1INTRODUCTION
JIRANYABUREEMAS
B.N.S(2nd classhonors)
M.Sc(Pharmacology)
Tarn_ji@yahoo.com
Facultyof PublicHealth,NRRU
 คำจำกัดควำม : Drug, Side effect, Adverse effect, Allergy
 แหล่งที่มำของยำ : Natural & Synthetic
 กำรเรียกชื่อยำ : Generic, Trade & Chemical name
OBJECTIVES
 กำรบริหำรยำ : Enteral & Parenteral route
 รูปแบบยำเตรียม : Solid, Semisolid & Liquid dosage form
 หลักในกำรใช้ยำ
3INTRODUCTION
Definition
DRUG – ยา
: วัตถุที่มีผลต่อการทางานของสิ่งมีชีวิต ที่มุ่งหมาย
สาหรับใช้ในการวินิจฉัย การป้ องกัน และการรักษาโรค
: สาร/ผลิตภัณฑ์ ที่มีวัตถุประสงค์ในการใช้เพื่อให้
เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของร่างกาย หรือทาให้เกิด
การเปลี่ยนแปลงของขบวนการทางพิษวิทยาซึ่งทาให้เกิดโรค
ทั้งนี้เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้รับยานั้น (WHO)
4INTRODUCTION
Pharmacolog
Introduction to Pharmacology
PHARMACOLOGY - เภสัชวิทยา
: การศึกษาเกี่ยวกับยา (สารเคมี) ที่ไปเปลี่ยนแปลง
หน้าที่ภายในร่างกายของสิ่งมีชีวิต
Definition
5INTRODUCTION
ความสาคัญของเภสัชวิทยาต่อวิชาชีพ
การดูแลให้ผู้ป่ วยได้รับยาตามแผนการรักษา
• ครบถ้วน
• มีประสิทธิภาพ
• ปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจาก
ฤทธิ์ข้างเคียง หรือพิษของยา
6INTRODUCTION
Pharmacolog
Introduction to Pharmacology
- กำรดูดซึม (Absorption)
- กำรกระจำยตัว (Distribution)
- กำรเปลี่ยนแปลงยำ (Drug metabolism)
- กำรขับถ่ำย (Excretion)
Pharmacokinetics
เภสัชจลนศาสตร์
: what the bodydoes to the drug
- กลไกกำรออกฤทธิ์
(Mechanism of action)
- อำกำรไม่พึงประสงค์(Adverse effects)
- ปฏิกิริยำต่อกันของยำ
(Drug interactions)
Pharmacodynamics
เภสัชพลศาสตร์
: what the drug does to the body
Adequate drug concentration
Pharmacology
7INTRODUCTION
Introduction to Pharmacology
TabletDisintegration
Free drug
(active)
Drug-Protein complex
(inactive)
Blood vessel
Administration:
p.o., s.c., i.m. etc.
DISTRIBUTION
Other sites
Target site of action
(Adequate concentration)
Adverse effects
Drug action
Dissolution
ABSORPTION
BIOTRANSFORMATION
EXCRETION
Metabolites
Pharmacodynamics
Pharmacokinetics
Administration:
i.v.
8INTRODUCTION
แหล่งที่มาของยา
จากธรรมชาติ
พืช
Morphine, Atropine, Scopolamine
สัตว์
Insulin, Thyroid, Calcitonin
เชื้อโรค
Penicillins, Aminoglycosides
แร่ธาตุ
9INTRODUCTION
Introduction to Pharmacology
Crude drug
(ex: Opium)
ฝิ่น
Active ingredient
(ex: Morphine)
มอร์ฟีน
Natural sources - Plant
10INTRODUCTION
แหล่งที่มาของยา (ต่อ)
การสังเคราะห์
Sulfonamides
Sulphonylureas
Biguanides
พันธุวิศวกรรม
Protein or peptide drugs
Insulin
Growth hormone
Somatostatin
กึ่งสังคราะห์
Penicillins
Aminoglycosides
Heroin, Codeine
11INTRODUCTION
การเรียกชื่อยา
Sara, Calpol, Tylenol
• Trade (Brand) name: proprietary name
HO HNOCCH3
1’4’
4’-Hydroxyacetanilide
• Chemical name : Structure
Paracetamol,
Acetaminophen
• Generic name : Non-proprietary name
(Official name)
แสดงลักษณะสูตรโครงสร้ำงทำงเคมีของ
สำรออกฤทธิ์ที่เป็ นยำ
ชื่อที่บริษัทผู้ผลิตยำตั้งเอำไว้เรียก
ผลิตภัณฑ์ยำที่ตนผลิต
ชื่อที่ใช้เรียกอย่ำงเป็ นทำงกำรของสำรออกฤทธิ์ของยำ
โดยใช้เรียกแทนชื่อทำงเคมี
ชื่อทางเคมี
ชื่อสามัญ
ชื่อทางการค้า
12INTRODUCTION
13INTRODUCTION
14INTRODUCTION
การเรียกชื่อยา
15INTRODUCTION
รูปแบบยาเตรียม
Liqiud dosage form: รูปแบบที่เป็นของเหลว
Semisolid dosage form: รูปแบบกึ่งแข็ง
Solid dosage form: รูปแบบที่เป็นของแข็ง
Miscellaneous dosage form: รูปแบบอื่นๆ
16INTRODUCTION
เหตุผลที่ต้องมียาเตรียมรูปแบบต่าง ๆ :
 รับยาในขนาดใช้ยาที่ถูกต้อง และปลอดภัย
 ป้ องกันการเสื่อมสลายของตัวยา
 ป้ องกันการทาลายยาจากกรดในกระเพาะอาหาร
 กลบกลิ่นรสที่ไม่ดีของยา
 เหมาะสมกับผู้ป่ วยแต่ละประเภท
 ควบคุมให้ยาสามารถออกฤทธิ์ติดต่อกันได้นาน
 ตัวยาสามารถออกฤทธิ์เฉพาะที่ ตรงตาแหน่งที่ต้องการ
