1. RİNİTLER
Dr.M.Fatih GARÇA

2. Rinit nedir?
 Burun tıkanıklığı, akıntısı,
burun kaşıntısı ve
hapşırma belirtilerinin iki
veya daha fazlasının
birkaç saat sürmesi veya
tekrarlayıcı olması ile
karakterize burun
mukozasının
inflamasyonudur

3. Rinitler nasıl sınıflandırılır?
 Allerjik  Diğer
 İntermittan  NARES (eozinofili ile seyreden non
 Persistan
allerjik rinit)
 İnfeksiyöz  Vazomotor rinit
 Akut  Hormonal rinitler
 Viral
 İlaca bağlı rinitler
 Bakterial
 Mantar  Geriatrik rinitler
 Kronik  Atrofik rinit
 Basit- Hipertrofik  Egzersiz rinitleri
 Hiperplazik-Atrofik  Refleks rinitler

4. Rinitteki patofizyoloji nedir?
 Çeşitli nedenler
(deformite, allerjik
reaksiyon, travma, viral
infeksiyon) ile burnun
koruyucu sistemi olan
mukosilier
mekanizmasının
bozulması sonucu
vasküler ve glandüler
semptomlar ile ortaya
çıkar.

5. Rinitteki patofizyoloji nedir?
 Sempatik sistem  Parasempatik sistem
Vasküler yapılar Galandüler yapılar
İnflamaturar mediatörler İnflamtuar mediatörler
(Histamin, bradikinin,
prostaglandin D2, PAF,
lökotrien C4) Sekresyon artışı
Vazodilatasyon
Konjesyon

6. Allerjik rinit nedir?
 Semptomları
kendiliğinden veya
tedavi ile gerileyen
burun akıntısı (rinore),
burun tıkanıklığı
(nazal obstrüksiyon),
burun kaşıtısı,
hapşırma olarak
tanımlanır.

7. Allerjik rinitin önemi nedir?
 Sık görülmesi
(Çocuklardaki en sık
kronik hastalık),
 yaşam kalitesini bozması,
 iş/okul yaşamını etkilemesi,
 ekonomik boyutu,
 Astımla ilişkisi,
 sinüzit ve konjunktivit gibi
diğer klinik durumlarla olan
birlikteliği nedeniyle önem
taşımaktadır.

8. Allerjik rinit
Etyoloji
 <5 yaş
 İç ortam/perennial allerjenler: ev akarları,
hayvan tüyleri, iç ortam küfleri, hamamböceği
 ≥5 yaş
 Dış ortam/mevsimsel allerjenler: çayır-ot-ağaç
polenleri, dış ortam küfleri

9. Allerjik rinit
Klinik
Tipik olarak haftanın çoğu
günü, geceleri / sabahları
belirginleşen
 Burunda
 akıntı
 tıkanıklık
 kaşıntı
 Hapşırık
 Gözde
 sulanma
 kızarıklık
 kaşıntı
 Boğazda-damakta kaşıntı

10. Allerjik rinit
Fizik muayene
 Burun mukozasında
ödem, solukluk,
konkalarda hipertrofi,
seröz burun akıntısı,
polipler, postnazal
akıntı

11. Allerjik rinit
Fizik muayene
Allerjik shiner
Dennie Morgan çizgileri
Allerjik selam,
nazal köprülenme
Göz kapaklarında
şişlik,
Konjonktivada
yaygın hiperemi,
şişlik,
Gözyaşı
salgısında artma Seröz otitis media

12. Fizyopatoloji
 Geç faz reaksiyon;
 Erken faz reaksiyonu;
Mast hücresi Başta eozinofiller olmak
yüzeyindeki IgE üzere nötrofil, bazofil gibi
reseptörüne allerjen ve çeşitli enflamatuar
allerjen spesifik IgE’nin hücrelerin infiltrasyonu ve
ba¤lanması ve başta bu hücreler tarafından
histamin olmak üzere üretilen histamin, lökotrien
prostaglandin ve gibi mediatörlerin yanısıra
lökotrienlerin çeşitli sitokin (IL-4, IL-5,
salgılanması IL-13) kemokinlerin ve
adhezyon moleküllerinin
(VCAM-I,ICAM-1) salınımı
ile karakterizedir.

