกิจกรรมหนึ่งที่จะช่วยให้เธอเข้าใจประวัติศาสตร์ได้ดีขึ้น ๒๔. คาในข้อใดมีโครงสร้างเหมือนกับคาสมาสแต่ไม่ใช่คาสมาส ก. พลเมือง ข. กายกรรม ค. สันติภาพ ง. ธุรกิจ ๒5 ข้อใดมีลักษณะการสร้างคาเหมือนกับคา ว่า “ราโชวาท” ก. วัฒนธรรม พลศึกษา ภารกิจ ข. ธุรการ พุทธคุณ อักษรศาสตร์ ค. ครุภัณฑ์ สุนทรทาน สัณหจุฑา ง. ธนาลัย มโหฬาร สุโขทัย ๒๖. ข้อใดเป็นคาสมาสซึ่งไม่มีการสนธิ ก. สุขาภิบาล ราโชบาย ภูมินทร์ เทศาภิบาล ข. ราชาธิปไตย กาญจนาภรณ์ มหานิสงส์ มหรรณพ ค. มหัศจรรย์ นรินทร์ มเหสี คเชนทร์ ง. ศิลปวิทยา พลโลก มนุษยธรรม จันทรคติ ๒๗. “การดูโทรทัศน์มากเกินไป อาจเป็นผลเสียต่อสุขภาพ โดยเฉพาะสายตา ช่วงดรุณวัยมี กิจกรรมมากมายที่นักเรียนควรทาในแต่ละวัน เช่น อ่านหนังสือ ไปเที่ยวชมแหล่งเรียนรู้ ต่าง ๆ” จากข้อความข้างต้นมีคาสมาสทั้งหมดกี่คา อะไรบ้าง ก. ๔ คา คือ โทรทัศน์ ผลเสีย สุขภาพ กิจกรรม ข. ๔ คา คือ โทรทัศน์ สุขภาพ ดรุณวัย กิจกรรม ค. ๓ คา คือ การดู โทรทัศน์ สุขภาพ ง. ๓ คา คือ โทรทัศน์ สุขภาพ อ่านหนังสือ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๕
- 9. หน้า ๗ ๒๘. “นักศึกษาวิชาประวัติศาสตร์และโบราณคดีไปศึกษาร่องรอยอารยธรรมโบราณที่วัดร้างใน จังหวัดกาญจนบุรีพบพระพุทธรูปทองคา ซึ่งเป็นปูชนียวัตถุสาคัญของชาวไทยในสมัยอยุธยา” จากข้อความข้างต้น คาที่ขีดเส้นใต้ข้อใดไม่ใช่คาสมาส ก. นักศึกษา ชาวไทย ข. โบราณคดี อารยธรรม ค. กาญจนบุรี ประวัติศาสตร์ ง. พระพุทธรูป ปูชนียวัตถุ ๒๙. “เธอเป็นปิยมิตรแท้และเป็นกุลสตรีผู้เพียบพร้อม มีมารยาทตามวัฒนธรรมไทย ไม่ทาผิด ศีลธรรมอันดีงาม มีจิตใจเอื้อเฟื้อเปี่ยมด้วยคุณธรรมเหมือนนางเอกในวรรณคดีไทยไม่มีผิด” จากข้อความข้างต้นมีคาสมาสกี่คา ก. ๒ คา ข. ๔ คา ค. ๖ คา ง. ๘ คา ๓๐. “ไม่ว่าจะเป็นดาราศาสตร์ หรืออุตุนิยมวิทยาก็เป็นวิชาในอุดมคติที่ฉันมีความใฝุฝันจะ เรียนทั้งนั้น แต่พ่อที่เป็นอัยการต้องการให้เรียนกฎหมายส่วนแม่ที่เป็นวิศวกรก็ต้องการให้เรียน ภาษาอังกฤษ” จากข้อความข้างต้น คาที่ขีดเส้นใต้ข้อใดไม่ใช่คาสมาส ก. อุตุนิยมวิทยา ข. ดาราศาสตร์ ค. ภาษาอังกฤษ ง. อุดมคติ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๖
- 10. หน้า ๘ การสร้างคาสมาส คาสมาส หมายถึงการประสมคาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต ตั้งแต่ ๒ คาขึ้นไป มีความหมายตามรูปศัพท์ว่า “การวางอยู่รวมกัน” อาจประสมคาระหว่างคาจากภาษาบาลีกับ ภาษาบาลี ภาษาบาลีกับภาษาสันสกฤต ภาษาสันสกฤตกับภาษาบาลี หรือภาษาสันสกฤตกับ ภาษาสันสกฤตได้ แต่หากนาคาจากภาษาบาลีหรือคาจากภาษาสันสกฤตประสมกับคาไทยหรือ ภาษาอื่น จะไม่ถือว่าเป็นคาสมาส จัดว่าเป็นแค่คาประสมเท่านั้น เช่น พลเมือง เกิดจากพล (ป.,ส.) กับ เมือง (ท.) คาสมาสแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ คาสมาสแบบสมาส กับคาสมาส แบบสนธิ สนธิ คือ ศัพท์ไวยากรณ์ภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต ใช้เรียกปรากฏการณ์ที่เสียงของ คา ๒ คามากลมกลืนหรือเชื่อมประสานเป็นเสียงเดียวกันจนจาแนกได้ยากว่า เสียงของคานั้น มาจากคาใดรวมกัน เช่น ธนะ กับ อาคาร มารวมเข้าเป็นคาสมาสว่า ธนาคาร (กระทรวงศึกษาธิการ : ๒๕๕๗) หลักการสร้างคาสมาส ๑. ต้องเป็นคาที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตเท่านั้น อาจประสมคาได้ดังนี้ ภาษาบาลีกับภาษาบาลี ภาษาบาลีกับภาษาสันสกฤต ภาษาสันสกฤตกับภาษาบาลี ภาษาสันสกฤตกับภาษาสันสันสกฤต เช่น ราชการ ราชครู ประวัติศาสตร์ สุนทรพจน์ พระเศียร ๒. ศัพท์ประกอบไว้หน้า ศัพท์หลักไว้หลัง เช่น สัตโลหะ ภารกิจ ปฐมเจดีย์ อุดมศึกษา อุดมคติ ๓. แปลความหมายจากหลังมาหน้า เช่น อักษรศาสตร์ หมายถึง วิชาว่าด้วยตัวหนังสือ วาทศิลป์ หมายถึง ศิลปะการพูด ยุทธวิธี หมายถึง วิธีการทาสงคราม ชัยภูมิ หมายถึง ที่ตั้งทัพที่ทาให้ได้รับชัยชนะ วีรบุรุษ หมายถึง บุรุษผู้กล้าหาญ สัตโลหะ หมายถึง โลหะเจ็ดชนิด แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๖แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๗
- 11. หน้า ๙ ๔. คาสมาสมักอ่านเรียงพยางค์ออกเสียงสระเนื่องกันระหว่างคาเช่น กิจวัตร อ่านว่า /กิด – จะ –วัด/ เกตุมาลา อ่านว่า /เกด –ตุ –มา – ลา/ กุศลกรรม อ่านว่า /กุ – สน – ละ – กา/ อักษรศาสตร์ อ่านว่า /อัก – สอน– ระ – สาด/ /อัก – สอ– ระ – สาด/ สัตวแพทย์ อ่านว่า /สัด –ตะ – วะ - แพด/ โลกทรรศน์ อ่านว่า /โลก – กะ – ทัด/ ประโยชน์ของคาสมาส ๑. ทาให้ภาษาไทยมีคาใช้มากขึ้น เพราะปัจจุบันโลกมีเทคโนโลยีและวิทยาการใหม่ ๆ เกิดขึ้นเสมอ จึงต้องมีการสร้างคาศัพท์ใหม่เพื่อใช้เรียกขานสิ่งเหล่านั้น เช่น โทรทัศน์ โทรศัพท์ วิทยุ เป็นต้น และเป็นเครื่องหมายแสดงถึงความเจริญงอกงามทางภาษาอย่างหนึ่ง เนื่องจาก ภาษาต้องมีการเปลี่ยนแปลง มีการเกิดและการตายของคาอยู่ตลอดเวลา ๒. ทาให้ภาษาไทยมีความไพเราะ สละสลวยยิ่งขึ้น เพราะปกติคาไทยส่วนมากเป็นคา โดด ๆ ฟังแล้วไม่ไพเราะ ๓. ให้สามารถอ่านและเขียนหนังสือได้ถูกต้อง เพราะคาสมาสมีหลักเกณฑ์การอ่าน และการเขียนไว้อย่างเป็นระเบียบ หากศึกษาอย่างเข้าใจ จะช่วยลดปัญหาความสับสนและ การอ่านเขียนคาผิด เช่นคาว่า อเนก มักเขียนผิดเป็น เอนก ๔. เป็นประโยชน์ในด้านการประพันธ์ชนิดต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคาประพันธ์ ประเภทฉันท์ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๘
