ชุดกิจกรรม ชุดที่ 5
เรื่อง การแก้โจทย์ปัญหาของค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
ชื่อ..............................................................
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 /….. เลขที่.................
โดย ครูรัศมี ธัญน้อม
ตาแหน่ง ครูชานาญการ
โรงเรียนพิชัย อาเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์
2
คาชี้แจงสาหรับการใช้ชุดกิจกรรม
เรื่อง การวัดค่ากลางของข้อมูล
ชุดกิจกรรมนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อพัฒนา
ความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่อง การวัดค่ากลางของข้อมูล สาหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ได้ใช้กระบวนการ 4 ขั้นตอนของโพลยา ขั้นที่หนึ่ง การทาความ
เข้าใจกับปัญหา (Understanding the problem) ขั้นที่สอง วางแผนแก้ปัญหา (Devising a plan)
ขั้นที่สาม ดาเนินการตามแผน (Carring out plan) ขั้นที่สี่ ตรวจสอบผล( Looking back )
เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ มีทักษะในการแก้โจทย์ปัญหา สามารถตีความโจทย์ปัญหาได้ สามารถ
วางแผนในการแก้ปัญหาได้ สามารถดาเนินการแก้ปัญหาตามแผนได้ รู้จักคิดอย่างมีเหตุผล รู้จัก
คิดวางแผนในการทางาน และให้นักเรียนสามารถนาความรู้ไปใช้ในการดาเนินชีวิตประจาวัน โดย
นาโจทย์ปัญหาหรือสถานการณ์ต่างๆ ที่ใช้ภาษาง่าย เหมาะสมกับความสามารถของนักเรียน เป็น
ภาษาที่นักเรียนคุ้นเคย มีนักเรียนเคยฝึกแก้ปัญหา โดยจัดกิจกรรมการเรียนรู้ไว้อย่างเป็นลาดับ
ขั้นตอน เพื่อความสะดวกแก่ครูผู้สอน และเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียน โดยใช้
กิจกรรมที่หลากหลายให้สอดคล้องกับธรรมชาติและลักษณะของผู้เรียน
องค์ประกอบของชุดกิจกรรม
ผลการเรียนรู้
สาระการเรียนรู้
จุดประสงค์การเรียนรู้
คู่มือการใช้ชุดกิจกรรม
บทบาทของครู
สิ่งที่ต้องเตรียม
การจัดสถานที่เรียน
การประเมินผล
สื่อประกอบชุดกิจกรรม
ใบความรู้
ใบกิจกรรม
เฉลยกิจกรรม
แบบประเมินผล
3
องค์ประกอบของชุดกิจกรรม
ชุดกิจกรรมนี้เป็นชุดกิจกรรมเพื่อแก้โจทย์ปัญหาการวัดค่ากลางของข้อมูล โดยใช้
กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
1. ผลการเรียนรู้
1. หาค่ากลางของข้อมูลได้
2. สามารถเลือกใช้ค่ากลางได้เหมาะสมกับข้อมูล
2. สาระการเรียนรู้
1. ค่าเฉลี่ยเลขคณิต
2. มัธยฐาน
3. ฐานนิยม
4. ค่าเฉลี่ยฮาร์มอนิค
5. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
1. นักเรียนสามารถทาความเข้าใจโจทย์ปัญหาของการวัดค่ากลางของข้อมูล
2. นักเรียนสามารถวางแผนการแก้ปัญหาได้
3. นักเรียนสามารถดาเนินการแก้ปัญหาตามแผนได้
4. นักเรียนสามารถตรวจสอบคาตอบได้
4
คู่มือการใช้ชุดกิจกรรม
ชุดที่ 5 เรื่อง ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
1. บทบาทของครูผู้สอน
1.1 ครูผู้สอนเตรียมตัวให้พร้อม โดยศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับการใช้ชุดกิจกรรมและ
เตรียมสื่อการเรียนที่ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้
1.2 การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครูต้องจัดกิจกรรมให้ครบตามที่กาหนดไว้ เพื่อให้
กิจกรรมนั้นเป็นอย่างต่อเนื่องและบรรลุตามวัตถุประสงค์
1.3 ก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้ง ครูต้องอธิบาย ชี้แจงการปฏิบัติกิจกรรมให้
ชัดเจนให้นักเรียนได้เข้าใจตรงกัน จึงจะทาให้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้บรรลุตามเป้ าหมายและมี
ประสิทธิภาพ
1.4 ครูควรกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการทากิจกรรม เพื่อเป็นการฝึกให้
นักเรียนรู้จักทางานร่วมกัน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน รับผิดชอบในหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
1.5 ก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้เสร็จสิ้นลง ในแต่ละกิจกรรมให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่ง
ตัวแทนมานาเสนอผลงาน ครูและนักเรียนร่วมกันประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียนแต่ละกลุ่ม
2. สิ่งที่ครูต้องเตรียม
ครูต้องเตรียมสื่อการจัดการเรียนรู้ให้ครบตามขั้นตอนของชุดกิจกรรม ดังนี้
2.1 ใบความรู้
2.2 ใบกิจกรรม
2.3 เครื่องคอมพิวเตอร์(ถ้ามี)
3. การจัดชั้นเรียน(สถานที่เรียน)
ในการเรียนแต่ละครั้ง ครูจะแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็นกลุ่มๆละ 4 คน โดยแต่ละกลุ่มให้มี
ทั้งนักเรียนเก่ง อ่อน อย่างละ1 คน ปานกลาง 2 คน คละกัน แล้วให้สมาชิกในแต่ละกลุ่มเลือก
ประธานกลุ่มและเลขาของกลุ่ม แบ่งหน้าที่ในการทากิจกรรมและหมุนเวียนหน้าที่กันในกลุ่ม
ช่วยกันทางานกลุ่ม ซึ่งนักเรียนจะอยู่กลุ่มเดียวกันจนสิ้นสุดการสอน
5
ผังการจัดสถานที่เรียน
ห้องศูนย์คณิตศาสตร์
ครู
กลุ่ม 1 กลุ่ม 2 กลุ่ม 3 กลุ่ม 4
กลุ่ม 5 กลุ่ม 6 กลุ่ม 7
กลุ่ม 8 กลุ่ม 9 กลุ่ม 10
4. การประเมินผล
4.1 การประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรมในกลุ่ม
4.2 การประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรมรายบุคคล
6
ชุดกิจกรรมที่ 5 การแก้โจทย์ปัญหาของค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
จานวน 3 คาบ ประกอบด้วย
ใบความรู้ที่ 5.1 ทบทวนสมบัติของลอการิทึม
ใบความรู้ที่ 5.1 โจทย์ปัญหาลอกการิทึม
ใบกิจกรรมที่ 5.2 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลไม่แจกแจงความถี่
ใบกิจกรรมที่ 5.2 โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลไม่แจกแจงความถี่
ใบกิจกรรมที่ 5.3 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลแจกแจงความถี่
ใบกิจกรรมที่ 5.3 โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลไม่แจกแจงความถี่
แบบทดสอบท้ายชุดกิจกรรม
จุดประสงค์
จุดประสงค์ประจาหน่วย
นักเรียนสามารถแก้โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. นักเรียนสามารถทาความเข้าใจปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้
2. นักเรียนสามารถวางแผนการแก้ปัญหาได้
3. นักเรียนสามารถดาเนินการแก้ปัญหาตามแผนได้
4. นักเรียนสามารถตรวจสอบคาตอบได้
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
1. สามารถหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้
2. สามารถแก้โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้
7
ใบความรู้ 5.1
ทบทวนการหาค่าลอการิทึม
1. สมบัติของลอกฐานสิบ ถ้า M , N  R+
และ k  R
1. log (MN) = log M + log N
2. log
N
M
= log M - log N
3. log Mk
= k log M
4. log 10 = 1
5. log 1 = 0
2. ฝึกเปิดตารางลอก
log 3.62 = 0.5587 log 7.43 = 0.8710
3. การหาค่าของ log ( N0  10n
) = log N0 + n log 10 = log N0 + n
N0เรียกว่า แมนติสซา (mantissa) และ n เรียกว่าคาแรคเตอริสติค (characteristics)
ตัวอย่างที่ 2.1 จงหาค่าของ log 135
วิธีทา log 135 = log ( 1.35  102
)
= log 1.35 + log 102
= log 1.35 + 2log 10
= log 1.35 + 2
= 2 + log 1.35
= 2 + 0.1303
= 2.1303
ตัวอย่างที่ 2.2 จงหาค่าของ log 0.0415
วิธีทา log 4.15 = log (4.15  10-2
)
= log 4.15 + log 10-2
= log 4.15 - 2log 10
= log 4.15 - 2
= - 2 + log 4.15
= - 2 + 0.6180
= - 1.3820
4. การหา antilogarithm ของ log N การหาค่าของ N
ตัวอย่างที่ 4.1 ให้ log y = 3.7340 จงหาค่า N
วิธีทา log N = 3.7340
= 3 + 0.7340
= 3 + log 5.42
= log 5.42 + log 103
= log (5.42  103
)
antilog N = 5.42  103
= 5420
ตัวอย่างที่ 4.2 ให้ log y = - 2.1720 จงหาค่า N
วิธีทา log N = - 2.1720
= - 2 - 0.1720 + 1 - 1
= 0.8280 - 3
= log 6.73 + log 10- 3
= log (6.73 10-3
)
antilog N = 6.73 10-3
= 0.00673
8
ใบกิจกรรม 5.1
1. ให้ log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771 จงใช้ค่าของ log 2 และ log 3
จงประมาณค่าของ log ต่อไปนี้
1. log 6 =…………………………….
2. log 5 =…………………………….
3. log 8 =…………………………….
4. log 9 =…………………………….
5. log 100 =…………………………….
6. log 1 =…………………………….
2. จงเปิดตารางหาค่าของ log ต่อไปนี้
1. log 2.48 = …………………
2. log 3.4 =……………………
3. log 4.62 =……………………
4. log 5.37 =……………………
5. log 6.59 =……………………
6. log 7.15 =……………………
7. log 8.23 =……………………
8. log 9.09 =……………………
9. log 5.426 =……………………
10. log 8.125 =……………………
3. จงหาค่าของ log ต่อไปนี้
1. log 421 =………………………….
2. log 3570 =………………………….
3. log 0.0432 =………………………….
4. log 0.00786 =………………………….
4. จงหาค่า N (antilogarithm ของ log N )
1. log N = 1.9212
…………………………………………………
…………………………………………………
…………………………………………………
………………………………………………..
2. log N = 3.4564
…………………………………………………
…………………………………………………
…………………………………………………
………………………………………………..
3. log N = - 1.2125
…………………………………………………
…………………………………………………
…………………………………………………
………………………………………………..
4. log N = - 2.1630
…………………………………………………
…………………………………………………
…………………………………………………
………………………………………………..
9
ใบความรู้ที่ 5.2
เสร็จสิ้นด้วยค่ารากหรือค่าลอกฯ ( ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต )
1. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต ( geometric mean )
ก. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงไม่ความถี่
ถ้า X1 , X2 , X3 , . . . , XN เป็นข้อมูล N จานวนซึ่งเป็นจานวนบวกทุกจานวน และไม่มีจานวน
ใดจานวนหนึ่งมีค่าเท่ากับ 0
ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต G.M. = N
N321 X...XXX ……สูตรที่ 1
log G.M. = 

