Өнөөдөр, маргааш 
Нийгмийн хөгжилд 
ЕБС-ийн багш нар ямар хувь нэмэр оруулах 
вэ?
Нийгэм биднээс ямар 
бүтээгдэхүүн шаардаж байна вэ? 
Ажлын байруудад тавигдах нийтлэг шаардлага: 
 Багаар ажиллах чадвартай 
 Англи хэлний дундаас дээш түвшний мэдлэгтэй 
 Компьютерын хэрэглээний программууд дээр 
ажиллах чадвартай 
 Ажлын ачаалал даах, хариуцлага хүлээх чадвартай 
 Үнэнч шударга ёс зүйтэй 
“Монгол алт” ХХК
Нийгэм биднээс ямар 
бүтээгдэхүүн шаардаж байна вэ? 
 Багаар болон бие даан ажиллах чадвартай байх 
 Бүтээлч сэтгэлгээтэй, эрч хүчтэй, шинийг 
эрэлхийлэгч байх 
 Харилцааны өндөр соёлтой, илтгэх, тайлагнах 
чадвар сайтай байх 
 Хариуцлагатай, хувийн зохион байгуулалт 
сайтай байх 
 Англи хэлний ахисан түвшний мэдлэгтэй байх 
 Тогтвор суурьшилтай ажиллах 
ҮНДЭСНИЙ ОПЕРАТОР “СКАЙТЕЛ” КОМПАНИ
Бид энэ захиалгыг биелүүлэхэд 
таны хувь нэмэр 
 Багаар ажиллах чадвар 
 Бүтээлч сэтгэлгээтэй, эрч хүчтэй, шинийг 
эрэлхийлэгч 
 Хариуцлагатай, хувийн зохион байгуулалт 
сайтай 
 Харилцааны соёлтой, илтгэх, тайлагнах 
чадвар сайтай 
 ББиидднниийй ззаааажж ббааййггаааа ххииччээээлл ннииййггммииййнн 
ххүүссээллттииййгг ххээррххээнн ббииееллүүүүллжж ббааййннаа ввээ??
Боловсролын стандарт 
Мэдлэгийн Ай 
 Бага боловсрол 
 Суурь боловсрол 
 Бүрэн дунд 
боловсрол 
Цогц чадамж 
 К1 – Мэдэхүйн 
 К2 – Хийж 
гүйцэтгэхүйн 
 К3 – Оршихуйн 
Үнэлгээний шалгуур  К4 - Нийгэмшихүйн 
 Онолын мэдлэг 
 Бүтээл 
 Ажиглалт, Туршилт 
 Мэдээлэл олж авах, боловсруулах, тайлагнах
Стандартын биелэлтийн 
хичээл, сургалтын оношилгоо 
1. Хичээлийн бэлтгэл, хөтөлбөрүүд /Сургууль, 
жил, бүлэг, нэгж, ээлжит/ 
2. Сурагчдын явцын дүн 
3. Анги дэвших, төгсөх шалгалтын дүн 
4. Сурагчдын бүтээл /оюуны, биет/ 
5. Хичээлийн бэлтгэлийн оношилгоо ??? 
6. Хичээлийн явцын оношилгоо ??? 
7. Бусад ...
Сурагчдын сурлагын амжилтын үнэлгээ, 
дүнгээр оношлох 
 1950-аад онд B.S.Bloom боловсролын зорилгыг ангилж 
таксономчилох оролдлогыг анх хийсэн 
 L.W.Anderson нар уг таксономийг суралцахуй, 
багшлахуй болон үнэлгээнд буулгасанаар Блумын 
таксономийг дэлхий нийтээрээ хэрэглэх болжээ. 
 Блумын таксономи нь когнитив сэтгэл судлал, мэдлэг 
бүтээх онолд суурилдаг 
 Мэдлэгийн хэлбэр, мэдлэг эзэмшилтийн үе шатыг 
танин мэдэх оюуны процесс, түүний үе шаттай холбож 
өгдөг 
 Хоёр хэмжээст болж хөгжсөн
Блумын таксономи 
Knowledge 
dimension 
Cognitive process dimension /Танин мэдэх үйлийн төвшин/ 
Remember 
(Сэргээн 
санах) 
Understand 
(ойлгох) 
Apply 
(Хэрэглэх) 
Analyze 
(Задлан 
шинжлэх) 
Evaluate 
(Үнэлэх) 
Create 
(Бүтээх) 
Factual 
knowledge 
/Баримтын 
мэдлэг/ 
6, 9, 13, 19, 
20, 22, 23, 
27, 28, 30, 
38, 39, 
7, 11, 14, 
17, 18, 24, 
25, 26, 29, 
33, 34, 37, 
40 
21 4, 16, 8, 12, 
Conceptual 
knowledge 
/Ухагдахууны 
мэдлэг/ 
10, 35, 1, 2, 3, 36, 31, 32, 
Procedural 
Knowledge 
/Үйлийн мэдлэг/ 
15 5, 
Metacognitive 
Knowledge
Мэдлэгийн төрөл 
 А. Баримтын мэдлэг 
 Нэр томьёоны мэдлэг 
 Тусгай эд анги, элементийн мэдлэг 
 B. Ухагдахууны мэдлэг 
 Ангилал, категорийн мэдлэг 
 Зарчим, ерөнхийллийн мэдлэг 
 Онол, загвар, бүтцийн мэдлэг
Мэдлэгийн төрөл 
 C. Үйлийн мэдлэг 
 Судлагдахууны онцлогтой ур ухаан, 
алгоритмын мэдлэг 
 Судлагдахууны онцлогтой арга барил, аргын 
мэдлэг 
 Оновчтой горим ашиглах шалгуурын мэдлэг 
 D. Метакогнитив мэдлэг 
 Стратеги мэдлэг 
 Танин мэдэхүйн бэрхшээлийг давах тухай 
мэдлэг 
 Хувийн мэдлэг
Танин мэдэх үйлийн түвшин 
1. Сэргээн санах 
1.1. Танихуй – ялгах 
1.2. Санахуй – сэргээх 
2. Ойлгох 
2.1. Буулгах, хөрвүүлэх 
2.2. Жишээ гаргахуй 
2.3. Ангилахуй 
2.4. Ерөнхийлэхүй 
2.5. Дүгнэхүй 
2.6. Жишихүй
Танин мэдэх үйлийн түвшин 
3. Хэрэглэхүй 
3.1. Гүйцэтгэхүй – биелүүлэх 
3.2. Хэрэгжүүлэхүй – ашиглах 
4. Задлан шинжлэх 
4.1. Хэсэглэхүй 
4.2. Зохион байгуулахуй 
4.3. Тодруулахуй – дахин цэгцлэх 
5. Үнэлэх 
5.1. Шалгахуй 
5.2. Шүүн тунгаахуй
Танин мэдэх үйлийн түвшин 
6. Бүтээх 
6.1. Үүсгэхүй – таамаглал дэвшүүлэх 
/Шалгуурт нийцүүлэн өөр таамаглал 
дэвшүүлэх/ 
6.2. Төлөвлөхүй – зураглах /асуудал 
шийдэхийн тулд үйл ажиллагааны 
төлөвлөгөө гаргах/ 
6.3. Бүтээхүй – байгуулах /бүтээгдэхүүн 
гаргах/
www.cie.org.uk 
Cambridge Primary 
(5-11 years) 
Cambridge Primary 
Cambridge Primary 
Checkpoint 
Cambridge ICT Starters 
Cambridge Secondary 1 
(11-14 years) 
Cambridge Secondary 1 
Cambridge Checkpoint 
Cambridge ICT Starters 
Cambridge Secondary 2 
(14-16 years) 
Cambridge IGCSE 
Cambridge O Level 
Cambridge ICE 
Cambridge Advanced 
(16-19 years) 
Cambridge International AS 
and A Levels 
Cambridge AICE 
Cambridge Pre–U
Англи 
1-6 төрлийн 
шалгалтын материал 
A-U хүртэл үнэлгээ
Knowledge 
dimension 
Cognitive process dimension 
Remember Understand Apply Analyze Evaluate Create 
Factual 
knowledge 
6, 9, 13, 
19, 20, 
22, 23, 
27, 28, 
30, 38, 
39, 
7, 11, 14, 
17, 18, 
24, 25, 
26, 29, 
33, 34, 
37, 40 
21 4, 16, 8, 12, 
Conceptual 
knowledge 10, 35, 1, 2, 3, 
36, 31, 32, 
Procedural 
Knowledge 15 5, 
Metacognitive 
Knowledge 
Шалгалт 1
Шалгалт 2 
The Taxonomy Table for paper 2 
Remember Understanding Apply Analyze Evaluate Create 
Factual knowledge 
Conceptual knowledge 
2b, 2c, 3ci, 4a, 
7bi,7bii, 7biii, 8b, 
10aiii, 11c, 
1a,bi,bii,ci,cii, 2a, 
3a, 3b, 5a,5bi, 5bii, 
6ai, 6aii, 8a, 8cii, 
9a, 9bi, 9bii, 10ai, 
10aii, 10aiv, 10av, 
10b, 10c, 
9biii, 3cii, 11ai, 11b, 11d, 4b, 4c, 4d, 11aii, 12 
Procedural Knowledge 7a, 8ci, 6b 
Metacognitive Knowledge
Шалгалт 3 
Remember Understanding Apply Analyze Evaluate Create 
Factual knowledge 7a, 
Conceptual knowledge 1a, 1e, 2a, 2b, 2c, 
4a, 4b, 6a, 7b, 7c, 3biii, 5a, 
Procedural Knowledge 3a, 8cii, 9b, 10a, 
1b, 1d, 3bi, 3bii, 4c, 
5c, 6b, 6c, 7d, 8a, 
8b, 8di, 8dii, 9a, 9c, 
10b, 
1c, 11 5b 8ci 
Metacognitive Knowledge 
The Taxonomy Table for paper 3
Шалгалт 6 
Remember Understanding Apply Analyze Evaluate Create 
Factual knowledge 