17INTRODUCTION
ข้อดี
- เหมำะสำหรับผู้สูงอำยุ/เด็กที่มี
ปัญหำกินยำเม็ด
- ปรับแต่ง กลิ่นรสได้ง่ำย
- สี กลิ่น รส น่ำรับประทำน
- ตัวยำออกฤทธิ์ได้เร็ว (สำรละลำย ดูดซึมได้ทันทีหลังรับประทำน)
- ปรับแบ่งขนำดใช้ยำให้เหมำะสมในแต่ละรำยได้สะดวก
ข้อเสีย
- ไม่สะดวกในกำรพกพำ และกำรเก็บรักษำ
- เสื่อมสภำพได้ง่ำย
- ยำบำงชนิดไม่สำมำรถเตรียมในรูปของเหลว
- เมื่อเปิ ดใช้แล้วจะมีอำยุกำรเก็บรักษำสั้นมำก
- ขนำดยำที่ใช้อำจคลำดเคลื่อนได้ หำกใช้เครื่องตวงยำที่ไม่ได้มำตรฐำน
รูปแบบที่เป็ นของเหลว
(Liqiud dosage form)
18INTRODUCTION
ยำน้ำสำรละลำย
-Aromatic water น้ำปรุง
สำรละลำยใส+อิ่มตัวด้วยน้ำมันระเหยง่ำย
-Solutions ยำน้ำใส
ยำละลำยอยู่ในสำรละลำยใส
-Syrups ยำน้ำเชื่อม
ยำละลำยในสำรละลำยเข้มข้นของน้ำตำล
-Elixirs อิลิกเซอร์
ตัวยำละลำยในน้ำผสมแอลกอฮอล์
-Spirits สปิริต
สำรระเหยง่ำยในแอลกอฮอล์
-Linctuses ยำจิบ
สำรละลำยใส หนืดเล็กน้อย
-Liniments ยำทำถูนวด
ยำน้ำ ใช้เฉพำะทำภำยนอก
ยำน้ำกระจำยตัว
-Mixture ยำน้ำผสม
ยำน้ำใส และมีตัวยำตกตะกอนแยกชั้น
-Magmas ยำแมกม่ำ
ยำน้ำข้นเหนียว เมื่อตั้งทิ้งไว้จะตกตะกอนแยกชั้น
-Emulsions ยำอิมัลชัน
ประกอบด้วยของเหลว 2 ชนิดที่เข้ำกันไม่ได้
-Suspension ยำน้ำแขวนตะกอน
ผงยำ แขวนลอยอยู่ในของเหลว
-Lotion ยำทำผิว
Liqiud dosage form
19INTRODUCTION
20INTRODUCTION
ข้อดี
- คงตัวดี สะดวกต่อกำรพกพำ บรรจุ เก็บรักษำและขนส่ง
- มีขนำดกำรใช้ยำที่ถูกต้อง
- กลบกลิ่นรสของตัวยำได้ง่ำย และได้ผลดี
- สำมำรถเตรียมเป็ นตัวยำออกฤทธิ์เนิ่นหรือออกฤทธิ์เฉพำะที่ได้
- เหมำะกับตัวยำที่เตรียมเป็ นยำน้ำไม่ได้
ข้อเสีย
- ไม่เหมำะกับผู้ป่ วยที่กลืนยำเม็ด หรือยำแคปซูลไม่ได้
- ไม่เหมำะกับตัวยำที่ผสมกันแล้วเกิดเยิ้มเหลว หรือเกิดปฏิกิริยำเคมี
- ผ่ำนขั้นตอนกำรเตรียมหลำยขั้นตอน
- อำจสังเกตได้ยำกเวลำยำเสื่อมคุณภำพ
รูปแบบที่เป็ นของแข็ง
(Solid dosage form)
21INTRODUCTION
FACULTY OF NURSING, VONGCHAVALITKUL UNIVERSITY
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
Powders ยำผง
Capsules ยำแคปซูล (ตัวยำบรรจุในเปลือกแคปซูล ที่ทำจำก
เจลำตินและน้ำ ละลำยได้ที่อุณหภูมิของร่ำงกำย)
Tablets ยำเม็ด
Effervescent ยำผงฟู่ (ก่อนกินต้องผสมน้ำให้เกิดฟองฟู่ ของก๊ำซ CO2)
Pills ยำลูกกลอน (เม็ดยำแข็ง รูปร่ำงเป็นเม็ดกลม)
Troches ยำอม (อมให้ยำละลำยช้ำ ๆ ในปำก เพื่อให้ออกฤทธิ์
เฉพำะที่ในลำคอและช่องปำก)
Suppository ยำเหน็บ (ใช้เหน็บหรือสอดเข้ำช่องต่ำงๆ ของร่ำงกำย)
Solid dosage fo
22INTRODUCTION
Semisolid dosage form - รูปแบบยากึ่งแข็ง
Ointment ยำขี้ผึ้ง
Cream ครีม
Jellies เจล
Pastes เพสต์ (เนื้ อยำมีลักษณะเหนียว แข็ง เป็ นมันน้อยกว่ำ
และดูดน้ำ ได้มำกกว่ำยำขี้ ผึ้ง)
Plasters พลำสเตอร์ (เนื้ อยำมีลักษณะเป็ นกำวที่เหนียวและแข็ง
เวลำใช้ต้องทำบนวัสดุปิดทับที่เหมำะสม)
นำมำใช้เฉพำะภำยนอก (ทำ ถู นวด พอกผิวหน้ำหรือเยื่อบุต่ำงๆ)
23INTRODUCTION
Miscellaneous dosage form
Sprays -- ยำพ่นฝอย
(รูปแบบยำน้ำ พ่นตัวยำเข้ำทำงปำกหรือจมูก)
Aerosols -- ยำแอโรซอล
(บรรจุภำยใต้ควำมดัน)
Parenteral preparations -- ยำฉีด
(ปรำศจำกเชื้ อ มีควำมบริสุทธิ์สูง)
24INTRODUCTION
การบริหารยา
(DRUG ADMINISTRATIONS)
25INTRODUCTION
 Enteral route กำรให้ยำผ่ำนทำงเดินอำหำร
ยำชนิดรับประทำน (oral)
ยำอมใต้ลิ้น หรือในกระพุ้งแก้ม (sublingual / buccal)
ยำเหน็บทำงทวำรหนัก (suppository)
 Parenteral route กำรให้ยำที่ไม่ผ่ำนทำงเดินอำหำร
 Inhalation route กำรให้ยำแบบสูดดมเข้ำทำงจมูก
 Topical route กำรให้ยำเฉพำะที่
การบริหารยา
(DRUG ADMINISTRATIONS)
26INTRODUCTION
27
Parenteral route
ฉีดเข้ำหลอดเลือดดำ (intravenous) ***
ฉีดเข้ำหลอดเลือดแดง (intraarterial)
ฉีดเข้ำกล้ำมเนื้ อ (intramuscular) ***
ฉีดเข้ำใต้ผิวหนัง (subcutaneous) ***
ฉีดเข้ำในระหว่ำงชั้นของผิวหนัง (intradermal) ทดสอบกำรแพ้ยำ
ฉีดเข้ำช่องท้อง (intraperitoneal) ใช้กับสัตว์ทดลองเพื่องำนวิจัย
ฉีดเข้ำในไขสันหลัง (intrathecal) สำรับยำที่ไม่สำมำรถผ่ำน BBB ได้
การบริหารยา
(DRUG ADMINISTRATIONS)
28INTRODUCTION
DRUG ADMINISTRATIONS (cont.)