N
1i
iXlog
N
1
…….สูตรที่ 2
ตัวอย่างที่ 1 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูล 2 , 8 , 32 , 128
วิธีทา สูตรที่ 1 จาก G.M. = N
N321 X...XXX
= 4
1283282 xxx
= 4 16
2 = 24
= 16
วิธีทา สูตรที่ 2 log G.M. = 

N
1i
iXlog
N
1
= )128log32log8log2(log
4
1

= )1072.25051.19031.03010.0(
4
1

log G.M. = )8164.4(
4
1
= 1.2041
= 0.2041 + 1
= log 1.6 + log 10
log G.M. = log ( 1.6 x10 )
antilog G.M. = 1.6 x10 = 16
10
ตัวอย่างที่ 2 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูล 7.96 , 13.82 , 22.95 . 35.34
ให้ log 7.96 = 0.9009 log 13.82 = 1.1405
log 22.95 = 1.3608 log 35.34 = 1.5483
วิธีทา ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต G.M. = N
N321 X...XXX
log G.M. = 

N
1i
iXlog
N
1
= 

4
1i
iXlog
4
1
=
4
955.4
log G.M. = 1.2376
antilog G.M. = 17.28
ตัวอย่างที่ 3 ถ้าสิรินภามีเงินใช้จ่าย 9,300 บาท หรือ 93 ( หน่วย : 100 ) และ ต้องการใช้ให้หมด
ภายใน 5 วัน โดยจ่ายในวันที่ 1 – 5 ดังนี้ 48 24 12 6 3 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่าย
ต่อวัน โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา
วิธีทา ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา
1.1 สิ่งที่โจทย์กาหนด จานวนหน่วยของการใช้จ่ายเงิน 5 วัน
1.2 สิ่งที่โจทย์ถามหาอะไร จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน
ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา
เลือกใช้สูตรค่าลอกฯ เพราะข้อมูลแต่ละค่าไม่สามารถหาค่ารากได้
ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน
แสดงวิธีการคานวณคาตอบ ใช้สูตร
ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต G.M. = N
N321 X...XXX
log G.M. = 

