Management15 16

1. Зөрөлдөөний удирдлага

2. Аливаа байгууллага зөрөлдөөнгүй байх
тохиолдол бараг байдаггүй.
Хүмүүс зөрөлдөөнийг дайсагнал,
түрэмгийлэл, ноцтой хэрүүл маргаантай
холбож ойлгох нь түгээмэл. Тиймээс
байгууллага дотор зөрөлдөөнгүй
байлгахыг зорьдог.
CONFLICT - зөрөлдөөн

3. “Тодорхой хүн болон бүлгийн 2 ба
түүнээс дээш талуудын хооронд бий
болсон үл нийцлийг зөрөлдөөн гэнэ”
М.Х.Мескон

4. Ерөнхийдөө сөргөлдөж буй талууд тус
тусын үзэл бодол, зорилгыг хамгаалж,
эсрэг талдаа саад учруулахын тулд
бүхнийг хийдэг.
Зарим судлаачид зөрөлдөөнийг
байгууллагын үйл ажиллагаа ба
удирдлагын чадвар муу байгаагийн
илэрхийлэл гэж үздэг. У.Р.Скотт

5. Орчин үеийн менежментийн ухаанд
зөрөлдөөн нь байгууллагад байж болох
зүйл төдийгүй түүний хөгжилд ч ач
холбогдолтой зүйл гэж үзэж байна.
Хэдийгээр зөрөлдөөн нь дандаа эерэг
үр нөлөөтэй байдаггүй ч дийлэнхдээ өөр
өөр санаа бодлыг илрүүлж, нэмэлт
мэдээлэл олж авах боломж өгдөг.

6. Янз бүрийн төлөвлөгөө, стратеги,
төсөл, хөтөлбөр боловсруулахын өмнө
зөрөлдөөн бүхий олон санаа гардаг нь
туйлын ач холбогдолтой. Project
Байгууллагын үйл ажиллагааны үр
ашигт сайнаар нөлөөлж байгаа
зөрөлдөөнийг эерэг гэж үздэг.

7. Зөрөлдөөний шалтгаан
- Нөөцийн хомс байдал
- Зорилтуудын сул харилцан хамаарал
- Зорилго дахь ялгаа
- Төсөөлөл болон үнэлэмжийн ялгаа
- Амьдралын туршлагын ба зан үйлийн ялгаа
- Харилцааны сул хамаарал

8. Байгууллагын нэгж хэсэг бүр өөрийн
зорилгоо бие даан тодорхойлсноор
зөрөлдөөн гарч ирдэг. Мөн
байгууллагынхаа ерөнхий зорилгоос
өөрийн салбар нэгж хэсгийн зорилтыг
чухалчилснаар зөрөлдөөн үүсдэг.

9. Ямар нэг нөхцөл байдлын талаарх
төсөөлөл нь тодорхой зорилгод хүрэх
хүсэл эрмэлзлээс шалтгаалдаг. Гэтэл
хүмүүс нөхцөл байдлыг бодитой үнэлэхийн
оронд өөрийнхөө болон бүлгийн
хэрэгцээнд нийцэх үзэл бодлыг шүүрэн
авдаг.
Үнэлэмжийн талаарх ялгаа нь ихэнх
зөрөлдөөний шалтгаан болдог.

10. Ажиллагсад хувийн зан араншин, үйл
явдал, ажилд хандах байдал, тогтсон зуршил
зэргээрээ ялгаатай байдаг учраас тэдний
хооронд зөрөлдөөн үүсдэг. Тухайлбал хахир,
атаархуу, нэр төр хөөцөлдөгч гэх мэт.
Ааш араншин, түвэгтэй хүмүүс ихэд
захирангуй, хэвшмэл, өөрийнхөө нэр төрийг ч
боддоггүй зөрөлдөөн үүсгэж байдаг.

11. Амьдралын туршлага, боловсрол,
ажилласан хугацаа, нас ба нийгмийн
байдал дах ялгаа нь салбар, нэгж
хэсгүүдийн хоорондын харилцан
ойлголцол, хамтач ажиллагааг
сулруулдаг нь судалгаагаар
тогтоогджээ.