Conceptual knowledge 4c, 5a 2a, 4ai, 1ai, 1aii, 1bi, 1bii, 
1c 
Procedural Knowledge 4b, 5ci, 5cii, 
2bi, 2bii, 3ai, 3aii, 
3aiii, 3aiv, 3av, 
3avi, 3avii, 3aviii, 
4aii, 5b, 5ciii, 5d 
1d, 3b 
Metacognitive Knowledge 
The Taxonomy Table for paper 6
Шалгалт 6 
Remember Understanding Apply Analyze Evaluate Create 
Factual knowledge 
Conceptual knowledge 4c, 5a 2a, 4ai, 1ai, 1aii, 1bi, 1bii, 
1c 
Procedural Knowledge 4b, 5ci, 5cii, 
2bi, 2bii, 3ai, 3aii, 
3aiii, 3aiv, 3av, 
3avi, 3avii, 3aviii, 
4aii, 5b, 5ciii, 5d 
1d, 3b 
Metacognitive Knowledge 
The Taxonomy Table for paper 6
Нийт шалгалтын хувьд 
Remember Understand Apply Analyze Evaluate Create 
Knowledge dimension 
Factual knowledge 
6, 9, 13, 19, 20, 22, 
23, 27, 28, 30, 38, 
39, 7a, 
7, 11, 14, 17, 18, 
24, 25, 26, 29, 33, 
34, 37, 40 
21 4, 16, 8, 12, 
Conceptual knowledge 
2b, 2c, 3ci, 4a, 
7bi,7bii, 7biii, 8b, 
10aiii, 11c, 4c, 5a, 
10, 
35,1a,bi,bii,ci,cii, 
2a, 3a, 3b, 5a,5bi, 
5bii, 6ai, 6aii, 8a, 
8cii, 9a, 9bi, 9bii, 
10ai, 10aii, 10aiv, 
10av, 10b, 10c, 1a, 
1e, 2a, 2b, 2c, 4a, 
4b, 6a, 7b, 7c, 2a, 
4ai, 
1, 2, 3, 36, 9bii, 
3cii, 11ai, 11b, 11d, 
1ai, 1aii, 1bi, 1bii, 
1c 
31, 32, 4b, 4c, 4d, 
11aii, 12 3biii, 5a, 
Procedural Knowledge 15 7a, 8ci, 3a, 8cii, 9b, 
10a, 4b, 5ci, 5cii, 
1b, 1d, 3bi, 3bii, 4c, 
5c, 6b, 6c, 7d, 8a, 
8b, 8di, 8dii, 9a, 9c, 
10b, 2bi, 2bii, 3ai, 
3aii, 3aiii, 3aiv, 3av, 
3avi, 3avii, 3aviii, 
4aii, 5b, 5cii, 5d 
5, 1c, 1, 1d 6b, 5b 8ci, 3b, 
Metacognitive Knowledge 
Cognitive process dimension
ЕЭШ-анализ (2010) 
Remember Understanding Apply Analyze Evaluate Create 
Factual 
knowledge 1, 2, 3, 37, 50 
Conceptual 
knowledge 30 4, 5, 26, 43, 18 
Procedural 
Knowledge 22, 
6, 7, 8, 10, 11, 
12, 13, 15, 17, 
19, 20, 21, 23, 
25, 27, 28, 31, 
32, 33, 35, 36, 
38, 39, 40, 42, 
45, 47, 51, 52, 
53, 14, 16, 29, 
9, 24, 34, 41, 
44, 46, 48, 49, 
54 
Metacognitive 
Knowledge 
The Taxonomy Table for ЭЕШ-ийн 1-р хэсэг
Хичээлийн үйл ажиллагааны 
явцын оношилгоо 
 Сургуулийн 
хөтөлбөр 
 Жилийн хөтөлбөр 
 Улирлын хөтөлбөр 
 Нэгж хичээлийн 
хөтөлбөр 
 Ээлжит хичээлийн 
хөтөлбөр 
 Хөтөлбөрөө хэрхэн 
оношлох вэ? 
 Хөтөлбөрийн 
хэрэгжилтийг хэрхэн 
оношлох вэ? 
 Дахин сайжруулахад 
бусад багш нар, 
судлаачдын саналыг 
хэрхэн авах вэ?
““Хичээлийн ссууддааллггаааа””-- ггээддггииййнн ддоорр 
ююуугг ооййллггоожж ббааййннаа ввээ?? 
 kyozai kenkyu, jyugyo kenkyu,.... 
 Монгол нэр томьёог хэрэглэх 
 kyozai kenkyu- Нэгж хичээлийн бэлтгэл судалгаа 
 jyugyo kenkyu – Хичээлийн судалгаа 
 Хичээлийн судалгааны үе, шатууд: 
 Хичээлээ урьдчилан төлөвлөх 
 Хичээлээ явуулах, ажиглалт хийх 
 Хичээлийн дараа хэлэлцүүлэг хийх
Ээлжит хичээлийн оношилгоо 
 Хичээлийн бэлтгэл судалгаа 
 Сурагчдын өмнөх төсөөл, нөхцөл байдлыг 
судлах, мэдлэг эзэмшилтийн явцын судалгаа 
 Нэгж хичээлийн агуулгыг судлах 
 Арга зүйг судлах 
 Хэрэглэгдэхүүнийг судлах 
 Сурагчдыг үнэлэх аргыг судлах 
 Хичээлийн судалгаа 
 Хичээл явуулах, ажиглах 
 Хичээлийн судалгааны хэлэлцүүлэг 
 Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн шинэчлэл
Хэрэглэгдэхүүний нэг бол “Самбарын 
бичиглэл” 
 Огно, Гарчиг 
Сэдэлжүүлэлт, 
түүнээс гарах сурагчдын 
санаанууд 
Сурагчдын дэвшүүлэх 
Таамаглалууд эвсэл 
Асуудлууд 
Туршилт, ажиглалт эсвэл 
асуудлыг задлан шинжлэх, 
таамаглалыг нотлох 
батлах, няцаах 
явцын үр дүнгүүд 
Дүгнэлт
Хичээлийн судалгааны төрөл 
1.Шинэ арга зүйг олж судлахад зориулсан 
2.Сургалтын зорилготой 
3.Туршлагатай багш нар залуу багш нартаа 
сургах 
4.Залуу багш нар туршлагатай багш нараасаа 
санал зөвлөмж авах 
5.Ижил түвшний багш нар бие, биеэсээ 
суралцах
1. Шинэ арга зүйг олж судлахад 
зориулсан хичээлийн судалгаа 
 Энэ нь их дээд сургуулийн дидактикийн 
багш, судлаач, ЕБС-ийн багшийн хамтран, 
судалгааны багийн түвшинд хийх хичээлийн 
судалгаа 
 Ийм төрлийн хичээлийн судалгааны зорилго 
нь шинэ арга зүй, шинэ хэрэглэгдэхүүн 
турших, нээж илрүүлэх, үүний үр дүнд 
сургалтын шинэ арга зүй, хэрэглэгдэхүүнийг 
олон нийтийн хүртээл болгоход оршино.
2. Сургалтын зорилготой 
 Энэ төрлийн хичээлийн судалгаа нь янз 
бүрийн түвшний багш нарын мэргэжил 
дээшлүүлэх сургалт, эсвэл багш нарт 
үзүүлэх хичээл заах гэх мэт байдлаар 
хэрэгждэг. 
 Багш нарын мэргэжил дээшлүүлэх сургалтад 
оролцогч багшид хичээлийн судалгааны ач 
холбогдлыг ойлгуулах, 
 Хичээлийг ажигласнаар шинэ арга зүй, 
хэрэглэгдэхүүн, багшлахуй болон 
суралцахуйн шинэ санаа гэх мэт олон 
зүйлийг нүдээр үзэж, биеэр мэдрэх боломж 
олгодгоороо онцлогтой.
3. Туршлагатай багш нар залуу 
багш нартаа сургах 
 Энэ нь туршлагатай, тэргүүний шилдэг арга 
зүйтэй багш нар хичээлийн судалгаа зохион 
байгуулж, залуу багш нарыг туршлага 
судлуулах зорилгоор зохион байгуулах 
төрлийн хичээлийн судалгаа болно.
4. Залуу багш нар туршлагатай 
багш нараасаа санал зөвлөмж 
авах 
 Энэ нь залуу багш нар арга зүйгээ 
хөгжүүлэхийн тулд туршлагатай багш нараас 
санал, зөвлөгөө авахын тулд зохион 
байгуулах хичээлийн судалгааны хэлбэр 
болно.
5. Ижил түвшний багш нар бие 
биенээсээ суралцах 
 Энэ нь багш нар хамтран арга зүйгээ 
сайжруулах, тухайн сэдвийг заах шинэ арга 
зүй, хэрэглэгдэхүүн судлах зорилготой 
хичээлийн судалгааны хэлбэр болно.
Багшийн ажлын агуулга, бүтэц, норм 
2007 оны 3 сайдын 307/91/237 ба БСШУ-ны сайдын 314, 561 
“Багш” албан тушаалтны гүйцэтгэх үндсэн ажил 
6
Хичээлийн бэлтгэл судалгаанд 
тулгуурлан хичээлийн судалгаа хийх 
1 Судалгаат хичээлийн өмнө хийгдэх зүйл 
 Хичээлийг ажиглах сэдвээ тогтох 
 Сэдвийг ажиглагч багш нарт мэдэгдэх 
2 Хичээлийн үед хийгдэх зүйл 
 Хичээлийн ажиглалт хийх 
 Мониторингийн Г хуудсыг бөглөх 
3 Хичээлийн дараа хийгдэх зүйл 
 Мониторингийн А ба B хуудсыг бөглөх 
 Хичээлийн дараах хэлэлцүүлгийг явуулах
Тухайн хичээлийн хэлэлцүүлгийг 
удирдах багш хичээл явуулах багштай 
хамтран ярилцаж гурав хүртэл ажиглах 
сэдвийг сонгоно. 