- 12. หน้า ๑๐ แบบฝึกทักษะที่ ๑ ความเข้าใจเรื่องคาสมาส คาชี้แจงให้นักเรียนใส่เครื่องหมาย หน้าข้อความที่ถูกต้อง และใส่เครื่องหมาย หน้าข้อความที่ผิด ๑. คาสมาสเกิดจากการรวมคาระหว่างภาษาบาลีกับภาษาบาลี ๒. คาสมาสเกิดจากการรวมคาระหว่างภาษาบาลีกับภาษาสันสกฤต ๓. คาสมาสเกิดจากการรวมคาระหว่างภาษาสันสกฤตกับภาษาสันสกฤต ๔. คาสมาสเกิดจากการรวมคาระหว่างภาษาสันสกฤตกับภาษาบาลี ๕. การประสมคาไทยแท้กับคาภาษาบาลีหรือภาษาสันสกฤตไม่ใช่คาสมาส ๖. คาสมาสแบ่งได้ ๒ ประเภทคือ คาสมาสแบบสมาส กับคาสมาสแบบสนธิ ๗. ราชวัง ไม่ใช่คาสมาส เพราะ คาว่า “วัง” เป็นคาไทยแท้ ๘. ผลไม้ เป็นคาสมาส เพราะแปลความหมายจากหลังไปหน้า ๙. คณิตศาสตร์ เป็นคาสมาส ๑๐. พลเรือน เป็นคาประสม เพราะ คาว่า “เรือน” เป็นคาไทยแท้ ๑๑. คาสมาสวางศัพท์ประกอบไว้หน้า ศัพท์หลักไว้หลังจึงต้องแปลความหมาย จากหลังไปหน้า ๑๒. พลความ เป็นคาประสม เพราะคาว่า “ความ” เป็นคาไทยแท้ ๑๓. กลเม็ด เป็นคาสมาส ๑๔. นพเก้า เป็นคาประสม เพราะ เก้า ไม่ใช่คาจากภาษาบาลี สันสกฤต ๑๕. ปัจจามิตร เป็นคาประสม เพราะ มิตร เป็นคาไทยแท้ ๑๖. คาสมาสทาให้ประเทศไทยมีคาใช้มากขึ้น ทันต่อวิทยาการและการ เปลี่ยนแปลงของโลก ๑๗. คาสมาสทาให้แต่งคาประพันธ์ยากขึ้น เพราะมีคามากเกินไป ๑๘. หลักเกณฑ์การสร้างคาสมาสไม่มีแบบแผนและระเบียบที่ชัดเจน ส่งผลให้ เขียนและอ่านคาผิดมากขึ้น ๑๙. โทรทัศน์ เป็นการสร้างคาสมาสเพื่อใช้เรียกเทคโนโลยีสมัยใหม่ ๒๐. คาสมาสทาให้ภาษาไทยมีความไพเราะ สละสลวยมากขึ้น แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๙
- 13. หน้า ๑๑ คาสมาสแบบสมาส คาสมาสแบบสมาส คือการนาคาที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตตั้งแต่ ๒ คาขึ้น ไป มารวมกันให้เป็นคาเดียว ทาให้เกิดคาใหม่ที่มีความหมายใหม่ แต่ยังคงเค้าความหมาย เดิมอยู่ วิธีการสร้างคาสมาสแบบสมาส ๑. นาคามาสมาสกันเลยโดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงรูปคา เช่น อักษร + ศาสตร์ สมาสเป็น อักษรศาสตร์ กาย + กรรม สมาสเป็น กายกรรม อรรถ + รส สมาสเป็น อรรถรส กาล + เทศะ สมาสเป็น กาลเทศะ ธาตุ + เจดีย์ สมาสเป็น ธาตุเจดีย์ ๒. ตัดเครื่องหมายทัณฑฆาต ( ) ของพยัญชนะตัวสุดท้ายในคาหน้าออกแล้วจึงนาคา มาสมาสกัน เช่น แพทย์ + ศาสตร์ สมาสเป็น แพทยศาสตร์ ขัณฑ์ + สีมา สมาสเป็น ขัณฑสีมา อินทร์ + ธนู สมาสเป็น อินทรธนู สังฆ์ + เภท สมาสเป็น สังฆเภท ทรัพย์ + สิทธิ สมาสเป็น ทรัพยสิทธิ ๓. ตัดเครื่องหมายประวิสรรชนีย์ (ะ) ของพยัญชนะตัวสุดท้ายของคาหน้าออกแล้วจึง นาคามาสมาสกัน เช่น วิทยะ + ฐานะ สมาสเป็น วิทยฐานะ กายะ + ภาพ สมาสเป็น กายภาพ เอกะ + ชน สมาสเป็น เอกชน พละ + ศึกษา สมาสเป็น พลศึกษา ศิลปะ + วัฒนธรรม สมาสเป็น ศิลปวัฒนธรรม ๔. คาที่ลงท้ายด้วยคาว่า ศาสตร์ กรรม ภัย ภาพ ส่วนมากจะเป็นคาสมาส วิทยาศาสตร์ เศราฐศาสตร์ ไสยศาสตร์ ครุศาสตร์ ภาษาศาสตร์ วจีกรรม สังฆกรรม จิตรกรรม คหกรรม อุตสาหกรรม วาตภัย อัคคีภัย อุทกภัย โจรภัย ทุพภิกขภัย มโนภาพ จินตภาพ ทุพพลภาพ เสรีภาพ สหภาพ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๐
- 14. หน้า ๑๒ ๕. คาที่ขึ้นต้นด้วยวร หรือ พระ ส่วนมากจะเป็นคาสมาส พระ แผลงมาจาก วร เช่น วรกาย วรชายา วรองค์ วรวิหาร วรดิตถ์ พระบาท พระองค์ พระโอษฐ์ พระนาสิก พระเนตร พระกรรณ พระบัปผาสะ พระหทัย พระนลาภ พระเสโท คาว่า พระ ที่ประสมกับคาภาษาอื่นไม่ใช่คาสมาส เช่น พระอู่ เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + อู่ (ท.) พระเก้าอี้ เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + เก้าอี้ (จ.) พระขนง เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + ขนง (ข.) พระเขนย เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + เขนย (ข.) พระสุหร่าย เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + สุหร่าย (เปอร์. surahi) พระโธรน เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + โธรน (อ. throne) คาสมาสเทียม ดังที่กล่าวมาแล้วว่า องค์ประกอบของคาสมาสจะต้องอยู่ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง ได้แก่ คาบาลี + คาบาลี คาสันสกฤต + คาสันสกฤต คาบาลี + คาสันสกฤต คาสันสกฤต + คาบาลี ในภาษาไทยมีคาประสมและคาซ้อน ซึ่งมีองค์ประกอบส่วนหนึ่งเป็นคายืมที่มาจาก ภาษาบาลีหรือสันสกฤตประสมรวมกับคาไทยหรือคายืมจากภาษาอื่น คาส่วนนี้ไม่ใช่คาสมาส ด้วยมีองค์ประกอบและวิธีการผิดไปจากคาสมาสทั่วไป เรียกคาลักษณะดังกล่าวว่า คาสมาส เทียม ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มคาประสมของไทย ดังตัวอย่างต่อไปนี้ พระอู่ เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + อู่ (ท.) พระเก้าอี้ เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + เก้าอี้ (จ.) พระขนง เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + ขนง (ข.) พระเขนย เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + เขนย (ข.) พระสุหร่าย เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + สุหร่าย (เปอร์. surahi) พระโธรน เกิดจาก พระ (ป.,ส.) + โธรน (อ. throne) คุณค่า เกิดจาก คุณ (ป.,ส.) + ค่า (ท.) ภูมิลาเนา เกิดจาก ภูมิ (ป.,ส.) + ลาเนา (ข.) แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๑