12. Харилцааны сул хөгжил нь
мэдээллийн системийн хөгжил муу
байгаагаас ихээхэн шалтгаалдаг.
Local Area Network - LAN

13. Зөрөлдөөний хэв маяг
• Хувь хүний дотоод зөрөлдөөн
• Хүмүүс хоорондын зөрөлдөөн
• Хувь хүн ба бүлгийн хоорондын
зөрөлдөөн
• Бүлэг хоорондын зөрөлдөөн

14. Хувь хүний зөрөлдөөн нь гол төлөв
өөрөөс нь шалтгаалахгүйгээр үүсч байдаг.
Дийлэнх нь ажил үүргийн зөрөлдөөнөөр
илэрдэг. Мөн удирдлагын нэгдмэл байдал
алдагдсанаас энэ зөрөлдөөн үүсдэг.
Хувь хүний үнэт зүйл ба байгууллагын
шаардлага нийцэхгүй бол хувь хүний
зөрөлдөөн үүсдэг.

15. Хувь хүний зөрөлдөөн үүссэнээр
тухайн хүн ажилдаа сэтгэл дундуур
байх, өөртөө болон байгууллагадаа
итгэл алдрах, сэтгэл санааны хямралд
хүргэх ч үе байна.

16. Хүмүүсийн хувьд үзэл бодол,
зорилгын ялгаа их байдаг. Эрх мэдлийн
төлөө болон ур чадварын ялгаанаас
хамааран хувь хүмүүсийн хооронд
зөрөлдөөн үүсч байдаг.

17. Бүлгийн барьж буй байр сууринаас
өөр байр суурьтай хувь хүн нь бүлэг ба
хувь хоорондын зөрөлдөөнийг үүсгэдэг.
Ялгаатай чиг үүрэг бүхий бүлгүүдийн
хооронд зөрөлдөөн үүсч байдаг.

18. Зөрөлдөөний эерэг үр дагавар
• Шинэ санаа, санаачилга нэмэгддэг
• Хамтран ажиллах арга хэлбэр өсдөг
• Удирдлагыг аялдан дагалдах байдал
багасна

19. Зөрөлдөөний сөрөг үр дагавар
- ажилчдын хооронд таагүй уур амьсгал
үүсэх
- Боловсон хүчний тогтворгүй байдал
үүсэх
- Хамтын ажиллагаа, харилцан ойлголцол
сулрах
- Өөрийнхөө зорилгыг зөв, бусдынхыг
буруу хэмээн төсөөлөх

20. - Нөгөө талаа дайсан мэт үнэлэх
- өөрийнхөө байр суурийг хэт барьж,
бусадтай хэт өрсөлдөх
- Асуудлыг бодитойгоор шийдвэрлэхийн
оронд зөрөлдөөнд “ялалт” байгуулахыг
урьтал болгох

21. Зөрөлдөөнийг шийдвэрлэх аргууд
• Эвлэрүүлэлт
• Зөөлрүүлэлт
• Дайжилт
• Тулгалт
• Асуудал шийдэлт

22. Зөрөлдөөнийг шийдэх аргууд
• Асуудлаа шийдвэрийн бус зорилгын
үүднээс тодорхойлох
• 2 талын аль нь ч хүлээн авахуйцаар
шийдвэрээ тодорхойлох
• Анхаарлаа нөгөө талын хувийн чанарт
бус, харин асуудалдаа төвлөрүүлэх

23. Зөрөлдөөнийг шийдэх аргууд
• Харилцан нөлөөлөx ба мэдээлэл
солилцоогоо нэмэгдүүлж, итгэлцлийн уур
амьсгалыг бүрэлдүүлэх
• Харилцаж байгаа үедээ нөгөө талдаа тал
засан санаа бодлыг нь сонсон, мөн уур
уцаар сэтгэлийн хөөрлөө барьж, аятай
нааштай харилцааг үүсгэх