N
1i
iXlog
N
1
= 

5
1i
iXlog
5
1
=
5
1
(log 48 + log 24+ log 12 +log6 +log 3 )
=
5
1
(1.681 + 1.380 + 1.079 + 0.778 + 0.477)
=
5
1
(5.395) = 1.079 = 0.079 + 1
log G.M. = log 1.2 + 1 = log (1.2  10)
antilog G.M. = 12 (เปิดตารางลอกฯ)
ดังนั้น ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายเงินต่อวัน คือ 1200 บาท
11
ใบกิจกรรมที่ 5.2
ชื่อ……………………………………...................ชั้น……………….เลขที่………….
ข. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงไม่ความถี่
จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
1. ข้อมูล 2 , 4 , 8
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
2. ข้อมูล 4 , 8 , 8, 16
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
3. ข้อมูล 3 , 8 , 9
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
4. ข้อมูล 2 , 4 , 6 , 8 , 12 , 16
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
5. ข้อมูล 2 , 4 , 4 , 8 , 8 , 12 , 12 , 16 , 18 , 24
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
12
6. ถ้านางสาววริษฐา มีเงินใช้จ่าย 2500 บาท หรือ (25 หน่วย : 100 ) และถ้าต้องการใช้ให้หมด
ภายใน 1 – 5 โดยเสียค่าใช้ในวันที่ 1 – 5 ดังนี้ 8 , 6 , 4 , 4 , 3
จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา
กาหนด log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771
log 4 = 0.6021 log 6 = 0.7782
log 8 = 0.9031 log 4.7 = 0.6721
log 4.8 = 0.6812 log 4.9 = 0.6902
ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
ขั้นที่ 4 ตรวจสอบผลที่ได้
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
13
ใบความรู้ที่ 5.3
ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงความถี่
ในกรณีที่ XI มีความถี่ fI และ 
k
i
if
1
= N
สูตรที่ 1 G.M. = N f
N
f
3
f
2
f
1 k321 X...XXX
สูตรที่ 2 log G.M. = 

k
1i
ii Xlogf
N
1
ตัวอย่างที่ 3 ข้อมูลต่อไปนี้เป็นคะแนนสอบกลางภาควิชาคณิตศาสตร์รอบรู้ 5
ซึ่งมีคะแนนเต็ม 20 คะแนนของนักเรียน 20 คน ดังนี้
คะแนน 1 – 5 6 – 10 11- 15 16 – 20
ความถี่(f) 4 5 8 3
จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตโดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา
วิธีทา ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา
1.1 สิ่งที่โจทย์กาหนด คะแนนและความถี่
1.2 สิ่งที่โจทย์ถามหาอะไร จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา
2.1 สร้างตารางแจกแจงความถี่
2.2 กาหนดตัวแปร x แทนจุดกึ่งกลางชั้น และ f แทนความถี่
ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน
3. 1 สร้างตารางแจกแจงความถี่ หาจุดกึ่งกลางชั้น(x) หา log x และ f (log x )
3.2 แสดงวิธีการคานวณคาตอบ ใช้สูตร
ตารางที่ 5.2ก
คะแนน ความถี่ (f) จุดกึ่งกลางชั้น (x) log x f (log x )
1 – 5 4 3 log 3 = 0.4771 1.9084
6 – 10 5 8 log 8 = 0.9031 4.5155
11- 15 8 13 log 13 = 1 + 0.1139 8.9112
16 - 20 3 18 log 18 = 1 + 0.2553 3.7659
14
รวม 20 - -


k
1i
ii Xlogf = 19.101
ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต สูตรที่ 2 log G.M. = 

k
1i
ii Xlogf
N
1
= )101.19(
20
1
= 0.95505 0.9551
log G.M. = log 9.02 (เปิดตารางลอกริทึม)
antilog G.M. = 9.02
ดังนั้น ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของคะแนนสอบ เท่ากับ 9.02 คะแนน
ขั้นที่ 4 ตรวจสอบผลที่ได้
4.1 เขียนคาตอบที่โจทย์ถาม ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของคะแนนสอบ เท่ากับ 9.02 คะแนน
4.2 แสดงวิธีการตรวจผลของคาตอบ
N log G.M. = 

