Туршлага

1. Хэлэлцүүлэг
ЗОРИЛГО НЬ: Багш ажлын байрандаа тасралтгүй хөгжих боломжит аргуудыг судалж
илрүүлэх ба багшийн өдөр тутмын хичээл үйл ажиллагаанд ажиглалт, судалгаа хийж
нөхцөл байдлыг илрүүлэн, хэлэлцүүлэг хийж, багш нараа хөгжүүлэх
ҮР ДҮН НЬ:
Хэлэлцүүлгийг менежментийн үүднээс зохион байгуулснаараа онцлог. Үүнд:
1. Õè÷ýýëèéí хэлэлцүүлгийг ñóðãóóëèéí íºõöºë áîëîëöîîíä íèéöñýí менежментийн үүднээс
зохион байгуулах загварчлалын {схэмээр харуулав} дагуу удирдах нь багш нарын
ажлын байрандаа тасралтгүй хөгжих боломжийг бүрдүүлнэ.
Төлөвлөлт
/Багш нарын онцлогт íèéöүүлэн системтэй төлөвлөх/
Зохион байгуулалт
/Хэлэлцүүлгийг менежментийн үүднээс зохион байгуулах/
Хошуучлал
/Багш бүрийн сурах сургах үйлд хийх онол арга зүйн хэлэлцүүлэг, ажиглах
чадвар/
Хяналт, үнэлгээ
/Төлөвлөсөн үйл ажиллагаа, хийсэн үйлээ эргэн хянах /
Хүний хүчин зүйл
/Багшийн хөгжлийн ялгааг танин мэдэх /
2. Хè÷ýýëèéí хэлэлцүүлгийг соёл болгон хөгжүүлэх ажлыг íèéò áàãø íàðûí
оролцоотойгоор зохион байгуулах.
3. Багшийн хөгжлийг хэлэлцүүлгийн менежментэд уялдуулахдаа үр дүнгийн гинжин
хэлхээг хэрэглэх
ХЭЛЭЛЦҮҮЛГИЙГ ДООРХ БАЙДЛААР ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ ЯВУУЛНА.
Асуудлын талаарх мэдлэг эргэцүүлэх түвшин: Асуудал нь амьдралд оршин байгаа
шийдвэрлэвэл зохих бэрхшээл, зөрчил, алдаа дутагдал, сөрөг үзэгдэл юм. Багш ажиглах чиглэл
асуулгын хүрээнд тодорхой мэдлэгийг хуримтлуулсан байна.
Ажиглалт хийж бэрхшээлийг олж харах түвшин: Бодот байдал, асуудлыг тодруулахдаа доорх
үе шаттайгаар ажиллана. Үүнд:
 Тулгамдаж буй бэрхшээлийг харах
 Асуудлыг илрүүлэх
 Асуудлаа томьёолох

2. Юуг яаж ажиглахаа маш нарийн төлөвлөж, ажиглалтыг хэд хэдэн удаа хийж түүнээ
баримтжуулна. Ажиглалтын баримтад тулгуурлаж судалж буй үзэгдлийн талаар мэдлэг бүтээдэг.
Багш нар ажиглалтаас маш их зүйлд суралцдаг учраас ажиглалтын ач холбогдлыг дутуу үнэлж
болохгүй. Өөрийн болон мэргэжил нэгтнүүдийн үйл үйлдлийг ажиглаж онцлог зүйл, давуу болон
сул тал, ач холбогдол, холбоо хамаарал, үр нөлөө зэргийг нарийвчлан гаргана. (1,30)
Асуултаар шинжин, шүүн тунгаажлогиктой хандах чадварын түвшин: Урьдчилан бэлтгэсэн
асуулгын хүрээнд ажиглалтыг бодтойгоор хийх алхам энд орно.
Асуудлын хүрээн дэх нөөцөө хуваалцах, хамтын шийдвэр гаргах түвшин: Баримтад
тулгуурлан хэлэлцүүлж Юуг? Яаж? баримтжуулсан зэргээ нарийн нэгтгэж хэлэлцүүлэг хийснээр
хэрэгцээтэй дүр зураг гарч ирнэ. Ямар? зүйл ажиглагдсан, Яагаад? ийм байгааг задлан шинжилж
үнэлж дүгнэнэ. Ямар? үйл тохиромжтой, үр дүнтэй байна? Ямар? үйлийг засах шаардлагатай
байна? Юунаас? шалтгаалж ийм байдалд хүрсэн? Цаашид яах хэрэгтэй вэ? Юуг өөрчлөх хэрэгтэй
вэ? Яагаад өөрчлөх хэрэгтэй вэ? зэрэг асуултад хариулт хийх оюуны эрэл хайгуул бүхий
хэлэлцүүлгийг явуулах түвшин юм.
