พันธุกรรม ประถม

ลักษณะทางพันธุกรรม
ลักษณะทางพันธุกรรม หมายถึง ลักษณะบางอย่างที่มีปรากฏอยู่
ในรุ่นบรรพบุรุษ แล้วถ่ายทอดลักษณะนั้นๆ ให้กับรุ่นลูกหลานต่อๆ มา
Copyright © 2015 by Miss Wanwisa Panphanoun

ลักษณะของสิ่งมีชีวิตอาจเกิดขึ้นและเปลี่ยนแปลงไปได้
โดยปัจจัย 2 ประการ คือ
1. พันธุกรรม
2. สิ่งแวดล้อม

ลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
1.1 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันต่อเนื่อง เป็นลักษณะทาง
พันธุกรรมที่มีความลดหลั่นกันทีละน้อย สามารถนามาเรียงลาดับกัน
ได้ เช่น ความสูง น้าหนัก สีผิว เป็นต้น
1.2 ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันไม่ต่อเนื่อง เป็นลักษณะที่
แบ่งเป็นกลุ่ม ได้อย่างชัดเจน เช่นหมู่เลือดของคน ลักษณะผิวเผือก
ลักยิ้ม ติ่งหู การห่อลิ้นเป็นต้น

โครโมโซมและสารพันธุกรรม

เซลล์พืชและเซลล์สัตว์

เป็นที่อยู่ของสารพันธุกรรม หรือดีเอ็นเอ รวมถึงหน่วยพันธุกรรมหรือ
ยีนก็อยู่ในดีเอ็นเออีกที ซึ่งทาหน้าที่ควบคุมและถ่ายทอดข้อมูล เกี่ยวกับ
ลักษณะทางพันธุกรรมต่างๆ ของสิ่งมีชีวิต
เช่น ลักษณะของเส้นผม
ลักษณะดวงตา เพศ
และผิว
โครโมโซม (Chromosome)

จานวนโครโมโซม
ในสิ่งมีชีวิตต่างๆ ๆ
โครโมโซม (Chromosome)

 มนุษย์มีโครโมโซมทั้งสิ้น 23 คู่ หรือ 46 แท่ง
 โครโมโซมมี 2 ชนิด คือ
1. โครโมโซมเพศ (sex chromosome)
คู่ที่ 23
2. โครโมโซมร่างกาย (autosome) คู่ที่
1-22
โครโมโซมมนุษย์

ยีนเด่นและยีนด้อย

ยีนเด่น (Dominant)
คือ ยีนที่สามารถแสดงลักษณะ
นั้นออกมาได้ แม้มียีนเพียงยีน
เดียว เช่น ยีนผมหยิกอยู่คู่กับ
ยีนผม เหยียด แต่แสดง
ลักษณะผมหยิกออกมา แสดง
ว่า ยีนผมหยิกเป็นยีนเด่น

ยีนด้อย (Recessive)
คือ ยีนที่สามารถแสดงลักษณะ
ให้ปรากฏออกมาได้ก็ต่อเมื่อบน
คู่ของโครโมโซมนั้น ปรากฏแต่
ยีนด้อย เช่น การแสดงออกของ
ลักษณะผมเหยียด จะต้องมียีน
ผมเหยียดบนโครโมโซมทั้งคู่

โยฮัน เกรกอร์ เมนเดล
(Johann Gregor Mendel)
เป็นชาวออสเตรียได้ทาการทดลองทาง
ชีววิทยาซึ่งเมนเดลบวชอยู่ ได้ทดลองปลูก
ผักหลายชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งถั่วลันเตา
จึงพบกฏเกณฑ์การถ่ายทอดลักษณะต่างๆ
ทาให้ชื่อเสียงของเมนเดลเริ่มโด่งดังขึ้นและ
ได้ชื่อว่าเป็น บิดาแห่งวิชาพันธุศาาสตร์
บิดาแห่งวิชาพันธุศาาสตร์

กฏข้อที่ 1 การที่ยีนที่เป็นแอลลีลแยกออกจากกันเพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์
กฏข้อที่ 2 การที่ยีนที่เป็นแอลลีลแยกกันแล้วมารวมกันใหม่เพื่อสร้าง
เซลล์สืบพันธุ์
กฏของเมนเดล

