Downloaded 283 times
การรับรู้และตอบสนอง
- 1. เรื่อง ระบบประสาทและอวัยวะรับความรู้สึก รายวิชาชีววิทยาเพิ่มเติม 2 ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2559 คุณครูฐิตารีย์ สาเภา โรงเรียนท่ามะกาวิทยาคม สานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 8 (กาญจนบุรี-ราชบุรี)
- 2. สืบค้นข้อมูล อภิปรายอธิบาย และเปรียบเทียบวิธีการรับรู้และตอบสนองต่อสิ่ง เร้าของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวและสัตว์บางชนิด สืบค้นข้อมูล อธิบาย และจาแนกส่วนประกอบ และหน้าที่ของเซลล์ประสาท พร้อมทั้งสรุปการทางานของเซลล์ประสาท สืบค้นข้อมูล อธิบายและอภิปรายโครงสร้างและหน้าที่ของสมองและไขสันหลัง สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรียบเทียบการทางานของระบบประสาทโซมาติก และระบบประสาทอัตโนวัติ สืบค้นข้อมูล ทดลอง อภิปราย และอธิบายโครงสร้างและการทางานของอวัยวะ รับความรู้สึก จุดประสงค์
- 3. การรับรู้และการตอบสนอง เซลล์ประสาท การทางานของเซลล์ประสาท ศูนย์ควบคุมระบบประสาท การทางานของระบบประสาท อวัยวะรับความรู้สึก เนื้อหา
- 4. หมายถึง ระบบที่เกี่ยวกับการสั่งงานการติดต่อเชื่อมโยง การประสานงาน การรับคาสั่ง และปรับระบบต่างๆของร่างกายให้เข้ากับสภาพแวดล้อมทั้งภายนอกและภายใน โดยใช้ เวลารวดเร็วและสิ้นสุดอย่างรวดเร็ว ส่วนระบบต่อมไร้ท่อนั้นจะตอบสนองเป็นไปอย่าง ช้าๆและกระทาต่อเนื่องเป็นเวลานาน ระบบประสาท คุณสมบัติของเซลล์ประสาท ไวต่อสิ่งเร้า (stimulus) นากระแสประสาทได้
- 5. เรื่อง การรับรู้และตอบสนอง รายวิชาชีววิทยาเพิ่มเติม 2 ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2559 คุณครูฐิตารีย์ สาเภา โรงเรียนท่ามะกาวิทยาคม สานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 8 (กาญจนบุรี-ราชบุรี)
- 6. การรับรู้และการตอบสนองของสิ่งมีชีวิตมีความสาคัญต่อสิ่งมีชีวิตอย่างไร ? การรับรู้และการตอบสนอง การควบคุมและติดต่อประสานการทางานของร่างกายเพื่อให้เกิดการรับรู้และ การตอบสนอง ต้องอาศัยระบบใด? ระบบประสาท (nervous system) ระบบต่อมไร้ท่อ (endocrine system) ระบบประสานงาน (coordinating system)+ =
- 7. ความแตกต่างของการตอบสนองของระบบประสาทกับระบบต่อมไร้ท่อ ข้อเปรียบเทียบ ระบบประสาท ระบบต่อมไร้ท่อ รูปแบบการสื่อสารกระแสไฟฟ้าและสารเคมี สารเคมี (ฮอร์โมน) ความเร็วในการ ตอบสนอง ตอบสนองต่อสิ่งเร้าเกิดขึ้นและ สิ้นสุดอย่างรวดเร็ว ตอบสนองต่อสิ่งเร้าช้า ระยะเวลาในการ ตอบสนอง ตอบสนองเป็นระยะ เวลาสั้น ตอบสนองเป็นระยะเวลาที่ ยาวนานกว่า สารเคมีที่ใช้ในการ สื่อสาร สารสื่อประสาท ฮอร์โมน
- 9. ให้นักเรียนจี้เอวเพื่อนและสังเกตการตอบสนองของเพื่อน………….. การรับรู้และการตอบสนองทางานเป็นระบบ เมื่อมีสิ่งเร้ามากระตุ้นก็จะมีหน่วยหรือ อวัยวะที่ใช้ในการรับความรู้สึกการรับรู้จะส่งต่อไปยังหน่วยรับและแปลความรู้สึก ออกมา แล้วสั่งการไปยังหน่วยปฏิบัติงานซึ่งจะตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่มากระตุ้น
- 11. สัตว์และคนมีอวัยวะรับความรู้สึกจากสิ่งเร้า เช่นตามองเห็น หูรับฟัง ลิ้นรับรส จมูก ดมกลิ่นและ ผิวหนังรับสัมผัส และส่งสิ่งที่รับรู้ไปตามระบบประสาทเพื่อแปลความรู้สึก แล้วสั่งการไปยังกล้ามเนื้อส่วนใดส่วนหนึ่งทาให้สัตว์และคนตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้ การรับรู้และการตอบสนองจะมีอวัยวะรับความรู้สึก กล้ามเนื้อ กระดูก และการ ทางานของระบบประสาททางานสัมพันธ์กันอย่างเป็นระบบ การรับรู้และการตอบสนอง
- 12. ส่วนที่รับความรู้สึก (Sensoryinput) : เซลล์ประสาทรับความรู้สึก ส่วนที่รวบรวมและประสานงาน (integration) : สมองและไขสันหลัง ส่วนที่ส่งความรู้สึกออก (Motor output) : เซลล์ประสาทสั่งการ การรับรู้และการตอบสนอง
- 13. เป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่อาศัยในน้า ไม่มีโครงสร้างที่ทาหน้าที่เป็นระบบ ประสาท รับรู้และตอบสนองได้ด้วยการไหลของไซ โทพลาซึม เช่นการเคลื่อนที่เข้าหาอาหาร การรับรู้และการตอบสนองของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว: อะมีบา (AMOEBA)
- 14. ในเซลล์มีเส้นใยประสานงาน (coordinatingfiber หรือ nerve fibril) เชื่อมโยง ระหว่างโคน Cilia ที่ใต้ผิวเซลล์ ควบคุมการพัดโบกของ cilia ให้ถอยหรือเข้าหาสิ่งเร้า สามารถรับรู้และตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่เป็น แสง อุณหภูมิ หรือสารเคมี การรับรู้และการตอบสนองของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว: พารามีเซียม
- 15.