Хэлэлцүүлгийг зохион байгуулах үйл ажиллагааны урьдчилсан нөхцөл байдлыг тодруулах, явцын
болон эцсийн байдлаар судалгаа хийснийг нэгтгэвэл:
СУДАЛГАА 1: Бодитоор хэрэгжиж байсан “Хичээлийн хэлэлцүүлэг”-гүүдэд харьцуулалт, задлан
шинжилгээ хийж ач холбогдлыг илрүүлсэн байдал
Он
Хэлэлцүүлгийн
хөгжлийн үе шат
Хэлэлцүүлгийн үр дүн, ач холбогдол Хувь%
2010-2014 он
хүртэлх 4
жилийн
хугацаанд
Хичээлийн
судалгааны
хэлэлцүүлэг
Áàãøèéíáàãøëàõ àðãà ç¿é ñàéæèð÷ ñýòãýëãýýíä
ººð÷ëºëò ãàðñàí
90,4%
Áàãøèéíòóõàéí ñýäýâòýé õîëáîîòîé îíîëûí ìýäëýã
äýýøèëñýí
88,4%
Áàãø õè÷ýýëèéã ¿ð ä¿íòýé çîõèîí áàéãóóëàõ ÷àäâàð
íýìýãäñýí
82,2%
2014-2015 онд
Судлагдахууны
багийн хичээлийн
хэлэлцүүлэг
Áàãøèéíáàãøëàõ àðãà ç¿é ñàéæèð÷ ñýòãýëãýýíä
ººð÷ëºëò ãàðñàí
85,6%
Áàãøèéíòóõàéí ñýäýâòýé õîëáîîòîé îíîëûí ìýäëýã
äýýøèëñýí
78,4%
Áàãø õè÷ýýëèéã ¿ð ä¿íòýé çîõèîí áàéãóóëàõ ÷àäâàð
íýìýãäñýí 84,6%
“Хоёр од-Нэг
хүсэл” багш нараа
зөв хөгжүүлэх арга
зүйн хэлэлцүүлэг
Давуу талыг тодруулах тайлбарлах чадвар
нэмэгдсэн
85,3%
Сул талыг тодруулах тайлбарлах чадвар
нэмэгдсэн
85,2%
Сул талыг сайжруулах, арга замыг тодруулах,
тайлбарлах чадвар нэмэгдсэн
88,6%
2015-2016 онд
“Хоёр од-Нэг
хүсэл” хэлэлцүүлэг
Багш бие биенийхээ хичээлээс сайн талыг харж
сурсан
88,3%
Сул талыг тодруулах тайлбарлах, найрсгаар
зөвлөж сурсан
88,3%

3. Сул талыг сайжруулах, арга замыг тодруулан
тайлбарлаж аливааг эерэгээр харах хандлага
өөрчлөгдсөн
89,6%
“Ажиглалт
туршилт үр дүн”
онол практикийн
хэлэлцүүлэг
Асуудлын талаарх мэдлэг эргэцүүлэх чадвар
хөгжсөн
90,2%
Ажиглалт хийж бэрхшээлийг олж харах, бодот
байдлыг тодорхойлох чадвар хөгжсөн 90%
Асуултаар шинжин, шүүнтунгааж логиктой
хандах чадвар хөгжсөн 90,3%
Асуудлын хүрээн дэх нөөцөө хуваалцах, хамтын
шийдвэр гаргах чадвар хөгжсөн 89%
Багш ажлын байрандаа хөгжих гарцаа
тодорхойлж чадсан
95,5%
Дүгнэлт:
”Улбар шар өнгө”-Түүхэн судалгаанаас хэлэлцүүлгийн үр дүнд гарсан ахиц дэвшилттэй талууд
“Ногоон өнгө”- Цаашид сайжруулах шаардлагатай асуудлууд. Иймээс 2015-2016 оны хичээлийн
жилд хэлэлцүүлгийг менежментийн түвшинд чанартай зохион байгуулж, багш нарын онол
практикийн хүрээн дэх тулгамдсан асуудлуудыг шат дарааллан шийдвэрлэн хөгжүүлэх зорилт
тавьсан.