13. Fizyopatoloji – Erken faz Önceden
üretilmiş
mediyatörler
Allerjen Degranülasyon •Histamin
YY Y •Proteazlar
Y Kan
Erken faz
belirtileri
damarları
•Konjesyon
Yeni üretilen
mediyatörler •Akıntı
Sinirler
•Sisteinil •Kaşıntı
lökotrienler
Bezler
•Prostaglandinler •Hapşırık
•PAF
Yeni üretim
•Bradikinin
•İnterlökinler
•TNF-a
•GM-CSF

14. Fizyopatoloji – Geç faz
Duyarlı mast hücresi
Kemotaktik, inflamatuar mediyatörler
Hücresel infiltrasyon
Eozinofil Bazofil Monosit Lenfosit
İnflamasyon
Daha çok mediyatör salgısı
Geç faz belirtileri
Konjesyon Akıntı Hapşırık

16. Allerjik rinit
Devam süresi ve şiddetine göre Sınıflandırma
Aralıklı Devamlı
belirtiler belirtiler
< 4 gün / hafta, veya > 4 gün / hafta, ve
< 4 hafta > 4 hafta
Hafif Orta/Ağır
•Normal uyku bir veya daha çok belirti
•Normal günlük aktiviteler, •Anormal uyku
spor
•Günlük aktivite, spor ve
•Normal okul/iş hayatı eğlencenin kesintiye uğraması
•Sıkıntı verici semptom yok •Okul/iş hayatında sorunlar
•Sıkıntı verici semptomlar

17. Allerjik rinit
Tanı
 Allerjik semptomlar
 Tanısal testler
 Cilttesti
 Total IgE ölçümünün
 Serum spesifik IgE
ölçümü
 Nazal challenge testi
 Nazal sekresyon
sitoloji

18. Allerjik rinit
Tedavi
 Çevre kontrolü
 İlaç tedavisi
 İmmünoterapi
 Eğitim ve düzenli
takip

19. İlaç tedavisi
 Antihistaminler
 Oral
 Topikal
 Dekonjestanlar
 Oral
 Topikal
 Antikolinerjikler
 Mast hücre stabilizatörleri
 İntranazal
kortikosteroidler
 Lökotrien düzenleyiciler

20. Antihistaminler
 Birinci kuşak / ikinci kuşak
 Sedatif
 En az yan etkili olanlar: cetirizine,
levocetirizine, fexofenadine, loratadine ve
desloratadine
 Burun akıntısı, hapşırık, burun kaşıntısı,
gözlerde sulanma ve kaşıntıda etkili
 Persistant (devamlı) rinite göre intermittan
(aralıklı) rinitte daha etkili
Bousquet J, et al. JACI 2001;108:S147-336

21. Dekonjestanlar
 Tıkanıklık için çok etkili
 Genellikle antihistaminlerle kombine
 Santral sinir sistemi ve kardiyovasküler
sistem yan etkileri
 Sinirlilik
 Uykusuzluk
 İrritabilite
 Kan basıncında artma
 Taşikardi
 Çarpıntı

22. Kortikosteroidler
 Hem persistant (devamlı) rinit hemde intermittan
(aralıklı) rinit tedavisinde en etkili ilaç grubu
 Allerjik rinitin bütün semptomlarını en etkili
biçimde baskılar
 Geç faz inflamasyonu baskılayan en etkili ilaç
grubu
 Beclomethasone dipropionate, Budesonide,
Ciclesonide, Flunisolide, Fluticasone
propionate, Mometasone furoate,
Triamcinolone acetonide
 Orta-ağır persistant (mevsimsel veya perennial)
rinitte ilk seçenek ilaçlardır.
 Hafif persistant rinitte ise ilk seçenek olabilir.

23. İmmünoterapi
 Bugüne kadar allerjik rinitin bilinen
tek olası tedavisidir.
 Şu durumlarda immünoterapi düşün!
 Perennial semptomlar
 İlaç tedavisine cevap vermeyen veya tedaviyi
tolere edemeyen hastalar
 Astım gelişiminin veya astım varsa
şiddetlenmesinin olası olması
 Kronik veya tekrarlayan rinosinüzit
 Kronik veya tekrarlayan orta kulak hastalığı
 Sistemik steroid ihtiyacı

25. AKUT RİNİTLER
Coryza (Nezle) (Basit rinit) (Common cold):
 Etyoloji:
 Bir virus Coryzavirus (100)
olması kuvvetle muhtemeldir.
 Burun mukozasının
direncini kıran faktörler:
 Soğuk,
 Adenoid Vejetasyon,
 Septum Deviasyonu,
 Krut gibi teneffüsü zorlaştıran
durumlar.

26. AKUT RİNİTLER
 Patoloji:
 Mukoza altında vasodilatasyon-konjesyon
 epitel altında hücre infiltrasyonu,
 ödem, bezlerin seröz, mukopürülan
hipersekresyonu,
 epitelde yer yer deskuamasyon olur.
 Patoloji %100 normale döner.

