ตรีโกณมิติ ตรีโกณ ความหมายตามพจนานุกรมแปลว่า  สามเหลี่ยม  ตรีโกณมิติ คือ คณิตศาสตร์แขนงหนึ่งที่ว่า ด้วยการคำนวณ มุมของสามเหลี่ยม
ความเป็นมา เมื่อ  640-546  ปี ก่อนคริสต์ศักราช ทาเรส  (thales) คำนวณหาความสูง ของพีรามิด ในประเทศอียิปต์โดยอาศัยเงา วิธีหนึ่งที่ทาเรสใช้คือ คำนวณความสูงของพีรามิดจากความยาวของเงาของพีรามิด ในขณะที่เงาของเขามีความยาวเท่ากับความสูงของเขาเอง อีกวิธีหนึ่งที่ทาเรสใช้คำนวณ ความสูงของพีรามิดคือ การเปรียบเทียบความยาวของเงาของพีรามิดกับความยาวของเงาของไม้ ( ไม้ที่ทราบความยาว ถ้าสมัยนี้ก็คือไม้เมตรนั่นเอง )  โดยอาศัยรูปสามเหลี่ยมคล้าย ซึ่งก็คือ อัตราส่วนตรีโกณมิติที่เรียกว่า  แทนเจนต์   (tangent)  นั่นเอง
อัตราส่วนตรีโกณมิติ    อัตราส่วนตรีโกณมิติ  ( Trigonometric Ratio)  หมายถึง อัตราส่วนของด้านของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก การเรียนในเรื่องนี้ผู้เรียนจำเป็นต้อง ใช้ความรู้เดิมเรื่องสามเหลี่ยมคล้ายเพื่อเป็นพื้นฐานในการทำความเข้าใจ การเรียนวิชาตรีโกณมิติให้ได้ดีนั้นต้องจำนิยามของตรีโกณมิติให้ได้ ระดับมัธยมต้นใช้นิยามสามเหลี่ยมมุมฉาก ซึ่งอัตราส่วนตรีโกณมิติ ก็คือ อัตราส่วนของความยาวด้านสองด้านของสามเหลี่ยมมุมฉากซึ่งจะมีชื่อเรียกดังนี้
จากรูป  ABC  เป็นรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก  โดยมี  AĈB  = 90  องศา  ถ้าเราพิจารณาที่มุม  A 1.  ด้าน  AB  เรียกว่า  ด้านตรงข้ามมุมฉาก 2.  ด้าน  BC  เรียกว่า  ด้านตรงข้ามมุม  A 3.  ด้าน  AC  เรียกว่า  ด้านประชิดมุม  A A B C a b c
"Sine A"  ไซน์ของมุม  A  หรือเขียนย่อว่า  sin A  หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุม  A  ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก  "Cos A"  โคไซน์ของมุม  A  หรือเขียนย่อว่า  cos A  หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านประชิดมุม  A  ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก  "Tangent A"  แทนเจนต์ของมุม  A  หรือเขียนย่อว่า  tan A  หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุม  A  ต่อความยาวด้านประชิดมุม  A
ส่วนฟังก์ชัน  cosec, sec  และ  cot  นั้น ก็ใช้นิยามเข้าช่วย ซึ่งเป็นส่วนกลับของ  sin, cos  และ  tan  ตามลำดับ จึงต้องจำฟังก์ชัน  sin, cos, tan  ก็จะได้ในส่วนของ  cosec, sec  และ  cot  ขึ้นมาเองโดยอัตโนมัติ  "Cotangent A"  โคแทนเจนต์ของมุม  A  หรือเขียนย่อว่า  cot A  หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านด้านประชิดมุม  A  ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุม  A  "Secant A"  ซีแคนต์ของมุม  A  หรือเขียนย่อว่า  sec A  หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ต่อ ความยาวด้านประชิดมุม  A  "Cosecant A"  โคซีแคนต์ของมุม  A  หรือเขียนย่อว่า  cosec A  หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ต่อ ความยาวด้านตรงข้ามมุม  A