СУДАЛГАА 2: 2014-2015 оны хичээлийн жилд багш нарыг ажлын байранд тасралтгүй хөгжүүлэх
“Хоёр од-Нэг хүсэл” нэг сэдэвт хэлэлцүүлгийг жилийн туршид хэрэгжүүлж /Хавсралт 1/ үр дүнг
тооцон ажиллалаа. Үүнд:
2014 оны IX/08- II/26хүртэлх хугацаанд 1,2,3,4-р сургуулийн багш нарын Монгол хэлний
нийт 40 цагийн хичээлд давтагдсан тоогоор 112 ажиглагчид суусан ба ажиглах картыг
нэгтгэвэл:
Хоёр од Нэг хүсэл
Хэрэглэгдэхүүнээр баялаг, хүрэлцээ
өнгө үзэмж, сонголт сайн
35 Сурагчдынхэлснийг давтахгүйбайх 56
Асуулт оновчтой 6 Үгийн утгын толийг хөтлүүлэх 12
Багш эхийг уран тод уншижбайна 42 Зорилго тодорхой байж түүнийгээ
таниулах
6
Сурагчдаар бүтээл хийлгэжбайна 45 Сурагчдынгаргаж болох алдааг
урьдчилан тооцоолох
32
Бие даасан ажил их 35 Сурагчдынялгаатайбайдлыг илрүүлж зөв
чиглүүлэх
51
Багш сурагчид сайн хамтарч байна 52 Өмнөх төсөөллийг харгалзах 40
Сурагчдын идэвхи сайн 46 Багшийн асуултыг урьдчилан бэлтгэе 65
Хүүхдийн өөрт буй чадварыг дэмжсэн 53 Огцом шаардлага тавихаас татгалзах 10
Бэлтгэл сайн 45 Даалгавар олон байх 23
Багшийн ном, зөвлөмжийгсайн
баяжуулсан
36 Самбар төлөвлөлтийг сайжруулах
хэрэгтэй
61
Эргэлзэж байгаа сурагчидтай хүртэж
ажиллаж байна
24
Сурагчдын хэрэгцээнд тулгуурлан
хичээлээ сайн төлөвлөсөн
40

4. Сурагчдын сонирхлыг татсан
үйлүүдээр баялаг
28
Хүүхэд бүрийн оролцоог чухалчилсан 63
Эмх цэгц, дидактик шийдэл сайн 41
2014 оны IX/08- II/26 хүртэлх хугацаан Математикийн хичээлээр 48 цагийн хичээлд
давтагдсан тоогоор 133 ажиглагчид суусан ба ажиглах картыг нэгтгэвэл:
Хоёр од Нэг хүсэл
Хэрэглэгдэхүүнээр баялаг, хүрэлцээ
өнгө үзэмж, сонголт сайн, нас
сэтгэхүйн онцлогт тохирсон
41 Математик хэллэг дээр онцгой анхаарах 73
Асуулт оновчтой 15 Хурд, цагийн менежментийг анхаарах 41
Арга зүй шинэчлэгдсэн 11 Сурагчдыноролцоо харилцан адилгүйг
тооцох
45
Зорилго зорилтоо оновчтой
тодорхойлсон
27 Ялгаатайтүвшний даалгавар
ажиллуулах
36
Бие даасан ажил их 15 Сурагчдад бодох хугацаа өгөх 20
Амьдралтай холбосон 32 Ачааллыг тохируулах 25
Сурагчдын идэвхи сайн 41 Чадварынсудалгаа хийх 11
Хүүхдийн өөрт буй чадварыг дэмжсэн 22 Самбар ашиглалт дээр анхаарах 57
Сурсан хөгжсөн чадваржсан түвшний
даалгавыг боловсруулсан
19 Анги дүүрэнхараатайбайх 6
Өмнөх төсөөллийг сайн гаргажирсэн 18 Багш самбарт бичихдээ бүх хүүхдэд
харагдаж буй эсэхийг анхаарч байрлах
40
Сурагчдын эргэлзээтэй зүйлийг тэр
даруйд нь засаж байна
15 Даалгаврын эргэх холбоог анхаарах 50
Багшийн санаачлага сайн 24 Сурагчдынгаргаж буй алдааг өөрөөр нь
засуулах
20
Бодот туршилттай 22 Хүүхэд бүрийн даалгавраа хийсэн
эсэхийг шалгах боломж бага
9
Сурагчдыг идэвхжүүлэх,
чадваржуулах үйл сайтай, математик
хэллэгийг анхаарсан нь авууштай
28 Хүүхэд ялгаатайтүвшний даалгавраас