Хичээл явуулах багш өөрийнхөө хичээлийг 
сайжруулах үүднээс илүү нарийн ажиглуулж 
зөвлөгөө авах хэсэг буюу сэдвээ тогтоно. 
Жишээлбэл, 
Сэдэлжүүлэх хэсгийг явуулж болж байна уу 
Хүүхдэд тавих асуулт оновчтой байна уу 
Хүүхдэд ойлгомжтойгоор самбарыг хэрэглэж 
байна уу гэх мэт
Сэдвийг ажиглагч нарт мэдэгдэх 
Хэлэлцүүлгийг удирдах багш 
хичээлийг ажиглагч нарт ажиглах 
сэдвийг хэлж өгнө.
Сурагчдын үйл ажиллагааг ажиглаж, тэдний хандлага 
оролцоо, хийж бүтээж буйгаас хамааран хичээл хэрхэн 
өрнөж байгааг ажиглана 
Хичээл заах багш 
 Хөтөлбөрөө бариад 
хөтөлбөрийнхөө 
дагуу сургалтаа 
явуулна 
Ажиглагчид 
 Ажиглах, явцыг 
нарийн тэмдэглэх 
 Хичээлийг 
сайжруулахад 
шаардлагатай 
мэдээлэл, баримт 
цуглуулах 
 Хэлэлцүүлгийн үеэр 
асуух, зөвлөх 
мэдээллээ бэлтгэнэ
Хичээлийн ажиглалт 
 1) Ажиглагч багш ажиглах 
сэдвийнхээ дагуу багшийн үйл 
ажиллагааны үр дүн сурагчдын 
оролцоог анхааралтайгаар 
ажиглана. 
2 ) Г хуудсыг бөглөнө. 
Ажиглагч хичээлийн протоколыг 
хийнэ. ( Мониторингийн Г хуудас )
3 . Хичээлийн дараа хийх 
зүйл 
1. A хуудас/B хуудсыг 
бөглөнө. 
- Хичээл явуулсан багш A 
хуудас  
◆ Ажиглагч багш B хуудас
Хичээл заасан багшийн өөрийн 
хичээлд үнэлгээ өгөх А1 хуудас 
5 Сэтгэл хангалуун, 4 Ерөнхийдөө хангалттай, 3 Дунд зэрэг, 2 
Сайжруулах шаардлагатай, 1 Хангалтгүй 
Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэ 
лгээ 
Үнэлгээний 
шалтгаан 
Удиртгал Сэдэл төрүүлж сонирхол татсан байдал 
Хичээлийн зорилтоо ойлгомжтой 
дэвшүүлсэн байдал 
Агуулга Хичээл болон сэдэв хоорондын залгамж 
холбоо 
Амьдралтай холбосон байдал 
Агуулгын оновчтой байдал 
Сургалтын аргыг сонгосон байдал 
7 Хичээлийн үе шатыг (дидактик алхмуудын 
уялдаа холбоо) оновчтой төлөвлөж, 
хэрэгжүүлсэн байдал
Хичээл заасан багшийн өөрийн хичээлд 
үнэлгээ өгөх А1 хуудас /үргэлжлэл/ 
Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэ 
лгээ 
Үнэлгээний 
шалтгаан 
Хэрэглэг 
дэхүүн 
Сургалтын хэрэглэгдэхүүний сонголт, 
шаардлага хангасан байдал 
Самбарыг хичээлийн агуулга, сурагчдын 
мэдлэг бүтээх үйл ажиллагааг холбохуйцаар 
хөтөлсөн байдал (Хүүхдийн бодол санааг 
тусгаж байгаа эсэх) 
Үнэлгээ 
дүгнэлт 
Сурагчийн суралцах үйл ажиллагаанд дэмжлэг 
үзүүлсэн байдал (Нийт сурагчдад хүртээмжтэй 
эсэх, сурагчийн санал бодол, хариулт 
сонголтод хүндэтгэлтэй хандсан эсэх) 
Сурагчид хамтран ажиллах боломж, 
нөхцөлийг хангасан байдал (үзэл бодлоо 
чөлөөтэй илэрхийлэх, бусдыг сонсох) 
Үнэлгээний хэлбэрийг оновчтой сонгосон 
байдал (Бодитой хүртээмжтэй,...) 
Хичээлийн дүгнэлтийг оновчтой сонгосон 
байдал (Бодитой, хүртээмжтэй,...) 
Тухайн хичээлийн зорилт биелэгдсэн байдал
А, В хуудаснуудын ар тал 
Сурагчдад 
илэрч буй 
өөрчлөлт 
Сайн тал 
Сул тал 
Сул талыг 
сайжруулах 
арга зам 
Бүлэг сэдвийн эхэнд, дунд, эцэст эсвэл нэгж хичээлийн эхэнд ба эцэст энэхүү 
хүснэгтийг бөглөх нь илүү зохимжтой.
Ажиглагч хичээлд үнэлгээ өгөх В1 хуудас 
Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл 
гээ 
Үнэлгээний 
шалтгаан 
Удиртгал Сэдэл төрүүлж сонирхол татсан байдал 
Хичээлийн зорилтыг дэвшүүлсэн байдал 
Агуулга Хичээл болон сэдэв хоорондын залгамж 
холбоог хангасан байдал 
Амьдралтай холбосон байдал (түүх, соёл, 
гм) 
Агуулгын оновчтой байдал (энгийн, нас 
сэтгэхүйн онцлогт тохирсон эсэх) 
Сургалтын аргыг сонгосон байдал 
Багшийн асуултаа томьёолсон байдал 
(мэдлэг 
бүтээх үйл ажиллагааг дэмжиж байгаа 
эсэх, сурагчдад ойлгомжтой, оновчтой, 
энгийн) 
Суралцагчдыг сурах аргад сургаж байгаа 
байдал
Ажиглагч хичээлд үнэлгээ өгөх В1 хуудас 
/үргэлжлэл/ 
Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл 
гээ 
Үнэлгээний 
шалтгаан 
Хэрэглэг- 
дэхүүн 
Сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгосон 
байдал (мэдлэг бүтээхэд дэмжлэг болж 
байгаа эсэх, агуулгад нийцсэн эсэх, 
суралцагчдад ойлгомжтой, хүртээмжтэй 
эсэх) 
Сургалтын хэрэглэгдэхүүний шаардлага 
хангасан байдал (oнгo, хэмжээ, харагдах 
байдал, аюулгүй ажиллагааг хангасан 
эсэх) 
Самбарыг хичээлийн агуулга, сурагчдын 
мэдлэг бүтээх үйл ажиллагааг 
холбохуйцаар хөтөлсөн байдал (хүүхдийн 
бодол санааг тусгаж байгаа эсэх) 
Суралцагчид хичээлийн тэмдэглэлийг 
хөтөлж байгаа байдал
Ажиглагч хичээлд үнэлгээ өгөх В1 хуудас 
/үргэлжлэл/ 
Хугацаа Цаг хуваарилалт (дидактик алхмуудтай нийцэж 
байгаа эсэх, цагтаа багтсан эсэх) 
Сурагчдад бодох хугацаа хангалттай өгч байгаа 
эсэх, хариулт ирэх хугацааг тохируулж байгаа 
байдал 
Харилцаа Багш, сурагчийн суралцах үйл ажиллагаанд 
дэмжлэг үзүүлж буй байдал (нийт сурагчдад 
хүртээмжтэй эсэх, сурагчийн санал бодол, 
хариулт сонголтод хүндэтгэлтэй хандсан эсэх) 
Сурагчийн буруу ойлгосон тохиолдолд багшийн 
зүгээс учир шалтгааныг анзаарч байгаа байдал 
Суралцагчдын бие даан болон хамтран ажиллаж 
байгаа байгаа байдал 
Үнэлгээний хэлбэрийг оновчтой сонгосон 
байдал (бодитой хүртээмжтэй) 
Хичээлийн дүгнэлтийг оновчтой сонгосон байдал 
(бодитой, хүртээмжтэй) 
Суралцагчдын сэтгэл хангалуун байдал
Хичээлийн явцын тэмдэглэл 
хөтлөх Г хуудас 
Хуг 
аца 
а 
Багшийн үйл 
ажиллагаа 
Хуга 
цаа 
Сурагчийн үйл 
ажиллагаа 
Ажиглагчийн 
санал 
сэтгэгдэл
22 )) ХХииччээээллииййнн ддаарраааахх 
ххээллээллццүүүүллээгг яяввууууллаахх 
Хэлэлцүүлэгт оролцогчдыг зурагт 
үзүүлснээр суулгавал тохиромжтой. 
Хэлэлцүүлгийг 
удирдах багш 
1 
2 
3 
Хичээл явуул- 
сан багш 
Ажиглагч 
багш нар 
Энэ нь хэлэлцүүлгийн явцад гарах асуудлыг туршигч багш 
ба удирдагч хоёр хоорондоо ярилцах бололцоог бүрдүүлнэ.
② Зорилго болон хичээлд ажиглах 
зүйлийг сануулах. 
Хэлэлцүүлгийн удирдагч хичээлийн 
зорилго болон хэлэлцүүлгийн үед 
ярилцах сэдвийг оролцогчдод 
сануулна.
③ Бөглөсөн A хуудас ба В 
хуудсуудыг үзэх (5 минутад багтаан) 
Бөглөсөн А ба В хуудсыг бүх гишүүд ерөнхийлөн 
харах. Заавал удаан унших албагүй. Юуны тухай 
бичсэн байгаа тухай их цаг зарцуулалгүйгээр 
гүйлгэн уншихад болно. Энэ нь тухайн хичээлийн 
талаар бусад ажиглагч багш нарын саналын 
харахад хэрэгтэй. Гол нь хуудас дээрх 
тайлбарыг харах
④ Хичээлийн тухай хэлэлцүүлэг 
Хэлэлцүүлгийг удирдагч дараах 
зүйлүүдэд анхаарлаа хандуулан 
хэлэлцүүлгийг удирдана.