กฏของเมนเดล

ในช่วงที่มีการแบ่งเซลล์ โครโมโซมประกอบด้วยหน่วย
พันธุกรรม หรือยีน โครโมโซมเป็นแหล่งที่มียีนมากมาย ซึ่งเมื่อมีการ
แบ่งเซลล์แบบไมโตซิส หรือ ไมโอซิส ความผิดพลาดอาจเกิดขึ้นได้
โดยอาจมีผลทาให้จานวนโครโมโซมเพิ่มขึ้น หรือลดน้อยลง หรือ
ชิ้นส่วนของโครโมโซมเพิ่มขึ้นมาหรือขาดหายไป ปรากฏการณ์เหล่านี้
ยังส่งผลต่อลักษณะฟีโนไทป์ของคนได้หลายรูปแบบ
ความผิดปกติของโครโมโซมๆ

กลุ่มอาการคริดูซาต์ๆ (Cri–du–chat Syndrome)
สาเหตุ โครโมโซมคู่ที่ 5 (ลูกศรชี้) เส้นหนึ่งมีบางส่วนของแขนข้างสั้นหายไป
โดยจานวนท่อนโครโมโซม ในเซลล์ร่างกายยังคงเป็น 46 ท่อนเท่าเดิม
โรคทางพันธุกรรมๆ

กลุ่มอาการพาโต (Patau’s Syndrome)
สาเหตุ โครโมโซม คู่ที่ 13 เกินมา 1 ท่อน
โครโมโซมในเซลล์ร่างกายเป็น 47 ท่อน

กลุ่มอาการดาว์นๆ (Down ’s Syndrome)
สาเหตุ โครโมโซม คู่ที่ 21 เกินมา 1 ท่อน โครโมโซมในเซลล์ร่างกายจึง
เป็น 47 ท่อน เกิดกับแม่ที่มีอายุมาก สร้างไข่ผิดปกติ (23 + x)

กลุ่มอาการเอ็ดวาดส์
(Edward’s Syndrome)
สาเหตุ
โครโมโซมคู่ที่ 18
เกินมา 1 ท่อน
โครโมโซมในเซลล์
ร่างกายจึงเป็น 47 ท่อน

ทดสอบโรคตาบอดสี

1. ข้อใดเป็นความหมายของคาว่ายีนเด่น
ก. ยีนที่มีลักษณะแตกต่างจากยีนอื่นๆ
ข. ยีนที่แสดงลักษณะพันธุกรรมที่ไม่เป็นโรค
ค. ยีนที่ควบคุมลักษณะผิดปกติต่างๆในร่างกาย
ง. ยีนที่สามารถแสดงลักษณะต่างๆ ออกมาได้
มากกว่ายีนอื่น
ตะลุยโจทย์กันดีกว่า!!

2. ถ้ากาหนดให้ๆA เป็นยีนที่ควบคุมๆตาสีดาๆa
เป็นยีนที่ควบคุมตาสีฟ้าๆคนที่มีตาสีดาๆจะมีจีโน
ไทป์ เป็นแบบใด
ก. AA
ข. Aa
ค. aa
ง. เป็นได้ทั้ง AA หรือ Aa

3. จากข้อๆ2 ถ้าพ่อมียีนเป็นๆAA แม่มียีนเป็นๆaa
ลูกจะมีจีโนไทป์ แบบๆAA กี่เปอร์เซ็นต์
ก. 0 %
ข. 25 %
ค. 50 %
ง. 100 %

4. จากข้อๆ3 ลูกที่มีฟีโนไทป์ เป็นตาสีฟ้ามีกี่
เปอร์เซ็นต์
ก. 0 %
ข. 25 %
ค. 50 %
ง. 100 %

5. ส่วนประกอบใดของเซลล์ที่มีโครโมโซมอยู่
ภายใน
ก. เยื่อหุ้มเซลล์
ข. ผนังเซลล์
ค. นิวเคลียส
ง. ไม่มีคาตอบที่ถูก

6. ข้อใดคือฟีโนไทป์
ก. สัญลักษณ์ของคู่ยีน
ข. AA หรือ aa
ค. Aa
ง. ผมสีทอง

7. ถ้านายแดงมีเลือดกรุ๊ปๆO นางน้อยมีเลือด
กรุ๊ปๆAB ลูกจะมีโอกาสมีเลือดกรุ๊ปๆA กี่
เปอร์เซ็นต์
ก. 0 %
ข. 25 %
ค. 50 %
ง. 100 %

8. จากข้อๆ7 ลูกของสามีภรรยาคู่นี้สามารถจะมี
เลือดกรุ๊ปใดได้บ้าง
ก. A เท่านั้น
ข. B เท่านั้น
ค. ทั้ง A และ B
ง. อาจเป็น A ,B, AB หรือ O ก็ได้