өөрөө сонголт хийх боломжийг
бүрдүүлж бэлтгэх
31
Хүүхэд бүрийн оролцоог чухалчилсан 30 Араар сууж буй сурагчдыноролцоог
анхаарах
7
Эмх цэгц, дидактик шийдэл сайн 12 Хүүхдийн нэр цохож дуудахгүйг хичээх 3
Хичээл зорилгоо хангажчадсан 22 Асуултаа оновчтой төлөвлөх 62
Хүүхдийн буруу хариултыг багш сайн
анзаарч байна
16
Сурагчдыг бүтээлч үйлд дуудсан 13
Багшийн харилцаа тэгш 21
Заах арга эв дүй сайтай 10
Ойлголт ухагдахууныгоновчтой
аргаар өгч чадсан
25
Багшийн эв дүй гайхалтай 5
Сурагчид багшийн чиглүүлэгтэйгээр
маш сайн ажиллаж сурсан
15
Хичээлдээ их бүтээлчээр бэлтгэдэг нь
харагдсан
26
Сурагчдыг чадваржуулж чадаж байна 20
Гарын доорх материал ашиглаж
чадсан
9

5. 2014 оны XI/15- II/26 хүртэлх хугацааны Хүн байгалийн хичээлээр 7 цагийн хичээлд
давтагдсан тоогоор 25 ажиглагчид суусан
Хоёр од Нэг хүсэл
Хэрэглэгдэхүүнээр баялаг, хүрэлцээ
өнгө үзэмж, сонголт сайн
12 Урмынүг харамгүйхэлэх 5
Оролцоог дэмжсэн 11 Сурагчдыг яаравчлахгүйбайх 6
Маш сайн зохион байгуулалт, цагийн
менежмент сайтай
2 Зорилго тодорхой байж түүнийгээ
таниулах
2
Даалгавар сонирхолтой 25 Сурагчдынгаргаж болох алдааг
урьдчилан тооцоолох
5
Тьуршилтын хэрэглэгдэхүүний
шийдэл сайн, гарын доорх материал
ашигласан.
23 Сурагчдынялгаатайбайдлыг илрүүлж зөв
чиглүүлэх
2
Багш сурагчид сайн хамтарч байна 45 Өмнөх төсөөллийг харгалзах 2
Сурагчдын идэвхи сайн 36 Оновчтой асуулт тавих 15
Хүүхдийн өөрт буй чадварыг дэмжсэн 24 Огцом шаардлага тавихаас татгалзах 1
Бэлтгэл сайн 45 Асуултаа сайн бэлтгэх 21
Технологийн дагуу хичээлээ зохион
байгуулж чадсан
39
Дүгнэлт: Нийт давтагдсан тоогоор өөрийн сургуулийн 3 хичээлд ажиглалт хийсэн 270
ажиглагчийн санааг нэгтгэж ахиц дэвшлийг тодорхойлсон.
2014-2015 оны хичээлийн жилд хэрэгжүүлсэн хэлэлцүүлгээс гарсан сайжруулах саналуудыг
нэгтгэн харж 2015-2016 оны хичээлийг жилийн хэлэлцүүлгийн онолын сэдэв болгон сонгож
хэлэлцүүлэн сайжруулах зорилтыг тавьлаа. Хэлэлцүүлгийн дүнд багш нарт гарсан өөрчлөлтийг
нэгтгэлээ. Үүнд:
 Багш бие биенийхээ хичээлээс сайн талыг харж сурсан
 Багш нар бие биенийхээ заах арга зүйгээс суралцсан
 Сул талыг сайжруулах, арга замыг тодруулан тайлбарлаж аливааг эерэгээр харах хандлага
өөрчлөгдсөн
 Сул талыг тодруулах тайлбарлах ба найрсгаар зөвлөж сурсан
 Шинэ арга технологио эзэмшсэн
 Багш нарын хичээл байнга нээллтэй болсон
 Багшийн арга зүй сайжирсан
 Бие биенийхээ сайн талыг харж сурах хандлага өөрчлөгдсөн
СУДАЛГАА 2:2 Төвийн 1,2,3,4, Ирээдүй сургуулиудын бага боловсролын багш нарын
хичээл үйл ажиллагаанд хийсэн ажиглалт буюу “Хоёр од-Нэг хүсэл” багш нараа зөв
хөгжүүлэх судлагдахууны багийн хэлэлцүүлгийн картуудад анализ хийсэн дүнã нэгтгэн
харуулбал:
Сургууль Хэдэн багшийн хичээлд ажиглалт хийсэн
бэ?
