TİROİD NODÜLÜNE
YAKLAŞIM
Prof Dr Dilek GogasYavuz
Marmara ÜniversitesiTıp Fakültesi
İç HastalıklarıABD
Endokrinoloji ve Metabolizma BD
Tiroid bezinin
büyümesine
Verilen genel isimdir
Guatr
Nodül
Çevre parankiminden farklı ve
radyolojik olarak ayrılabilen Lezyonlar
Guatr prevalansı
%10 üzerinde olması
endemik guatr
Tiroid nodül sıklığı
• Palpe edilen nodül sıklığı %3-7
• USG de tespit edilen nodül sıklığı %20-76
• Türkiyede USG ile tespit edilen nodül sıklığı
% 31.8 (1999)
• Otopsi serilerinde %50
Benign
• Kolloidal nodül
• Hashimato tiroiditi
• Basit veya hemorajik kist
• Folliküler adenom
• Subakut tiroidit
Malign
papiller karsinom
folliküler karsinom
Medüller karsinom
Anaplastik karsinom
Metastatik
lenfoma
Tiroid nodüllerinin ayırıcı tanısı
• Tiroid kanseri
• Tiroid disfonksiyonu
(hipertiroidi)
• Lokal bası semptomları
Tiroid nodülünün klinik önemi
Tiroid nodülünde artmış
malignite riski
 Baş boyun radyasyon öyküsü
 Ailesel tiroid malignite öyküsü
 <20 veya >70 yaş
 Erkek cinsiyet
 Büyüyen nodül
 Anormal servikal lenfadenopati
 Fikse nodül
 Vokal kord paralizisi
Tiroid Nodüllerinin Klinik
Değerlendirilmesi
Hikaye Çocuklukta boyuna radyoterapi ses kısıklığı,
ailede medüler tiroid ca, papiller ca
Fizik muayene Gençler, erkekler, sert nodül, vakal kord
paralizisi, lenfadenopatiler, uzak metastazlar
yaş < 20 ve > 60 yaş
Çernobil faciası 26 nisan 1986
1998 -2000 13 127 kişi taranmış (çocuk, adolesan)
5.25 Gy doz alımında tiroid kanseri riskinin arttığı
Rapor edilmiştir
Çernobil radyasyonu
Tiroid kanser riskini arttırdığını gösteren
çalışmalar mevcuttur
Ukrayna ve belarusta tiroid kanser sıklığı x15-30
artmış olarak rapor edilmiştir
J Natl Cancer Inst. 2006 Jul 5;98(13):897
Tiroid nodülleri
• Palpabl-nonpalpapl
• Soliter-multipl
• Solid-kistik-karışık
• Fonksiyonlu- fonksiyonsuz
• Nonsemptomatik
• Boyunda kitle
• Yutma güçlüğü
• Ses ksıklığı
Klinik
Tiroid nodülü saptandığında
• Tiroid USG : nodül sayısı , nodül çapı
• TSH veT4
Malign mi?
Hiperfonksiyone mi?
Tiroid nodülü saptandığında:
malinite ekarte edilmelidir
• Tek-çok nodül de malinite prevalansı benzerdir
• Malinite ihtimali % 5 tir.
• Soğuk nodüllerde malinite ihtimali %15
sıcak nodüller<%1
TEMD Tiroid hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu 2012
Tiroid sintigrafisi tiroid nodül değerlendirmesinde rutin değildir.
Yanlızca TSH düşük olduğunda yapılmalıdır
Tiroid nodülünde ultrasonografi
Her tiroid nodülü USG ile değerlendirilmelidir
• Gerçek nodül varmı ?
• Nodül kistik mi?
• Nodül lokalizasyonu (posterior) ?
