SlideShare a Scribd company logo
1 of 20
Зөрчил зөрөлдөөн
2016.03.22
1. Зөрчилдөөн гэж юу вэ?
2. Зөрчил зөрөлдөөн үүсэх шалтгаан
3. Хамт олны зөрчил зөрөлдөөний зүй тогтол
4. Зөрчлөөс үүсэх үр дагавар
Хичээлийн агуулга
1.Зөрчил зөрөлдөөн
гэж юу вэ?
 Аливаа нэг талын тодорхой үйл ажиллагаа нөгөө
талын эрх ашиг, байр суурь, хөндөгдсөний улмаас
харилцаанд зөрчил үүсэхийг хэлнэ. Харилцан хоёр
талуудын харилцаан дээр асуудал үүсэхийг хэлнэ.
Зөрчил зөрөлдөөн гэдэг нь
 Ф. Е. Василюк: “Зөрчил гэдэг нь ямар нэг зүйл
нөгөөтэйгээ аль нэг байдлаар мөргөлдөхийг
хэлнэ”
 А. Г. Здравомыслов: “Зөрчил нь хүмүүсийн
нийгэм дэх харилцан үйлчлэлийн маш чухал
тал,нийгмийн эд эс юм. Энэ нь нийгмийн
амьдралын бодитой болон байж болох
субъектын хоорондын харилцааны хэлбэр
бөгөөд тэр тохиолдолд тэдний сэдэл нь эсрэг
тэсрэг үнэт зүйлс, хэм хэмжээ,
сонирхол,хэрэгцээгээр өдөөгдөж байдаг” хэмээн
илүү тодорхойлж хэлсэн.
Зөрчил зөрөлдөөний талаарх
судлаачдын тодорхойлолтууд
 Р. Дарендорф: “Бүрдэл хэсгүүдийн хооронд нь
бодит болон хийсвэр эсрэг тэсрэг хандлага үүсч
байгаа бүхий л харилцааг хэлнэ” гэжээ.
 Б. И. Хасан: “Зөрчил гэдэг нь харилцан
үйлчлэлийн үед урьдын хэв шинжээ хадгалж
чадахгүй оролдлогууд бие биендээ нөлөөлж,
бие биенээ орлож, улмаар тусгай зохион
байгуулалт шаардагдахыг хэлнэ” гэжээ.
Зөрчил зөрөлдөөний талаарх
судлаачдын тодорхойлолтууд
Нөөцийн ашиглалт хуваарилалт
Байгууллага хичнээн том хэмжээтэй байлаа ч гэсэн
түүний нөөц хязгаарлагдмал байдаг. Байгууллагын
удирдлага, санхүүгийн нөөц, олсон ашиг орлогоо
хүмүүстээ үр ашигтай хуваарилан зарцуулах үүрэгтэй.
Гэхдээ санхүүгийн нөөцийг хуваарилах явцад ямар
нэгэн бэрхшээл учирч байдаг. Ажиллагсад идэвх
чармайлт гарган үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлж, ашиг
орлого бүтээж байх тохиолдол цөөнгүй. Эсвэл хэн
нэгэнд илүү хуваарилж, нөгөөд нь дутуу өгдөг
тохиолдол практикт нилээд гардаг. Үүнээс үүдэн
удирдлага, ажиллагсадын хооронд зөрчил зөрөлдөөн
үүснэ. Энэ нь шударга бус хуваарилалтаас үүдэн гарч
буй зөрчил юм
Зөрчил зөрөлдөөн үүсэх
шалтгаанууд
 Зорилтуудын харилцан хамаарал
 Өгөгдсөн үүрэг даалгаврыг төлөвлөсөн
хугацаанд хангалтгүй биелүүлж, байгууллагын
амжилт, үр дүнд нөлөөлсөн тохиолдолд
удирдагч ба ажиллагсадын хооронд зөрчил
зөрөлдөөн, хэрүүл маргаан, буруутгах,
сөргөлдөх, эсэргүүцэх байдал гарах нь цөөнгүй.
Ер нь аливаа байгууллагын үйл ажиллагаа
харилцан хамаарал, уялдаа холбоо бүхий
нэгдмэл тогтолцоо байдаг учраас аль нэг салбар
юм уу хувь хүмүүсийн ажлын хариуцлагагүй