Ажиглагчийн карт
/давхардсан тоогоор/
1-р сургууль 11 багшийн хичээлд 66 ширхэг ажиглах карт
2-р сургууль 9 багшийн хичээлд 39 ширхэг ажиглах карт
3-р сургууль 17 багшийн хичээлд 172 ширхэг ажиглах карт
4-р сургууль 18 багшийн хичээлд 96 ширхэг ажиглах карт
Нийт 55 багшийн 373 ширхэг ажиглах карт
СУДАЛГАА 3:
Сайжирсан түвшний хэлэлцүүлэг: 2015-2016 оны хичээлийн жилд хэлэлцүүлгийг
менежментийн үүднээс төлөвлөн зохион байгуулж багшийн хөгжилд хувь нэмрийг оруулж байна.

6. Энэ шатанд хэлэлцүүлгийн төлөвлөлт хийж, /Хавсралт 2/ хэлэлцүүлэх асуудлын хүрээнд
ажиглалтын хуудас боловруулсан. /Хавсралт 3/
СУДАЛГАА 4: 2014 оноос зохион байгуулсан хэлэлцүүлгээс бид цаашдын зорилгоо
тодорхойлсон ба тэнд “Нэг хүсэл” болон дэвшигдсэн асуудлуудыг энэ хичээлийн жилийн
хэлэлцүүлгийн сэдвээ болгон сонгож тулгамсан асуудлыг багш нарын оролцоотойгоор
шийдвэрлэн багш нараа хөгжүүлж байна. 2015-2016 оны хичээлийн жилийн 1-р улирлын
хэлэлцүүлгийн хуваарь /Дэлгэрэнгүйг хавсралтаар/
Сар бүрийн
Хичээлийг ажиглах
чиглэл
Ажиглагч
Баасан гарагийн
хэлэлцүүлэг
Хэлэлцүүлгийг
зохион
байгуулж,
чиглүүлэгч
1-р 7 хоног
Сургалтын
хэрэглэгдэхүүн,
бэлтгэл
Д.Энхцэцэг,
Ж.Аззаяа
“Сургалтын
хэрэглэгдэхүүний чанар
хүртээмж ба хичээлийн
бэлтгэл”
П. Оюунчимэг
2-р 7 хоног
Арга зүйн
өөрчлөлт, самбар
төлөвлөлт
Сургалтын
менежер
“Самбар төлөвлөлт-
хичээлийн технологи”
С.Батчимэг
3-р 7 хоног Багшийн асуулт
Г.Адьяахүү
У.Анхтуяа
“Багшийн асуулт”
хэлэлцүүлэг”
Л.Дэлгэрмаа
4-р 7 хоног
Сурагчдын идэвх,
оролцоо, хамтын
ажиллагаа
Б.Отгонжаргал
Б.Урантөгс
“Хоёр од-нэг хүсэл”
Сургалтын
менежер
Хэлэлцүүлгээс гарсан үр дүн: /Хэлэлцүүлгийн сэдвийн хүрээнд/
1-р долоо хоногийн хэлэлцүүлэг: X/9 “Сургалтын хэрэглэгдэхүүн, бэлтгэл” сэдвийн
шинжилгээг нэгтгэвэл:
Өнөөгийн төлөв байдлын
шинжилгээ /Бид юу хийж
байна вэ?/
Сэдвийн хүрээнд багш нарт онол арга зүйн ямар
мэдээллийг хийсэн бэ?
- Ээлжит хичээлийн
төлөвлөлтийг харилцан
адилгүй хийж байна.
- Судлагдахууны багийн
хичээлийн хувьд
бэлтгэл сайн байна.