There are 3 major types of parenteral injection:
 ชั้นใต้ผิวหนัง (Subcutaneous)
 ชั้นกล้ำมเนื้ อ (Intramuscular)
 หลอดเลือดดำ (Intravenous)
29INTRODUCTION
INTRODUCTION 30
DRUG ADMINISTRATIONS (cont.)
Inhalation route
Topical route
31
1. Date, patient name and address
2. Superscription – Rx  Recipe = you take
3. Inscription ส่วนที่บอกชื่อยำ รูปแบบยำ ปริมำณยำที่มีอยู่ในยำเตรียม 1 หน่วย
4. Subscription จำนวนยำทั้งหมดที่ผู้ป่ วยต้องนำกลับไป
5. Transcription วิธีกำรใช้ยำ
6. Date, name of prescriber and dispenser
การเขียนใบสั่งยา(PRESCRIPTION WRITING)
32INTRODUCTION
33
เวลาในการใช้ยา ความถี่ในการใช้ยา
PRESCRIPTION WRITING (cont.)
34INTRODUCTION
po (peros) = orally,by mouth
sc = subcutaneous
im = intramuscle
iv = intravenous
ทางที่ให้การใช้ยา
PRESCRIPTION WRITING (cont.)
35INTRODUCTION
ตัวอย่าง
 Bisolvon 13  pc
 Fortum 500 mg vein OD
 Paracetamol (500 mg) 2 tabs  prn for
pain q 4-6 hr
36INTRODUCTION
หลักการให้ยา 5R
37INTRODUCTION
Right patient
 ถามชื่อ-นามสกุลของผู้ป่ วยทุกครั้งก่อนให้ยา
 ตรวจสอบ ชื่อ – สกุล ของผู้ป่ วยว่าตรงกับคาสั่งการใช้ยา
หรือไม่
Right drug
38INTRODUCTION
- ตรวจสอบยาทุกครั้งก่อนให้ว่าถูกชนิดหรือไม่
- ตรวจสอบวันหมดอายุของยา
Right dose
 ดูแลให้ยาตามขนาดที่แพทย์สั่ง
 ให้ยาถูกต้องตามขนาด เช่น mg, ml
 คานวณอัตราส่วนการให้ยาอย่างถูกต้องแม่นยา
Right route
- ตรวจสอบว่ายาที่ให้มีวิธีการบริหารยาแบบใด
39INTRODUCTION
Right time
 ให้ยาตามแผนการรักษา
 ให้ยาถูกต้องตามเวลา เช่น การให้ยาก่อนอาหาร ยาหลัง
อาหาร ยาก่อนนอน ยาหลังอาหารทันที
40INTRODUCTION
(รับประทานก่อนอาหาร อย่างน้อย 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมง)
- ยาอาจถูกทาลายเมื่อพบกับกรดปริมาณมากที่หลั่งออกมาหลังมื้ออาหาร
- อาหารและส่วนประกอบของอาหารอาจลดการดูดซึมของยาเข้าสู่ร่างกาย
- ยาที่ออกฤทธิ์เพิ่มการเคลื่อนไหวของระบบทางเดินอาหาร ยาลดอาการคลื่นไส้อาเจียน รวมทั้งยาที่ออกฤทธิ์เพิ่ม
ฤทธิ์เพิ่มการหลั่งอินซูลิน จะใช้เวลาประมาณ 30 นาทีก่อนที่จะออกฤทธิ์ การรับประทานยาก่อนอาหารจึงเป็น
จึงเป็นเสมือนการเตรียมพร้อมให้ระบบทางเดินอาหาร ก่อนจะรับประทานอาหาร
(รับประทานหลังอาหาร 15 – 30 นาที)
- ยามีผลข้างเคียงที่สาคัญคือ ระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร ทาให้เกิดอาการคลื่นไส้อาเจียน
การรับประทานพร้อมหรือหลังอาหารทันทีจะช่วยลดอาการได้
- ต้องการกรดในกระเพาะอาหารช่วยในการดูดซึมยาเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งกรดในกระเพาะอาหารจะหลั่งสูงสุดใน
สูงสุดในระหว่างที่รับประทานอาหารเท่านั้น
41INTRODUCTION
(รับประทานก่อนเข้านอน 15-30 นาที)
- ยามีผลข้างเคียงสาคัญคือทาให้ง่วงนอนหรือวิงเวียนศีรษะมาก ถ้ารับประทานก่อนนอนนานเกินไป อาจส่งผล
ส่งผลต่อให้ผู้รับประทานยาทางานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ กรณีที่ยังไม่พร้อมจะเข้านอน
- ยาที่ช่วยให้นอนหลับ มักใช้เวลาประมาณ 15 – 30 นาทีก่อนที่จะออกฤทธิ์ช่วยให้หลับ
(ควรรับประทานเมื่อมีอาการจริงๆ)
- มักระบุในฉลากว่ารับประทานทุก 4 – 6 ชั่วโมง ทุก 8 ชั่วโมง หรือทุก 12 ชั่วโมง เวลามีอาการ
- เมื่อมีอาการสามารถรับประทานยาได้เลย ไม่ต้องคานึงถึงมื้ออาหาร
42INTRODUCTION
43INTRODUCTION
44INTRODUCTION
 - 1 ช้อนชา = 5 ซีซี (cc) หรือ 5 มิลลิลิตร (5 ml)
- 1 ช้อนโต๊ะ = 15 ซีซี (cc) หรือ 15 มิลลิลิตร (15 ml)
ช้อนชาคือช้อนที่ได้มาพร้อมขวดยา ไม่ใช่ ช้อนกาแฟ
- 1 ช้อนชา เท่ากับ 2 ช้อนกาแฟ
- ช้อนกินข้าว มีความจุเพียง 7.5 ซีซี (cc)
- 1 ช้อนโต๊ะ เท่ากับ 3 ช้อนชา
เท่ากับ 6 ช้อนกาแฟ
เท่ากับ 2 ช้อนกินข้าว
1 ช้อนชา (มาตรฐาน) = 5 cc = 2 ช้อนกาแฟ (ในครัว) =1 ช้อนกินข้าว
1 ช้อนโต๊ะ (มาตรฐาน) =15 cc = 6 ช้อนกาแฟ (ในครัว) = 2 ช้อนกินข้าว
45
46INTRODUCTION
47
48
49INTRODUCTION
50INTRODUCTION
51INTRODUCTION
วิธีการหายาในหนังสือยา MIMS
C = content คือส่วนประกอบของยา
I = indication ข้อบ่งใช้
D =dosage ขนาดของยาที่ใช้
A = administration วิธีการรับประทาน
CI = contraindication ข้อห้ามใช้ของยา
SP = special precaution ข้อระมัดระวังเป็ น
พิเศษในการใช้ยา
AR = adverse reaction อาการไม่พึงประสงค์
DI = drug interaction ปฏิกิริยาต่อกันของ