- 15. หน้า ๑๓ เทพเจ้า เกิดจากเทพ (ป.,ส.) + เจ้า (ท.) ผลไม้ เกิดจาก ผล (ป.,ส.) + ไม้ (ท.) พลขับ เกิดจาก พล (ป.,ส.) + ขับ (ท.) พลความ เกิดจาก พล (ป.,ส.) + ความ (ท.) พลเมือง เกิดจาก พล (ป.,ส.) + เมือง (ท.) ราชวัง เกิดจาก ราช (ป.,ส.) + วัง (ท.) ราชสานัก เกิดจาก ราช (ป.,ส.) + สานัก (ข.) ศักดินา เกิดจาก ศักดิ (ป.,ส.) + นา (ท.) สรรพสินค้า เกิดจาก สรรพ (ส.) + สินค้า (ท.) คริสตกาล เกิดจาก คริสต์ (อ.) + กาล (ป.,ส.) ทุนทรัพย์ เกิดจาก ทุน (ท.) + ทรัพย์ (ส.) แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๒
- 16. หน้า ๑๔ แบบฝึกทักษะที่ ๒ การสร้างคาสมาสแบบสมาส คาชี้แจงให้นักเรียนสมาสคาที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. เทว + รูป คาสมาส ................................................ ๒. มหา + โจร คาสมาส ................................................ ๓. คณิต + ศาสตร์ คาสมาส ................................................ ๔. ฆาต + กร คาสมาส ................................................ ๕. มหา + นิกาย คาสมาส ................................................ ๖. ฉัตร + มงคล คาสมาส ................................................ ๗. วุฒิ + สภา คาสมาส ................................................ ๘. ไตร + ลักษณ์ คาสมาส ................................................ ๙. ถาวร + วัตถุ คาสมาส ................................................ ๑๐. โลก + ทรรศน์ คาสมาส ................................................ ๑๑. ปฏิ + กรรม คาสมาส ................................................ ๑๒. อนุ + ชน คาสมาส ................................................ ๑๓. อักษร + วิธี คาสมาส ................................................ ๑๔. อักษร + ศาสตร์ คาสมาส ................................................ ๑๕. กิจ + กรรม คาสมาส ................................................ ๑๖. โบราณ + คดี คาสมาส ................................................ ๑๗. กิตติ + คุณ คาสมาส ................................................ ๑๘. ครุ + ภัณฑ์ คาสมาส ................................................ ๑๙. นคร + รัฐ คาสมาส ................................................ ๒๐. คุณ + ลักษณะ คาสมาส ................................................ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๓
- 17. หน้า ๑๕ แบบฝึกทักษะที่ ๓ การสร้างคาสมาสแบบสมาส คาชี้แจงให้นักเรียนสมาสคาที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. ฌาปนะ + สถาน คาสมาส ................................................ ๒. ศิลปะ + วัฒนธรรม คาสมาส ................................................ ๓. ราชะ + วงศ์ คาสมาส ................................................ ๔. ธุระ + การ คาสมาส ................................................ ๕. ขัตติยะ + นารี คาสมาส ................................................ ๖. พันธะ + สัญญา คาสมาส ................................................ ๗. วาตะ + ภัย คาสมาส ................................................ ๘. ศุภะ + นิมิต คาสมาส ................................................ ๙. สมณะ + พราหมณ์ คาสมาส ................................................ ๑๐. อุตสาหะ + กรรม คาสมาส ................................................ ๑๑. โยธะ + วาธิต คาสมาส ................................................ ๑๒. อักขระ + วิธี คาสมาส ................................................ ๑๓. เนระ + คุณ คาสมาส ................................................ ๑๔. เบญจะ + ศีล คาสมาส ................................................ ๑๕. นามะ + ธรรม คาสมาส ................................................ ๑๖. มหะ + กรรม คาสมาส ................................................ ๑๗. ชีวะ + วิทยา คาสมาส ................................................ ๑๘. มังสะ + วิรัติ คาสมาส ................................................ ๑๙. พละ + ศึกษา คาสมาส ................................................ ๒๐. นาฏะ + ศิลป์ คาสมาส ............................................. ... แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๔