- Сурагчдын ялгаатай
байдлыг тэрчлэн
харгалзахгүй байна
- Бэлтгэл судалгааг
хийдэггүй
Бэлтгэл судалгааг сайн хийх
Тухайн хичээлээр тавьсан зорилгодоо хүрэхийн тулд хийж
буй судалгаа юм. Энэ нь тасралтгүй үргэлжлэх үйл ажиллагаа
бөгөөд тухайн хичээлийн бэлтгэлд өмнөх хичээлийн явц, үр
дүнг бүтээлчээр хэрэглэдэг. Өнөөдрийн хичээлээс дараагийн
хичээлийн бэлтгэлд хэрэглэх санааг олж авч байдаг үе шаттай
судалгаа юм. Хичээлийн бэлтгэл судалгаа нь:
-Судлагдахууны агуулгын судалгаа /агуулгаа бүлэглэх,
агуулгын, анги хоорондын залгамж холбоо,/
-Мэдлэг эзэмшилтийн явцын судалгаа /сурах арга
барилын онцлог, насны онцлог, хүүхдийн хөгжлийн
түвшин, суурь мэдлэг, ахуйн ойлголтыг харгалзах/
-Заах арга барилын судалгаа
-Үнэлгээний судалгаа
-Хэрэглэгдэхүүний судалгаа
Цаашид сайжруулах арга зам /саналууд, цаашдын зорилго/
- Хичээлийг бэлтгэхдээ сурагчдын сурах арга барил, нас, сэтгэхүйн онцлогийг
харгалзан төлөвлөх
- Сургалтын хэрэглэгдэхүүний дахин ашиглалтыг бодож чанартай хийх
- Сургалтын хэрэглэгдэхүүнээр хичээлээ баяжуулж заах
- Сурагчдын ялгаатай байдлыг харгалзан сургалтын даалгаврыг боловсруулах

7. 2-р долоо хоногийн хэлэлцүүлэг: X/16 “Арга зүйн өөрчлөлт самбар төлөвлөлт”
сэдвийн шинжилгээг нэгтгэвэл:
Өнөөгийн төлөв
байдлын шинжилгээ
/Бид юу хийж байна вэ?/
Сэдвийн хүрээнд багш нарт онол арга зүйн ямар
мэдээллийг хийсэн бэ?
- Судлагдахууны
багаар хамтран
заасан хичээл
шинэчилсэн
технологийн дагуу
явагдаж байна.
- Багш технологио
эзэмших үйлд ахиц
гарч багаа нь
харагдаж бана
- Самбарын
бичиглэл эмх
цэгцгүй байна
- Судлагдахууны
багийн хичээлийн
самбарын
менежмент сайн
байна.
- Гэрийн
даалгаварыг
бүтээлчээр өгөхгүй
байна
Арга зүйгээ өөрчлөх, тухайн хичээлийн агуулгад тохирсон аргыг
сонгохын тулд доорх зүйлийг анхаарах хэрэгтэй. Үүнд:
- Хүүхэд үйлийн эзэн байх,
- Хүүхэд идэвхтэй харилцагч байх,
- Хүүхдийн сэтгэл зүйд таатай байх,
- Хүүхдийн бүтээлч байдлыг дэмжих,
- Хүүхэд хөдөлгөөнтэй, чөлөөтэй байх
Судалгаанд суурилсан хичээл төлөвлөтийг хийх. Энэ нь багшийг
олон талынсудалгаа хийх чадварыг хөгжүүлнэ.
Самбарын менежмент: Самбар бол сурагчдын мэдлэг
мэдээллийн толь бичиг юм.
Самбар төлөвлөлтийн зорилго: Хичээлийн зорьж байгаа зүйл,
явцыг тодорхой болгох, хүүхдээс гарах санааг цэгцэлж, хүүхдүүд
бодол санаагаа илэрхийлэх боломжтой болгох, хичээлийг
гүнзгийрүүлэн судлах материал мэдээллээр хангах, хичээлийн
агуулгыг дүгнэж, батжуулах, хичээлийн агуулга үр дүнг
хүүхдүүдтэй хуваалцах, хүүхдийн дэвтрийн ажиллагаатай
холбогдох
Самбар ашиглалтын үндэс: Товч тодорхой үгээр гаргацтай бичих
хүүхдэд тусалж байхаар сэтгэлд хоногшиж үлдэхээр бичих өнгийн
шохой хэрэглэх нэг удаагийн тэмдэглэл төдийгөөр бус санааг
үргэлжлүүлэн бичсээр үр дүнд хүрэх хичээлийн явц самбарын
бичээс бүрэн дуусахад хичээлийн процессийг ганц хараад
ойлгохоор байх хичээл дундуур чухал зүйлийг ойлгомжтойгоор
тэмдэглэн үлдээх
Хичээлийг явуулах арга/самбар төлөвлөлт/-д хэт баригдаж
болохгүй
Цаашид сайжруулах арга зам /саналууд, цаашдын зорилго/
- Судлагдахуун бүрийн технологийг эргэн харж хэрэгжүүлэх,
- Багш бүр өөрийн сайн хэрэгжүүлж чадах арга барилаа улам сайнхөгжүүлж туршлага
болгох, түгээн дэлгэрүүлэх
- Самбарынменежментийг сайжруулах
3-р долоо хоногийн хэлэлцүүлэг: X/23 “Багшийн асуулт” сэдвийн шинжилгээг
нэгтгэвэл:
Өнөөгийн төлөв
байдлын шинжилгээ
/Бид юу хийж байна
вэ?/
Сэдвийн хүрээнд багш нарт онол арга зүйн ямар
мэдээллийг хийсэн бэ?
