การสร้างแบบทดสอบอัตนัยประยุกต์
ดร.กฤธยากาญจน์ โตพิทักษ์
ลักษณะ
สถานการณ์และข้อคําถาม
การดําเนินการสอน
การออกแบบการจัดพิมพ์
การจัดทําแนวคําตอบและการตรวจ
ขันตอนการสร้าง
แบบทดสอบอัตนัยประยุกต์
แบบทดสอบอัตนัยประยุกต์ (modified essay question test: MEQ)
แบบทดสอบอัตนัยประยุกต์เป็นเครืองมือทีใช้ในการประเมิน
ความสามารถในการแก้ปัญหาในกรณีทีไม่สามารถจัดดําเนินการ
แก้ปัญหาในสถานการณ์จริงได้
รู้จักในชือของแบบทดสอบเอ็มอีคิว (MEQ) แบบทดสอบบรรยาย
ชนิดดัดแปลง หรือแบบทดสอบอัตนัยประยุกต์
ลักษณะของแบบทดสอบอัตนัยประยุกต์
แบบทดสอบอัตนัยประยุกต์ใช้ข้อคําถามในลักษณะของการ
กําหนดสถานการณ์ให้แก้ปัญหา โดยแบ่งสถานการณ์ทังหมด
ออกเป็ นส่วนย่อยๆ และให้ผู้ตอบพิจารณาทีละส่วนย่อยที
ต่อเนืองกันตามลําดับและตอบคําถามตามกระบวนการของการ
แก้ปัญหา ตังแต่ต้นจนถึงขันตอนสุดท้ายของกระบวนการแก้ปัญหา
แบบทดสอบอัตนัยประยุกต์จึงมีลักษณะทีเรียกว่า serial
question test
โครงสร้างของ MEQ
สถานการณ์และข้อคําถาม
การกําหนดสถานการณ์ปัญหาใช้สถานการณ์ทีเป็นจริงหรือใกล้เคียงกับสภาพ
เป็นจริงในชีวิตประจําวันหรือหากเป็นการประเมินพฤติกรรมในการฝึก
ปฏิบัติงานเฉพาะทางใช้สถานการณ์ทีเกียวข้องกับสภาพการปฏิบัติงานจริง
เช่น ใช้สถานการณ์ของคนไข้สําหรับการประเมินนักศึกษาแพทย์ ใช้สถานการณ์
เกียวกับการเรียนการสอนสําหรับการประเมินนักศึกษาครู เป็นต้น
สถานการณ์ทีกําหนดให้ต้องมีข้อมูลเพียงพอในการนําไปใช้สําหรับการตอบข้อ
คําถาม และต้องครอบคลุมเนือหาและวัตถุประสงค์ของรายวิชาหรือเนือหาที
ต้องการประเมิน
กรณีตัวอย่าง
แบบทดสอบประเมินความสามารถในการแก้ปัญหาทางการพยาบาล
ของฐิติมา ฐิติรุ่งเรือง (2544)
การสร้างแบบทดสอบอัตนัยประยุกต์ เพือใช้ประเมินความสามารถในการ
แก้ปัญหาวิชาแนวคิดพืนฐานและหลักการพยาบาล ผู้สร้างได้ใช้กระบวนการแก้ปัญหา
ทางการพยาบาล ตามแนวคิดของ ยูราและวอลสซ์ (Yura and Walsh) ซึง
แบ่งกระบวนการทางการพยาบาลออกเป็น 4 ขันตอน ดังนี
1. การประเมินสภาพและการวินิจฉัยทางการพยาบาล
2. การวางแผนการพยาบาล
3. การปฏิบัติการพยาบาล
4. การประเมินผลการพยาบาล
ลักษณะสําคัญของ MEQ
ผู้ตอบต้องใช้ข้อมูลเฉพาะสถานการณ์ในแต่ละตอนย่อยเท่านันการ
ตอบคําถามจึงต้องตอบไปทีละสถานการณ์จะเปิ ดข้ามไปดูข้อมูลใน
สถานการณ์ต่อไปก่อนแล้วนํามาตอบข้อคําถามในตอนต้นไม่ได้
เมือตอบคําถามในสถานการณ์แล้วจะไม่ได้รับอนุญาตให้กลับไป
แก้ไข หรือ เปลียนแปลงคําตอบเดิม
ผู้ตอบจะต้องคิดหาคําตอบในแต่ละเหตุการณ์ย่อยอย่างรอบคอบและมันใจ
ลักษณะสําคัญของ MEQ
เน้นในการประเมินทักษะในการแก้ปัญหา ซึงต้องการให้