- 18. หน้า ๑๖ แบบฝึกทักษะที่ ๔ การสร้างคาสมาสแบบสมาส คาชี้แจงให้นักเรียนสมาสคาที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. หัตถ์ + กรรม คาสมาส ................................................ ๒. ทัณฑ์ + สถาน คาสมาส ................................................ ๓. ศัลย์ + แพทย์ คาสมาส ................................................ ๔. มนุษย์ + ศาสตร์ คาสมาส ................................................ ๕. สังฆ์ + เภท คาสมาส ................................................ ๖. จันทร์ + คราส คาสมาส ................................................ ๗. จันทร์ + คติ คาสมาส ................................................ ๙. ทันต์ + กรรม คาสมาส ................................................ ๑๐. ทุกข์ + ภาพ คาสมาส ................................................ ๑๑. ทิพย์ + สถาน คาสมาส ................................................ ๑๒. พาณิชย์ + การ คาสมาส ................................................ ๑๓. ทรัพย์ + สิทธิ์ คาสมาส ................................................ ๑๔. มนุษย์ + ชาติ คาสมาส ................................................ ๑๕. แพทย์ + สภา คาสมาส ................................................ ๑๖. ขันฑ์ + สีมา คาสมาส ................................................ ๑๗. สัตว์ + แพทย์ คาสมาส ................................................ ๑๘. เยาว์ + ชน คาสมาส ................................................ ๑๙. สวรรค์ + บุรี คาสมาส ................................................ ๒๐. สุคนธ์ + รส คาสมาส ............................................... . แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๕
- 19. หน้า ๑๗ แบบฝึกทักษะที่ ๕ การอ่านคาสมาส คาชี้แจงให้นักเรียนวงกลมคาอ่านของคาสมาสที่กาหนดให้ต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. มิตรภาพ มิด – ภาพ มิด – ตฺระ – ภาพ ๒. มาตุภูมิ มา – ตุ – พูม มา – ตุ – ภู – มิ ๓. เกียรติคุณ เกียด - ติ - คุณ เกียด - คุณ ๔. จักรวรรดิวัตร จัก – กฺระ – หวัด – วัด จัก – กฺระ – หวัด – ดิ - วัด ๕. นามธรรม นาม – ทา นาม – มะ – ทา ๖. โลกนาถ โลก – นาด โลก – กะ – นาด ๗. ศัลยแพทย์ สัน – ละ – ยะ – แพด สัน – แพด ๘. ศิลปกรรม สิน – กา สิน – ละ – ปะ – กา ๙. ตรีโกณมิติ ตฺรี – โก – นะ – มิ – ติ ตฺรี – โกน – มิ – ติ ๑๐. เทพนิยาย เท – พะ – นิ – ยาย เทบ – นิ – ยาย แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๖
- 20. หน้า ๑๘ คาสมาสแบบสนธิ คาสมาสแบบสนธิ คือวิธีการนาคาตั้งแต่สองคาขึ้นไป มาเชื่อมติดต่อกันให้ท้าย เสียงของคาหน้ากับต้นเสียงของคาหลังมีเสียงกลมกลืนกัน กลายเป็นคาใหม่ขึ้นมา เพื่อให้เกิด ความไพเราะสละสลวยของคา และเป็นประโยชน์ในการนาไปใช้แต่งคาประพันธ์ การสนธิคา เป็นลักษณะสาคัญของภาษาบาลีและสันสกฤต เพราะเป็นคามากพยางค์ ออกเสียงจังหวะเร็ว ต้องอาศัยการสนธิเข้าช่วย เพื่อออกเสียงของคานั้นสั้นลง (ละเอียด, ๒๕๓๗) วิธีการสนธิคาในภาษาบาลีและสันสกฤตมี ๓ วิธี คือ สระสนธิ คือ การเชื่อมคาโดยที่ท้ายคาหน้าและต้นคาหลังเป็นสระ ตัวอย่างการสมาสแบบสระสนธิ โภชนา + อาคาร พยัญชนะสนธิ คือ การเชื่อมคาเมื่อท้ายคาหน้าและต้นคาหลังเป็นพยัญชนะ ตัวอย่างการสมาสแบบพยัญชนะสนธิ รหัส + ฐาน ท้ายคาหน้า ต้นคาหลัง คาหน้า คาหลัง ท้ายคาหน้า ต้นคาหลัง คาหน้า คาหลัง แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๗
- 21. หน้า ๑๙ นฤคหิตสนธิ หรือนิคหิตสนธิ คือ การเชื่อมคาเมื่อคาหน้าเป็นนฤคหิต ตัวอย่างนฤคหิตสนธิ ส + สรรค์ ๑. สระสนธิ คือ การเชื่อมคาโดยที่ท้ายคาหน้าและต้นคาหลังเป็นสระ มี ๓ แบบ ดังนี้ ก. ลบสระท้ายของคาหน้าใช้สระหน้าของคาหลัง วชิระ + อาวุธ = วชิราวุธ นระ + อินทร์ = นรินทร์ นิล + อุบล = นิลุบล อน + เอก = อเนก พุทธ + ไอศวรรย์ = พุทไธสวรรค์ พุทธ + โอวาท = พุทโธวาท ภูมี + อินทร์ = ภูมินทร์ คาหน้า คาหลัง หมายเหตุ คาที่ไม่มีสระท้ายปรากฏอยู่ในคา เช่น คาว่า นิล ให้ถือว่าสระท้ายเป็นสระอะ เช่นเดียวกับคาว่า นิละ อน อนะ เบญจ เบญจะ ราช ราชะ อธิราช อะธิราช แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๘
- 22. หน้า ๒๐ ข. ลบสระท้ายของคาหน้าใช้สระหน้าของคาหลังโดยเปลี่ยนสระหน้าของ คาหลังเป็นสระดังต่อไปนี้ สระอะ เปลี่ยนเป็น สระอา สระอิ เปลี่ยนเป็น สระเอ สระอุ เปลี่ยนเป็น สระอู หรือ สระโอ ราช + อธิราช = ราชาธิราช จุฬ + อลงกรณ์ = จุฬาลงกรณ์ ราช + อุปถัมภ์ = ราชูปถัมภ์ สุข + อุทัย = สุโขทัย นร + อินทร์ = นเรนทร์ คช + อินทร์ = คเชนทร์ ค. เปลี่ยนสระท้ายของคาหน้า เป็นสระดังต่อไปนี้ สระอิและสระอี เปลี่ยนเป็น ย สระอุและสระอู เปลี่ยนเป็น ว แล้วใช้สระหน้าของคาหลัง จะเปลี่ยนรูปสระหน้าของคาหลังแบบข้อ ข ก็ได้ ถ้าไม่ เปลี่ยนให้ใช้หลักข้อ ก มติ + อธิบาย มตย + อธิบาย มตยาธิบาย กิติ + อากร กิตย + อากร กิตยากร สินธุ + อานนท์ สินธว + อานนท์ สินธวานนท์ ธนู + อาคม ธนว + อาคม ธันวาคม แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๑๙
- 23. หน้า ๒๑ แบบฝึกทักษะที่ ๖ คาสมาสแบบสนธิ(สระสนธิแบบ ก) คาชี้แจง ให้นักเรียนสนธิคาต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. โภชน + อาคาร สนธิเป็น ................................................ ๒. ชล + อาลัย สนธิเป็น ................................................ ๓. ปิย + โอรส สนธิเป็น ................................................ ๔. มหา + โอฬาร สนธิเป็น ................................................ ๕. มหา + อัศจรรย์ สนธิเป็น ................................................ ๖. โพธา + อาราม สนธิเป็น ................................................ ๗. อน + เอก สนธิเป็น ................................................ ๘. มุนี + อินทร์ สนธิเป็น ................................................ ๙. ไพรี + อินทร์ สนธิเป็น ................................................ ๑๐. วิทยา + อาคม สนธิเป็น ................................................ ๑๑. พันธนะ + อาการ สนธิเป็น ................................................ ๑๒. วชิระ + อาวุธ สนธิเป็น ................................................ ๑๓. อน + อาคต สนธิเป็น ................................................ ๑๔. มัคคะ + อุเทศก์ สนธิเป็น ................................................ ๑๕. ธน + อาคาร สนธิเป็น ................................................ ๑๖. คณะ + อาจารย์ สนธิเป็น ................................................ ๑๗. มหา + อรรณพ สนธิเป็น ................................................ ๑๘. สวรรค์ + อาลัย สนธิเป็น ................................................ ๑๙. ขีปณ + อาวุธ สนธิเป็น ................................................ ๒๐. กรกฏ + อาคม สนธิเป็น ................................................ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๐
- 24. หน้า ๒๒ แบบฝึกทักษะที่ ๗ คาสมาสแบบสนธิ(สระสนธิแบบ ข) คาชี้แจง ให้นักเรียนสนธิคาต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. จุฬ + อลงกรณ์ สนธิเป็น ................................................ ๒. สต + องค์ สนธิเป็น ................................................ ๓. ดุริย + องค์ สนธิเป็น ................................................ ๔. บรรณา + อธิการ สนธิเป็น ................................................ ๕. บุญญา + อธิการ สนธิเป็น ................................................ ๖. ปรม + อณู สนธิเป็น ................................................ ๗. ประธาน + อธิบดี สนธิเป็น ................................................ ๘. พจนา + อนุกรม สนธิเป็น ................................................ ๙. นร + อิศวร สนธิเป็น ................................................ ๑๐. พิฆณ + อิศวร สนธิเป็น ................................................ ๑๑. ปรม + อินทร์ สนธิเป็น ................................................ ๑๒. นคร + อิศ สนธิเป็น ................................................ ๑๓. มหา + อิสี สนธิเป็น ................................................ ๑๕. คช + อินทร์ สนธิเป็น ................................................ ๑๖. กุศล + อุบาย สนธิเป็น ................................................ ๑๗. ชล + อุทร สนธิเป็น ................................................ ๑๘. สุข + อุทัย สนธิเป็น ................................................ ๑๙. มหา + อุฬาร สนธิเป็น ................................................ ๒๐. วร + อุดม สนธิเป็น ............................................... . แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๑
- 25. หน้า ๒๓ แบบฝึกทักษะที่ ๘ คาสมาสแบบสนธิ(สระสนธิแบบ ค) คาชี้แจง ให้นักเรียนสนธิคาต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. มติ + อธิบาย เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๒. กิติ + อากร เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๓. สติ + อารมณ์ เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๔. อัธิ + อาศัย เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๕. สามัคคี + อาจารย์ เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๖. จักขุ + อาพาธ เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๗. ภิกขุ + อาพาธ เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๘. สินธุ + อานนท์ เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๙. สุ + อก เปลี่ยนสระ ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๑๐. สุ + อกขาโต เปลี่ยนสระ ...................... + ... ................... สนธิเป็น ................................................ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๒
- 26. หน้า ๒๔ ๒. พยัญชนะสนธิคือ การเชื่อมคาเมื่อท้ายคาหน้าและต้นคาหลังเป็นพยัญชนะ เปลี่ยน ส เป็น สระโอ หรือ ร เช่น ทุส + พล = ทุรพล นิส + ทุกข์ = นิรทุกข์ นิส + ภัย = นิรภัย นิส + โศก = นิรโศก ทุส + ชน = ทุรชน ทุส + อาจารย์ = ทุราจารย์ รหัส + ฐาน = รโหฐาน มนส + มัย = มโนมัย มนส + ภาพ = มโนภาพ ถ้าพยัญชนะหน้า ส ประสมกับสระอุ หรือ สระอิ จะเปลี่ยน ส เป็น ร ส ตัวอย่าง ทส เปลี่ยนเป็น ทร ิ ส ตัวอย่าง นิส เปลี่ยนเป็น นิร ถ้าพยัญชนะหน้า ส ประสมกับสระอะลดรูป จะเปลี่ยน ส เป็น สระโอ ส ตัวอย่าง มนส เปลี่ยนเป็น มโน แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๓