байдлаас үүдэн зөрчил гардаг.
 Хүмүүсийн үнэлэмж баримжааллын ялгаатай
байдал
Ихэнх удирдагчид “Хий гэснийг доод тушаалын
хүмүүс үг дуугүй биелүүлэх ёстой” гэж үздэг.
Бизнесйин байгууллагуудад илүү ашигтай, зардал
багатай хэмнэлттэй ажиллахыг эрмэлздэг. Гэтэл
ажилтан хүн, гаргаж байгаа ажлын амжилт, ур
чадварын өсөлтийн хэмжээгээр албан тушаал
ахиж, цалин хангамж нэмэгдэх ёстой гэж үздэг.
Энэхүү ажил хөдөлмөрийн үнэлгээний талаарх
ялгаатай байр суурь, үнэлэмж баримжааллын
зөрөөтэй ойлголтоос үүдэн тэдний хооронд үл
ойлголцол, хэрүүл гомдол үүсэж болзошгүй.
 Хүмүүсийн зан төлвийн ялгаа онцлог
 Нэг байгууллагад ажиллаж байгаа хүмүүсийн хүсэл
сонирхол, ааш араншин, үзэл бодол, ажил
мэргэжлийн арга туршлага өөр хоорондоо ялгаатай.
Зан төлөвийн хувьд атаархуу, аялдан дагалдамтгай,
зусарч бялдууч, догшин ширүүн, хэрүүлч тэмцэгч,
хов жив хөөцөлдөгч, гутрангуй өөнтөгч, эмзэг
гомдомхой гээд янз янзын араншинтай хүмүүс
ажиллана. Зарим хүмүүс өөртөө тал засдаг хэсэг
хүмүүсийг нэгтгэн баг бүрдүүлж, бусдын эсрэг
турхиран талцуулан сөргөлдүүлж, таагүй уур
амьсгалыг бий болгож, энэ нь зөрчил маргаан үүсэх
шалтгаан болдог. Өөртөө шүүмжлэлтэй хандах,
өөрийн зан үйлийг хянаж дүн шинжилгээ хийх,
бусдын хэлсэн ярьсан бүхэнд туйлбартай хүлээцтэй
хандах, итгэж найдах чадвар хүмүүст дутагдаж эхлэх
юм бол зөрчилт байдал байнга үүсэж байдаг.
 Харилцааны хомсдол, мэдээллийн
хүртээмжгүй байдал
 Байгууллага доторх мэдээллийн хомсдол,
хүрэлцээгүй байдлаас болж бие биенийхээ
санаа бодол, гарч байгаа шийдвэрийг ойлгоогүй
тодорхойгүй үл ойлголцол үүсдэг. Хийх гэж
байгаа ажил үйлчилгээ, үр дүнд хүрэх
төлөвлөлт, хэрэгжүүлэх арга зам, хугацаа
тодорхойгүй байгаа нөхцөлд ажилтан юу хийхээ
мэдэхгүй өөринхөө үүрэг хариуцлагыг бүрэн
ойлгохгүй байх зэрэг хоёрдмол буюу тодорхой
бус байдлаас шалтгаалан удирдлага
ажилтнуудын хооронд зөрчил үүсэх тохиолдол
цөөнгүй гардаг
 Зохисгүй шаардлага буюу арга барилын
хоцрогдол
 Зарим удирдагч тухайн цаг үеийн нөхцөл
байдалд тохироогүй, хүмүүсийн бодит боломж,
тоног төхөөрөмжийн хүч чадал, цаг хугацааны
нөөц боломжоос давсан биелэгдэшгүй хатуу
шаардалага тавьдаг. Үүний зэрэгцээ удирдагч
нарын удирдах арга барилын алдаа дутагдалтай
холбоотой зөрчил зөрөлдөөн цөөнгүй гардаг.
Албан тушаал, эрх мэдлийн давуу байдлаа
хэтрүүлсэн зохисгүй хандлага, харилцаа
удирдахуйн процесст түгээмэл илэрдэг.
Зөрчил зөрөлдөөний үе шат
Зөрчил зөрөлдөөн нь тодорхой үе шаттай
явагддаг, хөдөлгөөнт шинж чанартай шалтгаалан
нөхцөлдөх, орон зай, цаг хугацааны үзэгдэл юм.