• Ele gelmeyen diğer nodüller tespit edilebilir
• Tirod USG genel toplum taraması için
kullanılması önerilmez
• Palpasyonda normal , kanser riski düşük
bireylerde yapılması önerilmez
• MRI/BT de tesadüfen saptanan nodüller USG ile
değerlendirilmelidir
TEMD Tiroid hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu 2012
•Mikrokalsifikasyonlar
•Hipoekojenite (çevre parankiminden daha koyu)
•İntranodüler hipervaskülarite
Şüpheli bulgularda nodül boyutları ne olursa olsun
bx endikasyonu vardır
Ultrasonografik bulgular nodül boyutları kadar önemlidir
Nodül boyutunun > 1 cm
Tiroid nodülünde malinite riski
Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi
> 10 mm tüm nodüller, hiperfonksiyonel değil ise
≤ 10 mm eğer şüpheli USG özellikleri var
(mikrokalsifikasyon beraberinde solid hipoekoik
nodül) veya yüksek riskli hikaye
Multipl nodüllerde,TİAB sonografi sonucuna göre dominant
nodülden yapılmalı
Soliter nodül
TEMD Tiroid hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu 2012
TEMD Tiroid hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu 2012
Nodül
TİAB
Folliküler Neoplazm
Tiroid sintigrafi
Hiperaktif
Hipertiroidi
için incele
Benign Malign
İzlem veya
T4 tedavisi
Cerrahi
Soğuk nodül
(hipoaktif) veya
normaktif
Cerrahi veya
yakın izlem
TİAB : % 5 yalancı pozitif, % 5 yalancı negatif, doğruluk % 90
Tiroid fonksiyonlarını değerlendirmede
ilk yapılacak testler:
sensitif Tiroid stimulan hormon (TSH)
Serbest T4
Senstif TSH ölçümü : 3 . jenerasyon ultrasensitif yöntem
Tiroid nodülünde fonksiyonel durum
TSH
Ötiroid
0.5-4 mIU/ml
Hipotiroid
>4 mIU/ml
Hipertiroid
<0.5 mIU/ml
Tiroid sintigrafisi
TSH düşükse
Tiroid sintigrafisi çekilmeli
Subklinik hipertiroidi : TSH <0.5 mIU/ml
T3 veT4 normal
Aşikar hipertiroidi : TSH <0.5 mIU/ml
T3 veT4 yüksek
Ötiroid Benin tiroid nodülü
Levotiroksin supresyon tedavisinin yeri yoktur
• Lokal bası semptomları
• Büyüyen nodül
• Süpheli USG bulguları
• Şüpheli Bx bulguları
cerrahi
Selim tiroid nodüllerinin uzun dönemli takibi
• Uzun dönemli takipleri yapılmalı (FNAB de %5 false negatif)
• Nodüller büyüyebilirler, küçülebilirler .
• Nodül boyutlarında artış tek başına malinite kriteri değidir.
• Ancak biyopsi tekrarlanması gerekir.
• Büyüme kriteri : USG de Nodül çapının %20 veya 2mm artışı
Tiroid nodülü
>1 cm
veya riskli
<1 cm
risksiz
izle İİAB
TSH,T4
T USG
Hipertiroid ötiroid Hipotiroid
Tiroid
sintigrafisi
www.turkendokrin.org
Yayınlar bölümünden indirilebilir
Institute of Medicine Report, November 2010
Teşekkür
ederim

Tiroid nodülüne yaklaşım

  • 1.
    TİROİD NODÜLÜNE YAKLAŞIM Prof DrDilek GogasYavuz Marmara ÜniversitesiTıp Fakültesi İç HastalıklarıABD Endokrinoloji ve Metabolizma BD
  • 2.
    Tiroid bezinin büyümesine Verilen genelisimdir Guatr Nodül Çevre parankiminden farklı ve radyolojik olarak ayrılabilen Lezyonlar
  • 3.
    Guatr prevalansı %10 üzerindeolması endemik guatr
  • 4.
    Tiroid nodül sıklığı •Palpe edilen nodül sıklığı %3-7 • USG de tespit edilen nodül sıklığı %20-76 • Türkiyede USG ile tespit edilen nodül sıklığı % 31.8 (1999) • Otopsi serilerinde %50
  • 5.
    Benign • Kolloidal nodül •Hashimato tiroiditi • Basit veya hemorajik kist • Folliküler adenom • Subakut tiroidit Malign papiller karsinom folliküler karsinom Medüller karsinom Anaplastik karsinom Metastatik lenfoma Tiroid nodüllerinin ayırıcı tanısı
  • 6.
    • Tiroid kanseri •Tiroid disfonksiyonu (hipertiroidi) • Lokal bası semptomları Tiroid nodülünün klinik önemi
  • 7.
    Tiroid nodülünde artmış maligniteriski  Baş boyun radyasyon öyküsü  Ailesel tiroid malignite öyküsü  <20 veya >70 yaş  Erkek cinsiyet  Büyüyen nodül  Anormal servikal lenfadenopati  Fikse nodül  Vokal kord paralizisi
  • 8.
    Tiroid Nodüllerinin Klinik Değerlendirilmesi HikayeÇocuklukta boyuna radyoterapi ses kısıklığı, ailede medüler tiroid ca, papiller ca Fizik muayene Gençler, erkekler, sert nodül, vakal kord paralizisi, lenfadenopatiler, uzak metastazlar yaş < 20 ve > 60 yaş
  • 9.
    Çernobil faciası 26nisan 1986 1998 -2000 13 127 kişi taranmış (çocuk, adolesan) 5.25 Gy doz alımında tiroid kanseri riskinin arttığı Rapor edilmiştir Çernobil radyasyonu Tiroid kanser riskini arttırdığını gösteren çalışmalar mevcuttur Ukrayna ve belarusta tiroid kanser sıklığı x15-30 artmış olarak rapor edilmiştir J Natl Cancer Inst. 2006 Jul 5;98(13):897
  • 10.