- Багш асуултаа
ээлжит
хичээлийн
төлөвлөлтөд
тусгай заалт
болгон оруулж
төлөвлөсөн
байна
- Төлөвлөсөн
асуултууд
Асуултаа төлөвлөх : Нээлттэй ба хаалттай асуулт байдаг
Нээлттэй асуулт:
- Нэгээс олон зөв хариулттай байдаг
- Сурагчдыг сэтгэх, идэвхжүүлэхэд илүү чиглүүлдэг
- Асуултын дээд түвшний хрэлбэр буюу бодож
эргэцүүлж хариулна
- Дэлгэрэнгүй хариулт шаардана
- Асуултын тайлбар нээлттэй
Хаалттай асуулт:
- Хариулт зөвхөн ганц

8. цөөхөн байна.
- Асуултыг
оновчтой
төлөвлөөгүй
- Ихэнхдээ
хаалттай
асуултууд
ажиглагдаж
байна.
- Нээлттэй
хаалттай
асуултын ялгаа
онцлогийг
мэдэхгүй байна.
- Асуултын доод түвшний хэлбэр буюу эргэцүүлж бодох
шаардлагагүй
- Гол төлөв зөв эсвэл буруу гэсэн хариулттай
Нээлттэй асуултын жишээ: яагаад?, ямар ялгаатай вэ?,
юугаараа ижил байна вэ?, өөрөөр хэрхэн хэлэх вэ?, хэрэв...юу
болох бол?, өөр ямар хувилбар байж болох вэ?, түүний тухай
юу гэж бодож байна вэ?, эдгээр нь хоорондоо ямар холбоотой
вэ?, эсрэгээр юу гэх вэ?, яаж?, цааш хэрхэн үргэлжлэх бол?
Нээлттэй асуултын ач хобогдол: /сурагчдын хувьд/
- Ганцаарчилсан сэтгэн бодох чадварыг дэмжиж, сонсох
чадварыг хөгжүүлнэ.
- Оролцогч бүрт боломж олгоно
- Өөртөө итгэлтэй байдлыг идэвхжүүлнэ
- Сурагчдын анхаарлыг сурах үйлд хандуулна
-
Цаашид сайжруулах арга зам /саналууд, цаашдын зорилго/
- Багш асуултаа төлөвлөж суръя
- Багш дээд эрэмбийн асуултуудыг зохиож суръя
- Багш блүмын таксономын 6 түвшинд асуулт боловсруулж суръя
- Багшийн асуулт эмх цэгцтэй болно
- Аливааг асуултаар шинжин шүүн тунгааж логиктой ханддаг болно
4-р долоо хоногийн хэлэлцүүлэг: X/30 “Сурагчдын идэвх, оролцоо, хамтын ажиллагаа”
ба “Хоёр од-Нэг хүсэл” сэдвийн шинжилгээг нэгтгэвэл:
Өнөөгийн төлөв байдлын
шинжилгээ /Бид юу хийж
байна вэ?/
Сэдвийн хүрээнд багш нарт онол арга зүйн ямар
мэдээллийг хийсэн бэ?