1. Зөрчилт нөхцөл байдал үүсэх / эрэлт хэрэгцээ,
ашиг сонирхол, үзэл бодол, арга барилын
зөрөлдөөн бий болох/
2. Зөрчилт нөхцөл байдлыг ухамсарлан ойлгож,
мэдэрч эхлэх. Хувь хүн болон тухайн
байгууллагын эсрэг чиглэсэн үйл ажиллагаа
явуулж байна гэдгийг харилцагч тал ухамсарлан
ойлгож ирнэ. Сөргөлдөх үйл ажиллагаа давтагдах
шинж чанартай болж, бичил бүлгүүдийн хуваагдал
ялгарал улам гүнзгийрнэ
3. Зөрчилт зан байдал хурцдах
Өдөөгчийн эсрэг чиглэсэн идэвхитэй үйл
ажиллагаа явагдаж, жинхэнэ зөрчил ил тод болж
хурцдаж эхэлнэ.
 Өөрөөр хэлбэл, зөрчилдөгч талууд дургүйцэл,
тааламжгүй байдлаа ил тод сөргөлдөн
эсэргүүцэх арга барилаар илэрхийлж, тэмцлийн
байр сууринд шилжинэ.
 Энэ үе шатад зөрчил нөхцөл байдлыг өөрчлөх
тохироо бүрдэх хийгээд шинэ гарц боломж
нээгдэнэ. Үүнийг ашиглах нь чухал юм.
 Зөрчлийг шийдвэрлэх
 Дээрх нөхцөл боломжид тулгуурлан түүнийг
бууруулах менежментийг хурдан шуурхай
хийвэл байгууллагын зөрчлийг шийдвэрлэх
боломж бий.
 Аливаа зөрчил, сөргөлдөгч талуудын зан
байдлыг илэрхийлэх бөгөөд нэг нь өдөөгч, нөгөө
нь хамгаалагч, эсэргүүцэн сөргөлдөгчийн үүрэг
гүйцэтгэж байдаг
Зөрчил зөрөлдөөн үүссэний үр
дагавар
Эерэг үр дагавар
 Зөрчил маргаантай асуудлыг хамтран хэлэлцэж,
шийдвэрлэх хэрэгтэй гэдгийг ухааран ойлгох, эргэцүүлэн
бодох боломж олгож байдаг.
 Хамтран ажиллах, зөвшилцөлд хүрэх арга барил
туршлагатай болдог.
 Маргалдагч сөргөлдөгч талууд өөрсдийн санал бодол,
гомдол, дургүйцлээ чөлөөтэй илэрхийлэх боломжтой.
 Илэн далангүй нээлттэй ярилцаж, учир зүйгээ олсноор
ойлголцол итгэл бий болж хүмүүс хоорондын харилцаа
хэвийн байдалдаа эргэн тойрно.
 Үзэл бодлын зөрөлдөөн үргэлжид зөрчил тэмцэлд
хүргэдэггүй гэсэн эрүүл саруул ойлголт төлөвшихөд эерэг
нөлөө үзүүлдэг
Зөрчил зөрөлдөөн үүссэний үр
дагавар
Сөрөг үр дагавар
 Үр ашиггүй өрсөлдөөн тэмцэл, сөргөлдөөнийг үүсгэнэ
 Хамтран ажиллах, харилцан бие биедээ туслах, хэвийн
нөхөрсөг харилцаа тасалдаж доголдоно.
 Бусдын эерэг давуу талыг харж үнэлэхээсээ илүү
буруутгах муучлах, өөнтөглөх, нэр төрийг нь гутаах,
атаархан хонзогнох хандлага уур амьсгал бий болно.
 Асуудлыг бодитойгоор шйидвэрлэх эрүүл саруул арга
замыг хайхын оронд “Ялах ёстой” гэсэн хатуу бодол, итгэл
үнэмшил давамгайлж, түрэмгий зан авир гаргаж эхэлдэг.
 Гомдож зэвүүцэх, сэтгэлээр унах, урам хугарах, сэтгэл
гонсойх зэрэг сэтгэл зүйн таагүй байдал үүсэж хүмүүсийн
идэвхи санаачилга, урам зориг, бие биедээ итгэх итгэл
суларч, ажиллагсадын тогтвор суурьшил, илэн далангүй
байдал алдагдана.