- 16.
- 17.
- 18. ถ้าใช้เข็มแตะที่ปลายเทนทาเคิลของไฮดรา จะเกิดสิ่งใดขึ้น ??? คาถาม??????? เทนทาเคิลและส่วนต่างๆ ของร่างกายจะหดสั้นลง เพราะเซลล์ ประสาทของไฮดราเชื่อมโยงกันเป็นตาข่าย ทาให้มีกระแสประสาทแผ่ กระจายไปทั่วร่างกาย
- 19. มีเซลล์ประสาทรวมตัวเป็นกลุ่มบริเวร หัว เรียกว่า ปมประสาท(nerve ganglion) หรือเรียกว่า สมอง (brain) มีเส้นประสาทใหญ่ (nerve cord) ขนานตามด้านข้างลาตัวจากหัวถึง ท้ายลักษณะแบบขั้นบันได (ladder type) เส้นประสาทเชื่อมโยงติดกันด้วย เส้นประสาทที่วนรอบตัว เรียกว่า วง แหวนประสาท (nerve ring) พลานาเรีย (PLANARIA)
- 21. ไฮดรา กับ พลานาเรียมีการรับรู้และการตอบสนองต่อสิ่งเร้าต่างกัน อย่างไร??? คาถาม??? ไฮดรา มีร่างแหประสาท จะตอบสนองทั้งอวัยวะหรือทั่วทั้งร่ายกาย พลานาเรีย มีปมประสาทอยู่ที่หัว เมื่อมีสิ่งเร้ามากระตุ้นจะเกิดกระแส ประสาทจากบริเวณที่ถูกกระตุ้นไปตามเส้นประสาทส่งไปยังปมประสาท ซึ่งเป็นศูนย์กลาง แล้วส่งกระแสประสาทไปยังหน่วยปฏิบัติงานจึงเกิด เฉพาะส่วนของร่างกาย
- 24. สมอง เป็นปมประสาทขนาดใหญ่อยู่ส่วนหัวมีแขนงแยกไปเลี้ยงตา (optic nerve) และไปเลี้ยงหนวด จากปมประสาทสมอง มีเส้นประสาทล้อมรอบหลอดอาหาร ลงมายังปมประสาท ด้านล่าง รวมกันเป็นปมประสาททรวงอก (thoracic ganglion) ซึ่งมีปมประสาท 7 ปม จากนั้นจะทอดยาวเป็นปมประสาทส่วนท้อง (ventral nerve cord) และมีปม ประสาทแยกออกไปยังกล้ามเนื้อ และระยางค์ต่าง ๆ กุ้ง
- 25. ระบบประสาท วงแหวนประสาท (nerve ring)อยู่รอบปาก มีแขนงประสาทแยกออกไปยัง arm เรียกว่า radial nerve มีอวัยวะสัมผัสแสงเรียกว่า จุดตา (eye spot) อยู่ที่บริเวณปลายสุด ของทุกแฉก เอไคโนเดิร์ม
- 26. มีปมประสาท 3 ปมได้แก่ ปมประสาทสมอง (cerebral ganglion) : อยู่ทางด้านข้างของปาก ควบคุม อวัยวะตอนบนบริเวณปาก และมัดกล้ามเนื้อติดเปลือก ปมประสาทที่อวัยวะภายใน (visceral ganglion) : อยู่ทางด้านท้ายควบคุม อวัยวะภายใน เช่น ระบบย่อยอาหาร ตับ หัวใจ ปมประสาทที่เท้า (pedal ganglion) : อยู่ที่เท้าทาหน้าควบคุมการยืดตัว และหดตัวที่กล้ามเนื้อเท้า P. MOLLUSCA : หอย
- 27. เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่ฉลาดมาก มีดวงตาขนาดใหญ่และเซลล์ประสาท เจริญดี P. MOLLUSCA : หมึก
- 31. สัตว์พวกแรกที่เริ่มมีระบบประสาทที่แท้จริงคือ cnidariansเรียก nerve net ในดาวทะเล ระบบประสาทจะซับซ้อนขึ้น โดยจะมี nerve ring เชื่อมกับ radial nerve ที่เชื่อมอยู่กับ nerve net ในแต่ละแขนของดาวทะเลอีกทีหนึ่ง สิ่งมีชีวิตตั้งแต่พวกหนอนตัวแบนเป็นต้นไป จะมีการรวมกันของเซลล์ประสาท (ganglion) ที่บริเวณหัว เรียก cephalization พลานาเรียจะมีการเรียงตัวของเส้นประสาทบริเวณด้านข้างลาตัวทั้ง 2 ข้าง และมี เส้นประสาทเชื่อม เรียก transverse nerve พวกหนอนตัวกลมขึ้นไป จะมีการเรียงตัวของเส้นประสาทอยู่ทางด้านท้องเรียก ventral nerve cord แมลงมีการรวมกันของเซลล์ประสาท เรียก glangion ในแต่ละข้อปล้องของลาตัว สัตว์มีกระดูกสันหลัง จะมี dorsal hollow nerve cord สรุป