- Судлагдахууны багийн
хичээлийн хувьд
ялгаатай даалгавар
хэрэглэсэн
- Сурагчдын анхаарлын
төвлөрөл муу байна
- Бэлэн мэдээлэл өгч
байна
- Өөрийгөө илэрхийлэх
чадвар дунд зэрэг
байна
- Багшийн яриа их байна
- Хичээлийн дэгийг
баримтлахгй байна
Бид хүүхдийн хөгжлийг дэмжсэн хичээлийг
төлөвлөхийн тулд:
Хүүхдэд ямар хэрэгцээ байна,
Ямар онцлогтой юм бэ?,
Сурах арга барил нь ямар юм бэ гэдгийг судалсны
үндсэн дээр хичээлийн төлөвлөлтөө хийж, туршиж,
тасралтгүй засан сайжруулж байх хэрэгтэй.
“Сайн хүмүүжүүлэгч байж гэм нь сайн багш болж чадна
Сурах сургах явдлыг зөвхөн ангид багш
мэдээллэх, тайлбарлах явдал гэсэн ойлголт өнөөгийн үед
элбэг тохиолдож байна. Гэтэл сурах чадварт хүрээлж буй
ертөнцийн үзэгдлийг ажиглах, бодох, ажиглан харж,
бодол санаагаа үгээр оновчтой илэрхийлэх, унших,
бичих гэсэн 5 шатыг гол болгон нэрлээд идэвхитэй
ажиллах учирлан бодох чадварыг л хичээлээр хөгжүүлэх
хэрэгтэй.
Цаашид сайжруулах арга зам /саналууд, цаашдын зорилго/
- Бэлтгэл судалгааг сайн хийж сурагчдын сурах арга барил насны онцлогт
тулгуурлан хичээлийг зохион байгуулах
- Явцын ажиглалт судалгааг хийж хүүхдийг оношлох
- Сурагч бүрийн оролцоог хангасан оновчтой арга барилыг сонгож заах

9. “Ажиглалт, хэлэлцүүлэг, үр дүн” онол практикийн хэлэлцүүлгийг цаашид яаж
сайжруулах вэ?:
 Хэлэлцүүлгийн хүрээг тэлж нийт багш нарын хүрээнд зохион байгуулах/Эхний
шатанд БАЗАН-ийн хүрээнд зохион байгуулагдсан ба энэ нь багшийн хөгжилд эерэгээр
нөлөөлж байгаа оновтой арга тул олон хүнийг оролцуулах/
 Хоёр од нэг хүслийн картаа хичээл ажиглах явцдаа байнга хөтөлж түүнийг багш
бүр дүгнэж цаашдын зорилгоо тодорхойлох
 Хэлэлцүүлгийн сэдвийн хүрээнд онол арга зүйн талаарх мэдээллийг шинжлэх
ухааны үндэслэлтэйгээр боловсруулах
 Ажиглагч багш нар аль болох олон хичээлд ажиглалт хийж харьцуулалт хийх
 Хэлэлцүүлгээс гарсан цаашдын зорилтуудыг багш бүр хэрэгжүлэн ажиллах
 Сар бүрийн хэлэлцүүлгийн сэдвийг тулгамдаж буй асуудлын хүрээнд сонгох
 Хэлэлцүүлгийн сэдвийн хүрээнд ахиц дэвшил гараагүй тохиолдолд дараагийн сард
дахин хэлэлцүүлэх
Менежментийн түвшинд зохион байгуулсан хэлэлцүүлгийн үр дүнд багш хэрхэн
хөгжсөн бý?:
 Багш нарын ажлын байрандаа тасралтгүй хөгжих хөгжлийг хангасан тогтолцоо бий
болñîí
 Багш нар хичээл сургалтандаа анализ хийн ярилцах чадварт ахиц гарсан
 Ажиглах чиглэлийн хүрээнд судалгаа хийж тодорхой ойлголттой болсон
 Багш онол, практикийн хүрээнд судалгаа хийж аливаад судалгаатай хандах
хандлагыг хөгжүүлñýí
 Хувь хүний мэдлэгийн хүрээнд өөрчлөгдсөн
 Хувь хүний хандлагын хүрээнд өөрчлөгдсөн
 Бàãø íàð õàìòðàí àðãà ç¿éí òàëààð ÿðèëöäàã ìºí õàìòûí ¿éë àæèëëàãàà íü íýìýãäýæ, áèå
áèåíýýñýý ñóðàëöàõ áîëñîí.
 Хàìòûí àæèëëàãàà ñàéæèðñàí
 Ñóðãàëòûí àðãóóäûã õîñëóóëàí õýðýãëýæ àðãà ç¿éã òóðøèх яадвар хөгжсөн