- Тогтсон 3 сэдвийнхээ талаар анхаарсан зүйлээ 
бусдад хэлэх 
- Зөвхөн асуудалтай байгаа зүйл бус сайн талыг 
нь тодруулах 
- Ажиглагч багш хичээл явуулсан багшийн арга 
зүйг сайжруулах үүднээс зөвлөгөө өгнө 
(Би өөрөө заасан бол яах байсан бэ гэдэг 
үүднээс бодож хэлэх) 
- Хичээл явуулсан багш ажиглагч багш нарын 
зөвлөгөөг сонсоод дараагийн удаад хичээлээ 
явуулахдаа юуг ямар аргаар сайжруулах талаар 
хэлнэ
Хэлэлцүүлгийн протокол бичих (Д 
хуудас) 
   Хүмүүсийн хэлсэн үг төдийгүй 
хэлэлцүүлгийн дүгнэлтийн талаар 
бас бичнэ.
Хичээлийн хэлэлцүүлгийг хөтлөх 
Д хуудас 
Хичээлийн нэр: …............ анги: ….... огно:... 
Хичээлийн сэдэв: 
Хичээл заасан багшийн нэр: 
Хэлэлцүүлэгт оролцсон ажиглалгчид: 
…..................................................................... 
Явцын тэмдэглэл: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
. 
Тэмдэглэл хөтөлсөн: . . . . . . . . . . . . . . .
Сүүлийн үеийн туршлага 
 Сайн тал  Сул тал  Хөтөлбөрт 
тусгах санал 
 Хөтөлбөр 
дээр 
сайжруулалт 
хийх 
 Сул талыг 
шийдвэрлэх 
 Сайн талыг 
дэлгэрүүлэх
Хичээлийн судалгааны үр дүн 
Багш төвтэй 
Хүүхэд хөгжинө 
Багшийн арга 
зүйн хөгжил 
Сурагч төвтэй
Хичээлийг 
явуулах 
1. Зорилго, 
зорилт 
2. Хүүхдийн 
өмнөх төсөөлөл 
3. Сэдэл 
төрүүлэх 
4. Самбар 
ашиглалт 
6. Цаг 5. Арга зүй 
төлөвлөлт 
7. Үр дүн 
үнэлгээ
Бүлэг сэдвийн 
хэрэглэгдэхүүн Агуулга сонголт 
Сургалтын 
бэлтгэл 
судалгаа 
Суралцагчдын 
онцлогт тохирсон 
арга зүйгээр ээлжит 
хичээл бэлтгэх 
Ээлжит 
хичээлийн 
хэрэглэгдэхүүний 
бэлтгэл
Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох тухай. 
Бид юуг ойлгох ёстой вэ ... 
Хичээлээс 
гадуур ажил 
Сургалтаар 
Дугуйлан 
Хүүхдийн 
хөгжлийг 
тодорхойлох 
үнэлгээ 
•Явцын үнэлгээ 
•Дотоодын болон олон улсын үнэлгээ 
•Тандалтын судалгаа
Чухал санаа
Хичээлийг явуулахад чухал зүйлс 
•Багш шууд мэдээлэл өгдөггүй чиглүүлж, зааварчилдаг 
•Хичээлийг сэдэв агуулгын хүрээнд заадаг 
•Сурагчдаар өөрсдөөр нь сорил туршилт хийлгэж 
мэдлэг бүтээлгэдэг 
•Сурагчдыг санаагаа илэрхийлэх чөлөөтэй ажиллах 
боломжоор хангадаг 
•Самбарын бичилт хичээлийн чанар, багшийн үйл 
ажиллагааны зураг болдог 
•Сэдэлжүүлэлт нь тухайн хичээлд хөтлөх гүүр болдог
Хичээлийг явуулахад хэрэгжүүлэх 
арга зам 
1. Сэдэв агуулгын хүрээнд заахад анхаарах 
2. Япон багш нарын арга зүйгээс суралцан 
сургалтандаа нэвтрүүлэх 
3. Туршилтын олон янзын аргад эрэл хайлх хийх 
4. Самбарын төлөвлөлт гаргаж, багш нарт 
самбарын бичилтийг хэвшүүлэх 
5. Хүүхдийн өмнөх төсөөлөлд тулгуурлах, ямар 
асуулт тавихаа бодож боловсруулах 
6. Хүүхдийг өөрийгөө илэрхийлэх, хүнтэй 
харилцах чадвартай болгох
Хичээлийн бэлтгэл судалгаа
Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох 
чиглэлээр хэрэгжүүлэх ажил 
•Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох арга зүйд суралцах 
•Хүүхдийг хайрлах, дэмжих, бодол саналыг нь сонсох, 
хүндэтгэлтэй хандахад анхаарч ажиллах 
•Хүүхдийг сайн, муу гэж төвшинчилж үзэхгүй, 
нийгэмших талаас нь анхаарч ажиллах 
•Танхимын болон танхимын бусад хэлбэрээр орон 
нутгийн туршлагын талбайд түшиглэсэн сургалт 
явуулах 
•Сургууль дээр хичээллэж буй секц, дугуйлангийн ач 
холбогдлыг өндөрсгөж, үйл ажиллагааг тогтмолжуулах
Судалгааны чиглэл 
Судалгааны чиглэл 
1. Хичээл явуулах 
2. Хичээлийн хэрэглэгдэхүүний судалгаа 
3. Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох 
4. Багш нарын сургалт
Сурагч төвтэй сургалтын арга зүйгээр 
хичээллүүлж байгаа туршлага 
Сургалтын арга зүй 
 Төсөлд суурилсан 
сургалт - Project 
based learning (PBL) 
 Асуудалд 
суурилсан арга зүй 
– Problem based 
Learning (PBL) 
Төсөлт хичээл – 
Integrated lesson 
study гэх хичээл 
боловч тус хичээл 
нь Төсөлд 
суурилсан 
сургалтын арга зүйг 
хэрэглэж явагдаж 
байна.
Төсөлд суурилсан сургалт - Project based 
learning (PBL) 
• Хичээлийн агуулгад тохирсон бодит амьдрал, 
нөхцөл дэх шийдлийг олох зорилгоор: мэдээлэл 
цуглуулах, мэдээлэлдээ шинжилгээ хийх, 
цуглуулсан мэдээллийн дагуу ямар нэгэн бүтээл 
хийх, бүтээлийнхээ талаар тайлан бэлтгэж 
нийтэд мэдээлэх зэргийг төсөлд суурилсан 
сургалт гэж нэрлэдэг. (Шинэлэг хэлбэр биш) 
• Мэдээлэл хайхдаа сурах бичиг, ном, гарын 
авлага, интернет болон бусад мультимедиа 
хэрэгслүүд ашиглан хайлт, судалгаа хийдэг.
Төсөлд суурилсан сургалтын үнэлгээ 
Төслийн үе шатууд бүр нь үнэлгээний 
хэлбэрүүдээр тодорхойлогдсон байх ёстой 
• Явцын үнэлгээ 
• Төслийн тайлангийн үнэлгээ 
Сурагчдад танил сэдвээр нэгэн зорилтын 
шийдлийг олох даалгавар өгсөн гэе. Сурагчид 
ганцаар (эсвэл бүлгээр) ажиллах бөгөөд 
тодорхой хугацааны дараа өөрсдийн үр дүнг 
биет болон пресентэйшин хэлбэрээр илтгэх 
ёстой байж болно.
Явцын үнэлгээ 
• Төслийн явцад конструктив үнэлгээ, хариу үйлдэл (feedback) 
өгөх замаар суралцагчдад төслийг сайжруулах, засах бололцоо 
олгоно. Ийм үнэлгээ(feedback) суралцагчдыг идэвхжүүлж, 
төслөө хугацаанаас өмнө сайжруулах боломж олгоно. 
• Энэ аргын нэг хувилбар нь суралцагч найз нөхөд, эцэг эх, 
нийгмийн гишүүдийг өөрийн веб хуудсаар орж, үнэлгээ өгөх 
санал тавих юм. Мөн тэдэнд өөрийн төсөл, зорилго, хийсэн 
ажлын талаар танилцуулах боломжтой. Мөн төслийн үр дүнг 
дүгнэх зорилгоор зарим асуулт ч асууж болно. Ийм замаар 
суралцагч өөрийн төслийг ямар шатанд яваа, аль хэсгийг 
сайжруулах шаардлагатай байгааг тодруулах ач холбогдолтой. 
• Сурагчид емайл ашиглан feedback хийх боломжтой.
Төсөлд суурилсан сургалтын арга зүйгээр 
хичээлээ заасан судалгаат хичээлийн хувьд 
мониторингийн А1 ба В1 хуудаснуудыг 
ашиглах нь зүйтэй юм.
