Διατροφή, Παχυσαρκία &
Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2
Αδαμίδου Ιωάννα, MS, RD
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
& Βιολόγος
ήπαρ
στομάχι
Πρόσληψη
σακχάρων από
την τροφή
Γέφυρα
ινσουλίνης
σάκχαρα
σάκχαρα
κύτταρο
ενέργεια
Απουσία σακχάρου
στα ούρα
Η ινσουλίνη μπλοκάρει
την παραγωγή σακχάρου
από το ήπαρ
ήπαρ
στομάχι
Παρουσία σακχάρου
στα ούρα
πεινασμένο
κύτταρο
γέφυρα
Ανύπαρκτη ή
μειωμένη ή
δυσλειτουργική
ινσουλίνη
Απουσία ινσουλίνης -
Παραγωγή σακχάρου
από το ήπαρ
Πρόσληψη
σακχάρων από
την τροφή
σάκχαρα
σάκχαρα
σάκχαρα
ανεπαρκής
παραγωγή
ενέργειας, αδυναμία
Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2
Μη ινσουλινο-εξαρτώμενος (ΜΙΕΣΔ)
Non insulin dependent diabetes mellitus (NIDDM)
 Μειωμένη ή “δυσλειτουργική” ινσουλίνη: Ινσουλινοαντίσταση
 ↑ γλυκόζη (σάκχαρο) στο αίμα
 85-90% ΣΔ  Παχυσαρκία
 Συνήθης ηλικία εμφάνισης: 40-60 ετών
 Παράγοντες κινδύνου: εν μέρει γονίδια / κληρονομικότητα,
παγκρεατικές παθήσεις, κυρίως ανθυγιεινός τρόπος ζωής
(κακή διατροφή, έλλειψη άσκησης)
American Diabetes Association, Standards of medical care in diabetes – 2010. Diabetes Care. 2010; 33(suppl 1): S11-S61
ΣΔ τύπου 2 – Κριτήρια διάγνωσης
 Αιμοσφαιρίνη A1c: 5,7-6,4% (προδιάθεση)
(γλυκοζυλιωμένη) = ή > 6,5% (διαβήτης)
 Επίπεδα γλυκόζης νηστείας (στο αίμα) > 126 mg/dl
 Συμπτώματα: πολυφαγία – αυξημένη όρεξη, συχνοουρία,
πολυδιψία, εξάντληση, μολύνσεις, αργή επούλωση πληγών
 Απουσία συμπτωμάτων: Τεστ ανοχής γλυκόζης
έπειτα από 2 ώρες > 200 mg/dl
American Diabetes Association, Standards of medical care in diabetes – 2010. Diabetes Care. 2010; 33(suppl 1): S11-S61
ΣΔ τύπου 2 – Θεραπευτική προσέγγιση
 Ρύθμιση σακχάρου: 76 – 110mg/dl
Αρχικά φαρμακευτική αγωγή, πιθανή χορήγηση ινσουλίνης στη
συνέχεια
 Η φαρμακευτική αγωγή / ινσουλίνη προσαρμόζεται στις
διατροφικές συνήθειες και τις ιδιαιτερότητες του ασθενούς
 Έλεγχος γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα
 Πολύ σημαντική η αλλαγή τρόπου ζωής:
 Ισορροπημένη διατροφή, προσανατολισμένη στη ρύθμιση
σακχάρου
 Σωματική άσκηση
 Διαχείριση βάρους για την αντιμετώπιση του υπέρβαρου ή της
παχυσαρκίας
ρύθμιση
σακχάρου
φαρμακευτική
αγωγή
ή ινσουλίνη
στρες
κίνητρο
σωστές
διατροφικέ
ς
συνήθειες
σωματική
άσκηση
έλεγχος γλυκόζης
στο αίμα
Ο ρόλος του διαιτολόγου – διατροφολόγου
στον ΣΔ τύπου 2
 Εξατομικευμένες διατροφικές συστάσεις και δημιουργία
σταθερού & ισορροπημένου διατροφικού πλάνου
 ρύθμιση σακχάρου
 διαχείριση βάρους
 Διατροφική εκπαίδευση ασθενούς & οικείων
 Συνεργασία με τον ιατρό, τον νοσηλευτή, τον ψυχολόγο
 ολοκληρωμένη θεραπεία
ΣΔ τύπου 2 – Διατροφική προσέγγιση
 Σταθερές ώρες & ποσότητες υδατανθράκων στα βασικά
& δευτερεύοντα γεύματα
 Ελεγχόμενοι υδατάνθρακες σε κάθε γεύμα ή σνακ:
1 ισοδύναμο = 15 g υδατανθράκων
♂ 60-75 g CHO = 4-5 ισοδύναμα υδατανθράκων / κύριο γεύμα
♀ 45-60 g CHO = 3-4 ισοδύναμα υδατανθράκων / κύριο γεύμα
♂♀ 15-30 g CHO = 1-2 ισοδύναμα υδατανθράκων / σνακ
Αναλογία ινσουλίνης / υδατανθράκων (I/C ratio) π.χ. 1/15
 ↓ Λιπαρά – ιδίως τα κορεσμένα (ζωικής προέλευσης)
 ↓ Νάτριο
 ↑ Φυτικές ίνες
Υδατάνθρακες
Ισοδύναμα 15 g
 1 φέτα ψωμί
 1 ποτήρι γάλα
 1 κεσεδάκι γιαούρτι
 ¼ φλυτζάνι τσαγιού
ζυμαρικά μαγειρεμένα
 ¼ φλυτζάνι τσαγιού ρύζι
μαγειρεμένο
 ¾ φλυτζάνι τσαγιού
φασολάδα
 ¼ φλυτζάνι τσαγιού
αρακάς
 ¼ πίτα για σουβλάκι
 ½ μικρή πατάτα
 5 τηγανητές πατάτες
 ½ μήλο
 1 σύκο / μανταρίνι
 1 φλυτζάνι τσαγιού
κεράσια
 1 κουταλιά σούπας
σταφίδες
 2 κουταλάκια γλυκού μέλι
 260ml μπύρα
 400ml κρασί
Ισορροπημένη διατροφή
& διατροφική εκπαίδευση
 50-55% υδατάνθρακες
(σιτηρά, φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά)
 < 30% λιπαρά οξέα – κυρίως μονοακόρεστα & πολυακόρεστα,
< 7% κορεσμένα (ζωικής προέλευσης)
 15-20% πρωτεΐνες
(κρέας, ψάρι, όσπρια, αυγό, ξηροί καρποί)
 Βιταμίνες & ιχνοστοιχεία
 Ετικέτες τροφίμων
Γλυκαιμικός δείκτης – Γ.Δ.
Glycemic Index – G.I.