ฟังก์ชันตรีโกณมิติ  ฟังก์ชันตรีโกณมิติ   ( อังกฤษ :  Trigonometric function )  คือ  ฟังก์ชัน ของ มุม  ซึ่งมีความสำคัญในการศึกษา รูปสามเหลี่ยม และปรากฏการณ์ในลักษณะเป็นคาบ ฟังก์ชันอาจนิยามด้วย อัตราส่วน ของด้าน  2  ด้านของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก หรืออัตราส่วนของพิกัดของจุดบน วงกลมหนึ่งหน่วย  หรือนิยามในรูปทั่วไปเช่น  อนุกรมอนันต์  หรือ สมการเชิงอนุพันธ์  รูปสามเหลี่ยมที่นำมาใช้จะอยู่ใน ระนาบแบบยุคลิด  ดังนั้น ผลรวมของมุมทุกมุมจึงเท่ากับ  180 °   เสมอ
ค่าของฟังก์ชันตรีโกณมิติ  อัตราส่วนตรีโกณมิติ
เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ นิยาม เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ  คือ  การเท่ากันของอัตราส่วนตรีโกณมิติที่ต่างกันและเป็นจริงสำหรับทุกๆค่าขององศา  เมื่อกำหนด  A  เป็นมุมแหลม   1.  sin A  x  cosec A  = 1  2.  cos A  x  sec A  = 1 3.  tan A  x  cot A  = 1 4.  cos A  x  tan A  = sin A 5.  cot A  x  sin A  = cos A 6.  sin 2 A  +  cos 2 A  = 1 7.  sec 2 A  -  tan 2 A  = 1 8.  cosec 2 A  -  cot 2 A  = 1
ตัวอย่างที่  1 จงหาค่า  cos 75 ๐
ตัวอย่างที่  2 จงหาค่า  sin 67 ๐                   sin 67 ๐           =   sin (37 ๐   + 30 ๐ )                                      =   sin 37 ๐   . cos 30 ๐   + cos 37 ๐   . sin 30 ๐     = =
ตัวอย่างที่  3 จงหาค่า                                                     = = = =  2 =

ตรีโกณ

  • 1.
    ตรีโกณมิติ ตรีโกณ ความหมายตามพจนานุกรมแปลว่า สามเหลี่ยม ตรีโกณมิติ คือ คณิตศาสตร์แขนงหนึ่งที่ว่า ด้วยการคำนวณ มุมของสามเหลี่ยม
  • 2.
    ความเป็นมา เมื่อ 640-546 ปี ก่อนคริสต์ศักราช ทาเรส (thales) คำนวณหาความสูง ของพีรามิด ในประเทศอียิปต์โดยอาศัยเงา วิธีหนึ่งที่ทาเรสใช้คือ คำนวณความสูงของพีรามิดจากความยาวของเงาของพีรามิด ในขณะที่เงาของเขามีความยาวเท่ากับความสูงของเขาเอง อีกวิธีหนึ่งที่ทาเรสใช้คำนวณ ความสูงของพีรามิดคือ การเปรียบเทียบความยาวของเงาของพีรามิดกับความยาวของเงาของไม้ ( ไม้ที่ทราบความยาว ถ้าสมัยนี้ก็คือไม้เมตรนั่นเอง ) โดยอาศัยรูปสามเหลี่ยมคล้าย ซึ่งก็คือ อัตราส่วนตรีโกณมิติที่เรียกว่า แทนเจนต์ (tangent) นั่นเอง
  • 3.
    อัตราส่วนตรีโกณมิติ  อัตราส่วนตรีโกณมิติ ( Trigonometric Ratio) หมายถึง อัตราส่วนของด้านของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก การเรียนในเรื่องนี้ผู้เรียนจำเป็นต้อง ใช้ความรู้เดิมเรื่องสามเหลี่ยมคล้ายเพื่อเป็นพื้นฐานในการทำความเข้าใจ การเรียนวิชาตรีโกณมิติให้ได้ดีนั้นต้องจำนิยามของตรีโกณมิติให้ได้ ระดับมัธยมต้นใช้นิยามสามเหลี่ยมมุมฉาก ซึ่งอัตราส่วนตรีโกณมิติ ก็คือ อัตราส่วนของความยาวด้านสองด้านของสามเหลี่ยมมุมฉากซึ่งจะมีชื่อเรียกดังนี้
  • 4.