Ажиглагч хичээлд үнэлгээ өгөх В2 хуудас 
Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл 
гээ 
Үнэлгээний 
шалтгаан 
Сэдвээ сонгож, 
төлөвлөх, 
судлах чадвар 
Суралцагч, өөрийн сонирхсон болон багшийн 
дэвшүүлсэн сэдвээс чөлөөтэй сонгосон байдал 
Багшийн болон нөхдийнхөө санааг тусгаж 
төлөвлөсөн байдал 
Сонгосон сэдвээрээ судалгааны ажил явуулсан 
байдал 
Төлөвлөгөөгөө 
хэрэгжүүлэх 
болон бусадтай 
хамтран 
ажиллах чадвар 
Бусдын яриаг анхааралтай хүлээцтэй сонсож, 
ойлгосон байдал 
Өөрийн санаа бодлоо бусдадаа ойлгомжтой 
илэрхийлсэн байдал 
Мэддэг зүйлээ бусдадаа зааж сургаж байгаа 
байдал 
Судалгааны явцад янз бүрийн хүмүүстэй 
уулзаж, сонирхсон сэдвээр ярилцлага хийсэн 
байдал 
Судалгааны явцад бусадтай хамтран ажиллах, 
нөхдөдөө тусалсан байдал
Хичээл заах багшийн өөрийн хичээлд үнэлгээ 
өгөх А2 хуудас /үргэлжлэл/ 
Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл 
гээ 
Үнэлгээний 
шалтгаан 
Мэдээлэлд 
боловсруулалт 
хийх чадвар 
буюу асуудлыг 
шийдвэрлэх 
чадвар 
Мэдээллээ олон сувгаар цуглуулах 
Олсон мэдээллээсээ хэрэгтэй зүйлээ сонгох 
Сонгосон мэдээллээ эмхтгэж, боловсруулалт 
хийх, бусад хичээлээр олж авсан мэдлэгээ 
ашиглах 
Сурснаа 
хэрэглэх 
чадвар 
Боловсруулсан мэдээллээ ашиглах, илтгэх, 
тайлагнах 
Судалгааны явцад сурч мэдсэн зүйлээ 
амьдралд хэрэглэх
Анхаарал хандуулсан та бүхэнд талархсанаа 
илэрхийлье. 
tsogbh@yahoo.com 
Хичээлийн 
судалгаа 
хийж өөрийн 
багшлах ур 
чадвараа 
байнга 
дээшлүүлж, 
шинэлэг арга 
барилыг нээн 
илрүүлэх 
үйлсэд тань 
амжилт 
хүсье!

Blum

  • 1.
    Өнөөдөр, маргааш Нийгмийнхөгжилд ЕБС-ийн багш нар ямар хувь нэмэр оруулах вэ?
  • 2.
    Нийгэм биднээс ямар бүтээгдэхүүн шаардаж байна вэ? Ажлын байруудад тавигдах нийтлэг шаардлага:  Багаар ажиллах чадвартай  Англи хэлний дундаас дээш түвшний мэдлэгтэй  Компьютерын хэрэглээний программууд дээр ажиллах чадвартай  Ажлын ачаалал даах, хариуцлага хүлээх чадвартай  Үнэнч шударга ёс зүйтэй “Монгол алт” ХХК
  • 3.
    Нийгэм биднээс ямар бүтээгдэхүүн шаардаж байна вэ?  Багаар болон бие даан ажиллах чадвартай байх  Бүтээлч сэтгэлгээтэй, эрч хүчтэй, шинийг эрэлхийлэгч байх  Харилцааны өндөр соёлтой, илтгэх, тайлагнах чадвар сайтай байх  Хариуцлагатай, хувийн зохион байгуулалт сайтай байх  Англи хэлний ахисан түвшний мэдлэгтэй байх  Тогтвор суурьшилтай ажиллах ҮНДЭСНИЙ ОПЕРАТОР “СКАЙТЕЛ” КОМПАНИ
  • 4.
    Бид энэ захиалгыгбиелүүлэхэд таны хувь нэмэр  Багаар ажиллах чадвар  Бүтээлч сэтгэлгээтэй, эрч хүчтэй, шинийг эрэлхийлэгч  Хариуцлагатай, хувийн зохион байгуулалт сайтай  Харилцааны соёлтой, илтгэх, тайлагнах чадвар сайтай  ББиидднниийй ззаааажж ббааййггаааа ххииччээээлл ннииййггммииййнн ххүүссээллттииййгг ххээррххээнн ббииееллүүүүллжж ббааййннаа ввээ??
  • 5.
    Боловсролын стандарт МэдлэгийнАй  Бага боловсрол  Суурь боловсрол  Бүрэн дунд боловсрол Цогц чадамж  К1 – Мэдэхүйн  К2 – Хийж гүйцэтгэхүйн  К3 – Оршихуйн Үнэлгээний шалгуур  К4 - Нийгэмшихүйн  Онолын мэдлэг  Бүтээл  Ажиглалт, Туршилт  Мэдээлэл олж авах, боловсруулах, тайлагнах
  • 6.
    Стандартын биелэлтийн хичээл,сургалтын оношилгоо 1. Хичээлийн бэлтгэл, хөтөлбөрүүд /Сургууль, жил, бүлэг, нэгж, ээлжит/ 2. Сурагчдын явцын дүн 3. Анги дэвших, төгсөх шалгалтын дүн 4. Сурагчдын бүтээл /оюуны, биет/ 5. Хичээлийн бэлтгэлийн оношилгоо ??? 6. Хичээлийн явцын оношилгоо ??? 7. Бусад ...
  • 7.
    Сурагчдын сурлагын амжилтынүнэлгээ, дүнгээр оношлох  1950-аад онд B.S.Bloom боловсролын зорилгыг ангилж таксономчилох оролдлогыг анх хийсэн  L.W.Anderson нар уг таксономийг суралцахуй, багшлахуй болон үнэлгээнд буулгасанаар Блумын таксономийг дэлхий нийтээрээ хэрэглэх болжээ.  Блумын таксономи нь когнитив сэтгэл судлал, мэдлэг бүтээх онолд суурилдаг  Мэдлэгийн хэлбэр, мэдлэг эзэмшилтийн үе шатыг танин мэдэх оюуны процесс, түүний үе шаттай холбож өгдөг  Хоёр хэмжээст болж хөгжсөн
  • 8.
    Блумын таксономи Knowledge dimension Cognitive process dimension /Танин мэдэх үйлийн төвшин/ Remember (Сэргээн санах) Understand (ойлгох) Apply (Хэрэглэх) Analyze (Задлан шинжлэх) Evaluate (Үнэлэх) Create (Бүтээх) Factual knowledge /Баримтын мэдлэг/ 6, 9, 13, 19, 20, 22, 23, 27, 28, 30, 38, 39, 7, 11, 14, 17, 18, 24, 25, 26, 29, 33, 34, 37, 40 21 4, 16, 8, 12, Conceptual knowledge /Ухагдахууны мэдлэг/ 10, 35, 1, 2, 3, 36, 31, 32, Procedural Knowledge /Үйлийн мэдлэг/ 15 5, Metacognitive Knowledge
  • 9.
    Мэдлэгийн төрөл А. Баримтын мэдлэг  Нэр томьёоны мэдлэг  Тусгай эд анги, элементийн мэдлэг  B. Ухагдахууны мэдлэг  Ангилал, категорийн мэдлэг  Зарчим, ерөнхийллийн мэдлэг  Онол, загвар, бүтцийн мэдлэг
  • 10.
    Мэдлэгийн төрөл C. Үйлийн мэдлэг  Судлагдахууны онцлогтой ур ухаан, алгоритмын мэдлэг  Судлагдахууны онцлогтой арга барил, аргын мэдлэг  Оновчтой горим ашиглах шалгуурын мэдлэг  D. Метакогнитив мэдлэг  Стратеги мэдлэг  Танин мэдэхүйн бэрхшээлийг давах тухай мэдлэг  Хувийн мэдлэг
  • 11.
    Танин мэдэх үйлийнтүвшин 1. Сэргээн санах 1.1. Танихуй – ялгах 1.2. Санахуй – сэргээх 2. Ойлгох 2.1. Буулгах, хөрвүүлэх 2.2. Жишээ гаргахуй 2.3. Ангилахуй 2.4. Ерөнхийлэхүй 2.5. Дүгнэхүй 2.6. Жишихүй
  • 12.
    Танин мэдэх үйлийнтүвшин 3. Хэрэглэхүй 3.1. Гүйцэтгэхүй – биелүүлэх 3.2. Хэрэгжүүлэхүй – ашиглах 4. Задлан шинжлэх 4.1. Хэсэглэхүй 4.2. Зохион байгуулахуй 4.3. Тодруулахуй – дахин цэгцлэх 5. Үнэлэх 5.1. Шалгахуй 5.2. Шүүн тунгаахуй
  • 13.
    Танин мэдэх үйлийнтүвшин 6. Бүтээх 6.1. Үүсгэхүй – таамаглал дэвшүүлэх /Шалгуурт нийцүүлэн өөр таамаглал дэвшүүлэх/ 6.2. Төлөвлөхүй – зураглах /асуудал шийдэхийн тулд үйл ажиллагааны төлөвлөгөө гаргах/ 6.3. Бүтээхүй – байгуулах /бүтээгдэхүүн гаргах/
  • 14.
    www.cie.org.uk Cambridge Primary (5-11 years) Cambridge Primary Cambridge Primary Checkpoint Cambridge ICT Starters Cambridge Secondary 1 (11-14 years) Cambridge Secondary 1 Cambridge Checkpoint Cambridge ICT Starters Cambridge Secondary 2 (14-16 years) Cambridge IGCSE Cambridge O Level Cambridge ICE Cambridge Advanced (16-19 years) Cambridge International AS and A Levels Cambridge AICE Cambridge Pre–U
  • 15.
    Англи 1-6 төрлийн шалгалтын материал A-U хүртэл үнэлгээ
  • 16.
    Knowledge dimension Cognitiveprocess dimension Remember Understand Apply Analyze Evaluate Create Factual knowledge 6, 9, 13, 19, 20, 22, 23, 27, 28, 30, 38, 39, 7, 11, 14, 17, 18, 24, 25, 26, 29, 33, 34, 37, 40 21 4, 16, 8, 12, Conceptual knowledge 10, 35, 1, 2, 3, 36, 31, 32, Procedural Knowledge 15 5, Metacognitive Knowledge Шалгалт 1
  • 17.
    Шалгалт 2 TheTaxonomy Table for paper 2 Remember Understanding Apply Analyze Evaluate Create Factual knowledge Conceptual knowledge 2b, 2c, 3ci, 4a, 7bi,7bii, 7biii, 8b, 10aiii, 11c, 1a,bi,bii,ci,cii, 2a, 3a, 3b, 5a,5bi, 5bii, 6ai, 6aii, 8a, 8cii, 9a, 9bi, 9bii, 10ai, 10aii, 10aiv, 10av, 10b, 10c, 9biii, 3cii, 11ai, 11b, 11d, 4b, 4c, 4d, 11aii, 12 Procedural Knowledge 7a, 8ci, 6b Metacognitive Knowledge
  • 18.