ยา
P/P = presentation/packing
รูปแบบของยา
US FDA = องค์กรอาหารและยาของ
สหรัฐอเมริกา
Pregnancy categories = ข้อมูลความ
ปลอดภัยในการใช้ยาใหญิงตั้งครรภ์
52INTRODUCTION
ประเภทของยาตามกฏหมาย
ยาที่ได รับการพิจารณาแล วว าปลอดภัย โอกาสเป นอันตรายต อสุขภาพมีน
อย กฎหมายจึงอนุญาตให วางจาหน ายได ทั่วไป และให ผู ป วย
สามารถตัดสินใจเลือกใช ยาด วยตนเองตามอาการเจ็บป วยเบื้องต น
จะใช ยานี้ได ก็ต อเมื่อได รับการวินิจฉัยจากแพทย ก อน กล าวคือ จะ
ซื้อยาใน
กลุ มนี้จากร านขายยาแผนป จจุบันได ก็ต อเมื่อมีใบสั่งยาแพทย เท
านั้น
อนุญาตให ขายได เฉพาะในร านขายยาแผนป จจุบันเท านั้น และต องอยู
ภายใต การควบคุมของเภสัชกรผู มีหน าที่ปฏิบัติการ เนื่องจากยาในกลุ มนี้
อาจก อให เกิดอันตรายได ง ายหากใช ไม ถูกต อง
INTRODUCTION 54
B.N.S(2nd classhonor)
M.Sc(Pharmacology)
Tarn_ji@yahoo.com
Facultyof PublicHealth,NRRU
• เพื่อสร้างเสริมระบบการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล
• รายการบัญชียาหลักแห่งชาติประกอบด้วย
• บัญชียาสาหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข
ประกอบด้วยรายการยาที่จัดเป็ นหมวดหมู่ตามฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
และประโยชน์ทางการรักษา(pharmacologic and therapeutic
classification) รวม 23 กลุ่ม จานวนทั้งสิ้น 932 รายการ
• ยาที่ผลิตขึ้นได้เองโดยแผนกเภสัชกรรมของโรงพยาบาลซึ่งพิจารณา
คัดเลือกโดยคณะอนุกรรมการพัฒนาเภสัชตารับของโรงพยาบาลได้
นามาผนวกไว้เป็ นส่วนหนึ่งของบัญชียาสาหรับโรงพยาบาลและ
สถานบริการสาธารณสุขด้วย
มีประสิทธิภาพจริง สนับสนุนด้วยหลักฐานเชิงประจักษ์
มีประโยชน์มากกว่าความเสี่ยงจากการใช้ยาอย่างชัดเจน
มีความคุ้มค่าตามหลักเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข สอดคล้องกับ
สภาพเศรษฐกิจ และความสามารถในการจ่ายของสังคม โดยจัดให้มีกลไกกลาง
กากับสาหรับผู้ป่ วยที่มีความจาเป็ นจาเพาะไม่สามารถเข้าถึงยาได้
http://www.nlem.in.th
บัญชี ก
รายการยาสาหรับสถานพยาบาลทุกระดับ เป็ น
ที่ใช้ในการป้ องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย มีหลักฐานชัดเจนที่
สนับสนุนการใช้ มีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างพอเพียง และ
เป็ นยาที่ควรได้รับการ ตามข้อบ่งใช้ของยานั้น
Furosemide, Atenolol, Enalapril, Amlodipine,
Omeprazole
บัญชี ข
รายการยาที่ใช้สาหรับข้อบ่งใช้หรือโรคบางชนิดที่
หรือใช้เป็ นยาแทนยาในบัญชี ก ตามความจาเป็ น
Prazosin, Amikacin, Ofloxacin, Piroxicam
รายการยาที่ต้อง โดยผู้ชานาญ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
จากผู้อานวยการของสถานพยาบาลนั้นๆ โดยมีมาตรการกากับการใช้ ซึ่ง
การใช้ยาจะต้องมีความพร้อมตั้งแต่การวินิจฉัยจนถึงการติดตามผลการรักษา
เนื่องจากยากลุ่มนี้ เป็ นยาที่ใช้ไม่ถูกต้องอาจเกิดพิษหรือเป็ นอันตรายต่อผู้ป่ วย
หรือเป็ นสาเหตุให้เกิดเชื้อดื้อยาได้ง่าย หรือเป็ นยาที่มีแนวโน้มในการใช้ไม่ตรง
ตามข้อบ่งชี้ หรือไม่คุ้มค่าหรือมีการนาไปใช้ในทางที่ผิด หรือมีหลักฐานสนับสนุน
การใช้ที่จากัด หรือมีประสบการณ์ใช้ในประเทศไทยอย่างจากัด หรือราคาแพง
กว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกัน
บัญชี ค
Amiodarone
บัญชี ง
รายการยาที่มีหลายข้อบ่งใช้ แต่มีความ
หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือเป็ นรายการยาที่
เป็ นกลุ่มยาที่มีความจาเป็ นต้องมีการระบุข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา
การใช้บัญชียาหลักแห่งชาติไปอ้างอิงในการเบิกจ่ายควรนาข้อบ่งใช้และ
เงื่อนไขการสั่งใช้ไปประกอบในการพิจารณาอนุมัติการเบิกจ่ายจึงจะก่อ
ประโยชน์สูงสุด
Enoxaparin sodium
บัญชี จ (1) รายการยาสาหรับโครงการพิเศษ ที่มีการกาหนด
วิธีการใช้ และการติดตามประเมินการใช้ยาตามโครงการ และมี
การรายงานผลเป็ นระยะ เพื่อพิจารณาจัดเข้าประเภทของยา (ก ข
ค ง) เมื่อมีข้อมูลเพียงพอ
บัญชี จ
Deferiprone
บัญชี จ (2) รายการยาสาหรับผู้ป่ วยที่มีความจาเป็ น ให้เข้าถึงยา
ได้อย่างสมเหตุผลและคุ้มค่า ซึ่งมีการตัดกลไกกลางเป็ นพิเศษใน
การกากับการใช้ยา
Epoetin alfa
THANK YOU FOR YOUR ATTENTION
Question & Answer
68INTRODUCTION
Pharmacolog
Introduction to Pharmacology
69INTRODUCTION
70INTRODUCTION

1 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับยา

  • 1.