- 27. หน้า ๒๕ แบบฝึกทักษะที่ ๙ คาสมาสแบบสนธิ(พยัญชนะสนธิ) คาชี้แจง ให้นักเรียนสนธิคาต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ๑. ทุส + พล เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๒. นิส + ทุกข์ เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๓. นิส + เทศ เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๔. นิส + ภัย เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๕. ทุส + ยศ เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๖. มนส + ธรรม เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๗. ยสส + ธร เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๘. สรส + ชิน เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๙. รหส + ฐาน เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ................................................ ๑๐. มนส + ภาพ เปลี่ยน ส ...................... + ...................... สนธิเป็น ............................................... แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๔
- 28. หน้า ๒๖ ๓. นฤคหิตสนธิหรือ นิคหิตสนธิ คือ การเชื่อมคาเมื่อคาหน้าเป็นนฤคหิต สนธิกับสระให้แปลงนฤคหิต เป็น “ม” ส + อาคม = สมาคม ส + อุทัย = สมุทัย ส + โอสร = สโมสร ส + อาทาน = สมาทาน สนธิกับพยัญชนะวรรคให้แปลงนฤคหิตเป็นพยัญชนะตัวสุดท้ายของวรรคนั้น ส + ผัส = สัมผัส ส + ตาษ = สันตาษ ส + จร = สัญจร สัญจร ส + ฐาน = สัณฐาน ส + ญาณ = สัญญาณ ส + ภาระ = สัมภาระ ส + คีต = สังคีต สนธิกับพยัญชนะเศษวรรค ให้แปลงนฤคหิตเป็น “ง” ส + สรรค์ = สังสรรค์ ส + หรณ์ = สังหรณ์ ส + วร = สังวร ส + เวช = สังเวช แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๕
- 29. หน้า ๒๗ แบบฝึกทักษะที่ ๑๐ พยัญชนะวรรคและเศษวรรค คาชี้แจงให้นักเรียนเติมพยัญชนะวรรคบาลี สันสกฤตให้ถูกต้อง วรรค แถว แถวที่ ๑ แถวที่ ๒ แถวที่ ๓ แถวที่ ๔ แถวที่ ๕ วรรค กะ วรรค จะ วรรค ฏะ วรรค ตะ วรรค ปะ เศษวรรค แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๖
- 30. หน้า ๒๘ แบบฝึกทักษะที่ ๑๑ คาสมาสแบบสนธิ(นฤคหิตสนธิ) คาชี้แจง ให้นักเรียนสนธิคาต่อไปนี้ให้ถูกต้องแล้วระบายสีทับตัวเลือกว่าเป็นนฤคหิตแบบใด ๑. ส + อาทาน สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๒. ส + เกต สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๓. ส + อาส สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๔. ส + อาบัติ สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๕. ส + โยค สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๖. ส + ญา สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๗ ส + โอรส สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๘. ส + วาส สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๙. ส + ฐาน สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า........................................................ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๗
- 31. หน้า ๒๙ ๑๐. ส+ พุทธ สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๑๑. ส + หาร สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๑๒. ส + สรรค์ สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๑๓. ส + อาธิ สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๑๔. ส + ธาน สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... ๑๕. ส + เวชนีย์ สนธิกับสระ สนธิกับพยัญชนะวรรค สนธิกับเศษวรรค เปลี่ยนนฤคหิตเป็น............สนธิได้คาว่า......................................................... แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๘
- 32. หน้า ๓๐ แบบฝึกทักษะที่ ๑๒ สมาสคาทาให้ถูก คาชี้แจงให้นักเรียนสร้างคาสมาสต่อไปนี้ด้วยวิธีการสมาสหรือสนธิให้ถูกต้อง ๑. พุทธ + อานุภาพ คาสมาส ................................................ ๒. มหา + อรรณพ คาสมาส ................................................ ๓. เทศะ + อภิบาล คาสมาส ................................................ ๔. ภัณฑ + อาคาร คาสมาส ................................................ ๕. มหา + อัศจรรย์ คาสมาส ................................................ ๖. วิทยา + อาคม คาสมาส ................................................ ๗. พันธนะ + อาการ คาสมาส ................................................ ๘. รัฏฐะ + อภิบาล คาสมาส ................................................ ๙. วชิระ + อาวุธ คาสมาส ................................................ ๑๐. ปริยะ + อนุช คาสมาส ................................................ ๑๑. ราช + โอวาท คาสมาส ................................................ ๑๒. โลกะ + อธิบดี คาสมาส ................................................ ๑๓. โลกา + อธิปไตย คาสมาส ................................................ ๑๔. วัตถุ + อาภรณ์ คาสมาส ................................................ ๑๕. นาค + อินทร์ คาสมาส ................................................ ๑๖. มหา + อินทร์ คาสมาส ................................................ ๑๗. ราม + อิศวร คาสมาส ................................................ ๑๘. มหา + อิทธิ คาสมาส ................................................ ๑๙. ปรม + อินทร์ คาสมาส ................................................ ๒๐. รัชชะ + อุปการ คาสมาส ............................................... . แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๒๙