k
1i
ii Xlogf
20(0.9551) = 19.10
15
ใบกิจกรรมที่ 5.3
ชื่อ……………………………………...................ชั้น……………….เลขที่………….
5.2 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงความถี่
ตารางแจกแจงความถี่แสดงคะแนนสอบปลายภาควิชาคณิตศาสตร์รอบรู้ 5
ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จานวน 50 คน ดังนี้
คะแนน 10 - 14 15 - 19 20 - 24 25 - 29 30 - 34 35 -39
จานวน(คน) 3 7 10 14 9 7
จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตโดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา
ตารางที่ 5.2 ข
ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา
ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา
ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน
ขั้นที่ 4 ตรวจสอบผลที่ได้
คะแนน ความถี่ (f) จุดกึ่งกลางชั้น (x) log x f log x
10 - 14 3
15 – 19 7
20 – 24 10
25 – 29 14
30 – 34 9
35 - 39 7
รวม 50
16
แบบทดสอบท้ายชุดกิจกรรม ชุดที่ 5 เรื่อง ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
วิชาคณิตศาสตร์รอบรู้ 5 ( ค43201 ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 แผนการเรียนวิทย์-คณิต
จุดประสงค์ที่ 5 หาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลได้
1. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
9 , 81
ก. 3 ข. 9
ค. 27 ง. 27
2. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
2 , 4 , 8
ก. 2 ข. 4
ค. 3
2 ง. 2
3.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
2 , 4 , 8 , 64
ก. 6 ข. 8
ค. 4
8 ง. 8
4.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
2 , 4 , 8 , 16 , 32
ก. 4 ข. 8
ค 16 ง. 5
8
5.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
2 , 8 , 32 , 128
ก. 6 ข. 8
ค. 16 ง. 5
16
6.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
2 , 4 , 6 , 12
ก. 4.9 ข. 6
ค. 6 ง. 4
6
7. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
6 , 6 ,16 , 18 , 24
ก. 8 ข. 10
ค. 12 ง. 15
8. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้
2 , 4 , 8 , 16
ก. 2 ข. 22
ค. 24 ง. 8
9. ผลการสอบกลางภาควิชาคณิตศาสตร์ ของ
นักเรียนกลุ่มหนึ่งจานวน 20 คน เป็นดังนี้
คะแนน ความถี่
1 - 5 4
6 - 10 9
11 - 15 2
16 - 20 5
รวม 20
จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
ก. 10 ข. 9.12
ค. 8.83 ง. 8.45
10. ถ้านางสาวใจดี มีเงินใช้จ่าย 3000 บาท
หรือ (30 หน่วย : 100 ) และถ้าต้องการใช้ให้หมด
ภายใน 1 – 5 โดยเสียค่าใช้ในวันที่ 1 – 5 ดังนี้
2 , 4 , 6 , 8 , 10
กาหนด log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771
log 4 = 0.6021 log 6 = 0.7782
log 8 = 0.9031 log 4.85 = 0.6857
log 4.92 = 0.6920 log 5 = 0.6990
log 5.21 = 0.7168
จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน
ก. 485 ข. 492
ค. 500 ง. 521
17
บรรณานุกรม
กรมวิชาการ. (2544 ). การแก้ปัญหาคณิตศาสตร์. กรุงเทพมหานคร : คุรุสภาลาดพร้าว.
. (2544 ). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544 . กรุงเทพมหานคร :
คุรุสภาลาดพร้าว.
. (2545 ). คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระคณิตศาสตร์ . กรุงเทพมหานคร :
คุรุสภาลาดพร้าว.
ฉวีวรรณ เศวตมาลย์. (2545). ชุดปฏิรูปการเรียนรู้หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช
2544 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ช่วงชั้นที่ 4 ( ม.4 - 6) เล่ม 3 สาระที่ 5
การวิเคราะห์ข้อมูลและความน่าจะเป็น. กรุงเทพมหานคร: สานักพิมพ์ประสานมิตร.
ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, สถาบัน. (2547). คู่มือครูสาระการเรียนรู้
เพิ่มเติมคณิตศาสตร์เล่ม 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร:
คุรุสภา ลาดพร้าว.
. (2548). หนังสือเรียนสาระ เพิ่มเติม คณิตศาสตร์เล่ม 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้
คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร : คุรุสภา ลาดพร้าว.
. (2550). หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม คณิตศาสตร์เล่ม 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้
คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร : คุรุสภา ลาดพร้าว.
ค่ากลางของข้อมูล. http://www.chanupatham.ac.th/math/pensri/Unit4_02.htm : [ออนไลน์]
24 มีนาคม 2553
18
19
20
21
22
เฉลยใบกิจกรรม 5 ก
1. ให้ log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771 จงใช้ค่าของ log 2 และ log 3
จงประมาณค่าของ log ต่อไปนี้
1. log 6 =……0.7781
2. log 5 =……0.6990
3. log 8 =……0.9030
4. log 9 =……0.9542
5. log 100 =……2
6. log 0.0001 =…… - 4
2. จงเปิดตารางหาค่าของ log ต่อไปนี้
1. log 2.48 = ….0.3945
2. log 3.4 =……0.5315
3. log 4.62 =……0.6646
4. log 5.37 =……0.7300
5. log 6.59 =……0.8189
6. log 7.15 =……0.8543
7. log 8.23 =……0.9154
8. log 9.09 =……0.9586
9. log 5.426 =….0.73448  0.7345
10. log 8.125 =…0.90985  0.9099
3. จงหาค่าของ log ต่อไปนี้
1. log 421 =……2.6243
2. log 3570 =……3.5527
3. log 0.0432 =…… - 1.3645
4. log 0.00786 =…… - 2.1046
4. จงหาค่า y (antilog )
1. log y = 1.9212
y = …83.4
2. log y = 3.4564
y = …2860
3. log y = - 1.2125
y = …0.0613
4. log y = - 2.1630
y = …0.00687
23
เฉลย ใบกิจกรรมที่ 5.1
ข้อมูล ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
1. 2 , 4 , 8 2
2. 4 , 8 , 8, 16 8
3. 3 , 8 , 9 6
4. 6 , 8 , 16 , 18 , 18 12
5. 2 , 4 , 4 , 8 , 8 , 12 , 12 , 16 , 18 , 24 8.53
6. ถ้านางสาววริษฐา มีเงินใช้จ่าย 2500 บาท หรือ (25 หน่วย : 100 ) และถ้าต้องการใช้ให้หมด
ภายใน 1 – 5 โดยเสียค่าใช้ในวันที่ 1 – 5 ดังนี้ 8 , 6 , 4 , 4 , 3
จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา
ตอบ ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายเงิน 470 ต่อวัน
เฉลยใบกิจกรรมที่ 5.2
ตารางที่5.2ข ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
คะแนน ความถี่ (f) จุดกึ่งกลางชั้น (x) log x f log x
10 - 14 3 12 1.0792 3.2376
15 – 19 7 17 1.2304 8.6128
20 – 24 10 22 1.3424 13.424
25 – 29 14 27 1.4314 20.0396
30 – 34 9 32 1.5051 13.5459
35 - 39 7 37 1.5682 10.9774
รวม 50 - - 69.8373
ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงความถี่
สูตรที่ 2 log G.M. = 
k
i
ii Xf
N 1
log
1
=
50
8373.69
= 1.3967 = 0.3967 + 1
24
การประมาณค่าของลอกฯ
log G.M. = 0.3967 + 1
= log 2.493 + log 10
= log (2.493  10)
antilog G.M. = 2.493  10
= 24.93
การประมาณค่าของลอกฯ
log 2.49 = 0.3962
log x = 0.3967
log 2.5 = 0.3979
ตั้งอัตราส่วน
49.25.2
49.2

x
=
3962.03979.0
3962.03967.0


01.0
49.2x
=
0017.0
0005.0
x – 2.49 =
0017.0
0005.0
 0.01
x  0.003 + 2.49
 2.493
เฉลยแบบทดสอบท้ายชุดกิจกรรม
ชุดที่ 5 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต
1. ค 6. ข
2. ข 7. ค
3. ข 8. ค
4. ข 9. ง
5. ค 10. ก