Зөрчил зөрөлдөөн үүссэний үр
дагавар

More Related Content

What's hot

зөрчилдөөн гэж юу вэ
зөрчилдөөн гэж юу вэзөрчилдөөн гэж юу вэ
зөрчилдөөн гэж юу вэBayarmaa Anu
 
Удирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүй
Удирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүйУдирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүй
Удирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүйBatmunkh Oyuka
 
зөвлөгөө өгөх үндсэн зарчим
зөвлөгөө  өгөх үндсэн зарчимзөвлөгөө  өгөх үндсэн зарчим
зөвлөгөө өгөх үндсэн зарчимBayar Be
 
лекц №4
лекц №4лекц №4
лекц №4giimaabn
 
хэрэглэгдэхүүн 3
хэрэглэгдэхүүн 3хэрэглэгдэхүүн 3
хэрэглэгдэхүүн 3tsewegmed
 
удамшил гэж юу вэ?
удамшил гэж юу вэ?удамшил гэж юу вэ?
удамшил гэж юу вэ?Maa Enkh
 
лекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголт
лекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголтлекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголт
лекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголтMunguntuul Bat-Orshikh
 
бие хүн ба би
бие хүн ба бибие хүн ба би
бие хүн ба биА. Итгэл
 
Yндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт
Yндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалтYндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт
Yндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалтAriunbayar Bazarvaani
 
цаг агаар шинжих монгол арга
цаг агаар шинжих монгол аргацаг агаар шинжих монгол арга
цаг агаар шинжих монгол аргаbayaraatugsuu
 
Гэр бүл
Гэр бүлГэр бүл
Гэр бүлsurenee
 
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...Adilbishiin Gelegjamts
 
хувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх нь
хувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх ньхувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх нь
хувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх ньSosoo Byambaa
 

What's hot (20)

зөрчилдөөн гэж юу вэ
зөрчилдөөн гэж юу вэзөрчилдөөн гэж юу вэ
зөрчилдөөн гэж юу вэ
 
Удирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүй
Удирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүйУдирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүй
Удирдахуйн ухаан ба мэргэжлийн ёс зүй
 
зөвлөгөө өгөх үндсэн зарчим
зөвлөгөө  өгөх үндсэн зарчимзөвлөгөө  өгөх үндсэн зарчим
зөвлөгөө өгөх үндсэн зарчим
 
лекц №4
лекц №4лекц №4
лекц №4
 
Tatwariin erhzui lekts
Tatwariin erhzui lektsTatwariin erhzui lekts
Tatwariin erhzui lekts
 
хэрэглэгдэхүүн 3
хэрэглэгдэхүүн 3хэрэглэгдэхүүн 3
хэрэглэгдэхүүн 3
 
удамшил гэж юу вэ?
удамшил гэж юу вэ?удамшил гэж юу вэ?
удамшил гэж юу вэ?
 
лекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголт
лекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголтлекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголт
лекц №1 харилцааны сэтгэл зүй ёс зүйн үндсэн ойлголт
 
илтгэл
илтгэлилтгэл
илтгэл
 
Leg8
Leg8Leg8
Leg8
 
бие хүн ба би
бие хүн ба бибие хүн ба би
бие хүн ба би
 
Butets
ButetsButets
Butets
 
Hudulmuriin erkh zui.pptx
Hudulmuriin erkh zui.pptxHudulmuriin erkh zui.pptx
Hudulmuriin erkh zui.pptx
 
Yндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт
Yндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалтYндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт
Yндсэн хуульт төр ба төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт
 
цаг агаар шинжих монгол арга
цаг агаар шинжих монгол аргацаг агаар шинжих монгол арга
цаг агаар шинжих монгол арга
 
Lecture №7
Lecture №7Lecture №7
Lecture №7
 
Хог хаягдал
Хог хаягдалХог хаягдал
Хог хаягдал
 
Гэр бүл
Гэр бүлГэр бүл
Гэр бүл
 
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
Онч мэргэн үгс, сургаал үгс, афоризм /Амьдралд урам нэмсэн мэргэдийн сургаал ...
 
хувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх нь
хувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх ньхувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх нь
хувь хүний ёс зүйд харил цаа нөлөөлөх нь
 

Similar to Зөрчил зөрөлдөөн

лекц №12
лекц №12лекц №12
лекц №12azora14
 
сэдэл ба сэдэлжүүлэлт
сэдэл ба сэдэлжүүлэлтсэдэл ба сэдэлжүүлэлт
сэдэл ба сэдэлжүүлэлтTserendulam Gan-Erdene
 
байгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлс
байгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлсбайгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлс
байгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлсTserendulam Gan-Erdene
 
Оюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬ
Оюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬОюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬ
Оюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬbatnasanb
 
Hariltsaa lekts 6
Hariltsaa lekts 6Hariltsaa lekts 6
Hariltsaa lekts 6murun78
 
Copy of кейстэй ажиллах
Copy of кейстэй ажиллахCopy of кейстэй ажиллах
Copy of кейстэй ажиллахSukhochirxna
 
нийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлага
нийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлаганийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлага
нийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлагаSukhochirxna
 
Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02Bayarmaa Anu
 
Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02Bayarmaa Anu
 
Ажлын ярилцлага
Ажлын ярилцлагаАжлын ярилцлага
Ажлын ярилцлагаNooyoJamgan
 
Lec 4 Leadership & Vision
Lec 4 Leadership & VisionLec 4 Leadership & Vision
Lec 4 Leadership & VisionChimgeeJ
 
Т.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬ
Т.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬТ.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬ
Т.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬbatnasanb
 

Similar to Зөрчил зөрөлдөөн (20)

7
77
7
 
Management15 16
Management15 16Management15 16
Management15 16
 
лекц №12
лекц №12лекц №12
лекц №12
 
Zurchilduun 2012
Zurchilduun 2012Zurchilduun 2012
Zurchilduun 2012
 
Lecture №10
Lecture №10Lecture №10
Lecture №10
 
ажлын амжилт ба харилцаа
ажлын амжилт ба харилцааажлын амжилт ба харилцаа
ажлын амжилт ба харилцаа
 
сэдэл ба сэдэлжүүлэлт
сэдэл ба сэдэлжүүлэлтсэдэл ба сэдэлжүүлэлт
сэдэл ба сэдэлжүүлэлт
 
илтгэл
илтгэлилтгэл
илтгэл
 
байгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлс
байгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлсбайгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлс
байгууллагын зан төлвийн үндэс, түүний судлах зүйлс
 
Оюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬ
Оюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬОюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬ
Оюунтунгалаг - БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛЫН ТҮВШИНГ ҮНЭЛЭХ НЬ
 
Hariltsaa lekts 6
Hariltsaa lekts 6Hariltsaa lekts 6
Hariltsaa lekts 6
 
Copy of кейстэй ажиллах
Copy of кейстэй ажиллахCopy of кейстэй ажиллах
Copy of кейстэй ажиллах
 
нийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлага
нийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлаганийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлага
нийгмийн ажлын өнөөгийн байдал, хөгжлийн чиг хандлага
 
Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02
 
Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02Random 131018004405-phpapp02
Random 131018004405-phpapp02
 
Bag
BagBag
Bag
 
Ажлын ярилцлага
Ажлын ярилцлагаАжлын ярилцлага
Ажлын ярилцлага
 
Lec 4 Leadership & Vision
Lec 4 Leadership & VisionLec 4 Leadership & Vision
Lec 4 Leadership & Vision
 
Baiguullagiin soyol
Baiguullagiin soyolBaiguullagiin soyol
Baiguullagiin soyol
 
Т.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬ
Т.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬТ.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬ
Т.Анударь - МОТИВАЦИЙГ МАТЕМАТИК ЗАГВАР АШИГЛАН ТООЦООЛОХ НЬ
 