9. สิ่งใดเล็กที่สุดจากตัวเลือกต่อไปนี้
ก. เซลล์
ข. นิวเคลียส
ค. โครโมโซม
ง. ยีน

10. ข้อใดสัมพันธ์กับสัญลักษณ์ๆAa มากที่สุด
ก. ยีนเด่นทั้งคู่
ข. เป็นพันธุ์ทาง
ค. เป็นพันธุ์แท้
ง. เป็นจีโนไทป์ของยีนด้อย

11. การถ่ายทอดลักษณะจากรุ่นหนึ่งไปยังอีก
รุ่นหนึ่งของสิ่งมีชีวิตๆโดยอาศาัยเซลล์สืบพันธุ์
เป็นความหมายของข้อใด
ก. พันธุกรรม
ข. พันธุศาสตร์
ค. มรดกทางพันธุกรรม
ง. ลักษณะทางพันธุกรรม

12. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะทางพันธุกรรม
ก. หมู่เลือด
ข. ศีรษะล้าน
ค. ความประพฤติ
ง. ลายพิมพ์นิ้วมือของแต่ละคน

13. ส่วนประกอบที่ทาหน้าที่ควบคุมการ
แสดงออกของลักษณะต่าง ๆของสิ่งมีชีวิตที่อยู่
บนโครโมโซมเรียกว่าอะไร
ก. ยีน
ข. DNA
ค. โครมาทิน
ง. นิวเคลียส

13. โครโมโซมร่างกายจะมีรูปร่างลักษณะที่
เหมือนกันเป็นคู่ ๆแต่ละคู่เรียกว่าอะไร
ก. โครมาทิน
ข. เซนโทรเมียร์
ค. ฮอมอโลกัสโครโมโซม
ง. ฮอมอไซกัสโครโมโซม

14. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้องๆเกี่ยวกับโครโมโซม
ก. เพศหญิงมีโครโมโซม XX
ข. เพศชายมีโครโมโซม XY
ค. โครโมโซมของคนมี 23 คู่
ง. โครโมโซมเพศ เรียกว่า ออโตโซม

15. ลักษณะของยีนที่ควบคุมลักษณะใน
สิ่งมีชีวิตๆหมายถึงข้อใด
ก. แอลลีล
ข. จีโนไทป์
ค. ฟีโนไทป์
ง. เซลล์สืบพันธุ์

16. การป้องกันการเกิดความผิดปกติเกี่ยวกับ
โรคทางพันธุกรรมควรปฏิบัติอย่างไร
ก. ฝากครรภ์กับแพทย์ขณะตั้งครรภ์
ข. อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่สะอาดปลอดภัย
ค. หลีกเลี่ยงการแต่งงานในหมู่เครือญาติ
ง. ถูกทุกข้อ

17. การศาึกษาแบบแผนการถ่ายทอดลักษณะ
ทางพันธุกรรมในมนุษย์ทาได้ยากเพราะมี
ข้อจากัดใด
ก. มนุษย์มีจานวนลูกมาก
ข. ช่วงอายุมนุษย์แต่ละคนสั้น
ค. มนุษย์มีโอกาสเกิดลูกได้ง่าย
ง. ไม่สามารถควบคุมการแต่งงานให้เป็นไปตาม
ต้องการได้

18. สาร DNA ทาหน้าที่อะไรภายในเซลล์
ก. กาหนดเพศ
ข. กาหนดลักษณะเฉพาะ
ค. ลาเลียงสารภายในเซลล์
ง. ควบคุมการสังเคราะห์โปรตีน

19. เซลล์อวัยวะภายในต่าง ๆของมนุษย์ๆมีการ
แบ่งเซลล์แบบใด
ก. ไมโอซิส
ข. ไมโทซิส
ค. ไมโอซิสและไมโทซิส
ง. ไม่มีข้อถูก

20. การแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสได้เซลล์ใหม่ที่มี
จานวนโครโมโซมเป็นเท่าใด
ก. เท่ากับเซลล์เดิมทุกประการ
ข. เพิ่มขึ้นสองเท่าจากเซลล์เดิม
ค. ลดลงครึ่งหนึ่งจากเซลล์เดิม
ง. ลดลงหนึ่งในสี่จากเซลล์เดิม

พันธุกรรม ประถม

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to พันธุกรรม ประถม

More from Ta Lattapol

พันธุกรรม ประถม