  • 2.
  • 3.
     คำจำกัดควำม :Drug, Side effect, Adverse effect, Allergy  แหล่งที่มำของยำ : Natural & Synthetic  กำรเรียกชื่อยำ : Generic, Trade & Chemical name OBJECTIVES  กำรบริหำรยำ : Enteral & Parenteral route  รูปแบบยำเตรียม : Solid, Semisolid & Liquid dosage form  หลักในกำรใช้ยำ 3INTRODUCTION
  • 4.
    Definition DRUG – ยา :วัตถุที่มีผลต่อการทางานของสิ่งมีชีวิต ที่มุ่งหมาย สาหรับใช้ในการวินิจฉัย การป้ องกัน และการรักษาโรค : สาร/ผลิตภัณฑ์ ที่มีวัตถุประสงค์ในการใช้เพื่อให้ เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของร่างกาย หรือทาให้เกิด การเปลี่ยนแปลงของขบวนการทางพิษวิทยาซึ่งทาให้เกิดโรค ทั้งนี้เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้รับยานั้น (WHO) 4INTRODUCTION
  • 5.
    Pharmacolog Introduction to Pharmacology PHARMACOLOGY- เภสัชวิทยา : การศึกษาเกี่ยวกับยา (สารเคมี) ที่ไปเปลี่ยนแปลง หน้าที่ภายในร่างกายของสิ่งมีชีวิต Definition 5INTRODUCTION
  • 6.
    ความสาคัญของเภสัชวิทยาต่อวิชาชีพ การดูแลให้ผู้ป่ วยได้รับยาตามแผนการรักษา • ครบถ้วน •มีประสิทธิภาพ • ปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจาก ฤทธิ์ข้างเคียง หรือพิษของยา 6INTRODUCTION
  • 7.
    Pharmacolog Introduction to Pharmacology -กำรดูดซึม (Absorption) - กำรกระจำยตัว (Distribution) - กำรเปลี่ยนแปลงยำ (Drug metabolism) - กำรขับถ่ำย (Excretion) Pharmacokinetics เภสัชจลนศาสตร์ : what the bodydoes to the drug - กลไกกำรออกฤทธิ์ (Mechanism of action) - อำกำรไม่พึงประสงค์(Adverse effects) - ปฏิกิริยำต่อกันของยำ (Drug interactions) Pharmacodynamics เภสัชพลศาสตร์ : what the drug does to the body Adequate drug concentration Pharmacology 7INTRODUCTION
  • 8.
    Introduction to Pharmacology TabletDisintegration Freedrug (active) Drug-Protein complex (inactive) Blood vessel Administration: p.o., s.c., i.m. etc. DISTRIBUTION Other sites Target site of action (Adequate concentration) Adverse effects Drug action Dissolution ABSORPTION BIOTRANSFORMATION EXCRETION Metabolites Pharmacodynamics Pharmacokinetics Administration: i.v. 8INTRODUCTION
  • 9.
    แหล่งที่มาของยา จากธรรมชาติ พืช Morphine, Atropine, Scopolamine สัตว์ Insulin,Thyroid, Calcitonin เชื้อโรค Penicillins, Aminoglycosides แร่ธาตุ 9INTRODUCTION
  • 10.
    Introduction to Pharmacology Crudedrug (ex: Opium) ฝิ่น Active ingredient (ex: Morphine) มอร์ฟีน Natural sources - Plant 10INTRODUCTION
  • 11.
    แหล่งที่มาของยา (ต่อ) การสังเคราะห์ Sulfonamides Sulphonylureas Biguanides พันธุวิศวกรรม Protein orpeptide drugs Insulin Growth hormone Somatostatin กึ่งสังคราะห์ Penicillins Aminoglycosides Heroin, Codeine 11INTRODUCTION
  • 12.
    การเรียกชื่อยา Sara, Calpol, Tylenol •Trade (Brand) name: proprietary name HO HNOCCH3 1’4’ 4’-Hydroxyacetanilide • Chemical name : Structure Paracetamol, Acetaminophen • Generic name : Non-proprietary name (Official name) แสดงลักษณะสูตรโครงสร้ำงทำงเคมีของ สำรออกฤทธิ์ที่เป็ นยำ ชื่อที่บริษัทผู้ผลิตยำตั้งเอำไว้เรียก ผลิตภัณฑ์ยำที่ตนผลิต ชื่อที่ใช้เรียกอย่ำงเป็ นทำงกำรของสำรออกฤทธิ์ของยำ โดยใช้เรียกแทนชื่อทำงเคมี ชื่อทางเคมี ชื่อสามัญ ชื่อทางการค้า 12INTRODUCTION
  • 13.
  • 14.
  • 15.
  • 16.
    รูปแบบยาเตรียม Liqiud dosage form:รูปแบบที่เป็นของเหลว Semisolid dosage form: รูปแบบกึ่งแข็ง Solid dosage form: รูปแบบที่เป็นของแข็ง Miscellaneous dosage form: รูปแบบอื่นๆ 16INTRODUCTION
  • 17.
    เหตุผลที่ต้องมียาเตรียมรูปแบบต่าง ๆ : รับยาในขนาดใช้ยาที่ถูกต้อง และปลอดภัย  ป้ องกันการเสื่อมสลายของตัวยา  ป้ องกันการทาลายยาจากกรดในกระเพาะอาหาร  กลบกลิ่นรสที่ไม่ดีของยา  เหมาะสมกับผู้ป่ วยแต่ละประเภท  ควบคุมให้ยาสามารถออกฤทธิ์ติดต่อกันได้นาน  ตัวยาสามารถออกฤทธิ์เฉพาะที่ ตรงตาแหน่งที่ต้องการ 17INTRODUCTION
  • 18.