Ποιότητα υδατάνθρακα & επίδραση στο σάκχαρο
 Τρόφιμο αναφοράς (γλυκόζη ή λευκό ψωμί): 100
 Υψηλός Γ.Δ.: > 70%
λευκό ψωμί, ρύζι, πατάτα, cornflakes, επεξεργασμένα δημητριακά,
ζάχαρη, μέλι, γλυκά, καραμέλες, μπισκότα, καρπούζι, ενεργειακά ποτά
 Μέτριος Γ.Δ.: 56 – 69%
προϊόντα ολικής αλέσεως, αραβική πίτα, ρύζι basmati, ζάχαρη,
σταφύλια, σταφίδες, ώριμα φρούτα, χυμός κράνων, παγωτό, αναψυκτικά
 Χαμηλός Γ.Δ.: < 55%
τα περισσότερα φρούτα & λαχανικά, γιαούρτι, ξηροί καρποί, όσπρια
Γλυκά & ζάχαρη
 Με μέτρο
 Ξεχωριστά από το κυρίως γεύμα
 Ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ουσίες
π.χ. ασπαρτάμη, σακχαρίνη, σουκραλόζη, στέβια
 Φρουκτόζη:
πιθανή ↑ λιπιδίων στο αίμα
 Light / Zero αναψυκτικά
Αλκοόλ
 Με μέτρο: έως 1 ποτό την ημέρα
 Εξαίρεση: ↑ τριγλυκερίδια,
εγκυμοσύνη, θηλασμός
 Με τη συνοδεία φαγητού, εάν σε
φαρμακευτική αγωγή
Παχυσαρκία & διαχείριση βάρους
 Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) = kg/m2
:
18,5 – 24,9 (φυσιολογικό)
25 – 29,9 (υπέρβαρο)
30 – 34,9 (παχυσαρκία τάξεως Ι)
35 – 39,9 (παχυσαρκία τάξεως ΙΙ)
40 – 44,9 (παχυσαρκία τάξεως ΙΙΙ)
 Ιδανικό βάρος για το ύψος
 Περίμετρος μέσης: ♂ < 94 εκ. – ♀ < 88 εκ.
 Λιπομέτρηση: Ποσοστό λίπους
½ - 1 κιλό απώλεια βάρους ανά εβδομάδα
 Ισορροπημένη διατροφή, ↓ θερμίδες
 Γεύματα & σνακ ανά 3-4 ώρες
 Σωματική άσκηση
Σωματική άσκηση
κύτταρο κύτταρο
υποδοχείς
ινσουλίνης
ινσουλίν
η
ινσουλίνη
ινσουλίνη
ινσουλίν
η ινσουλίνη
σωματική
άσκηση
Ευχαριστώ για την προσοχή σας 
Πηγές:
Academy of Nutrition & Dietetics (American Dietetic Association) www.eatright.org
American Diabetes Association www.diabetes.org
US National Library of Medicine – National Institute of Health – Pubmed www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed
Αδαμίδου Ιωάννα, MS, RD
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
& Βιολόγος
Πλατεία Κολωνακίου 21, Αθήνα
6945511069

Διατροφή, Παχυσαρκία & Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2

  • 1.
    Διατροφή, Παχυσαρκία & ΣακχαρώδηςΔιαβήτης τύπου 2 Αδαμίδου Ιωάννα, MS, RD Διαιτολόγος - Διατροφολόγος & Βιολόγος
  • 2.
    ήπαρ στομάχι Πρόσληψη σακχάρων από την τροφή Γέφυρα ινσουλίνης σάκχαρα σάκχαρα κύτταρο ενέργεια Απουσίασακχάρου στα ούρα Η ινσουλίνη μπλοκάρει την παραγωγή σακχάρου από το ήπαρ
  • 3.
    ήπαρ στομάχι Παρουσία σακχάρου στα ούρα πεινασμένο κύτταρο γέφυρα Ανύπαρκτηή μειωμένη ή δυσλειτουργική ινσουλίνη Απουσία ινσουλίνης - Παραγωγή σακχάρου από το ήπαρ Πρόσληψη σακχάρων από την τροφή σάκχαρα σάκχαρα σάκχαρα ανεπαρκής παραγωγή ενέργειας, αδυναμία
  • 4.
    Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου2 Μη ινσουλινο-εξαρτώμενος (ΜΙΕΣΔ) Non insulin dependent diabetes mellitus (NIDDM)  Μειωμένη ή “δυσλειτουργική” ινσουλίνη: Ινσουλινοαντίσταση  ↑ γλυκόζη (σάκχαρο) στο αίμα  85-90% ΣΔ  Παχυσαρκία  Συνήθης ηλικία εμφάνισης: 40-60 ετών  Παράγοντες κινδύνου: εν μέρει γονίδια / κληρονομικότητα, παγκρεατικές παθήσεις, κυρίως ανθυγιεινός τρόπος ζωής (κακή διατροφή, έλλειψη άσκησης) American Diabetes Association, Standards of medical care in diabetes – 2010. Diabetes Care. 2010; 33(suppl 1): S11-S61
  • 5.
