1. 1

2. Τα αζπόλδπια είλαη πνιπθύηηαξνη
νξγαληζκνί ρσξίο ζπνλδπιηθή ζηήιε
θαη αλαπαξάγνληαη κνλνγνληθά ή
ακθηγνληθά.
εθβιαζηήκαηα
Η Ύδξα αλαπαξάγεηαη θα κνλνγνληθά θαη
ακθηγνληθά. Μνλνγνληθά αλαπαξάγεηαη κε
εθβιάζηεζε, δειαδή κε ηελ αλάπηπμε θαη
αύμεζε ελόο ηκήκαηνο ζην ζώκα ηεο, πνπ
όηαλ κεγαιώζεη αξθεηά γίλεηαη αλεμάξηεηνο
νξγαληζκόο.
2

3. Κη ε ζαιάζζηα αλεκώλε κπνξεί λα
αλαπαξαρζεί κνλνγνληθά θαη
ακθηγνληθά. Μνλνγνληθά αλαπαξάγεηαη
ζπλήζσο κε εθβιάζηεζε
Εθβιαζηήκαηα
3

4. Θειπθή κέιηζζα (εξγάηξηα)
Παρθενογένεση είλαη ε δεκηνπξγία
απνγόλσλ από σάξηα πνπ δελ έρνπλ
γνληκνπνηεζεί.
Οη θεθήλεο ζηηο
κέιηζζεο
(αξζξόπνδα)
γελληνύληαη από
αβγά πνπ δελ
έρνπλ
γνληκνπνηεζεί
4

5. Παξζελνγέλεζε ζπλαληάηαη θαη ζε νξηζκέλα ζπνλδπιόδσα
Cnemidophorus είλαη έλα είδνο ζαύξαο πνπ δεη ζηελ έξεκν Σόλαξαλ ζηε
Βόξεηα Ακεξηθή. Γελ ππάξρνπλ θαζόινπ αξζεληθέο ζαύξεο θη νη ζειπθέο
αλαπαξάγνληαη κε παξζελνγέλεζε. 5

6. Sphyrna tiburo: είδος
ζθσροκέθαλοσ
καρταρία
αναπαράγεηαι με
παρθενογένεζη
Ο δξάθνο Komodo
(Varanus komodoensis)
αλαπαξάγεηαη
ακθηγνληθά ζπλήζσο,
αιιά θαη κνλνγνληθά κε
παξζελνγέλεζε.
6

7. Σπεξκαηνδσάξην
Σηα δώα ν αξζεληθόο
γακέηεο είλαη κηθξόηεξνο από
ηνλ ζειπθό.
 ζπεξκαηνδσάξην θηλείηαη
Τν
κε ηε βνήζεηα ηνπ καζηηγίνπ
ηνπ.
 σάξην δελ θηλείηαη
Τν
απηόλνκα, είλαη κεγαιύηεξν
από ην ζπεξκαηνδσάξην
επεηδή πεξηέρεη ζξεπηηθέο σάξην
νπζίεο απαξαίηεηεο ζην
δπγσηό.
7

8. Εξκαθξόδηηα νλνκάδνληαη ηα
δώα, ζηα νπνία αξζεληθό θαη
ζειπθό αλαπαξαγσγηθό ζύζηεκα
βξίζθνληαη ζην ίδην άηνκν. Τέηνηα
είλαη νξηζκέλα αζπόλδπια.
Τν ζαιηγθάξη σο εξκαθξόδηην
δών κπνξεί λα
απηνγνληκνπνηεζεί, αιιά
πξνηηκά ην δεπγάξσκα!
Ο γεσζθώιεθαο είλαη δών
εξκαθξόδηην. Καηά ην
δεπγάξσκα έξρνληαη ζε
πιεπξηθή επαθή ηα δύν δώα θαη
ηα ζπεξκαηνδσάξηα ηνπ ελόο
δώνπ γνληκνπνηνύλ ηα σάξηα
ηνπ άιινπ. Από ηα αβγά πνπ
ζα εθθνιαθζνύλ ζα
πξνθύςνπλ νη λένη νξγαληζκνί. 8

9. Γνλνρωξηζηηθά νλνκάδνληαη ηα δώα
ζηα νπνία ζήιπθό θαη αξζεληθό
αλαπαξαγσγηθό ζύζηεκα βξίζθνληαη
ζε δηαθνξεηηθά άηνκα.
Όηαλ ε γνληκνπνίεζε γίλεηαη κέζα ζην
ζώκα ηνπ ζειπθνύ δώνπ ιέγεηαη
εζωηεξηθή γνληκνπνίεζε.
Σπλαληάηαη ζπλήζσο ζε πηελά, εξπεηά
θαη ζειαζηηθά.
9