Зөрчил зөрөлдөөн

  • 2. 1. Зөрчилдөөн гэж юу вэ? 2. Зөрчил зөрөлдөөн үүсэх шалтгаан 3. Хамт олны зөрчил зөрөлдөөний зүй тогтол 4. Зөрчлөөс үүсэх үр дагавар Хичээлийн агуулга
  • 4.  Аливаа нэг талын тодорхой үйл ажиллагаа нөгөө талын эрх ашиг, байр суурь, хөндөгдсөний улмаас харилцаанд зөрчил үүсэхийг хэлнэ. Харилцан хоёр талуудын харилцаан дээр асуудал үүсэхийг хэлнэ. Зөрчил зөрөлдөөн гэдэг нь
  • 5.  Ф. Е. Василюк: “Зөрчил гэдэг нь ямар нэг зүйл нөгөөтэйгээ аль нэг байдлаар мөргөлдөхийг хэлнэ”  А. Г. Здравомыслов: “Зөрчил нь хүмүүсийн нийгэм дэх харилцан үйлчлэлийн маш чухал тал,нийгмийн эд эс юм. Энэ нь нийгмийн амьдралын бодитой болон байж болох субъектын хоорондын харилцааны хэлбэр бөгөөд тэр тохиолдолд тэдний сэдэл нь эсрэг тэсрэг үнэт зүйлс, хэм хэмжээ, сонирхол,хэрэгцээгээр өдөөгдөж байдаг” хэмээн илүү тодорхойлж хэлсэн. Зөрчил зөрөлдөөний талаарх судлаачдын тодорхойлолтууд
  • 6.  Р. Дарендорф: “Бүрдэл хэсгүүдийн хооронд нь бодит болон хийсвэр эсрэг тэсрэг хандлага үүсч байгаа бүхий л харилцааг хэлнэ” гэжээ.  Б. И. Хасан: “Зөрчил гэдэг нь харилцан үйлчлэлийн үед урьдын хэв шинжээ хадгалж чадахгүй оролдлогууд бие биендээ нөлөөлж, бие биенээ орлож, улмаар тусгай зохион байгуулалт шаардагдахыг хэлнэ” гэжээ. Зөрчил зөрөлдөөний талаарх судлаачдын тодорхойлолтууд
  • 7. Нөөцийн ашиглалт хуваарилалт Байгууллага хичнээн том хэмжээтэй байлаа ч гэсэн түүний нөөц хязгаарлагдмал байдаг. Байгууллагын удирдлага, санхүүгийн нөөц, олсон ашиг орлогоо хүмүүстээ үр ашигтай хуваарилан зарцуулах үүрэгтэй. Гэхдээ санхүүгийн нөөцийг хуваарилах явцад ямар нэгэн бэрхшээл учирч байдаг. Ажиллагсад идэвх чармайлт гарган үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлж, ашиг орлого бүтээж байх тохиолдол цөөнгүй. Эсвэл хэн нэгэнд илүү хуваарилж, нөгөөд нь дутуу өгдөг тохиолдол практикт нилээд гардаг. Үүнээс үүдэн удирдлага, ажиллагсадын хооронд зөрчил зөрөлдөөн үүснэ. Энэ нь шударга бус хуваарилалтаас үүдэн гарч буй зөрчил юм Зөрчил зөрөлдөөн үүсэх шалтгаанууд
  • 8.
  • 9.  Зорилтуудын харилцан хамаарал  Өгөгдсөн үүрэг даалгаврыг төлөвлөсөн хугацаанд хангалтгүй биелүүлж, байгууллагын амжилт, үр дүнд нөлөөлсөн тохиолдолд удирдагч ба ажиллагсадын хооронд зөрчил зөрөлдөөн, хэрүүл маргаан, буруутгах, сөргөлдөх, эсэргүүцэх байдал гарах нь цөөнгүй. Ер нь аливаа байгууллагын үйл ажиллагаа харилцан хамаарал, уялдаа холбоо бүхий нэгдмэл тогтолцоо байдаг учраас аль нэг салбар юм уу хувь хүмүүсийн ажлын хариуцлагагүй байдлаас үүдэн зөрчил гардаг.