    ΣΔ τύπου 2– Κριτήρια διάγνωσης  Αιμοσφαιρίνη A1c: 5,7-6,4% (προδιάθεση) (γλυκοζυλιωμένη) = ή > 6,5% (διαβήτης)  Επίπεδα γλυκόζης νηστείας (στο αίμα) > 126 mg/dl  Συμπτώματα: πολυφαγία – αυξημένη όρεξη, συχνοουρία, πολυδιψία, εξάντληση, μολύνσεις, αργή επούλωση πληγών  Απουσία συμπτωμάτων: Τεστ ανοχής γλυκόζης έπειτα από 2 ώρες > 200 mg/dl American Diabetes Association, Standards of medical care in diabetes – 2010. Diabetes Care. 2010; 33(suppl 1): S11-S61
  • 6.
    ΣΔ τύπου 2– Θεραπευτική προσέγγιση  Ρύθμιση σακχάρου: 76 – 110mg/dl Αρχικά φαρμακευτική αγωγή, πιθανή χορήγηση ινσουλίνης στη συνέχεια  Η φαρμακευτική αγωγή / ινσουλίνη προσαρμόζεται στις διατροφικές συνήθειες και τις ιδιαιτερότητες του ασθενούς  Έλεγχος γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα  Πολύ σημαντική η αλλαγή τρόπου ζωής:  Ισορροπημένη διατροφή, προσανατολισμένη στη ρύθμιση σακχάρου  Σωματική άσκηση  Διαχείριση βάρους για την αντιμετώπιση του υπέρβαρου ή της παχυσαρκίας
  • 7.
  • 8.
    Ο ρόλος τουδιαιτολόγου – διατροφολόγου στον ΣΔ τύπου 2  Εξατομικευμένες διατροφικές συστάσεις και δημιουργία σταθερού & ισορροπημένου διατροφικού πλάνου  ρύθμιση σακχάρου  διαχείριση βάρους  Διατροφική εκπαίδευση ασθενούς & οικείων  Συνεργασία με τον ιατρό, τον νοσηλευτή, τον ψυχολόγο  ολοκληρωμένη θεραπεία
  • 9.
    ΣΔ τύπου 2– Διατροφική προσέγγιση  Σταθερές ώρες & ποσότητες υδατανθράκων στα βασικά & δευτερεύοντα γεύματα  Ελεγχόμενοι υδατάνθρακες σε κάθε γεύμα ή σνακ: 1 ισοδύναμο = 15 g υδατανθράκων ♂ 60-75 g CHO = 4-5 ισοδύναμα υδατανθράκων / κύριο γεύμα ♀ 45-60 g CHO = 3-4 ισοδύναμα υδατανθράκων / κύριο γεύμα ♂♀ 15-30 g CHO = 1-2 ισοδύναμα υδατανθράκων / σνακ Αναλογία ινσουλίνης / υδατανθράκων (I/C ratio) π.χ. 1/15  ↓ Λιπαρά – ιδίως τα κορεσμένα (ζωικής προέλευσης)  ↓ Νάτριο  ↑ Φυτικές ίνες
  • 10.
    Υδατάνθρακες Ισοδύναμα 15 g 1 φέτα ψωμί  1 ποτήρι γάλα  1 κεσεδάκι γιαούρτι  ¼ φλυτζάνι τσαγιού ζυμαρικά μαγειρεμένα  ¼ φλυτζάνι τσαγιού ρύζι μαγειρεμένο  ¾ φλυτζάνι τσαγιού φασολάδα  ¼ φλυτζάνι τσαγιού αρακάς  ¼ πίτα για σουβλάκι  ½ μικρή πατάτα  5 τηγανητές πατάτες  ½ μήλο  1 σύκο / μανταρίνι  1 φλυτζάνι τσαγιού κεράσια  1 κουταλιά σούπας σταφίδες  2 κουταλάκια γλυκού μέλι  260ml μπύρα  400ml κρασί
  • 12.