    Шалгалт 3 RememberUnderstanding Apply Analyze Evaluate Create Factual knowledge 7a, Conceptual knowledge 1a, 1e, 2a, 2b, 2c, 4a, 4b, 6a, 7b, 7c, 3biii, 5a, Procedural Knowledge 3a, 8cii, 9b, 10a, 1b, 1d, 3bi, 3bii, 4c, 5c, 6b, 6c, 7d, 8a, 8b, 8di, 8dii, 9a, 9c, 10b, 1c, 11 5b 8ci Metacognitive Knowledge The Taxonomy Table for paper 3
  • 19.
    Шалгалт 6 RememberUnderstanding Apply Analyze Evaluate Create Factual knowledge Conceptual knowledge 4c, 5a 2a, 4ai, 1ai, 1aii, 1bi, 1bii, 1c Procedural Knowledge 4b, 5ci, 5cii, 2bi, 2bii, 3ai, 3aii, 3aiii, 3aiv, 3av, 3avi, 3avii, 3aviii, 4aii, 5b, 5ciii, 5d 1d, 3b Metacognitive Knowledge The Taxonomy Table for paper 6
  • 20.
    Шалгалт 6 RememberUnderstanding Apply Analyze Evaluate Create Factual knowledge Conceptual knowledge 4c, 5a 2a, 4ai, 1ai, 1aii, 1bi, 1bii, 1c Procedural Knowledge 4b, 5ci, 5cii, 2bi, 2bii, 3ai, 3aii, 3aiii, 3aiv, 3av, 3avi, 3avii, 3aviii, 4aii, 5b, 5ciii, 5d 1d, 3b Metacognitive Knowledge The Taxonomy Table for paper 6
  • 21.
    Нийт шалгалтын хувьд Remember Understand Apply Analyze Evaluate Create Knowledge dimension Factual knowledge 6, 9, 13, 19, 20, 22, 23, 27, 28, 30, 38, 39, 7a, 7, 11, 14, 17, 18, 24, 25, 26, 29, 33, 34, 37, 40 21 4, 16, 8, 12, Conceptual knowledge 2b, 2c, 3ci, 4a, 7bi,7bii, 7biii, 8b, 10aiii, 11c, 4c, 5a, 10, 35,1a,bi,bii,ci,cii, 2a, 3a, 3b, 5a,5bi, 5bii, 6ai, 6aii, 8a, 8cii, 9a, 9bi, 9bii, 10ai, 10aii, 10aiv, 10av, 10b, 10c, 1a, 1e, 2a, 2b, 2c, 4a, 4b, 6a, 7b, 7c, 2a, 4ai, 1, 2, 3, 36, 9bii, 3cii, 11ai, 11b, 11d, 1ai, 1aii, 1bi, 1bii, 1c 31, 32, 4b, 4c, 4d, 11aii, 12 3biii, 5a, Procedural Knowledge 15 7a, 8ci, 3a, 8cii, 9b, 10a, 4b, 5ci, 5cii, 1b, 1d, 3bi, 3bii, 4c, 5c, 6b, 6c, 7d, 8a, 8b, 8di, 8dii, 9a, 9c, 10b, 2bi, 2bii, 3ai, 3aii, 3aiii, 3aiv, 3av, 3avi, 3avii, 3aviii, 4aii, 5b, 5cii, 5d 5, 1c, 1, 1d 6b, 5b 8ci, 3b, Metacognitive Knowledge Cognitive process dimension
  • 22.
    ЕЭШ-анализ (2010) RememberUnderstanding Apply Analyze Evaluate Create Factual knowledge 1, 2, 3, 37, 50 Conceptual knowledge 30 4, 5, 26, 43, 18 Procedural Knowledge 22, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 15, 17, 19, 20, 21, 23, 25, 27, 28, 31, 32, 33, 35, 36, 38, 39, 40, 42, 45, 47, 51, 52, 53, 14, 16, 29, 9, 24, 34, 41, 44, 46, 48, 49, 54 Metacognitive Knowledge The Taxonomy Table for ЭЕШ-ийн 1-р хэсэг
  • 24.
    Хичээлийн үйл ажиллагааны явцын оношилгоо  Сургуулийн хөтөлбөр  Жилийн хөтөлбөр  Улирлын хөтөлбөр  Нэгж хичээлийн хөтөлбөр  Ээлжит хичээлийн хөтөлбөр  Хөтөлбөрөө хэрхэн оношлох вэ?  Хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг хэрхэн оношлох вэ?  Дахин сайжруулахад бусад багш нар, судлаачдын саналыг хэрхэн авах вэ?
  • 25.
    ““Хичээлийн ссууддааллггаааа””-- ггээддггииййннддоорр ююуугг ооййллггоожж ббааййннаа ввээ??  kyozai kenkyu, jyugyo kenkyu,....  Монгол нэр томьёог хэрэглэх  kyozai kenkyu- Нэгж хичээлийн бэлтгэл судалгаа  jyugyo kenkyu – Хичээлийн судалгаа  Хичээлийн судалгааны үе, шатууд:  Хичээлээ урьдчилан төлөвлөх  Хичээлээ явуулах, ажиглалт хийх  Хичээлийн дараа хэлэлцүүлэг хийх
  • 26.
    Ээлжит хичээлийн оношилгоо  Хичээлийн бэлтгэл судалгаа  Сурагчдын өмнөх төсөөл, нөхцөл байдлыг судлах, мэдлэг эзэмшилтийн явцын судалгаа  Нэгж хичээлийн агуулгыг судлах  Арга зүйг судлах  Хэрэглэгдэхүүнийг судлах  Сурагчдыг үнэлэх аргыг судлах  Хичээлийн судалгаа  Хичээл явуулах, ажиглах  Хичээлийн судалгааны хэлэлцүүлэг  Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн шинэчлэл
  • 27.
    Хэрэглэгдэхүүний нэг бол“Самбарын бичиглэл”  Огно, Гарчиг Сэдэлжүүлэлт, түүнээс гарах сурагчдын санаанууд Сурагчдын дэвшүүлэх Таамаглалууд эвсэл Асуудлууд Туршилт, ажиглалт эсвэл асуудлыг задлан шинжлэх, таамаглалыг нотлох батлах, няцаах явцын үр дүнгүүд Дүгнэлт
  • 28.
    Хичээлийн судалгааны төрөл 1.Шинэ арга зүйг олж судлахад зориулсан 2.Сургалтын зорилготой 3.Туршлагатай багш нар залуу багш нартаа сургах 4.Залуу багш нар туршлагатай багш нараасаа санал зөвлөмж авах 5.Ижил түвшний багш нар бие, биеэсээ суралцах
  • 29.
    1. Шинэ аргазүйг олж судлахад зориулсан хичээлийн судалгаа  Энэ нь их дээд сургуулийн дидактикийн багш, судлаач, ЕБС-ийн багшийн хамтран, судалгааны багийн түвшинд хийх хичээлийн судалгаа  Ийм төрлийн хичээлийн судалгааны зорилго нь шинэ арга зүй, шинэ хэрэглэгдэхүүн турших, нээж илрүүлэх, үүний үр дүнд сургалтын шинэ арга зүй, хэрэглэгдэхүүнийг олон нийтийн хүртээл болгоход оршино.
  • 30.
    2. Сургалтын зорилготой  Энэ төрлийн хичээлийн судалгаа нь янз бүрийн түвшний багш нарын мэргэжил дээшлүүлэх сургалт, эсвэл багш нарт үзүүлэх хичээл заах гэх мэт байдлаар хэрэгждэг.  Багш нарын мэргэжил дээшлүүлэх сургалтад оролцогч багшид хичээлийн судалгааны ач холбогдлыг ойлгуулах,  Хичээлийг ажигласнаар шинэ арга зүй, хэрэглэгдэхүүн, багшлахуй болон суралцахуйн шинэ санаа гэх мэт олон зүйлийг нүдээр үзэж, биеэр мэдрэх боломж олгодгоороо онцлогтой.
  • 31.
    3. Туршлагатай багшнар залуу багш нартаа сургах  Энэ нь туршлагатай, тэргүүний шилдэг арга зүйтэй багш нар хичээлийн судалгаа зохион байгуулж, залуу багш нарыг туршлага судлуулах зорилгоор зохион байгуулах төрлийн хичээлийн судалгаа болно.
  • 32.
    4. Залуу багшнар туршлагатай багш нараасаа санал зөвлөмж авах  Энэ нь залуу багш нар арга зүйгээ хөгжүүлэхийн тулд туршлагатай багш нараас санал, зөвлөгөө авахын тулд зохион байгуулах хичээлийн судалгааны хэлбэр болно.
  • 33.
    5. Ижил түвшнийбагш нар бие биенээсээ суралцах  Энэ нь багш нар хамтран арга зүйгээ сайжруулах, тухайн сэдвийг заах шинэ арга зүй, хэрэглэгдэхүүн судлах зорилготой хичээлийн судалгааны хэлбэр болно.
  • 34.
    Багшийн ажлын агуулга,бүтэц, норм 2007 оны 3 сайдын 307/91/237 ба БСШУ-ны сайдын 314, 561 “Багш” албан тушаалтны гүйцэтгэх үндсэн ажил 6
  • 35.
    Хичээлийн бэлтгэл судалгаанд тулгуурлан хичээлийн судалгаа хийх 1 Судалгаат хичээлийн өмнө хийгдэх зүйл  Хичээлийг ажиглах сэдвээ тогтох  Сэдвийг ажиглагч багш нарт мэдэгдэх 2 Хичээлийн үед хийгдэх зүйл  Хичээлийн ажиглалт хийх  Мониторингийн Г хуудсыг бөглөх 3 Хичээлийн дараа хийгдэх зүйл  Мониторингийн А ба B хуудсыг бөглөх  Хичээлийн дараах хэлэлцүүлгийг явуулах
  • 36.