- 33. หน้า ๓๑ แบบฝึกทักษะที่ ๑๓ สมาสคาทาให้ถูก คาชี้แจงให้นักเรียนสร้างคาสมาสต่อไปนี้ด้วยวิธีการสมาสหรือสนธิให้ถูกต้อง ๑. มัคคะ + อุเทศก์ คาสมาส ................................................ ๒. ราช + อุปถัมภ์ คาสมาส ................................................ ๓. ชล + อุทร คาสมาส ................................................ ๔. ราช + อุปโภค คาสมาส ................................................ ๕. มหา + โอสถ คาสมาส ................................................ ๖. พุทธ + โอวาท คาสมาส ................................................ ๗. อน + เอก คาสมาส ................................................ ๘. มหา + โอฬาร คาสมาส ................................................ ๙. ไพร + อินทร์ คาสมาส ................................................ ๑๐. รหส + ฐาน คาสมาส ................................................ ๑๑. มนส + ภาพ คาสมาส ................................................ ๑๒. ทุส + ชน คาสมาส ................................................ ๑๓. ส + อุทัย คาสมาส ................................................ ๑๔. ส + อาคม คาสมาส ................................................ ๑๕. ส + อาจาร คาสมาส ................................................ ๑๖. ส + โอสร คาสมาส ................................................ ๑๗. ส + ขาร คาสมาส ................................................ ๑๘. ส + คม คาสมาส ................................................ ๑๙. ส + จร คาสมาส ................................................ ๒๐. ส + ผัส คาสมาส ................................................ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๐
- 34. หน้า ๓๒ แบบฝึกทักษะที่ ๑๔ ตามหาร่างแยก คาชี้แจงให้นักเรียนจับคู่คาสมาสกับกับตัวเลือกที่กาหนดให้ให้ถูกต้อง ๑. คณาจารย์ ส + ธิ ๒. อัคโยภาส พุทธ + พจน์ ๓. ฆาตกร มหา + กาพย์ ๔. พระเศียร ผลิต + ภัณฑ์ ๕. สนธิ ฆาต + กร ๖. สมมุติ ชน + อุปถัมภ์ ๗. กรรมกร ชน + บท ๘. สมาส ส + วาส ๙. สังขาร เทว + อาลัย ๑๐. สันดาร กัมป + นาท ๑๑. มหากาพย์ ส + มุติ ๑๒. รามเกียรติ์ พระ + เศียร ๑๓. พุทธพจน์ รหส + ฐาน ๑๔. เทวาลัย ส + อาส ๑๕. สังวาส ส + ดาร ๑๖. รโหฐาน อัคคี + โอภาส ๑๗. ชนบท ส + ขาร ๑๘. กัมปนาท ราม + เกียรติ์ ๑๙. ชนูปถัมภ์ คณะ + อาจารย์ ๒๐. ผลิตภัณฑ์ กรรม + กร แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๑
- 35. หน้า ๓๓ แบบทดสอบหลังเรียน เรื่องการสร้างคาสมาส คาชี้แจง ๑. แบบทดสอบฉบับนี้เป็นแบบปรนัยชนิดเลือกตอบ4 ตัวเลือก จานวน ๓0 ข้อ ๓0 คะแนน 2. ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวแล้วทาเครื่องหมาย ลงใน กระดาษคาตอบ 3. เวลาที่ใช้ในการทาแบบทดสอบ ๔๕ นาที ๑. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง ก. การประสมคาไทยกับคาภาษาบาลีหรือคาภาษาสันสกฤตไม่ถือเป็นคาสมาส ข. สมาส คือการสร้างคาระหว่างคาภาษาบาลีและคาภาษาสันสกฤต ค. การสมาสคามี ๒ วิธีคือ แบบสมาสและแบบสนธิ ง. คาสมาสกับคาประสมคือคาชนิดเดียวกัน ๒. ใครคือผู้ใช้ประโยชน์จากคาสมาส ก. สมใจอ่านและเขียนคาไทยไม่ถูกต้องเนื่องจากไม่รู้หลักเกณฑ์ของการสร้างคาสมาส ข. สมศรีสร้างคาสมาสจากคาภาษาไทยกับคาภาษาบาลี ค. สมศักดิ์อ่านบทสวดมนต์จากตัวอักษรภาษาบาลีสันสกฤตทุกวัน ง. สมชายตั้งชื่อให้ลูกว่า “นพรัตน์” ๓. คาจากภาษาใดไม่สามารถสร้างคาสมาสได้ ก. ภาษาสันสกฤตกับภาษาสันสกฤต ข. ภาษาบาลีกับภาษาสันสกฤต ค. ภาษาสันสกฤตกับภาษาไทย ง. ภาษาบาลีกับภาษาบาลี ๔. ข้อใดไม่ใช่คาสมาสทั้งหมด ก. นามธรรม พลความ ราชโองการ ข. สุรศักดิ์ พระเศียร ทรัพย์สิน ค. พลวัตร จิตรกร มหัศจรรย์ ง. ราชวัง ผลไม้ นพเก้า แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๓
- 36. หน้า ๓๔ ๕. ข้อใดอ่านคาสมาสได้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ ก.คณิตศาสตร์ อ่านว่า คะ – นิด – ตะ – สาด ข. ประวัติศาสตร์ อ่านว่า ปฺระ – หวัด – สาด ค. อักษรศาสตร์ อ่านว่า อัก – สอน – สาด ง. ศิลปศึกษา อ่านว่า สิน – สึก – สา ๖. ข้อใดเป็นคาสมาสทุกคา ก. อัยการ ฤดูกาล มัจจุราช อุดมคติ ข. ภูมิศาสตร์ ภูมิประเทศ ภูมิภาค ภูมิลาเนา ค. ฆาตกรรม ประถมศึกษา นายกสมาคม วาตภัย ง. โบราณสถาน ประวัติชีวิต สิทธิบัตร สมุทรสาคร ๗. ข้อใดแยกคาสมาสแบบสนธิไม่ถูกต้อง ก. อัคโยภาส = อัคคี + โยภาส ข. โลหิตาคาร = โลหิต + อาคาร ค. สินธวานนท์ = สินธุ + อานนท์ ง. สามัคยาจารย์ = สามัคคี + อาจารย์ ๘. ข้อใดเป็นคาสมาสแบบสนธิ ก. อรรถคดี ข. จตุรงค์ ค. คชินทร์ ง. อดิศร ๙. ข้อใดเป็นคาสมาสแบบสนธิ ก. กลเม็ด ข. วาตภัย ค. เทพเจ้า ง. อรุโณทัย ๑๐.คาว่า “มเหสี” แยกสนธิได้อย่างไร ก. มหิ+อิสี ข. มเห+เอสี ค. มหา+อิสี ง. มเห+เอสี แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๓