    Ισορροπημένη διατροφή & διατροφικήεκπαίδευση  50-55% υδατάνθρακες (σιτηρά, φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά)  < 30% λιπαρά οξέα – κυρίως μονοακόρεστα & πολυακόρεστα, < 7% κορεσμένα (ζωικής προέλευσης)  15-20% πρωτεΐνες (κρέας, ψάρι, όσπρια, αυγό, ξηροί καρποί)  Βιταμίνες & ιχνοστοιχεία  Ετικέτες τροφίμων
  • 13.
    Γλυκαιμικός δείκτης –Γ.Δ. Glycemic Index – G.I. Ποιότητα υδατάνθρακα & επίδραση στο σάκχαρο  Τρόφιμο αναφοράς (γλυκόζη ή λευκό ψωμί): 100  Υψηλός Γ.Δ.: > 70% λευκό ψωμί, ρύζι, πατάτα, cornflakes, επεξεργασμένα δημητριακά, ζάχαρη, μέλι, γλυκά, καραμέλες, μπισκότα, καρπούζι, ενεργειακά ποτά  Μέτριος Γ.Δ.: 56 – 69% προϊόντα ολικής αλέσεως, αραβική πίτα, ρύζι basmati, ζάχαρη, σταφύλια, σταφίδες, ώριμα φρούτα, χυμός κράνων, παγωτό, αναψυκτικά  Χαμηλός Γ.Δ.: < 55% τα περισσότερα φρούτα & λαχανικά, γιαούρτι, ξηροί καρποί, όσπρια
  • 14.
    Γλυκά & ζάχαρη Με μέτρο  Ξεχωριστά από το κυρίως γεύμα  Ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ουσίες π.χ. ασπαρτάμη, σακχαρίνη, σουκραλόζη, στέβια  Φρουκτόζη: πιθανή ↑ λιπιδίων στο αίμα  Light / Zero αναψυκτικά
  • 15.
    Αλκοόλ  Με μέτρο:έως 1 ποτό την ημέρα  Εξαίρεση: ↑ τριγλυκερίδια, εγκυμοσύνη, θηλασμός  Με τη συνοδεία φαγητού, εάν σε φαρμακευτική αγωγή
  • 16.
    Παχυσαρκία & διαχείρισηβάρους  Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) = kg/m2 : 18,5 – 24,9 (φυσιολογικό) 25 – 29,9 (υπέρβαρο) 30 – 34,9 (παχυσαρκία τάξεως Ι) 35 – 39,9 (παχυσαρκία τάξεως ΙΙ) 40 – 44,9 (παχυσαρκία τάξεως ΙΙΙ)  Ιδανικό βάρος για το ύψος  Περίμετρος μέσης: ♂ < 94 εκ. – ♀ < 88 εκ.  Λιπομέτρηση: Ποσοστό λίπους ½ - 1 κιλό απώλεια βάρους ανά εβδομάδα  Ισορροπημένη διατροφή, ↓ θερμίδες  Γεύματα & σνακ ανά 3-4 ώρες  Σωματική άσκηση
  • 17.
  • 19.
    Ευχαριστώ για τηνπροσοχή σας  Πηγές: Academy of Nutrition & Dietetics (American Dietetic Association) www.eatright.org American Diabetes Association www.diabetes.org US National Library of Medicine – National Institute of Health – Pubmed www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed Αδαμίδου Ιωάννα, MS, RD Διαιτολόγος – Διατροφολόγος & Βιολόγος Πλατεία Κολωνακίου 21, Αθήνα 6945511069