ชุดที่ 5

  • 1.
    ชุดกิจกรรม ชุดที่ 5 เรื่องการแก้โจทย์ปัญหาของค่าเฉลี่ยเรขาคณิต ชื่อ.............................................................. ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 /….. เลขที่................. โดย ครูรัศมี ธัญน้อม ตาแหน่ง ครูชานาญการ โรงเรียนพิชัย อาเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์
  • 2.
    2 คาชี้แจงสาหรับการใช้ชุดกิจกรรม เรื่อง การวัดค่ากลางของข้อมูล ชุดกิจกรรมนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนา ความสามารถในการแก้โจทย์ปัญหาทางคณิตศาสตร์ เรื่อง การวัดค่ากลางของข้อมูล สาหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ได้ใช้กระบวนการ 4 ขั้นตอนของโพลยา ขั้นที่หนึ่ง การทาความ เข้าใจกับปัญหา (Understanding the problem) ขั้นที่สอง วางแผนแก้ปัญหา (Devising a plan) ขั้นที่สาม ดาเนินการตามแผน (Carring out plan) ขั้นที่สี่ ตรวจสอบผล( Looking back ) เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ มีทักษะในการแก้โจทย์ปัญหา สามารถตีความโจทย์ปัญหาได้ สามารถ วางแผนในการแก้ปัญหาได้ สามารถดาเนินการแก้ปัญหาตามแผนได้ รู้จักคิดอย่างมีเหตุผล รู้จัก คิดวางแผนในการทางาน และให้นักเรียนสามารถนาความรู้ไปใช้ในการดาเนินชีวิตประจาวัน โดย นาโจทย์ปัญหาหรือสถานการณ์ต่างๆ ที่ใช้ภาษาง่าย เหมาะสมกับความสามารถของนักเรียน เป็น ภาษาที่นักเรียนคุ้นเคย มีนักเรียนเคยฝึกแก้ปัญหา โดยจัดกิจกรรมการเรียนรู้ไว้อย่างเป็นลาดับ ขั้นตอน เพื่อความสะดวกแก่ครูผู้สอน และเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียน โดยใช้ กิจกรรมที่หลากหลายให้สอดคล้องกับธรรมชาติและลักษณะของผู้เรียน องค์ประกอบของชุดกิจกรรม ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ คู่มือการใช้ชุดกิจกรรม บทบาทของครู สิ่งที่ต้องเตรียม การจัดสถานที่เรียน การประเมินผล สื่อประกอบชุดกิจกรรม ใบความรู้ ใบกิจกรรม เฉลยกิจกรรม แบบประเมินผล
  • 3.
    3 องค์ประกอบของชุดกิจกรรม ชุดกิจกรรมนี้เป็นชุดกิจกรรมเพื่อแก้โจทย์ปัญหาการวัดค่ากลางของข้อมูล โดยใช้ กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่6 1. ผลการเรียนรู้ 1. หาค่ากลางของข้อมูลได้ 2. สามารถเลือกใช้ค่ากลางได้เหมาะสมกับข้อมูล 2. สาระการเรียนรู้ 1. ค่าเฉลี่ยเลขคณิต 2. มัธยฐาน 3. ฐานนิยม 4. ค่าเฉลี่ยฮาร์มอนิค 5. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถทาความเข้าใจโจทย์ปัญหาของการวัดค่ากลางของข้อมูล 2. นักเรียนสามารถวางแผนการแก้ปัญหาได้ 3. นักเรียนสามารถดาเนินการแก้ปัญหาตามแผนได้ 4. นักเรียนสามารถตรวจสอบคาตอบได้
  • 4.
    4 คู่มือการใช้ชุดกิจกรรม ชุดที่ 5 เรื่องค่าเฉลี่ยเรขาคณิต 1. บทบาทของครูผู้สอน 1.1 ครูผู้สอนเตรียมตัวให้พร้อม โดยศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับการใช้ชุดกิจกรรมและ เตรียมสื่อการเรียนที่ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ 1.2 การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครูต้องจัดกิจกรรมให้ครบตามที่กาหนดไว้ เพื่อให้ กิจกรรมนั้นเป็นอย่างต่อเนื่องและบรรลุตามวัตถุประสงค์ 1.3 ก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทุกครั้ง ครูต้องอธิบาย ชี้แจงการปฏิบัติกิจกรรมให้ ชัดเจนให้นักเรียนได้เข้าใจตรงกัน จึงจะทาให้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้บรรลุตามเป้ าหมายและมี ประสิทธิภาพ 1.4 ครูควรกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการทากิจกรรม เพื่อเป็นการฝึกให้ นักเรียนรู้จักทางานร่วมกัน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน รับผิดชอบในหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 1.5 ก่อนจัดกิจกรรมการเรียนรู้เสร็จสิ้นลง ในแต่ละกิจกรรมให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่ง ตัวแทนมานาเสนอผลงาน ครูและนักเรียนร่วมกันประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียนแต่ละกลุ่ม 2. สิ่งที่ครูต้องเตรียม ครูต้องเตรียมสื่อการจัดการเรียนรู้ให้ครบตามขั้นตอนของชุดกิจกรรม ดังนี้ 2.1 ใบความรู้ 2.2 ใบกิจกรรม 2.3 เครื่องคอมพิวเตอร์(ถ้ามี) 3. การจัดชั้นเรียน(สถานที่เรียน) ในการเรียนแต่ละครั้ง ครูจะแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็นกลุ่มๆละ 4 คน โดยแต่ละกลุ่มให้มี ทั้งนักเรียนเก่ง อ่อน อย่างละ1 คน ปานกลาง 2 คน คละกัน แล้วให้สมาชิกในแต่ละกลุ่มเลือก ประธานกลุ่มและเลขาของกลุ่ม แบ่งหน้าที่ในการทากิจกรรมและหมุนเวียนหน้าที่กันในกลุ่ม ช่วยกันทางานกลุ่ม ซึ่งนักเรียนจะอยู่กลุ่มเดียวกันจนสิ้นสุดการสอน
  • 5.
    5 ผังการจัดสถานที่เรียน ห้องศูนย์คณิตศาสตร์ ครู กลุ่ม 1 กลุ่ม2 กลุ่ม 3 กลุ่ม 4 กลุ่ม 5 กลุ่ม 6 กลุ่ม 7 กลุ่ม 8 กลุ่ม 9 กลุ่ม 10 4. การประเมินผล 4.1 การประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรมในกลุ่ม 4.2 การประเมินผลการปฏิบัติกิจกรรมรายบุคคล
  • 6.