    จากรูป ABC เป็นรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก โดยมี AĈB = 90 องศา ถ้าเราพิจารณาที่มุม A 1. ด้าน AB เรียกว่า ด้านตรงข้ามมุมฉาก 2. ด้าน BC เรียกว่า ด้านตรงข้ามมุม A 3. ด้าน AC เรียกว่า ด้านประชิดมุม A A B C a b c
  • 5.
    "Sine A" ไซน์ของมุม A หรือเขียนย่อว่า sin A หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุม A ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก "Cos A" โคไซน์ของมุม A หรือเขียนย่อว่า cos A หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านประชิดมุม A ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก "Tangent A" แทนเจนต์ของมุม A หรือเขียนย่อว่า tan A หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุม A ต่อความยาวด้านประชิดมุม A
  • 6.
    ส่วนฟังก์ชัน cosec,sec และ cot นั้น ก็ใช้นิยามเข้าช่วย ซึ่งเป็นส่วนกลับของ sin, cos และ tan ตามลำดับ จึงต้องจำฟังก์ชัน sin, cos, tan ก็จะได้ในส่วนของ cosec, sec และ cot ขึ้นมาเองโดยอัตโนมัติ "Cotangent A" โคแทนเจนต์ของมุม A หรือเขียนย่อว่า cot A หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านด้านประชิดมุม A ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุม A "Secant A" ซีแคนต์ของมุม A หรือเขียนย่อว่า sec A หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ต่อ ความยาวด้านประชิดมุม A "Cosecant A" โคซีแคนต์ของมุม A หรือเขียนย่อว่า cosec A หาได้จากอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ต่อ ความยาวด้านตรงข้ามมุม A
  • 7.
    ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ( อังกฤษ : Trigonometric function ) คือ ฟังก์ชัน ของ มุม ซึ่งมีความสำคัญในการศึกษา รูปสามเหลี่ยม และปรากฏการณ์ในลักษณะเป็นคาบ ฟังก์ชันอาจนิยามด้วย อัตราส่วน ของด้าน 2 ด้านของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก หรืออัตราส่วนของพิกัดของจุดบน วงกลมหนึ่งหน่วย หรือนิยามในรูปทั่วไปเช่น อนุกรมอนันต์ หรือ สมการเชิงอนุพันธ์ รูปสามเหลี่ยมที่นำมาใช้จะอยู่ใน ระนาบแบบยุคลิด ดังนั้น ผลรวมของมุมทุกมุมจึงเท่ากับ 180 ° เสมอ
  • 8.
  • 9.
    เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ นิยาม เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ คือ การเท่ากันของอัตราส่วนตรีโกณมิติที่ต่างกันและเป็นจริงสำหรับทุกๆค่าขององศา เมื่อกำหนด A เป็นมุมแหลม 1. sin A x cosec A = 1 2. cos A x sec A = 1 3. tan A x cot A = 1 4. cos A x tan A = sin A 5. cot A x sin A = cos A 6. sin 2 A + cos 2 A = 1 7. sec 2 A - tan 2 A = 1 8. cosec 2 A - cot 2 A = 1
  • 10.
    ตัวอย่างที่ 1จงหาค่า cos 75 ๐
  • 11.
    ตัวอย่างที่ 2จงหาค่า sin 67 ๐                   sin 67 ๐          =   sin (37 ๐ + 30 ๐ )                                      =   sin 37 ๐ . cos 30 ๐ + cos 37 ๐  . sin 30 ๐    = =
  • 12.
    ตัวอย่างที่ 3จงหาค่า                                                  = = = = 2 =