  • 10.  Хүмүүсийн үнэлэмж баримжааллын ялгаатай байдал Ихэнх удирдагчид “Хий гэснийг доод тушаалын хүмүүс үг дуугүй биелүүлэх ёстой” гэж үздэг. Бизнесйин байгууллагуудад илүү ашигтай, зардал багатай хэмнэлттэй ажиллахыг эрмэлздэг. Гэтэл ажилтан хүн, гаргаж байгаа ажлын амжилт, ур чадварын өсөлтийн хэмжээгээр албан тушаал ахиж, цалин хангамж нэмэгдэх ёстой гэж үздэг. Энэхүү ажил хөдөлмөрийн үнэлгээний талаарх ялгаатай байр суурь, үнэлэмж баримжааллын зөрөөтэй ойлголтоос үүдэн тэдний хооронд үл ойлголцол, хэрүүл гомдол үүсэж болзошгүй.
  • 11.  Хүмүүсийн зан төлвийн ялгаа онцлог  Нэг байгууллагад ажиллаж байгаа хүмүүсийн хүсэл сонирхол, ааш араншин, үзэл бодол, ажил мэргэжлийн арга туршлага өөр хоорондоо ялгаатай. Зан төлөвийн хувьд атаархуу, аялдан дагалдамтгай, зусарч бялдууч, догшин ширүүн, хэрүүлч тэмцэгч, хов жив хөөцөлдөгч, гутрангуй өөнтөгч, эмзэг гомдомхой гээд янз янзын араншинтай хүмүүс ажиллана. Зарим хүмүүс өөртөө тал засдаг хэсэг хүмүүсийг нэгтгэн баг бүрдүүлж, бусдын эсрэг турхиран талцуулан сөргөлдүүлж, таагүй уур амьсгалыг бий болгож, энэ нь зөрчил маргаан үүсэх шалтгаан болдог. Өөртөө шүүмжлэлтэй хандах, өөрийн зан үйлийг хянаж дүн шинжилгээ хийх, бусдын хэлсэн ярьсан бүхэнд туйлбартай хүлээцтэй хандах, итгэж найдах чадвар хүмүүст дутагдаж эхлэх юм бол зөрчилт байдал байнга үүсэж байдаг.
  • 12.  Харилцааны хомсдол, мэдээллийн хүртээмжгүй байдал  Байгууллага доторх мэдээллийн хомсдол, хүрэлцээгүй байдлаас болж бие биенийхээ санаа бодол, гарч байгаа шийдвэрийг ойлгоогүй тодорхойгүй үл ойлголцол үүсдэг. Хийх гэж байгаа ажил үйлчилгээ, үр дүнд хүрэх төлөвлөлт, хэрэгжүүлэх арга зам, хугацаа тодорхойгүй байгаа нөхцөлд ажилтан юу хийхээ мэдэхгүй өөринхөө үүрэг хариуцлагыг бүрэн ойлгохгүй байх зэрэг хоёрдмол буюу тодорхой бус байдлаас шалтгаалан удирдлага ажилтнуудын хооронд зөрчил үүсэх тохиолдол цөөнгүй гардаг
  • 13.  Зохисгүй шаардлага буюу арга барилын хоцрогдол  Зарим удирдагч тухайн цаг үеийн нөхцөл байдалд тохироогүй, хүмүүсийн бодит боломж, тоног төхөөрөмжийн хүч чадал, цаг хугацааны нөөц боломжоос давсан биелэгдэшгүй хатуу шаардалага тавьдаг. Үүний зэрэгцээ удирдагч нарын удирдах арга барилын алдаа дутагдалтай холбоотой зөрчил зөрөлдөөн цөөнгүй гардаг. Албан тушаал, эрх мэдлийн давуу байдлаа хэтрүүлсэн зохисгүй хандлага, харилцаа удирдахуйн процесст түгээмэл илэрдэг.
  • 14. Зөрчил зөрөлдөөний үе шат Зөрчил зөрөлдөөн нь тодорхой үе шаттай явагддаг, хөдөлгөөнт шинж чанартай шалтгаалан нөхцөлдөх, орон зай, цаг хугацааны үзэгдэл юм. 1. Зөрчилт нөхцөл байдал үүсэх / эрэлт хэрэгцээ, ашиг сонирхол, үзэл бодол, арга барилын зөрөлдөөн бий болох/