10. Όηαλ ε γνληκνπνίεζε πξαγκαηνπνηείηαη
έμσ από ην ζώκα ηνπ ζειπθνύ δώνπ
νλνκάδεηαη εμωηεξηθή γνληκνπνίεζε.
Σπλαληάηαη ζπλήζσο ζε πδξόβηνπο
νξγαληζκνύο. Τα ζειπθά
απειεπζεξώλνπλ ρηιηάδεο σάξηα ζε
πεξηνρέο κε ήζπρα λεξά. Σηηο ίδηεο
πεξηνρέο ηα αξζεληθά ειεπζεξώλνπλ
ζπεξκαηνδσάξηα, πνπ γνληκνπνηνύλ ηα
σάξηα.
10

11. Σπνλδπισηά όπσο ηα ςάξηα, ηα
ακθίβηα θαη ηα πηελά γελλνύλ αβγά
(σά), γη’ απηό νλνκάδνληαη ωνηόθα.
Γπξίλνο
Σηνλ βάηξαρν ε γνληκνπνίεζε γίλεηαη εμσηεξηθά.
Από ηα αβγά βγαίλνπλ νη γπξίλνη. Οη γπξίλνη δελ
έρνπλ πόδηα, αλαπλένπλ κε βξάγρηα θαη είλαη
θπηνθάγνη. Καζώο αλαπηύζζνληαη , νη γπξίλνη
εκθαλίδνπλ άθξα θαη πλεύκνλεο θαη γίλνληαη ηέιεηα
άηνκα (κεηακόξθσζε). Οη ώξηκνη βάηξαρνη είλαη
11
ζαξθνθάγνη.

12. Τα πηελά γελλνύλ αβγά.
Μέζα ζηα
γνληκνπνηεκέλα αβγά
βξίζθεηαη ην έκβξπν.
Όηαλ ε αλάπηπμε ηνπ
αβγνύ νινθιεξσζεί ην
κηθξό πνπιάθη
(λενζζόο) ζπάδεη ην
θέιπθνο θαη βγαίλεη από
ην αβγό.
Οη ζνινκνί πνπ δνπλ
ζηα λεξά ηνπ βόξεηνπ
Δηξεληθνύ σθεαλνύ,
θνιπκπνύλ αληίζεηα
πξνο ην ξεύκα ηνπ
πνηακνύ όπνπ
γελλήζεθαλ, γηα λα
αλαπαξαρζνύλ θαη
ηειηθά λα πεζάλνπλ. . 12

13. Τα ζειαζηηθά γελλνύλ κηθξά (δώα) θαη ιέγνληαη δωνηόθα.
Σηα ζειαζηηθά ε γνληκνπνίεζε
ηνπ σαξίνπ από ην
ζπεξκαηνδσάξην γίλεηαη κέζα
ζην ζώκα ηνπ δώνπ. Τν έκβξπν
αλαπηύζζεηαη κέζα ζην ζώκα
ηνπ ζειπθνύ θαη ηξέθεηαη από
ηνλ πιαθνύληα. Τα ζειπθά κεηά
ηε γέλλα ζειάδνπλ θαη
θξνληίδνπλ ηα κηθξά ηνπο.
13

14. Οξηζκέλα ζπνλδπισηά θξαηνύλ
ηα αβγά κέζα ζην ζώκα ηνπο
κέρξη λα εθθνιαθζνύλ θαη ηειηθά
από ην ζώκα ηνπο βγαίλνπλ
κηθξά. Τα δώα απηά νλνκάδνληαη
ωνδωνηόθα
Σηνπο ηππόθακπνπο ηα αβγά γνληκνπνηνύληαη
κέζα ζην αξζεληθό δών, εθθνιάπηνληαη εθεί θαη
ην αξζεληθό γελλά ηα κηθξά.
Καη κεξηθνί
θαξραξίεο είλαη
σνδσνηόθα δώα.
Η νρηά όπσο θη άιια θίδηα 14
είλαη σνδσνηόθν δών.

15. Σειίδεο ζρνιηθνύ βηβιίνπ 119-121.
Αζθήζεηο 1,2,3,4 ζει.122
15