лекц 8

1. НББОУС 21
Гадаад валютын ханшны үр
нөлөө

2. 2
НББОУС 21
Гадаад валютын ханшны үр нөлөө
 Зорилго
 Анхдагч тооцон тодорхойлолт Äàðààãèéí òîîöîí
òîäîðõîéëîëò
 Ханшийн зөрүү
 Гадаад үйл ажиллагаа
 Тодруулга

3. 3
НББОУС 21
Гадаад валютын ханшны үр нөлөө-
Зорилго
Энэ стандарт нь дараах 2 төрлийн ажил
гүйлгээг бүртгэхэд хэрэглэгдэнэ.
 Гадаад валютаар гарсан ажил гүйлгээний бүртгэл :
ба
 Гадаад үйл ажиллагааны санхүүгийн тайлангийн
хөрвүүлэлт

4. 4
НББОУС 21ÍÁÁÎÓÑ 21
Анхдагч хүлээн зөвшөөрөлт
Гадаад валютын ажил гүйлгээний анхдагч тооцон
тодорхойлолт
 Гадаад валютын аливаа ажил гүйлгээг уг ажил
гүйлгээ гарсан өдрийн ханш буюу спот ханшийг
ашиглан анх тооцож тодрхойлно.
 Богино хугацаанд /долоо хоног буюу сар/ ханш
ноцтой өөрчлөгддөггүй бол тухайн хугацааны бүх
ажил гүйлгээнд уг хугацааны бүх ажил гүйлгээнд
уг хугацааны дундаж ханшийг хэрэглэж болно.

5. 5
НББОУС 21
дараагийн хүлээн зөвөөрөлт
 хаалтын ханшаар илэрхийлсэн мөнгөн зүйлсийн
хөрөнгө,өглөг /өглөг,авлага,төлөгдөөгүй зээлийн дүн/:
 түүхэн өртгөөр үнэлсэн мөнгөн зүйлсийн бус хөрөнгийг анхны
ажил гүйлгээний өдрийн спот ханшаар илэрхийлэх ёстой:
 бодит үнэ цэнээр үнэлсэн мөнгөн бус зүйлсийг үнэлгээ буюу
дахин үнэлгээний өдрийн спот ханшаар илэрхийлэх ёстой:
Гадаад валютын ажил гүйлгээ нь тайлант хугацааны эцэст
балансанд тайлагнагдах ёстой хөрөнгө ба өглөгийг бий болгодог
бол:

6. 6
НББОУС 21
Ханшийн зөрүү
 Ажил гүйлгээ гарч буй өдрийн ханш болон
барагдуулалтын /төлбөр хийх юм уу орлого
хүлээн авах/ өдрийн ханшийн зөрүү үүснэ.
 Ханшийн зөрүүг тэдгээрийн гарсан өдөр
орлого юмуу зардал гэж тооцдог.

7. 7
“Хурд ” ХХК нь Өмнөд Солонгосоос ачааны машин 20-ийг худалдан авах гэрээ
байгуулжээ. Гэрээний үнэ US$ 1,000,000. Гэрээ байгуулсан өдрийн ханш 1$ : 1100¥
байсан. Ачааны машиныг нийлүүлж, ажил гүйлгээ хүчин төгөлдөр болсон ба
1,100,000,000 төгрөгийн капитал зардлыг дараах байдлаар бүртгэсэн.
Дт Үндсэн хөрөнгө 1,100,000,000
Кт Дансны өглөг 1,100,000,000
Төлбөр хийх өдрийн хооронд төгрөгийн ханш өсөж, 1$ : 1050 болсон. Жинхэнэ хийсэн₮
төлбөр нь 1,050,000,000 төгрөг бөгөөд 50,000,000 төгрөгийн орлогыг ханшийн зөрүү гэж
бүртгэсэн.
Дт Дансны өглөг 1,100,000,000
Кт Мөнгө 1,050,000,000
Кт Валютын ханшны зөрүүний ашиг 50,000,000
Нөгөө талаас, хэрэв ханш буурч, 1$ : 1140 болвол жинхэнэ хийх төлбөр нь₮
1,140,000,000 төгрөг болох ба 40,000,000төгрөгийн зардлыг ханшийн зөрүү гэж
бүртгэсэн байна.
Жишээ- Ханшийн зөрүү
НББОУС 21
Ханшийн зөрүү

8. 8
НББОУС 21
Гадаад үйл ажиллагаа
Ãàäààä ¿éë àæèëëàãààã
õî¸ð òºðºëä àíãèëíà:
Òàéëàãíàã÷ÀÀÍ-èéíñàëøã¿é
õýñýãáîëîõ ãàäààä¿éëàæèëëàãàà
(Èõýíõ àæèë ã¿éëãýý òºãðºãººð ãàðíà)
Ãàäààääàõüáàéãóóëëàãà
(Èõýíõ àæèë ã¿éëãýý òºãðºãººð áóñ
Õàðèí òóõàéí îðíû âàëþòààð ãàðíà)

9. 9
 Мөнгөн зүйлсийн хөрөнгө, өглөгийг хаалтын ханшаар
илэрхийлэх
 Түүхэн өртгөөр бүртгэсэн мөнгөн зүйлсийн бус хөрөнгийг уг ажил
гүйлгээний өдрийн спот ханшийг ашиглан илэрхийлэх
 Бодит үнэ цэнээр бүртгэсэн мөнгөн зүйлсийн бус хөрөнгийг
үнэлгээ/дахин үнэлгээний өдрийн ханшаар илэрхийлэх
 Орлого, зардлыг ажил гүйлгээний өдрийн спот ханшаар
илэрхийлэх
 Ханшийн зөрүүг орлого буву зардал гэж хүлээн зөвшөөрөх
Тайлагнагч байгууллагатай салшгүй холбоотой гадаад үйл
ажиллагааны хувьд гадаад валютын ажил гүйлгээг:
НББОУС 21
Гадаад үйл ажиллагаа

10. 10
Гадаад дахь байгууллагын:
 Орлого, зардлыг ажил гүйлгээний өдөр хэрэглэх
спот ханшаар илэрхийлнэ.
 Бүх хөрөнгө, өр төлбөрийг хаалтын ханшаар
илэрхийлэх
 Бүх ханшийн зөрүүг цэвэр хөрөнгө/өмч гэж
ангилах: ба
 Хөрөнгө оруулалтыг данснаас хассан
тохиолдолд хуримтлагдсан ханшийн зөрүүг уг
данснаас хасалтын тайлант үед орлого юмуу
зардал гэж үзэх:
НББОУС 21
Байгууллага

11. 11
НББОУС 21
Тодруулга
1) Тайлант хугацааны цэвэр ашиг эсвэл алдагдал багтсан
:ханшийн зөрүүгийн дүн
2) Өмчийн тусгай бүрдэл хэсэгтэй адил ангилагдсан
,цэвэр ханшийн зөрүүгийн дүн болон тайлант
хугацааны эхэн ба эцэс дэх дээрх ханшийн зөрүүгийн
:дүнгийн тохруулга ба
3) / /-Зөвшөөрөгдсөн сонголтот хандлага арга ын дагуу
,хөрөнгийн дансны дүнд багтсан тайлант хугацааны
.туршид үүссэн ханшийн зөрүүгийн дүн
4) Тайлагнах валют нь тухайн аж ахуйн нэгжийн оршин
байгаа улсын валютаас ялгаатай байх нөхцөлд өөр
.валют ашигласан шалтгааныг тодорхуулах ёстой
Аж ахуй нэгж нь дараах зүйлийг тодруулах ёстой: :