- 37. หน้า ๓๕ ๑๑. ข้อใดแยกคาสมาสแบบสนธิได้ไม่ถูกต้อง ก.สุโขทัย = สุข + อุทัย ข. ธนาคาร = ธนา + คาร ค. เทวาลัย = เทวา + อาลัย ง. คณาจารย์ = คณะ + อาจารย์ ๑๒. คาในข้อใดเกิดจากการสมาสคาโดยที่ท้ายคาหน้ามีเครื่องหมายทัณฑฆาต ก. จันทรคติ ข. จักรยาน ค. จักษุแพทย์ ง. สัจจอธิฐาน ๑๓. คาว่า "พระ" พระในข้อใดไม่ใช่การสร้างคาแบบสมาส ก. พระอู่ ข. พระกร ค. พระบิดา ง. พระนาภี ๑๔. ข้อใดกล่าวถึงการสมาสแบบสนธิได้ถูกต้อง ก. สมาสมีสนธิไม่มีการเปลี่ยนแปลงพยางค์ระหว่างคา ข. คาสมาสมีสนธิเป็นคาที่มาจากภาษาบาลี - สันสกฤต ค. สมาสมีสนธิมีการเปลี่ยนแปลงพยางค์ระหว่างคา ง. สมาสมีสนธิเป็นการนาคามาต่อกันเท่านั้น ๑๕. ข้อใดเป็นการสร้างคาสมาสแบบสนธิ ก. ศึกษาภัณฑ์ วิทยาจารย์ ข. ศึกษาธิการ มัจจุราช ค. สตางค์ โภชนาหาร ง. ปัญญาชน วิทยากร ๑๖. คาว่า “วัฒนธรรม” คือคาสมาสกัน ก. วัฒน์ + ธรรม ข. วัฒน + ธรรม ค. วัฒน + อธรรม ง. วัฒ + นธรรม แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๔
- 38. หน้า ๓๖ ๑๗. ข้อใดจัดเป็นคาสมาสแบบสนธิ ก.มหรรณพ ข. วิทยาลัย ค. ธันวาคม ง. ถูกทุกข้อ ๑๘. ข้อใดจัดเป็นคาสมาสที่มีพยัญชนะสนธิ ก. มัคคุเทศก์ ข. พุทธานุภาพ ค. มหรรณพ ง. ทุรชน ๑๙. ข้อใดจัดว่าไม่ใช่คาสมาสที่มีนฤคหิตสนธิ ก. สมุทัย ข. สังขาร ค. สังหาร ง. สุขสรรค์ ๒๐. ข้อใดกล่าวถูกต้อง ก. พุทธศาสนา เป็นคาสมาสแบบสนธิ ข. ไตรภูมิ เป็นคาสมาสแบบสมาส ค. สตางค์ เป็นคาสมาสแบบสมาส ง. ธนบัตร เป็นคาสมาสแบบสมาส ๒๑.ข้อใดมีคาสมาสแบบสนธิ 3 คา ก. สุรเทพ พลานามัย นรชน ทวีลาภ เมตตาธรรม ข. กุศโลบาย สารธรรม อุปราช สุขาวดี พัสตราภรณ์ ค. สมาคม ศิลปากร วัฏฏจักร พุทธานุภาพ ประชาธิปไตย ง. อินทราธิบดี ประยูรญาติ ปัจจามิตร สุคนธมาลย์ บรรณานุกรม ๒๒. ข้อใดไม่มีคาสมาส ก. โรงพิมพ์คุรุสภารับพิมพ์หนังสือสาระการเรียนรู้ทุกกลุ่ม ข. สะพานลอยข้ามถนนสูงมากจนประชาชนไม่อยากใช้ ค. วิชาดาราศาสตร์เป็นวิชาที่น่าสนใจและน่าศึกษา ง. คณะโบราณคดีรับนักศึกษาในแต่ละปีไม่มากนัก แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๕
- 39. หน้า ๓๗ ๒๓. ข้อใดมีคาสมาสมากที่สุด ก.เงาะเป็นคนดีมีคุณธรรม นอกจากกตัญญูต่อบุพการีแล้วยังทาสังฆทานและบริจาค ทรัพย์แก่คนยากไร้เป็นประจา ข. ถ้าเธอจะเรียนแพทยศาสตร์ วิชาคณิตศาสตร์ เคมี ฟิสิกส์ และชีววิทยาเป็นสิ่ง สาคัญที่จะละเลยไม่ได้ ค. ระยะนี้เกิดอุบัติเหตุบ่อยครั้ง เพื่อสวัสดิภาพของนักเรียน จึงควรเลื่อนการไปทัศน ศึกษาที่เพชรบุรี ง. การอ่านวรรณคดีเป็นกิจกรรมหนึ่งที่จะช่วยให้เธอเข้าใจประวัติศาสตร์ได้ดีขึ้น ๒๔. คาในข้อใดมีโครงสร้างเหมือนกับคา สมาสแต่ไม่ใช่คาสมาส ก. พลเมือง ข. กายกรรม ค. สันติภาพ ง. ธุรกิจ ๒5 ข้อใดมีลักษณะเหมือนคา ว่า “ราโชวาท” ก. วัฒนธรรม พลศึกษา ภารกิจ ข. ธุรการ พุทธคุณ อักษรศาสตร์ ค. ครุภัณฑ์ สุนทรทาน สัณหจุฑา ง. ธนาลัย มโหฬาร สุโขทัย ๒๖. ข้อใดเป็นคาสมาสซึ่งไม่มีการสนธิ ก. สุขาภิบาล ราโชบาย ภูมินทร์ เทศาภิบาล ข. ราชาธิปไตย กาญจนาภรณ์ มหานิสงส์ มหรรณพ ค. มหัศจรรย์ นรินทร์ มเหสี คเชนทร์ ง. ศิลปวิทยา พลโลก มนุษยธรรม จันทรคติ ๒๗. “การดูโทรทัศน์มากเกินไป อาจเป็นผลเสียต่อสุขภาพ โดยเฉพาะสายตา ช่วงดรุณวัยมี กิจกรรมมากมายที่นักเรียนควรทาในแต่ละวัน เช่น อ่านหนังสือ ไปเที่ยวชมแหล่งเรียนรู้ ต่าง ๆ” จากข้อความข้างต้นมีคาสมาสทั้งหมดกี่คา อะไรบ้าง ก. ๔ คา คือ โทรทัศน์ ผลเสีย สุขภาพ กิจกรรม ข. ๔ คา คือ โทรทัศน์ สุขภาพ ดรุณวัย กิจกรรม ค. ๓ คา คือ การดู โทรทัศน์ สุขภาพ ง. ๓ คา คือ โทรทัศน์ สุขภาพ อ่านหนังสือ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๖
- 40. หน้า ๓๘ ๒๘. “นักศึกษาวิชาประวัติศาสตร์และโบราณคดีไปศึกษาร่องรอยอารยธรรมโบราณที่วัดร้างใน จังหวัดกาญจนบุรีพบพระพุทธรูปทองคา ซึ่งเป็นปูชนียวัตถุสาคัญของชาวไทยในสมัยอยุธยา” จากข้อความข้างต้น คาที่ขีดเส้นใต้ข้อใดไม่ใช่คาสมาส ก. นักศึกษา ชาวไทย ข. โบราณคดี อารยธรรม ค. กาญจนบุรี ประวัติศาสตร์ ง. พระพุทธรูป ปูชนียวัตถุ ๒๙. “เธอเป็นปิยมิตรแท้และเป็นกุลสตรีผู้เพียบพร้อม มีมารยาทตามวัฒนธรรมไทย ไม่ทาผิด ศีลธรรมอันดีงาม มีจิตใจเอื้อเฟื้อเปี่ยมด้วยคุณธรรมเหมือนนางเอกในวรรณคดีไทยไม่มีผิด” จากข้อความข้างต้นมีคาสมาสกี่คา ก. ๒ คา ข. ๔ คา ค. ๖ คา ง. ๘ คา ๓๐. “ไม่ว่าจะเป็นดาราศาสตร์ หรืออุตุนิยมวิทยาก็เป็นวิชาในอุดมคติที่ฉันมีความใฝุฝันจะ เรียนทั้งนั้น แต่พ่อที่เป็นอัยการต้องการให้เรียนกฎหมายส่วนแม่ที่เป็นวิศวกรก็ต้องการให้เรียน ภาษาอังกฤษ” จากข้อความข้างต้น คาที่ขีดเส้นใต้ข้อใดไม่ใช่คาสมาส ก. อุตุนิยมวิทยา ข. ดาราศาสตร์ ค. ภาษาอังกฤษ ง. อุดมคติ แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๗
- 41. หน้า ๓๙ กระทรวงศึกษาธิการ. ๒๕๕๗.วิวิธภาษา. พิมพ์ครั้งที่ ๕. กรุงเทพฯ: สกสค. ชะเอม แก้วคล้าย. ๒๕๕๕. ลักษณะการใช้ศัพท์บาลีสันสกฤตในภาษาไทย. บริษัท สหธรรมิก จากัด. ปรีชา ทิชินพงศ์. ๒๕๓๔. บาลี – สันสกฤตที่เกี่ยวกับภาษาไทย. กรุงเทพฯ: โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้าส์. ละเอียด วิสุทธิแพทย์. ๒๕๓๗. ภาษาบาลีสันสกฤตในภาษาไทย. สหวิทยาลัยพุทธชินราช. วลัยา ช้างขวัญยืน และคณะ. ๒๕๕๕. บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: สถาบันภาษาไทย สานักคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. เสนอ จันทร์เจริญ. ๒๕๔๒. ภาษาบาลีและสันสกฤตสาหรับครูภาษาไทย. ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ สถาบันราชภัฏสกลนคร. แบบฝึกเสริมทักษะภาษาไทย เรื่องการสร้างคาสมาส ๓๘