  • 15. 2. Зөрчилт нөхцөл байдлыг ухамсарлан ойлгож, мэдэрч эхлэх. Хувь хүн болон тухайн байгууллагын эсрэг чиглэсэн үйл ажиллагаа явуулж байна гэдгийг харилцагч тал ухамсарлан ойлгож ирнэ. Сөргөлдөх үйл ажиллагаа давтагдах шинж чанартай болж, бичил бүлгүүдийн хуваагдал ялгарал улам гүнзгийрнэ
  • 16. 3. Зөрчилт зан байдал хурцдах Өдөөгчийн эсрэг чиглэсэн идэвхитэй үйл ажиллагаа явагдаж, жинхэнэ зөрчил ил тод болж хурцдаж эхэлнэ.  Өөрөөр хэлбэл, зөрчилдөгч талууд дургүйцэл, тааламжгүй байдлаа ил тод сөргөлдөн эсэргүүцэх арга барилаар илэрхийлж, тэмцлийн байр сууринд шилжинэ.  Энэ үе шатад зөрчил нөхцөл байдлыг өөрчлөх тохироо бүрдэх хийгээд шинэ гарц боломж нээгдэнэ. Үүнийг ашиглах нь чухал юм.
  • 17.  Зөрчлийг шийдвэрлэх  Дээрх нөхцөл боломжид тулгуурлан түүнийг бууруулах менежментийг хурдан шуурхай хийвэл байгууллагын зөрчлийг шийдвэрлэх боломж бий.  Аливаа зөрчил, сөргөлдөгч талуудын зан байдлыг илэрхийлэх бөгөөд нэг нь өдөөгч, нөгөө нь хамгаалагч, эсэргүүцэн сөргөлдөгчийн үүрэг гүйцэтгэж байдаг
  • 19. Эерэг үр дагавар  Зөрчил маргаантай асуудлыг хамтран хэлэлцэж, шийдвэрлэх хэрэгтэй гэдгийг ухааран ойлгох, эргэцүүлэн бодох боломж олгож байдаг.  Хамтран ажиллах, зөвшилцөлд хүрэх арга барил туршлагатай болдог.  Маргалдагч сөргөлдөгч талууд өөрсдийн санал бодол, гомдол, дургүйцлээ чөлөөтэй илэрхийлэх боломжтой.  Илэн далангүй нээлттэй ярилцаж, учир зүйгээ олсноор ойлголцол итгэл бий болж хүмүүс хоорондын харилцаа хэвийн байдалдаа эргэн тойрно.  Үзэл бодлын зөрөлдөөн үргэлжид зөрчил тэмцэлд хүргэдэггүй гэсэн эрүүл саруул ойлголт төлөвшихөд эерэг нөлөө үзүүлдэг Зөрчил зөрөлдөөн үүссэний үр дагавар
  • 20. Сөрөг үр дагавар  Үр ашиггүй өрсөлдөөн тэмцэл, сөргөлдөөнийг үүсгэнэ  Хамтран ажиллах, харилцан бие биедээ туслах, хэвийн нөхөрсөг харилцаа тасалдаж доголдоно.  Бусдын эерэг давуу талыг харж үнэлэхээсээ илүү буруутгах муучлах, өөнтөглөх, нэр төрийг нь гутаах, атаархан хонзогнох хандлага уур амьсгал бий болно.  Асуудлыг бодитойгоор шйидвэрлэх эрүүл саруул арга замыг хайхын оронд “Ялах ёстой” гэсэн хатуу бодол, итгэл үнэмшил давамгайлж, түрэмгий зан авир гаргаж эхэлдэг.  Гомдож зэвүүцэх, сэтгэлээр унах, урам хугарах, сэтгэл гонсойх зэрэг сэтгэл зүйн таагүй байдал үүсэж хүмүүсийн идэвхи санаачилга, урам зориг, бие биедээ итгэх итгэл суларч, ажиллагсадын тогтвор суурьшил, илэн далангүй байдал алдагдана.  Зөрчил зөрөлдөөн үүссэний үр дагавар