    Tiroid nodülleri • Palpabl-nonpalpapl •Soliter-multipl • Solid-kistik-karışık • Fonksiyonlu- fonksiyonsuz
  • 11.
    • Nonsemptomatik • Boyundakitle • Yutma güçlüğü • Ses ksıklığı Klinik
  • 12.
    Tiroid nodülü saptandığında •Tiroid USG : nodül sayısı , nodül çapı • TSH veT4 Malign mi? Hiperfonksiyone mi?
  • 13.
    Tiroid nodülü saptandığında: maliniteekarte edilmelidir • Tek-çok nodül de malinite prevalansı benzerdir • Malinite ihtimali % 5 tir. • Soğuk nodüllerde malinite ihtimali %15 sıcak nodüller<%1 TEMD Tiroid hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu 2012 Tiroid sintigrafisi tiroid nodül değerlendirmesinde rutin değildir. Yanlızca TSH düşük olduğunda yapılmalıdır
  • 14.
    Tiroid nodülünde ultrasonografi Hertiroid nodülü USG ile değerlendirilmelidir • Gerçek nodül varmı ? • Nodül kistik mi? • Nodül lokalizasyonu (posterior) ? • Ele gelmeyen diğer nodüller tespit edilebilir
  • 15.
    • Tirod USGgenel toplum taraması için kullanılması önerilmez • Palpasyonda normal , kanser riski düşük bireylerde yapılması önerilmez • MRI/BT de tesadüfen saptanan nodüller USG ile değerlendirilmelidir TEMD Tiroid hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu 2012
  • 16.
    •Mikrokalsifikasyonlar •Hipoekojenite (çevre parankimindendaha koyu) •İntranodüler hipervaskülarite Şüpheli bulgularda nodül boyutları ne olursa olsun bx endikasyonu vardır Ultrasonografik bulgular nodül boyutları kadar önemlidir Nodül boyutunun > 1 cm Tiroid nodülünde malinite riski
  • 17.
    Tiroid ince iğneaspirasyon biyopsisi > 10 mm tüm nodüller, hiperfonksiyonel değil ise ≤ 10 mm eğer şüpheli USG özellikleri var (mikrokalsifikasyon beraberinde solid hipoekoik nodül) veya yüksek riskli hikaye Multipl nodüllerde,TİAB sonografi sonucuna göre dominant nodülden yapılmalı Soliter nodül
  • 19.
    TEMD Tiroid hastalıklarıtanı ve tedavi kılavuzu 2012
  • 20.
    TEMD Tiroid hastalıklarıtanı ve tedavi kılavuzu 2012
  • 22.
    Nodül TİAB Folliküler Neoplazm Tiroid sintigrafi Hiperaktif Hipertiroidi içinincele Benign Malign İzlem veya T4 tedavisi Cerrahi Soğuk nodül (hipoaktif) veya normaktif Cerrahi veya yakın izlem TİAB : % 5 yalancı pozitif, % 5 yalancı negatif, doğruluk % 90
  • 23.
    Tiroid fonksiyonlarını değerlendirmede ilkyapılacak testler: sensitif Tiroid stimulan hormon (TSH) Serbest T4 Senstif TSH ölçümü : 3 . jenerasyon ultrasensitif yöntem
  • 24.
    Tiroid nodülünde fonksiyoneldurum TSH Ötiroid 0.5-4 mIU/ml Hipotiroid >4 mIU/ml Hipertiroid <0.5 mIU/ml Tiroid sintigrafisi
  • 25.
    TSH düşükse Tiroid sintigrafisiçekilmeli Subklinik hipertiroidi : TSH <0.5 mIU/ml T3 veT4 normal Aşikar hipertiroidi : TSH <0.5 mIU/ml T3 veT4 yüksek
  • 26.
    Ötiroid Benin tiroidnodülü Levotiroksin supresyon tedavisinin yeri yoktur • Lokal bası semptomları • Büyüyen nodül • Süpheli USG bulguları • Şüpheli Bx bulguları cerrahi
  • 27.
    Selim tiroid nodüllerininuzun dönemli takibi • Uzun dönemli takipleri yapılmalı (FNAB de %5 false negatif) • Nodüller büyüyebilirler, küçülebilirler . • Nodül boyutlarında artış tek başına malinite kriteri değidir. • Ancak biyopsi tekrarlanması gerekir. • Büyüme kriteri : USG de Nodül çapının %20 veya 2mm artışı
  • 28.
    Tiroid nodülü >1 cm veyariskli <1 cm risksiz izle İİAB TSH,T4 T USG Hipertiroid ötiroid Hipotiroid Tiroid sintigrafisi
  • 29.
  • 30.
    Institute of MedicineReport, November 2010 Teşekkür ederim