    ข้อดี - เหมำะสำหรับผู้สูงอำยุ/เด็กที่มี ปัญหำกินยำเม็ด - ปรับแต่งกลิ่นรสได้ง่ำย - สี กลิ่น รส น่ำรับประทำน - ตัวยำออกฤทธิ์ได้เร็ว (สำรละลำย ดูดซึมได้ทันทีหลังรับประทำน) - ปรับแบ่งขนำดใช้ยำให้เหมำะสมในแต่ละรำยได้สะดวก ข้อเสีย - ไม่สะดวกในกำรพกพำ และกำรเก็บรักษำ - เสื่อมสภำพได้ง่ำย - ยำบำงชนิดไม่สำมำรถเตรียมในรูปของเหลว - เมื่อเปิ ดใช้แล้วจะมีอำยุกำรเก็บรักษำสั้นมำก - ขนำดยำที่ใช้อำจคลำดเคลื่อนได้ หำกใช้เครื่องตวงยำที่ไม่ได้มำตรฐำน รูปแบบที่เป็ นของเหลว (Liqiud dosage form) 18INTRODUCTION
  • 19.
    ยำน้ำสำรละลำย -Aromatic water น้ำปรุง สำรละลำยใส+อิ่มตัวด้วยน้ำมันระเหยง่ำย -Solutionsยำน้ำใส ยำละลำยอยู่ในสำรละลำยใส -Syrups ยำน้ำเชื่อม ยำละลำยในสำรละลำยเข้มข้นของน้ำตำล -Elixirs อิลิกเซอร์ ตัวยำละลำยในน้ำผสมแอลกอฮอล์ -Spirits สปิริต สำรระเหยง่ำยในแอลกอฮอล์ -Linctuses ยำจิบ สำรละลำยใส หนืดเล็กน้อย -Liniments ยำทำถูนวด ยำน้ำ ใช้เฉพำะทำภำยนอก ยำน้ำกระจำยตัว -Mixture ยำน้ำผสม ยำน้ำใส และมีตัวยำตกตะกอนแยกชั้น -Magmas ยำแมกม่ำ ยำน้ำข้นเหนียว เมื่อตั้งทิ้งไว้จะตกตะกอนแยกชั้น -Emulsions ยำอิมัลชัน ประกอบด้วยของเหลว 2 ชนิดที่เข้ำกันไม่ได้ -Suspension ยำน้ำแขวนตะกอน ผงยำ แขวนลอยอยู่ในของเหลว -Lotion ยำทำผิว Liqiud dosage form 19INTRODUCTION
  • 20.
  • 21.
    ข้อดี - คงตัวดี สะดวกต่อกำรพกพำบรรจุ เก็บรักษำและขนส่ง - มีขนำดกำรใช้ยำที่ถูกต้อง - กลบกลิ่นรสของตัวยำได้ง่ำย และได้ผลดี - สำมำรถเตรียมเป็ นตัวยำออกฤทธิ์เนิ่นหรือออกฤทธิ์เฉพำะที่ได้ - เหมำะกับตัวยำที่เตรียมเป็ นยำน้ำไม่ได้ ข้อเสีย - ไม่เหมำะกับผู้ป่ วยที่กลืนยำเม็ด หรือยำแคปซูลไม่ได้ - ไม่เหมำะกับตัวยำที่ผสมกันแล้วเกิดเยิ้มเหลว หรือเกิดปฏิกิริยำเคมี - ผ่ำนขั้นตอนกำรเตรียมหลำยขั้นตอน - อำจสังเกตได้ยำกเวลำยำเสื่อมคุณภำพ รูปแบบที่เป็ นของแข็ง (Solid dosage form) 21INTRODUCTION
  • 22.
    FACULTY OF NURSING,VONGCHAVALITKUL UNIVERSITY คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล Powders ยำผง Capsules ยำแคปซูล (ตัวยำบรรจุในเปลือกแคปซูล ที่ทำจำก เจลำตินและน้ำ ละลำยได้ที่อุณหภูมิของร่ำงกำย) Tablets ยำเม็ด Effervescent ยำผงฟู่ (ก่อนกินต้องผสมน้ำให้เกิดฟองฟู่ ของก๊ำซ CO2) Pills ยำลูกกลอน (เม็ดยำแข็ง รูปร่ำงเป็นเม็ดกลม) Troches ยำอม (อมให้ยำละลำยช้ำ ๆ ในปำก เพื่อให้ออกฤทธิ์ เฉพำะที่ในลำคอและช่องปำก) Suppository ยำเหน็บ (ใช้เหน็บหรือสอดเข้ำช่องต่ำงๆ ของร่ำงกำย) Solid dosage fo 22INTRODUCTION
  • 23.
    Semisolid dosage form- รูปแบบยากึ่งแข็ง Ointment ยำขี้ผึ้ง Cream ครีม Jellies เจล Pastes เพสต์ (เนื้ อยำมีลักษณะเหนียว แข็ง เป็ นมันน้อยกว่ำ และดูดน้ำ ได้มำกกว่ำยำขี้ ผึ้ง) Plasters พลำสเตอร์ (เนื้ อยำมีลักษณะเป็ นกำวที่เหนียวและแข็ง เวลำใช้ต้องทำบนวัสดุปิดทับที่เหมำะสม) นำมำใช้เฉพำะภำยนอก (ทำ ถู นวด พอกผิวหน้ำหรือเยื่อบุต่ำงๆ) 23INTRODUCTION
  • 24.
    Miscellaneous dosage form Sprays-- ยำพ่นฝอย (รูปแบบยำน้ำ พ่นตัวยำเข้ำทำงปำกหรือจมูก) Aerosols -- ยำแอโรซอล (บรรจุภำยใต้ควำมดัน) Parenteral preparations -- ยำฉีด (ปรำศจำกเชื้ อ มีควำมบริสุทธิ์สูง) 24INTRODUCTION
  • 25.
  • 26.
     Enteral routeกำรให้ยำผ่ำนทำงเดินอำหำร ยำชนิดรับประทำน (oral) ยำอมใต้ลิ้น หรือในกระพุ้งแก้ม (sublingual / buccal) ยำเหน็บทำงทวำรหนัก (suppository)  Parenteral route กำรให้ยำที่ไม่ผ่ำนทำงเดินอำหำร  Inhalation route กำรให้ยำแบบสูดดมเข้ำทำงจมูก  Topical route กำรให้ยำเฉพำะที่ การบริหารยา (DRUG ADMINISTRATIONS) 26INTRODUCTION
  • 27.
  • 28.
