การสร้างเครื่องมือวัดการสร้างเครื่องมือวัดคุณลักษณะของผู้เรียนคุณลักษณะของผู้เรียน
ดรดร..กฤธกฤธยายากาญจน์กาญจน์ โตพิทักษ์โตพิทักษ์
คุณลักษณะอันพึงประสงค์คุณลักษณะอันพึงประสงค์
คุณลักษณะที่ต้องการให้เกิดกับผู้เรียน อันเป็นคุณลักษณะที่
สังคมต้องการครอบคลุมถึงด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม จิตสานึก
ที่ต้องการปลูกฝังให้กับผู้เรียนให้ติดเป็นนิสัยจนเป็นวิถีชีวิตหรือ
บุคลิกภาพ สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างมีความสุข ทั้งใน
ฐานะพลเมืองไทยและพลโลก
ธรรมชาติของการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ธรรมชาติของการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์
 การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์เป็นการวัดทางอ้อม ไม่สามารถวัดได้
โดยตรงจากประสาทสัมผัสทั้ง 5
 การประเมินมีความคลาดเคลื่อนได้ง่ายเนื่องจากอารมณ์หรือความรู้สึกอาจ
เปลี่ยนแปลงได้ตามสถานการณ์หรือเงื่อนไข
 การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ไม่มีถูก-ผิด
 แหล่งข้อมูลในการประเมินสามารถวัดได้จากหลายฝ่าย
 การประเมินต้องใช้สถานการณ์จาลองเป็นเงื่อนไขให้ผู้ถูกวัดตอบข้อคาถาม
แนวคิดและทฤษฎีที่กับการสร้างเครื่องมือวัดคุณลักษณะอันพึงประสงค์แนวคิดและทฤษฎีที่กับการสร้างเครื่องมือวัดคุณลักษณะอันพึงประสงค์
4
คุณลักษณะอันพึงประสงค์
นิยามเชิงทฤษฎี
นิยามเชิงปฏิบัติการ
ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด
พฤติกรรมบ่งชี้ พฤติกรรมบ่งชี้ พฤติกรรมบ่งชี้
สร้างข้อคาถามในแบบประเมิน
การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือ
การตัดสินและแปลผลการประเมิน
แนวคิด/ทฤษฎีที่
เกี่ยวข้อง
การกาหนดนิยามเชิงปฏิบัติการ
ความหมาย นิยามเชิงปฏิบัติการ เป็นการอธิบายความหมายของ
คุณลักษณะและขอบเขตของคุณลักษณะที่ต้องการวัดที่มีลักษณะเป็น
นามธรรมให้เข้าใจตรงกัน ดังนั้นหลักการสาคัญของการกาหนดนิยาม
เชิงปฏิบัติการ คือ ควรระบุเป็นพฤติกรรมที่แสดงออกเป็นรูปธรรม
และสามารถสังเกตหรือวัดได้อย่างชัดเจนว่า พฤติกรรมนั้นๆ ของบุคคล
เกิดขึ้นจริงหรือไม่ และมีความถี่ในการปฏิบัติมากน้อยเพียงใด
วิธีการวัดและประเมิน เครื่องมือการวัดและประเมิน
ผู้เรียนประเมินตนเอง - แบบตรวจสอบรายการ
- แบบมาตรประมาณค่า
- แบบวัดสถานการณ์
ผู้เรียนถูกประเมินโดยผู้อื่น - แบบสังเกต
- แบบสัมภาษณ์
- แบบมาตรประมาณค่า
- แบบบันทึกพฤติกรรม
ประเมินแบบผสมผสาน หรือ
ประเมินจากหลายแหล่ง
ผสมผสานเครื่องมือการวัดและประเมิน
ได้ทั้ง 7 ประเภท ตามความเหมาะสม
6
ตัวอย่างเครื่องมือวัด
“จิตสาธารณะ”
7
นิยาม / ตัวชี้วัด /พฤติกรรมบ่งชี้นิยาม / ตัวชี้วัด /พฤติกรรมบ่งชี้
นิยามเชิงทฤษฎี นิยามเชิงปฏิบัติการ ตัวชี้วัด พฤติกรรมบ่งชี้
คุณลักษณะที่แสดงออก
ถึงการมีส่วนร่วม ใน
กิจกรรมหรือ
สถานการณ์ที่ก่อให้เกิด
ประโยชน์แก่ผู้อื่นชุมชน
และสังคม ด้วยความ
เต็มใจ กระตือรือร้น
โดยไม่หวังผลตอบแทน
ผู้ที่มีลักษณะเป็นผู้ให้และ
ช่วยเหลือผู้อื่น แบ่งปันความสุข
ส่วนตนเพื่อประโยชน์แก่ส่วนรวม
เข้าใจเห็นใจ ผู้ที่มีความ
เดือดร้อน อาสาช่วยเหลือสังคม
อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้วยแรงกาย
สติปัญญา ลงมือปฏิบัติเพื่อ
แก้ปัญหา หรือร่วมสร้างสรรค์
สิ่งที่ ดีงามให้เกิดในชุมชน
โดยไม่หวังสิ่งตอบแทน
ช่วยเหลือ
ผู้อื่น
ด้วยความ
เต็มใจและพึง
พอใจ
1. ช่วยพ่อแม่ ปกครอง
ครูทางานด้วยความเต็มใจ
2. อาสาทางานให้ผู้อื่น
ด้วยกาลังกายกาลังใจ และ
กาลังสติปัญญา โดยไม่หวัง
ผลตอบแทน
3. แบ่งปันสิ่งของ
ทรัพย์สินและอื่นๆ และช่วย
แก้ปัญหาหรือสร้างความสุข
ให้กับผู้อื่น
8
แบบสังเกต
9
แบบสัมภาษณ์
10
แบบบันทึกการสัมภาษณ์
11
แบบวัดสถานการณ์
12
คาชี้แจง ให้พิจารณาข้อความ แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในช่องว่าง เป็นจริงมากที่สุด
เป็นจริง เฉยๆ เป็นจริงน้อย เป็นจริงน้อยที่สุด ที่ตรงกับความรู้สึกหรือพฤติกรรมของ
นักเรียนมากที่สุด
ข้อความ เป็นจริงมาก
ที่สุด
เป็น
จริง
เฉยๆ เป็นจริง
น้อย
เป็นจริง
น้อยที่สุด
1. ข้าพเจ้าชอบเรียนวิชาคณิตศาสตร์มากกว่าวิชาอื่น ๆ
2. ถ้าไม่ถูกบังคับแล้วข้าพเจ้าจะไม่เรียนวิชาคณิตศาสตร์
3. ข้าพเจ้าชอบซักถามเมื่อเรียนวิชาคณิตศาสตร์ไม่
เข้าใจระหว่างเวลาที่ครูสอน
…………
…………
…………
………
………
………
…….
…….
.…….
………
………
………
…………..
………….
………….
13
แบบมาตรประมาณค่า (Rating scale)
คุณภาพของแบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์
1. ความตรง/ความเที่ยงตรง (validity)
2. ความเที่ยง/เชื่อมั่น (reliability)
3. อานาจจาแนก (discrimination )
การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์
เครื่องมือ ความตรง ความเที่ยง ความยากง่าย อานาจจาแนก
มาตรประมาณค่า   - 
แบบทดสอบ   - 
แบบสังเกต   - -
แบบสัมภาษณ์   - -

การสร้างเครื่องมือวัดคุณลักษณะ