    Тухайн хичээлийн хэлэлцүүлгийг удирдах багш хичээл явуулах багштай хамтран ярилцаж гурав хүртэл ажиглах сэдвийг сонгоно. Хичээл явуулах багш өөрийнхөө хичээлийг сайжруулах үүднээс илүү нарийн ажиглуулж зөвлөгөө авах хэсэг буюу сэдвээ тогтоно. Жишээлбэл, Сэдэлжүүлэх хэсгийг явуулж болж байна уу Хүүхдэд тавих асуулт оновчтой байна уу Хүүхдэд ойлгомжтойгоор самбарыг хэрэглэж байна уу гэх мэт
  • 37.
    Сэдвийг ажиглагч нартмэдэгдэх Хэлэлцүүлгийг удирдах багш хичээлийг ажиглагч нарт ажиглах сэдвийг хэлж өгнө.
  • 38.
    Сурагчдын үйл ажиллагаагажиглаж, тэдний хандлага оролцоо, хийж бүтээж буйгаас хамааран хичээл хэрхэн өрнөж байгааг ажиглана Хичээл заах багш  Хөтөлбөрөө бариад хөтөлбөрийнхөө дагуу сургалтаа явуулна Ажиглагчид  Ажиглах, явцыг нарийн тэмдэглэх  Хичээлийг сайжруулахад шаардлагатай мэдээлэл, баримт цуглуулах  Хэлэлцүүлгийн үеэр асуух, зөвлөх мэдээллээ бэлтгэнэ
  • 39.
    Хичээлийн ажиглалт  1)Ажиглагч багш ажиглах сэдвийнхээ дагуу багшийн үйл ажиллагааны үр дүн сурагчдын оролцоог анхааралтайгаар ажиглана. 2 ) Г хуудсыг бөглөнө. Ажиглагч хичээлийн протоколыг хийнэ. ( Мониторингийн Г хуудас )
  • 40.
    3 . Хичээлийндараа хийх зүйл 1. A хуудас/B хуудсыг бөглөнө. - Хичээл явуулсан багш A хуудас  ◆ Ажиглагч багш B хуудас
  • 42.
    Хичээл заасан багшийнөөрийн хичээлд үнэлгээ өгөх А1 хуудас 5 Сэтгэл хангалуун, 4 Ерөнхийдөө хангалттай, 3 Дунд зэрэг, 2 Сайжруулах шаардлагатай, 1 Хангалтгүй Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэ лгээ Үнэлгээний шалтгаан Удиртгал Сэдэл төрүүлж сонирхол татсан байдал Хичээлийн зорилтоо ойлгомжтой дэвшүүлсэн байдал Агуулга Хичээл болон сэдэв хоорондын залгамж холбоо Амьдралтай холбосон байдал Агуулгын оновчтой байдал Сургалтын аргыг сонгосон байдал 7 Хичээлийн үе шатыг (дидактик алхмуудын уялдаа холбоо) оновчтой төлөвлөж, хэрэгжүүлсэн байдал
  • 43.
    Хичээл заасан багшийнөөрийн хичээлд үнэлгээ өгөх А1 хуудас /үргэлжлэл/ Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэ лгээ Үнэлгээний шалтгаан Хэрэглэг дэхүүн Сургалтын хэрэглэгдэхүүний сонголт, шаардлага хангасан байдал Самбарыг хичээлийн агуулга, сурагчдын мэдлэг бүтээх үйл ажиллагааг холбохуйцаар хөтөлсөн байдал (Хүүхдийн бодол санааг тусгаж байгаа эсэх) Үнэлгээ дүгнэлт Сурагчийн суралцах үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлсэн байдал (Нийт сурагчдад хүртээмжтэй эсэх, сурагчийн санал бодол, хариулт сонголтод хүндэтгэлтэй хандсан эсэх) Сурагчид хамтран ажиллах боломж, нөхцөлийг хангасан байдал (үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх, бусдыг сонсох) Үнэлгээний хэлбэрийг оновчтой сонгосон байдал (Бодитой хүртээмжтэй,...) Хичээлийн дүгнэлтийг оновчтой сонгосон байдал (Бодитой, хүртээмжтэй,...) Тухайн хичээлийн зорилт биелэгдсэн байдал
  • 44.
    А, В хуудаснуудынар тал Сурагчдад илэрч буй өөрчлөлт Сайн тал Сул тал Сул талыг сайжруулах арга зам Бүлэг сэдвийн эхэнд, дунд, эцэст эсвэл нэгж хичээлийн эхэнд ба эцэст энэхүү хүснэгтийг бөглөх нь илүү зохимжтой.
  • 45.
    Ажиглагч хичээлд үнэлгээөгөх В1 хуудас Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл гээ Үнэлгээний шалтгаан Удиртгал Сэдэл төрүүлж сонирхол татсан байдал Хичээлийн зорилтыг дэвшүүлсэн байдал Агуулга Хичээл болон сэдэв хоорондын залгамж холбоог хангасан байдал Амьдралтай холбосон байдал (түүх, соёл, гм) Агуулгын оновчтой байдал (энгийн, нас сэтгэхүйн онцлогт тохирсон эсэх) Сургалтын аргыг сонгосон байдал Багшийн асуултаа томьёолсон байдал (мэдлэг бүтээх үйл ажиллагааг дэмжиж байгаа эсэх, сурагчдад ойлгомжтой, оновчтой, энгийн) Суралцагчдыг сурах аргад сургаж байгаа байдал
  • 46.
    Ажиглагч хичээлд үнэлгээөгөх В1 хуудас /үргэлжлэл/ Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл гээ Үнэлгээний шалтгаан Хэрэглэг- дэхүүн Сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгосон байдал (мэдлэг бүтээхэд дэмжлэг болж байгаа эсэх, агуулгад нийцсэн эсэх, суралцагчдад ойлгомжтой, хүртээмжтэй эсэх) Сургалтын хэрэглэгдэхүүний шаардлага хангасан байдал (oнгo, хэмжээ, харагдах байдал, аюулгүй ажиллагааг хангасан эсэх) Самбарыг хичээлийн агуулга, сурагчдын мэдлэг бүтээх үйл ажиллагааг холбохуйцаар хөтөлсөн байдал (хүүхдийн бодол санааг тусгаж байгаа эсэх) Суралцагчид хичээлийн тэмдэглэлийг хөтөлж байгаа байдал
  • 47.
    Ажиглагч хичээлд үнэлгээөгөх В1 хуудас /үргэлжлэл/ Хугацаа Цаг хуваарилалт (дидактик алхмуудтай нийцэж байгаа эсэх, цагтаа багтсан эсэх) Сурагчдад бодох хугацаа хангалттай өгч байгаа эсэх, хариулт ирэх хугацааг тохируулж байгаа байдал Харилцаа Багш, сурагчийн суралцах үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлж буй байдал (нийт сурагчдад хүртээмжтэй эсэх, сурагчийн санал бодол, хариулт сонголтод хүндэтгэлтэй хандсан эсэх) Сурагчийн буруу ойлгосон тохиолдолд багшийн зүгээс учир шалтгааныг анзаарч байгаа байдал Суралцагчдын бие даан болон хамтран ажиллаж байгаа байгаа байдал Үнэлгээний хэлбэрийг оновчтой сонгосон байдал (бодитой хүртээмжтэй) Хичээлийн дүгнэлтийг оновчтой сонгосон байдал (бодитой, хүртээмжтэй) Суралцагчдын сэтгэл хангалуун байдал
  • 48.
    Хичээлийн явцын тэмдэглэл хөтлөх Г хуудас Хуг аца а Багшийн үйл ажиллагаа Хуга цаа Сурагчийн үйл ажиллагаа Ажиглагчийн санал сэтгэгдэл
  • 49.
    22 )) ХХииччээээллииййннддаарраааахх ххээллээллццүүүүллээгг яяввууууллаахх Хэлэлцүүлэгт оролцогчдыг зурагт үзүүлснээр суулгавал тохиромжтой. Хэлэлцүүлгийг удирдах багш 1 2 3 Хичээл явуул- сан багш Ажиглагч багш нар Энэ нь хэлэлцүүлгийн явцад гарах асуудлыг туршигч багш ба удирдагч хоёр хоорондоо ярилцах бололцоог бүрдүүлнэ.
  • 50.
    ② Зорилго болонхичээлд ажиглах зүйлийг сануулах. Хэлэлцүүлгийн удирдагч хичээлийн зорилго болон хэлэлцүүлгийн үед ярилцах сэдвийг оролцогчдод сануулна.
  • 51.
    ③ Бөглөсөн A хуудасба В хуудсуудыг үзэх (5 минутад багтаан) Бөглөсөн А ба В хуудсыг бүх гишүүд ерөнхийлөн харах. Заавал удаан унших албагүй. Юуны тухай бичсэн байгаа тухай их цаг зарцуулалгүйгээр гүйлгэн уншихад болно. Энэ нь тухайн хичээлийн талаар бусад ажиглагч багш нарын саналын харахад хэрэгтэй. Гол нь хуудас дээрх тайлбарыг харах
  • 52.
    ④ Хичээлийн тухай хэлэлцүүлэг Хэлэлцүүлгийг удирдагч дараах зүйлүүдэд анхаарлаа хандуулан хэлэлцүүлгийг удирдана.
  • 53.
    - Тогтсон 3сэдвийнхээ талаар анхаарсан зүйлээ бусдад хэлэх - Зөвхөн асуудалтай байгаа зүйл бус сайн талыг нь тодруулах - Ажиглагч багш хичээл явуулсан багшийн арга зүйг сайжруулах үүднээс зөвлөгөө өгнө (Би өөрөө заасан бол яах байсан бэ гэдэг үүднээс бодож хэлэх) - Хичээл явуулсан багш ажиглагч багш нарын зөвлөгөөг сонсоод дараагийн удаад хичээлээ явуулахдаа юуг ямар аргаар сайжруулах талаар хэлнэ
  • 54.