27. AKUT RİNİTLER
 Klinik:
 Damlacık infeksiyonu ile bulaşır. Kuluçka 1-2 gündür.
 Subfebril ateş
 Burunda gerginlik, tıkanma-akıntı (seröz-mukoid-mukopürülan)
 Aksırık
 Başağrısı, uykusuzluk, halsizlik
 Anosmi, tad alma bozukluğu (inspirasyonla hava burun arkasına
gidemez)
 Tuba tıkanması, kulak çınlaması
 Nazolakrimal kanal tıkanması,
 Alında gerginlik, frontalji

28. AKUT RİNİTLER
 Fizik muayene;
 Rinoskopi anteriorda:
Mukozalar şiş,
hiperemik, sekresyon
 Farinks ve larinks
muayenesinde:
Mukoza ve lenfoid
reaksiyon değişiklikleri
vardır.

29. AKUT RİNİTLER
 Tedavi:
 Semptomatik. Ihlamur.
 Ephedrine'li damlalar, otrivine
 Antihistaminikler
 Antipiretik-analjezikler: Aspirin, paracetamol.
 2 gün kadar işten istirahat! Toplu yerlere
gitmemeli!

30. KRONİK RİNİT
 Hiçbir zaman kendi başına burunda bulunmaz.
 Etyoloji:
 Buruna ait sebepler:
 Akut bir rinitin sık sık tekrarlaması,
 İyileşmelerinin komplikasyonlar sebebiyle gecikmesi,
 Adenoid vegetasyon,
 Deviasyon gibi burun fizyolojisinde bozukluklar yapan patolojiler
(silli epitelin fonksiyonunu yapamaması).
 Genel sebepler:
 Romatizmal hastalık,
 Diabet,
 Allerjik hastalıklar.
 Ortama ait sebepler:
 İklim şartları,
 Yaşanan yerdeki hava şartları (tozlu, kuru, irritan maddeler vs.).

31. KRONİK RİNİT
 Patoloji:
 BASİT-HİPERTROFİK
 Reversibl safhadır.
 Silli epitelde deskuamasyon, süpürme, tutma
fonksiyonlarının bozulması.
 Epitelde kuruyan sekresyon
 Submuköz dokuda gittikçe artan fibrözis oluşumu,
 Bezlerde atrofi, sekresyon azlığı

32. KRONİK RİNİT
 HİPERPLASTİK-ATROFİK RİNİTLER
 Alt konka başında kuyruğunda, choana ve vomerde, lokalize
hiperplastik bölgeler vardır (girintili çıkıntılı, ahududu manzaralı,
aşağı sarkan).
Klinik:
Kuruluk, kabuklanma, burun akıntısı azalır veya hiç olmaz.
Başağrısı ( hipertrofi ® sinüslerin havalanmaması)
Burun tıkanıklığı
Koku alma bozuklukları
Muayenede;
Hipertrofik, pembe, şiş alt konkalar, kabuklar (krut)
Deviasyon bulunabilir.

33. KRONİK RİNİT
 TEDAVİ
 Etyolojik faktörlerin
kaldırılması, sinüzit, atrofik
rinit tedavisi.
 Kültür ve antibiogram
(antibiotikler)
 Mukoza sekresyonunu
arttırıcı
 Submuköz fibroza karşı
 Kortikosteroidler lokal
injeksiyonlar, hipertrofik
bölgelere

34. KRONİK RİNİT
 ATROFİK RİNİTLER
 Kr. Rinitin seyrini takibeden
rinittir.
 Burun mukozası üzerinde
kabuklar, titrek tüylü epitelde
sillerin kaybı, metaplazi,
submuköz fibröz bezlerde atrofi,
kemikte dekalsifikasyon görülür.
 Burunun akmaması,
 Başağrısı
 Koku alma hissi tamamen kayıp
 Burunda kabuklanma, tıkanıklık
 Aynı zamanda burundan kötü bir
koku saçılır.

35. KRONİK RİNİT
 Tedavi: Semptomatikdir.
 Tıbbi:
 Burun içi hijyeni: Kabukların temizlenmesi. Yağlı damlalarla yumuşatma
ve bir enjektör, serum fizyolojik lavajları veya serum fizyolojik spreyler ile
kabukların hergün temizlenmesi.
 Antibiotikler: antibiyograma göre!
 östrogen verilmesi,
 Sempatik felci: Steller gangloin blokajı. (Novacain ile)
 Periferik vasodilatatörler
 Travma ve cerrahiden sakınma.
 Cerrahi:
 Burun içi genişliğini daraltıcı ve sekresyonu arttırıcı yaklaşımlar.
 Parotis kanalını buruna çevirmek vestibulum orisi buruna birleştirmek
(tükrük sevki!) (Jesheck).