    6 ชุดกิจกรรมที่ 5 การแก้โจทย์ปัญหาของค่าเฉลี่ยเรขาคณิต จานวน3 คาบ ประกอบด้วย ใบความรู้ที่ 5.1 ทบทวนสมบัติของลอการิทึม ใบความรู้ที่ 5.1 โจทย์ปัญหาลอกการิทึม ใบกิจกรรมที่ 5.2 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลไม่แจกแจงความถี่ ใบกิจกรรมที่ 5.2 โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลไม่แจกแจงความถี่ ใบกิจกรรมที่ 5.3 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลแจกแจงความถี่ ใบกิจกรรมที่ 5.3 โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลไม่แจกแจงความถี่ แบบทดสอบท้ายชุดกิจกรรม จุดประสงค์ จุดประสงค์ประจาหน่วย นักเรียนสามารถแก้โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถทาความเข้าใจปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้ 2. นักเรียนสามารถวางแผนการแก้ปัญหาได้ 3. นักเรียนสามารถดาเนินการแก้ปัญหาตามแผนได้ 4. นักเรียนสามารถตรวจสอบคาตอบได้ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1. สามารถหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้ 2. สามารถแก้โจทย์ปัญหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตได้
  • 7.
    7 ใบความรู้ 5.1 ทบทวนการหาค่าลอการิทึม 1. สมบัติของลอกฐานสิบถ้า M , N  R+ และ k  R 1. log (MN) = log M + log N 2. log N M = log M - log N 3. log Mk = k log M 4. log 10 = 1 5. log 1 = 0 2. ฝึกเปิดตารางลอก log 3.62 = 0.5587 log 7.43 = 0.8710 3. การหาค่าของ log ( N0  10n ) = log N0 + n log 10 = log N0 + n N0เรียกว่า แมนติสซา (mantissa) และ n เรียกว่าคาแรคเตอริสติค (characteristics) ตัวอย่างที่ 2.1 จงหาค่าของ log 135 วิธีทา log 135 = log ( 1.35  102 ) = log 1.35 + log 102 = log 1.35 + 2log 10 = log 1.35 + 2 = 2 + log 1.35 = 2 + 0.1303 = 2.1303 ตัวอย่างที่ 2.2 จงหาค่าของ log 0.0415 วิธีทา log 4.15 = log (4.15  10-2 ) = log 4.15 + log 10-2 = log 4.15 - 2log 10 = log 4.15 - 2 = - 2 + log 4.15 = - 2 + 0.6180 = - 1.3820 4. การหา antilogarithm ของ log N การหาค่าของ N ตัวอย่างที่ 4.1 ให้ log y = 3.7340 จงหาค่า N วิธีทา log N = 3.7340 = 3 + 0.7340 = 3 + log 5.42 = log 5.42 + log 103 = log (5.42  103 ) antilog N = 5.42  103 = 5420 ตัวอย่างที่ 4.2 ให้ log y = - 2.1720 จงหาค่า N วิธีทา log N = - 2.1720 = - 2 - 0.1720 + 1 - 1 = 0.8280 - 3 = log 6.73 + log 10- 3 = log (6.73 10-3 ) antilog N = 6.73 10-3 = 0.00673
  • 8.
    8 ใบกิจกรรม 5.1 1. ให้log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771 จงใช้ค่าของ log 2 และ log 3 จงประมาณค่าของ log ต่อไปนี้ 1. log 6 =……………………………. 2. log 5 =……………………………. 3. log 8 =……………………………. 4. log 9 =……………………………. 5. log 100 =……………………………. 6. log 1 =……………………………. 2. จงเปิดตารางหาค่าของ log ต่อไปนี้ 1. log 2.48 = ………………… 2. log 3.4 =…………………… 3. log 4.62 =…………………… 4. log 5.37 =…………………… 5. log 6.59 =…………………… 6. log 7.15 =…………………… 7. log 8.23 =…………………… 8. log 9.09 =…………………… 9. log 5.426 =…………………… 10. log 8.125 =…………………… 3. จงหาค่าของ log ต่อไปนี้ 1. log 421 =…………………………. 2. log 3570 =…………………………. 3. log 0.0432 =…………………………. 4. log 0.00786 =…………………………. 4. จงหาค่า N (antilogarithm ของ log N ) 1. log N = 1.9212 ………………………………………………… ………………………………………………… ………………………………………………… ……………………………………………….. 2. log N = 3.4564 ………………………………………………… ………………………………………………… ………………………………………………… ……………………………………………….. 3. log N = - 1.2125 ………………………………………………… ………………………………………………… ………………………………………………… ……………………………………………….. 4. log N = - 2.1630 ………………………………………………… ………………………………………………… ………………………………………………… ………………………………………………..
  • 9.
    9 ใบความรู้ที่ 5.2 เสร็จสิ้นด้วยค่ารากหรือค่าลอกฯ (ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต ) 1. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต ( geometric mean ) ก. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงไม่ความถี่ ถ้า X1 , X2 , X3 , . . . , XN เป็นข้อมูล N จานวนซึ่งเป็นจานวนบวกทุกจานวน และไม่มีจานวน ใดจานวนหนึ่งมีค่าเท่ากับ 0 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต G.M. = N N321 X...XXX ……สูตรที่ 1 log G.M. =   N 1i iXlog N 1 …….สูตรที่ 2 ตัวอย่างที่ 1 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูล 2 , 8 , 32 , 128 วิธีทา สูตรที่ 1 จาก G.M. = N N321 X...XXX = 4 1283282 xxx = 4 16 2 = 24 = 16 วิธีทา สูตรที่ 2 log G.M. =   N 1i iXlog N 1 = )128log32log8log2(log 4 1  = )1072.25051.19031.03010.0( 4 1  log G.M. = )8164.4( 4 1 = 1.2041 = 0.2041 + 1 = log 1.6 + log 10 log G.M. = log ( 1.6 x10 ) antilog G.M. = 1.6 x10 = 16
  • 10.
    10 ตัวอย่างที่ 2 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูล7.96 , 13.82 , 22.95 . 35.34 ให้ log 7.96 = 0.9009 log 13.82 = 1.1405 log 22.95 = 1.3608 log 35.34 = 1.5483 วิธีทา ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต G.M. = N N321 X...XXX log G.M. =   N 1i iXlog N 1 =   4 1i iXlog 4 1 = 4 955.4 log G.M. = 1.2376 antilog G.M. = 17.28 ตัวอย่างที่ 3 ถ้าสิรินภามีเงินใช้จ่าย 9,300 บาท หรือ 93 ( หน่วย : 100 ) และ ต้องการใช้ให้หมด ภายใน 5 วัน โดยจ่ายในวันที่ 1 – 5 ดังนี้ 48 24 12 6 3 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่าย ต่อวัน โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา วิธีทา ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา 1.1 สิ่งที่โจทย์กาหนด จานวนหน่วยของการใช้จ่ายเงิน 5 วัน 1.2 สิ่งที่โจทย์ถามหาอะไร จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา เลือกใช้สูตรค่าลอกฯ เพราะข้อมูลแต่ละค่าไม่สามารถหาค่ารากได้ ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน แสดงวิธีการคานวณคาตอบ ใช้สูตร ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต G.M. = N N321 X...XXX log G.M. =   N 1i iXlog N 1 =   5 1i iXlog 5 1 = 5 1 (log 48 + log 24+ log 12 +log6 +log 3 ) = 5 1 (1.681 + 1.380 + 1.079 + 0.778 + 0.477) = 5 1 (5.395) = 1.079 = 0.079 + 1 log G.M. = log 1.2 + 1 = log (1.2  10) antilog G.M. = 12 (เปิดตารางลอกฯ) ดังนั้น ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายเงินต่อวัน คือ 1200 บาท