    Хэлэлцүүлгийн протокол бичих(Д хуудас)    Хүмүүсийн хэлсэн үг төдийгүй хэлэлцүүлгийн дүгнэлтийн талаар бас бичнэ.
  • 55.
    Хичээлийн хэлэлцүүлгийг хөтлөх Д хуудас Хичээлийн нэр: …............ анги: ….... огно:... Хичээлийн сэдэв: Хичээл заасан багшийн нэр: Хэлэлцүүлэгт оролцсон ажиглалгчид: …..................................................................... Явцын тэмдэглэл: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Тэмдэглэл хөтөлсөн: . . . . . . . . . . . . . . .
  • 56.
    Сүүлийн үеийн туршлага  Сайн тал  Сул тал  Хөтөлбөрт тусгах санал  Хөтөлбөр дээр сайжруулалт хийх  Сул талыг шийдвэрлэх  Сайн талыг дэлгэрүүлэх
  • 57.
    Хичээлийн судалгааны үрдүн Багш төвтэй Хүүхэд хөгжинө Багшийн арга зүйн хөгжил Сурагч төвтэй
  • 58.
    Хичээлийг явуулах 1.Зорилго, зорилт 2. Хүүхдийн өмнөх төсөөлөл 3. Сэдэл төрүүлэх 4. Самбар ашиглалт 6. Цаг 5. Арга зүй төлөвлөлт 7. Үр дүн үнэлгээ
  • 59.
    Бүлэг сэдвийн хэрэглэгдэхүүнАгуулга сонголт Сургалтын бэлтгэл судалгаа Суралцагчдын онцлогт тохирсон арга зүйгээр ээлжит хичээл бэлтгэх Ээлжит хичээлийн хэрэглэгдэхүүний бэлтгэл
  • 60.
    Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлохтухай. Бид юуг ойлгох ёстой вэ ... Хичээлээс гадуур ажил Сургалтаар Дугуйлан Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох үнэлгээ •Явцын үнэлгээ •Дотоодын болон олон улсын үнэлгээ •Тандалтын судалгаа
  • 61.
  • 62.
    Хичээлийг явуулахад чухалзүйлс •Багш шууд мэдээлэл өгдөггүй чиглүүлж, зааварчилдаг •Хичээлийг сэдэв агуулгын хүрээнд заадаг •Сурагчдаар өөрсдөөр нь сорил туршилт хийлгэж мэдлэг бүтээлгэдэг •Сурагчдыг санаагаа илэрхийлэх чөлөөтэй ажиллах боломжоор хангадаг •Самбарын бичилт хичээлийн чанар, багшийн үйл ажиллагааны зураг болдог •Сэдэлжүүлэлт нь тухайн хичээлд хөтлөх гүүр болдог
  • 63.
    Хичээлийг явуулахад хэрэгжүүлэх арга зам 1. Сэдэв агуулгын хүрээнд заахад анхаарах 2. Япон багш нарын арга зүйгээс суралцан сургалтандаа нэвтрүүлэх 3. Туршилтын олон янзын аргад эрэл хайлх хийх 4. Самбарын төлөвлөлт гаргаж, багш нарт самбарын бичилтийг хэвшүүлэх 5. Хүүхдийн өмнөх төсөөлөлд тулгуурлах, ямар асуулт тавихаа бодож боловсруулах 6. Хүүхдийг өөрийгөө илэрхийлэх, хүнтэй харилцах чадвартай болгох
  • 64.
  • 65.
    Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох чиглэлээр хэрэгжүүлэх ажил •Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох арга зүйд суралцах •Хүүхдийг хайрлах, дэмжих, бодол саналыг нь сонсох, хүндэтгэлтэй хандахад анхаарч ажиллах •Хүүхдийг сайн, муу гэж төвшинчилж үзэхгүй, нийгэмших талаас нь анхаарч ажиллах •Танхимын болон танхимын бусад хэлбэрээр орон нутгийн туршлагын талбайд түшиглэсэн сургалт явуулах •Сургууль дээр хичээллэж буй секц, дугуйлангийн ач холбогдлыг өндөрсгөж, үйл ажиллагааг тогтмолжуулах
  • 66.
    Судалгааны чиглэл Судалгаанычиглэл 1. Хичээл явуулах 2. Хичээлийн хэрэглэгдэхүүний судалгаа 3. Хүүхдийн хөгжлийг тодорхойлох 4. Багш нарын сургалт
  • 67.
    Сурагч төвтэй сургалтынарга зүйгээр хичээллүүлж байгаа туршлага Сургалтын арга зүй  Төсөлд суурилсан сургалт - Project based learning (PBL)  Асуудалд суурилсан арга зүй – Problem based Learning (PBL) Төсөлт хичээл – Integrated lesson study гэх хичээл боловч тус хичээл нь Төсөлд суурилсан сургалтын арга зүйг хэрэглэж явагдаж байна.
  • 68.
    Төсөлд суурилсан сургалт- Project based learning (PBL) • Хичээлийн агуулгад тохирсон бодит амьдрал, нөхцөл дэх шийдлийг олох зорилгоор: мэдээлэл цуглуулах, мэдээлэлдээ шинжилгээ хийх, цуглуулсан мэдээллийн дагуу ямар нэгэн бүтээл хийх, бүтээлийнхээ талаар тайлан бэлтгэж нийтэд мэдээлэх зэргийг төсөлд суурилсан сургалт гэж нэрлэдэг. (Шинэлэг хэлбэр биш) • Мэдээлэл хайхдаа сурах бичиг, ном, гарын авлага, интернет болон бусад мультимедиа хэрэгслүүд ашиглан хайлт, судалгаа хийдэг.
  • 69.
    Төсөлд суурилсан сургалтынүнэлгээ Төслийн үе шатууд бүр нь үнэлгээний хэлбэрүүдээр тодорхойлогдсон байх ёстой • Явцын үнэлгээ • Төслийн тайлангийн үнэлгээ Сурагчдад танил сэдвээр нэгэн зорилтын шийдлийг олох даалгавар өгсөн гэе. Сурагчид ганцаар (эсвэл бүлгээр) ажиллах бөгөөд тодорхой хугацааны дараа өөрсдийн үр дүнг биет болон пресентэйшин хэлбэрээр илтгэх ёстой байж болно.
  • 70.
    Явцын үнэлгээ •Төслийн явцад конструктив үнэлгээ, хариу үйлдэл (feedback) өгөх замаар суралцагчдад төслийг сайжруулах, засах бололцоо олгоно. Ийм үнэлгээ(feedback) суралцагчдыг идэвхжүүлж, төслөө хугацаанаас өмнө сайжруулах боломж олгоно. • Энэ аргын нэг хувилбар нь суралцагч найз нөхөд, эцэг эх, нийгмийн гишүүдийг өөрийн веб хуудсаар орж, үнэлгээ өгөх санал тавих юм. Мөн тэдэнд өөрийн төсөл, зорилго, хийсэн ажлын талаар танилцуулах боломжтой. Мөн төслийн үр дүнг дүгнэх зорилгоор зарим асуулт ч асууж болно. Ийм замаар суралцагч өөрийн төслийг ямар шатанд яваа, аль хэсгийг сайжруулах шаардлагатай байгааг тодруулах ач холбогдолтой. • Сурагчид емайл ашиглан feedback хийх боломжтой.
  • 71.
    Төсөлд суурилсан сургалтынарга зүйгээр хичээлээ заасан судалгаат хичээлийн хувьд мониторингийн А1 ба В1 хуудаснуудыг ашиглах нь зүйтэй юм.
  • 72.
    Ажиглагч хичээлд үнэлгээөгөх В2 хуудас Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл гээ Үнэлгээний шалтгаан Сэдвээ сонгож, төлөвлөх, судлах чадвар Суралцагч, өөрийн сонирхсон болон багшийн дэвшүүлсэн сэдвээс чөлөөтэй сонгосон байдал Багшийн болон нөхдийнхөө санааг тусгаж төлөвлөсөн байдал Сонгосон сэдвээрээ судалгааны ажил явуулсан байдал Төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлэх болон бусадтай хамтран ажиллах чадвар Бусдын яриаг анхааралтай хүлээцтэй сонсож, ойлгосон байдал Өөрийн санаа бодлоо бусдадаа ойлгомжтой илэрхийлсэн байдал Мэддэг зүйлээ бусдадаа зааж сургаж байгаа байдал Судалгааны явцад янз бүрийн хүмүүстэй уулзаж, сонирхсон сэдвээр ярилцлага хийсэн байдал Судалгааны явцад бусадтай хамтран ажиллах, нөхдөдөө тусалсан байдал
  • 73.
    Хичээл заах багшийнөөрийн хичээлд үнэлгээ өгөх А2 хуудас /үргэлжлэл/ Багц Үнэлгээний шалгуур Үнэл гээ Үнэлгээний шалтгаан Мэдээлэлд боловсруулалт хийх чадвар буюу асуудлыг шийдвэрлэх чадвар Мэдээллээ олон сувгаар цуглуулах Олсон мэдээллээсээ хэрэгтэй зүйлээ сонгох Сонгосон мэдээллээ эмхтгэж, боловсруулалт хийх, бусад хичээлээр олж авсан мэдлэгээ ашиглах Сурснаа хэрэглэх чадвар Боловсруулсан мэдээллээ ашиглах, илтгэх, тайлагнах Судалгааны явцад сурч мэдсэн зүйлээ амьдралд хэрэглэх
  • 74.
    Анхаарал хандуулсан табүхэнд талархсанаа илэрхийлье. tsogbh@yahoo.com Хичээлийн судалгаа хийж өөрийн багшлах ур чадвараа байнга дээшлүүлж, шинэлэг арга барилыг нээн илрүүлэх үйлсэд тань амжилт хүсье!