    Parenteral route ฉีดเข้ำหลอดเลือดดำ (intravenous)*** ฉีดเข้ำหลอดเลือดแดง (intraarterial) ฉีดเข้ำกล้ำมเนื้ อ (intramuscular) *** ฉีดเข้ำใต้ผิวหนัง (subcutaneous) *** ฉีดเข้ำในระหว่ำงชั้นของผิวหนัง (intradermal) ทดสอบกำรแพ้ยำ ฉีดเข้ำช่องท้อง (intraperitoneal) ใช้กับสัตว์ทดลองเพื่องำนวิจัย ฉีดเข้ำในไขสันหลัง (intrathecal) สำรับยำที่ไม่สำมำรถผ่ำน BBB ได้ การบริหารยา (DRUG ADMINISTRATIONS) 28INTRODUCTION
  • 29.
    DRUG ADMINISTRATIONS (cont.) Thereare 3 major types of parenteral injection:  ชั้นใต้ผิวหนัง (Subcutaneous)  ชั้นกล้ำมเนื้ อ (Intramuscular)  หลอดเลือดดำ (Intravenous) 29INTRODUCTION
  • 30.
  • 31.
  • 32.
    1. Date, patientname and address 2. Superscription – Rx  Recipe = you take 3. Inscription ส่วนที่บอกชื่อยำ รูปแบบยำ ปริมำณยำที่มีอยู่ในยำเตรียม 1 หน่วย 4. Subscription จำนวนยำทั้งหมดที่ผู้ป่ วยต้องนำกลับไป 5. Transcription วิธีกำรใช้ยำ 6. Date, name of prescriber and dispenser การเขียนใบสั่งยา(PRESCRIPTION WRITING) 32INTRODUCTION
  • 33.
  • 34.
  • 35.
    po (peros) =orally,by mouth sc = subcutaneous im = intramuscle iv = intravenous ทางที่ให้การใช้ยา PRESCRIPTION WRITING (cont.) 35INTRODUCTION
  • 36.
    ตัวอย่าง  Bisolvon 13 pc  Fortum 500 mg vein OD  Paracetamol (500 mg) 2 tabs  prn for pain q 4-6 hr 36INTRODUCTION
  • 37.
  • 38.
    Right patient  ถามชื่อ-นามสกุลของผู้ป่วยทุกครั้งก่อนให้ยา  ตรวจสอบ ชื่อ – สกุล ของผู้ป่ วยว่าตรงกับคาสั่งการใช้ยา หรือไม่ Right drug 38INTRODUCTION - ตรวจสอบยาทุกครั้งก่อนให้ว่าถูกชนิดหรือไม่ - ตรวจสอบวันหมดอายุของยา
  • 39.
    Right dose  ดูแลให้ยาตามขนาดที่แพทย์สั่ง ให้ยาถูกต้องตามขนาด เช่น mg, ml  คานวณอัตราส่วนการให้ยาอย่างถูกต้องแม่นยา Right route - ตรวจสอบว่ายาที่ให้มีวิธีการบริหารยาแบบใด 39INTRODUCTION
  • 40.
    Right time  ให้ยาตามแผนการรักษา ให้ยาถูกต้องตามเวลา เช่น การให้ยาก่อนอาหาร ยาหลัง อาหาร ยาก่อนนอน ยาหลังอาหารทันที 40INTRODUCTION
  • 41.
    (รับประทานก่อนอาหาร อย่างน้อย 30นาที ถึง 1 ชั่วโมง) - ยาอาจถูกทาลายเมื่อพบกับกรดปริมาณมากที่หลั่งออกมาหลังมื้ออาหาร - อาหารและส่วนประกอบของอาหารอาจลดการดูดซึมของยาเข้าสู่ร่างกาย - ยาที่ออกฤทธิ์เพิ่มการเคลื่อนไหวของระบบทางเดินอาหาร ยาลดอาการคลื่นไส้อาเจียน รวมทั้งยาที่ออกฤทธิ์เพิ่ม ฤทธิ์เพิ่มการหลั่งอินซูลิน จะใช้เวลาประมาณ 30 นาทีก่อนที่จะออกฤทธิ์ การรับประทานยาก่อนอาหารจึงเป็น จึงเป็นเสมือนการเตรียมพร้อมให้ระบบทางเดินอาหาร ก่อนจะรับประทานอาหาร (รับประทานหลังอาหาร 15 – 30 นาที) - ยามีผลข้างเคียงที่สาคัญคือ ระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร ทาให้เกิดอาการคลื่นไส้อาเจียน การรับประทานพร้อมหรือหลังอาหารทันทีจะช่วยลดอาการได้ - ต้องการกรดในกระเพาะอาหารช่วยในการดูดซึมยาเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งกรดในกระเพาะอาหารจะหลั่งสูงสุดใน สูงสุดในระหว่างที่รับประทานอาหารเท่านั้น 41INTRODUCTION
  • 42.
    (รับประทานก่อนเข้านอน 15-30 นาที) -ยามีผลข้างเคียงสาคัญคือทาให้ง่วงนอนหรือวิงเวียนศีรษะมาก ถ้ารับประทานก่อนนอนนานเกินไป อาจส่งผล ส่งผลต่อให้ผู้รับประทานยาทางานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ กรณีที่ยังไม่พร้อมจะเข้านอน - ยาที่ช่วยให้นอนหลับ มักใช้เวลาประมาณ 15 – 30 นาทีก่อนที่จะออกฤทธิ์ช่วยให้หลับ (ควรรับประทานเมื่อมีอาการจริงๆ) - มักระบุในฉลากว่ารับประทานทุก 4 – 6 ชั่วโมง ทุก 8 ชั่วโมง หรือทุก 12 ชั่วโมง เวลามีอาการ - เมื่อมีอาการสามารถรับประทานยาได้เลย ไม่ต้องคานึงถึงมื้ออาหาร 42INTRODUCTION
  • 43.
  • 44.
  • 45.
     - 1ช้อนชา = 5 ซีซี (cc) หรือ 5 มิลลิลิตร (5 ml) - 1 ช้อนโต๊ะ = 15 ซีซี (cc) หรือ 15 มิลลิลิตร (15 ml) ช้อนชาคือช้อนที่ได้มาพร้อมขวดยา ไม่ใช่ ช้อนกาแฟ - 1 ช้อนชา เท่ากับ 2 ช้อนกาแฟ - ช้อนกินข้าว มีความจุเพียง 7.5 ซีซี (cc) - 1 ช้อนโต๊ะ เท่ากับ 3 ช้อนชา เท่ากับ 6 ช้อนกาแฟ เท่ากับ 2 ช้อนกินข้าว 1 ช้อนชา (มาตรฐาน) = 5 cc = 2 ช้อนกาแฟ (ในครัว) =1 ช้อนกินข้าว 1 ช้อนโต๊ะ (มาตรฐาน) =15 cc = 6 ช้อนกาแฟ (ในครัว) = 2 ช้อนกินข้าว 45
  • 46.