  • 11.
    11 ใบกิจกรรมที่ 5.2 ชื่อ……………………………………...................ชั้น……………….เลขที่…………. ข. ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงไม่ความถี่ จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 1.ข้อมูล 2 , 4 , 8 ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………. 2. ข้อมูล 4 , 8 , 8, 16 ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………. 3. ข้อมูล 3 , 8 , 9 ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………. 4. ข้อมูล 2 , 4 , 6 , 8 , 12 , 16 ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………. 5. ข้อมูล 2 , 4 , 4 , 8 , 8 , 12 , 12 , 16 , 18 , 24 ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………….
  • 12.
    12 6. ถ้านางสาววริษฐา มีเงินใช้จ่าย2500 บาท หรือ (25 หน่วย : 100 ) และถ้าต้องการใช้ให้หมด ภายใน 1 – 5 โดยเสียค่าใช้ในวันที่ 1 – 5 ดังนี้ 8 , 6 , 4 , 4 , 3 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา กาหนด log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771 log 4 = 0.6021 log 6 = 0.7782 log 8 = 0.9031 log 4.7 = 0.6721 log 4.8 = 0.6812 log 4.9 = 0.6902 ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ขั้นที่ 4 ตรวจสอบผลที่ได้ ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………….
  • 13.
    13 ใบความรู้ที่ 5.3 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงความถี่ ในกรณีที่ XIมีความถี่ fI และ  k i if 1 = N สูตรที่ 1 G.M. = N f N f 3 f 2 f 1 k321 X...XXX สูตรที่ 2 log G.M. =   k 1i ii Xlogf N 1 ตัวอย่างที่ 3 ข้อมูลต่อไปนี้เป็นคะแนนสอบกลางภาควิชาคณิตศาสตร์รอบรู้ 5 ซึ่งมีคะแนนเต็ม 20 คะแนนของนักเรียน 20 คน ดังนี้ คะแนน 1 – 5 6 – 10 11- 15 16 – 20 ความถี่(f) 4 5 8 3 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตโดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา วิธีทา ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา 1.1 สิ่งที่โจทย์กาหนด คะแนนและความถี่ 1.2 สิ่งที่โจทย์ถามหาอะไร จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิต ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา 2.1 สร้างตารางแจกแจงความถี่ 2.2 กาหนดตัวแปร x แทนจุดกึ่งกลางชั้น และ f แทนความถี่ ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน 3. 1 สร้างตารางแจกแจงความถี่ หาจุดกึ่งกลางชั้น(x) หา log x และ f (log x ) 3.2 แสดงวิธีการคานวณคาตอบ ใช้สูตร ตารางที่ 5.2ก คะแนน ความถี่ (f) จุดกึ่งกลางชั้น (x) log x f (log x ) 1 – 5 4 3 log 3 = 0.4771 1.9084 6 – 10 5 8 log 8 = 0.9031 4.5155 11- 15 8 13 log 13 = 1 + 0.1139 8.9112 16 - 20 3 18 log 18 = 1 + 0.2553 3.7659
  • 14.
    14 รวม 20 --   k 1i ii Xlogf = 19.101 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต สูตรที่ 2 log G.M. =   k 1i ii Xlogf N 1 = )101.19( 20 1 = 0.95505 0.9551 log G.M. = log 9.02 (เปิดตารางลอกริทึม) antilog G.M. = 9.02 ดังนั้น ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของคะแนนสอบ เท่ากับ 9.02 คะแนน ขั้นที่ 4 ตรวจสอบผลที่ได้ 4.1 เขียนคาตอบที่โจทย์ถาม ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของคะแนนสอบ เท่ากับ 9.02 คะแนน 4.2 แสดงวิธีการตรวจผลของคาตอบ N log G.M. =   k 1i ii Xlogf 20(0.9551) = 19.10
  • 15.
    15 ใบกิจกรรมที่ 5.3 ชื่อ……………………………………...................ชั้น……………….เลขที่…………. 5.2 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงความถี่ ตารางแจกแจงความถี่แสดงคะแนนสอบปลายภาควิชาคณิตศาสตร์รอบรู้5 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จานวน 50 คน ดังนี้ คะแนน 10 - 14 15 - 19 20 - 24 25 - 29 30 - 34 35 -39 จานวน(คน) 3 7 10 14 9 7 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตโดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา ตารางที่ 5.2 ข ขั้นที่ 1 ทาความเข้าใจกับปัญหา ขั้นที่ 2 วางแผนในการแก้ปัญหา ขั้นที่ 3 ดาเนินการตามแผน ขั้นที่ 4 ตรวจสอบผลที่ได้ คะแนน ความถี่ (f) จุดกึ่งกลางชั้น (x) log x f log x 10 - 14 3 15 – 19 7 20 – 24 10 25 – 29 14 30 – 34 9 35 - 39 7 รวม 50
  • 16.