ผู้ตอบตัดสินใจแก้ปัญหาอย่างรอบคอบและภายในระยะเวลาที
เหมาะสมด้วย แล้วเขียนตอบด้วยภาษาทีรวบรัดแต่ชัดเจนใน
ช่องว่างภายในระยะเวลาทีกําหนด
ทังนีหากครบกําหนดตามระยะเวลาแล้วผู้ตอบต้องหยุดการ
ตอบข้อคําถามข้อนันและหยิบข้อคําถามข้อใหม่ขึนมาทําต่อทันที
การดําเนินการสอบและการออกแบบการจัดพิมพ์
ควรจัดพิมพ์สถานการณ์ย่อยละ 1 หน้า และมีองค์ประกอบ4 ส่วน คือ
ส่วนที 1 ซึงอยู่บนสุดจะเป็นข้อความหรือสถานการณ์ทีเป็นปัญหาทีกําหนดให้
ส่วนที 2 จะเป็นคําถามเพือให้ผู้ตอบคิดตอบโดยเป็นคําถามเกียวกับแนว
ทางการแก้ปัญหาในข้อความหรือสถานการณ์ในส่วนที 1
ส่วนที 3 เป็นส่วนทีเป็นตอนตอบจะมีทีว่างให้ผู้ตอบเขียนตอบ ซึงโดยปกติจะ
เว้นไว้ให้มากพอสมควร
ส่วนที 4 ซึงอยู่ข้างล่างสุด เป็นส่วนทีบอกเวลาในการทําข้อสอบข้อนัน ๆ
บอกเวลาสะสมของแต่ละตอน และคําแนะนําอืน ๆ ทีจําเป็น
ตัวอย่างการออกแบบการเขียนข้อคําถามแต่ละ
สถานการณ์ของพวงแก้ว ปุณยกนก (2531)
ตัวอย่างคําชีแจง
“การทําข้อสอบให้นักเรียนหยิบข้อสอบออกจากซองข้อสอบทีละแผ่น เริม
ตังแต่กรณีย่อยที 1 หน้า 1 เมือทําเสร็จให้ตรวจสอบให้แน่ใจในคําตอบ
เพราะท่านไม่มีโอกาสย้อนกลับมาทําอีกแล้ว ขอยําว่าท่านจะต้องจําข้อมูล
ทีสําคัญในโจทย์ทีให้ เพราะท่านอาจต้องใช้ข้อมูลเหล่านีอีกเมือตรวจสอบ
คําตอบจนแน่ใจแล้ว จึงใส่ข้อสอบทีทําเสร็จแล้วลงในซองสําหรับเก็บข้อสอบ
ทีเตรียมไว้ให้ จากนันจึงหยิบข้อสอบแผ่นต่อไปมาทําได้ เมือทําเสร็จก็เอา
ไปใส่ไว้ในซองข้อสอบทีทําเสร็จแล้ว โดยจัดเรียงลําดับหน้า และห้ามหยิบ
ข้อสอบจากซองข้อสอบทีทําเสร็จกลับมาทําอีกเป็นอันขาด”
การกําหนดนําหนักคะแนนของข้อคําถาม
ลักษณะที 1 เป็นการกําหนดคะแนนตามแนวคิดของเฟเลตติ
(Feletti, 1986, อ้างถึงในพวงแก้ว ปุณยกนก, 2531)
ซึงกําหนดคะแนนแต่ละข้อตามระดับเกณฑ์ความสามารถขันตํา
ถ้านักเรียนมีความสามารถผ่านเกณฑ์ขันตําทีกําหนดจะได้ 1
คะแนน แต่ถ้าไม่ผ่านเกณฑ์ขันตําจะได้ 0 คะแนน
การกําหนดนําหนักคะแนนของข้อคําถาม
ลักษณะที 2 เป็นการกําหนดคะแนนตามแนวคิดของนอกซ์ (Knox)
ทีกําหนดคะแนนในลักษณะของช่วงคะแนน คือตังแต่ 0 1 2 3
…..คะแนน
เกณฑ์การให้คะแนนกับข้อคําถามแต่ละข้อจะมีคะแนนเต็มไม่เท่ากัน
หรืออาจกําหนดคะแนนในลักษณะเป็นช่วงนําหนัก เช่น กําหนดเป็น
3 ช่วงคะแนน 4 ช่วงคะแนน หรือกําหนดเป็น 5 ช่วงคะแนน คือ
4 3 2 1 0 เป็น
กรณีตัวอย่าง กรณีการเจ็บป่วยของมนตรี (ฐิติมา
ฐิติรุ่งเรือง, 2544)
กระบวนการสร้าง
MEQ
งาน
จงออกแบบ
“แบบทดสอบอัตนัยประยุกต์ให้ครบตามขันตอน
แก้ปัญหาของยูราและวอลส์ โดยใช้เนือหาวิชาที
ท่านรับผิดชอบ”
การสร้างแบบทดสอบอัตนัยประยุกต์

การสร้างแบบทดสอบอัตนัยประยุกต์