  • 47.
  • 48.
  • 49.
  • 50.
  • 51.
  • 52.
    วิธีการหายาในหนังสือยา MIMS C =content คือส่วนประกอบของยา I = indication ข้อบ่งใช้ D =dosage ขนาดของยาที่ใช้ A = administration วิธีการรับประทาน CI = contraindication ข้อห้ามใช้ของยา SP = special precaution ข้อระมัดระวังเป็ น พิเศษในการใช้ยา AR = adverse reaction อาการไม่พึงประสงค์ DI = drug interaction ปฏิกิริยาต่อกันของ ยา P/P = presentation/packing รูปแบบของยา US FDA = องค์กรอาหารและยาของ สหรัฐอเมริกา Pregnancy categories = ข้อมูลความ ปลอดภัยในการใช้ยาใหญิงตั้งครรภ์ 52INTRODUCTION
  • 53.
    ประเภทของยาตามกฏหมาย ยาที่ได รับการพิจารณาแล ววาปลอดภัย โอกาสเป นอันตรายต อสุขภาพมีน อย กฎหมายจึงอนุญาตให วางจาหน ายได ทั่วไป และให ผู ป วย สามารถตัดสินใจเลือกใช ยาด วยตนเองตามอาการเจ็บป วยเบื้องต น จะใช ยานี้ได ก็ต อเมื่อได รับการวินิจฉัยจากแพทย ก อน กล าวคือ จะ ซื้อยาใน กลุ มนี้จากร านขายยาแผนป จจุบันได ก็ต อเมื่อมีใบสั่งยาแพทย เท านั้น อนุญาตให ขายได เฉพาะในร านขายยาแผนป จจุบันเท านั้น และต องอยู ภายใต การควบคุมของเภสัชกรผู มีหน าที่ปฏิบัติการ เนื่องจากยาในกลุ มนี้ อาจก อให เกิดอันตรายได ง ายหากใช ไม ถูกต อง
  • 54.
  • 55.
  • 56.
  • 57.
    • บัญชียาสาหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุข ประกอบด้วยรายการยาที่จัดเป็ นหมวดหมู่ตามฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา และประโยชน์ทางการรักษา(pharmacologicand therapeutic classification) รวม 23 กลุ่ม จานวนทั้งสิ้น 932 รายการ • ยาที่ผลิตขึ้นได้เองโดยแผนกเภสัชกรรมของโรงพยาบาลซึ่งพิจารณา คัดเลือกโดยคณะอนุกรรมการพัฒนาเภสัชตารับของโรงพยาบาลได้ นามาผนวกไว้เป็ นส่วนหนึ่งของบัญชียาสาหรับโรงพยาบาลและ สถานบริการสาธารณสุขด้วย
  • 58.
    มีประสิทธิภาพจริง สนับสนุนด้วยหลักฐานเชิงประจักษ์ มีประโยชน์มากกว่าความเสี่ยงจากการใช้ยาอย่างชัดเจน มีความคุ้มค่าตามหลักเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข สอดคล้องกับ สภาพเศรษฐกิจและความสามารถในการจ่ายของสังคม โดยจัดให้มีกลไกกลาง กากับสาหรับผู้ป่ วยที่มีความจาเป็ นจาเพาะไม่สามารถเข้าถึงยาได้
  • 60.
  • 61.
    บัญชี ก รายการยาสาหรับสถานพยาบาลทุกระดับ เป็น ที่ใช้ในการป้ องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย มีหลักฐานชัดเจนที่ สนับสนุนการใช้ มีประสบการณ์การใช้ในประเทศไทยอย่างพอเพียง และ เป็ นยาที่ควรได้รับการ ตามข้อบ่งใช้ของยานั้น Furosemide, Atenolol, Enalapril, Amlodipine, Omeprazole
  • 62.
  • 63.
    รายการยาที่ต้อง โดยผู้ชานาญ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย จากผู้อานวยการของสถานพยาบาลนั้นๆโดยมีมาตรการกากับการใช้ ซึ่ง การใช้ยาจะต้องมีความพร้อมตั้งแต่การวินิจฉัยจนถึงการติดตามผลการรักษา เนื่องจากยากลุ่มนี้ เป็ นยาที่ใช้ไม่ถูกต้องอาจเกิดพิษหรือเป็ นอันตรายต่อผู้ป่ วย หรือเป็ นสาเหตุให้เกิดเชื้อดื้อยาได้ง่าย หรือเป็ นยาที่มีแนวโน้มในการใช้ไม่ตรง ตามข้อบ่งชี้ หรือไม่คุ้มค่าหรือมีการนาไปใช้ในทางที่ผิด หรือมีหลักฐานสนับสนุน การใช้ที่จากัด หรือมีประสบการณ์ใช้ในประเทศไทยอย่างจากัด หรือราคาแพง กว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกัน บัญชี ค Amiodarone
  • 64.
    บัญชี ง รายการยาที่มีหลายข้อบ่งใช้ แต่มีความ หรือมีแนวโน้มจะมีการสั่งใช้ยาไม่ถูกต้องหรือเป็ นรายการยาที่ เป็ นกลุ่มยาที่มีความจาเป็ นต้องมีการระบุข้อบ่งใช้และเงื่อนไขการสั่งใช้ยา การใช้บัญชียาหลักแห่งชาติไปอ้างอิงในการเบิกจ่ายควรนาข้อบ่งใช้และ เงื่อนไขการสั่งใช้ไปประกอบในการพิจารณาอนุมัติการเบิกจ่ายจึงจะก่อ ประโยชน์สูงสุด Enoxaparin sodium
  • 65.
    บัญชี จ (1)รายการยาสาหรับโครงการพิเศษ ที่มีการกาหนด วิธีการใช้ และการติดตามประเมินการใช้ยาตามโครงการ และมี การรายงานผลเป็ นระยะ เพื่อพิจารณาจัดเข้าประเภทของยา (ก ข ค ง) เมื่อมีข้อมูลเพียงพอ บัญชี จ Deferiprone
  • 66.
    บัญชี จ (2)รายการยาสาหรับผู้ป่ วยที่มีความจาเป็ น ให้เข้าถึงยา ได้อย่างสมเหตุผลและคุ้มค่า ซึ่งมีการตัดกลไกกลางเป็ นพิเศษใน การกากับการใช้ยา Epoetin alfa
  • 68.
    THANK YOU FORYOUR ATTENTION Question & Answer 68INTRODUCTION
  • 69.
  • 70.