    16 แบบทดสอบท้ายชุดกิจกรรม ชุดที่ 5เรื่อง ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต วิชาคณิตศาสตร์รอบรู้ 5 ( ค43201 ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 แผนการเรียนวิทย์-คณิต จุดประสงค์ที่ 5 หาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลได้ 1. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 9 , 81 ก. 3 ข. 9 ค. 27 ง. 27 2. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 2 , 4 , 8 ก. 2 ข. 4 ค. 3 2 ง. 2 3.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 2 , 4 , 8 , 64 ก. 6 ข. 8 ค. 4 8 ง. 8 4.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 2 , 4 , 8 , 16 , 32 ก. 4 ข. 8 ค 16 ง. 5 8 5.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 2 , 8 , 32 , 128 ก. 6 ข. 8 ค. 16 ง. 5 16 6.จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 2 , 4 , 6 , 12 ก. 4.9 ข. 6 ค. 6 ง. 4 6 7. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 6 , 6 ,16 , 18 , 24 ก. 8 ข. 10 ค. 12 ง. 15 8. จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลต่อไปนี้ 2 , 4 , 8 , 16 ก. 2 ข. 22 ค. 24 ง. 8 9. ผลการสอบกลางภาควิชาคณิตศาสตร์ ของ นักเรียนกลุ่มหนึ่งจานวน 20 คน เป็นดังนี้ คะแนน ความถี่ 1 - 5 4 6 - 10 9 11 - 15 2 16 - 20 5 รวม 20 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิต ก. 10 ข. 9.12 ค. 8.83 ง. 8.45 10. ถ้านางสาวใจดี มีเงินใช้จ่าย 3000 บาท หรือ (30 หน่วย : 100 ) และถ้าต้องการใช้ให้หมด ภายใน 1 – 5 โดยเสียค่าใช้ในวันที่ 1 – 5 ดังนี้ 2 , 4 , 6 , 8 , 10 กาหนด log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771 log 4 = 0.6021 log 6 = 0.7782 log 8 = 0.9031 log 4.85 = 0.6857 log 4.92 = 0.6920 log 5 = 0.6990 log 5.21 = 0.7168 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน ก. 485 ข. 492 ค. 500 ง. 521
  • 17.
    17 บรรณานุกรม กรมวิชาการ. (2544 ).การแก้ปัญหาคณิตศาสตร์. กรุงเทพมหานคร : คุรุสภาลาดพร้าว. . (2544 ). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544 . กรุงเทพมหานคร : คุรุสภาลาดพร้าว. . (2545 ). คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระคณิตศาสตร์ . กรุงเทพมหานคร : คุรุสภาลาดพร้าว. ฉวีวรรณ เศวตมาลย์. (2545). ชุดปฏิรูปการเรียนรู้หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ช่วงชั้นที่ 4 ( ม.4 - 6) เล่ม 3 สาระที่ 5 การวิเคราะห์ข้อมูลและความน่าจะเป็น. กรุงเทพมหานคร: สานักพิมพ์ประสานมิตร. ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, สถาบัน. (2547). คู่มือครูสาระการเรียนรู้ เพิ่มเติมคณิตศาสตร์เล่ม 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภา ลาดพร้าว. . (2548). หนังสือเรียนสาระ เพิ่มเติม คณิตศาสตร์เล่ม 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร : คุรุสภา ลาดพร้าว. . (2550). หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้เพิ่มเติม คณิตศาสตร์เล่ม 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร : คุรุสภา ลาดพร้าว. ค่ากลางของข้อมูล. http://www.chanupatham.ac.th/math/pensri/Unit4_02.htm : [ออนไลน์] 24 มีนาคม 2553
  • 18.
  • 19.
  • 20.
  • 21.
  • 22.
    22 เฉลยใบกิจกรรม 5 ก 1.ให้ log 2 = 0.3010 log 3 = 0.4771 จงใช้ค่าของ log 2 และ log 3 จงประมาณค่าของ log ต่อไปนี้ 1. log 6 =……0.7781 2. log 5 =……0.6990 3. log 8 =……0.9030 4. log 9 =……0.9542 5. log 100 =……2 6. log 0.0001 =…… - 4 2. จงเปิดตารางหาค่าของ log ต่อไปนี้ 1. log 2.48 = ….0.3945 2. log 3.4 =……0.5315 3. log 4.62 =……0.6646 4. log 5.37 =……0.7300 5. log 6.59 =……0.8189 6. log 7.15 =……0.8543 7. log 8.23 =……0.9154 8. log 9.09 =……0.9586 9. log 5.426 =….0.73448  0.7345 10. log 8.125 =…0.90985  0.9099 3. จงหาค่าของ log ต่อไปนี้ 1. log 421 =……2.6243 2. log 3570 =……3.5527 3. log 0.0432 =…… - 1.3645 4. log 0.00786 =…… - 2.1046 4. จงหาค่า y (antilog ) 1. log y = 1.9212 y = …83.4 2. log y = 3.4564 y = …2860 3. log y = - 1.2125 y = …0.0613 4. log y = - 2.1630 y = …0.00687
  • 23.
    23 เฉลย ใบกิจกรรมที่ 5.1 ข้อมูลค่าเฉลี่ยเรขาคณิต 1. 2 , 4 , 8 2 2. 4 , 8 , 8, 16 8 3. 3 , 8 , 9 6 4. 6 , 8 , 16 , 18 , 18 12 5. 2 , 4 , 4 , 8 , 8 , 12 , 12 , 16 , 18 , 24 8.53 6. ถ้านางสาววริษฐา มีเงินใช้จ่าย 2500 บาท หรือ (25 หน่วย : 100 ) และถ้าต้องการใช้ให้หมด ภายใน 1 – 5 โดยเสียค่าใช้ในวันที่ 1 – 5 ดังนี้ 8 , 6 , 4 , 4 , 3 จงหาค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายต่อวัน โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหาของโพลยา ตอบ ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของการใช้จ่ายเงิน 470 ต่อวัน เฉลยใบกิจกรรมที่ 5.2 ตารางที่5.2ข ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต คะแนน ความถี่ (f) จุดกึ่งกลางชั้น (x) log x f log x 10 - 14 3 12 1.0792 3.2376 15 – 19 7 17 1.2304 8.6128 20 – 24 10 22 1.3424 13.424 25 – 29 14 27 1.4314 20.0396 30 – 34 9 32 1.5051 13.5459 35 - 39 7 37 1.5682 10.9774 รวม 50 - - 69.8373 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิตของข้อมูลที่แจกแจงความถี่ สูตรที่ 2 log G.M. =  k i ii Xf N 1 log 1 = 50 8373.69 = 1.3967 = 0.3967 + 1
  • 24.
    24 การประมาณค่าของลอกฯ log G.M. =0.3967 + 1 = log 2.493 + log 10 = log (2.493  10) antilog G.M. = 2.493  10 = 24.93 การประมาณค่าของลอกฯ log 2.49 = 0.3962 log x = 0.3967 log 2.5 = 0.3979 ตั้งอัตราส่วน 49.25.2 49.2  x = 3962.03979.0 3962.03967.0   01.0 49.2x = 0017.0 0005.0 x – 2.49 = 0017.0 0005.0  0.01 x  0.003 + 2.49  2.493 เฉลยแบบทดสอบท้ายชุดกิจกรรม ชุดที่ 5 ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต 1. ค 6. ข 2. ข 7. ค 3. ข 8. ค 4. ข 9. ง 5. ค 10. ก