1. การสืบพันธุ์ของพืชดอก

2. พืชดอก ( Flower plants ) ☞ เป็นพืชที่มีจำนวนและชนิดมากที่สุด ☞ วิวัฒนาการสูงสุดในบรรดาพืชทั้งหมด ☞ sexual reproduction & asexual reproduction

3. Sexual reproduction ต้องมีการรวมกันของนิวเคลียสของเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้กับนิวเคลียสของเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย เรียกว่า การปฏิสนธิ ( Fertilization ) เกิดขึ้นในดอก อาจจะปฏิสนธิภายในดอกเดียวกัน หรือข้ามดอกแต่อยู่ในต้นเดียวกัน หรืออาจจะข้ามดอกที่อยู่ต่างต้นกันก็ได้

4. โครงสร้างของดอก ดอก ( flora ) เป็นอวัยวะของพืชที่เปลี่ยนแปลงมาจากกิ่งเพื่อทำหน้าที่ในการสืบพันธุ์ มีลักษณะเฉพาะ ดังนี้ ข้อ มารวมบนฐานเดียวกัน ไม่มีปล้อง หรือถ้ามีก็สั้นมาก ไม่มีตา เจริญเติบโตในขอบเขตจำกัด

5. ส่วนประกอบของดอก ประกอบด้วยส่วนต่างๆ 4 ส่วน หรือ 4 วง ( whorls ) 1. วงกลีบเลี้ยงหรือกลีบรอง ( calyx ) ประกอบด้วยกลีบเลี้ยงหรือ กลีบรอง ( sepal )

6. ส่วนประกอบของดอก 2. วงกลีบดอก ( corolla ) ประกอบด้วยกลีบดอก ( petal )

7. 3. วงเกสรเพศผู้ ( androecium ) ประกอบด้วย เกสรเพศผู้ ( stamen ) ก้านเกสรเพศผู้ ( filament ) & อับเรณู ( anther ) ถุงเรณู ( pollen sac ) เซลล์แม่ที่สร้างสปอร์ ( microspore mother cell or microsporocyte or pollen mother cell )

9. 4. วงเกสรเพศเมีย ( gynaecium ) ประกอบด้วย เกสรเพศเมีย ( pistil or carpel ) ยอดเกสรเพศเมีย ( stigma ) , ก้านเกสรเพศเมีย ( style ) และ รังไข่ ( ovary ) ออวุล ( ovule or megasporangium ) เซลล์แม่ที่สร้างสปอร์ ( megaspore mother cell or megasporocyte )

13. ส่วนประกอบหลักทั้ง 4 ของดอก อยู่บนฐานรองดอก ( receptacle or torus or thalamus ) และ ก้านดอก ( peduncle or pedicel )

14. กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ อับเรณู ก้านชูอับเรณู ยอดเกสรตัวเมีย ก้านชูเกสรตัวเมีย ออวุล ฐานรองดอก เกสรตัวเมีย ( Pistil ) รังไข่

15. การจำแนกชนิดของดอก

16. จำแนกตามส่วนประกอบของดอก 1. ดอกสมบูรณ์ ( complete flower ) ดอกไม้ที่มีครบทั้ง 4 ส่วนคือ กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรตัวผู้ และเกสรตัวเมีย

17. จำแนกตามส่วนประกอบของดอก 2. ดอกไม่สมบูรณ์ ( incomplete flower ) ดอกไม้ที่มีโครงสร้างหลักไม่ครบทั้ง 4 ส่วน เช่น ฟักทอง แตงกวา

18. จำแนกตามส่วนประกอบของดอก 4. ดอกไม่สมบูรณ์เพศ ( imperfect flower ) ดอกไม้ที่มีเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่คนละดอก เช่น ดอกบวบ ดอกฟักทอง ดอกแตงกวา ดอกแตงโม

19. จำแนกตามส่วนประกอบของดอก 3. ดอกสมบูรณ์เพศ ( perfect flower ) ดอกไม้ที่มีทั้งเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียในดอกเดียวกัน เช่น ดอกชบา ดอกกุหลาบ ดอกบัว ดอกราชพฤกษ์

20. ข้อควรทราบ ดอกไม้บางชนิดอาจมีกลีบเลี้ยงและกลีบดอกสีเดียวกัน เรียกว่า กลีบรวม ( perianth or perigone ) แต่ละกลีบที่สีเหมือนเรียกว่า tepal

21. จำแนกตามตำแหน่งของรังไข่ 1. ดอกที่มีรังไข่อยู่เหนือฐานรองดอก ( superior ovary ) เช่น ดอกมะเขือ จำปี ยี่หุบ บานบุรี พริก มะละกอ 2. ดอกที่มีรังไข่อยู่ใต้ฐานรองดอก ( inferior ovary ) เช่น ดอกฟักทอง แตงกวา บวบ ชมพู่ แอบเปิล

24. จำแนกตามจำนวนดอกบนก้านดอก ดอกเดี่ยว ( solitary flower ) ดอกช่อ ( inflorescences )

25. รู้อ่ะปะ ! ดอกช่อบางชนิดมีลักษณะคล้ายดอกเดี่ยว มีดอกย่อยเล็กๆ จำนวนมากอยู่รวมบนฐานรองดอก ซึ่งมีก้านดอกรวม เรียกช่อดอกแบบนี้ว่า ดอกรวม ( composite flower or carpitulum )

26. การสร้างเซลล์สืบพันธุ์ของพืชดอก

27. การสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้

33. การสร้างละอองเรณู

35. การสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย ภายในรังไข่มีออวุลซึ่งไปเจริญเป็น megaspore mother cell ซึ่งมีโครโมโซม (2 n ) megaspore mother cell จะแบ่งตัวแบบไมโอซิสได้ 4 เซลล์ แต่ละเซลล์เรียกว่า megaspore ซึ่งจะสลายไป 3 เซลล์ เซลล์ที่เหลือจะขยายขึ้นแล้วมีการแบ่งนิวเคลียสแบบไมโทซีส 3 ครั้ง ได้ 8 นิวเคลียส และจะมีการแยกย้ายของนิวเคลียสไปยังบริเวณต่างๆ ของเซลล์ดังนี้

36. (1) Antipodal มี 3 นิวเคลียส อยู่ตรงข้ามกับรู micropyle (2) Polar nuclei มี 2 นิวเคลียส อยู่บริเวณกลางเซลล์ (3) Egg cell มี 1 นิวเคลียสอยู่บริเวณรูไมโครไพล์ (4) Synergid มี 2 นิวเคลียสอยู่ด้านข้างของเซลล์ไข่

37. Megaspore ระยะนี้ประกอบด้วยกลุ่มเซลล์ทั้ง 3 กลุ่ม ( 7 เซลล์ 8 นิวเคลียส ) เรียกว่า ถุงเอ็มบริโอ ( embryo sac)

39. การถ่ายละอองเรณู Pollination

40. Pollination เมื่ออับเรณูแก่เต็มที่ จะแตกออกละอองเรณูจะกระจายไปตกบนยอดเกสรตัวเมีย โดยอาศัยสื่อต่างๆพาไป เช่น ลม น้ำ แมลง และมนุษย์

41. การปฏิสนธิซ้อน Double fertilization

42. เมื่อละอองเรณูตกลงสู่ยอดเกสรตัวเมีย ละอองเรณูจะงอกท่อยาว เรียกว่า pollen tube ลงสู่คอเกสรตัวเมีย tube nucleus จะเคลื่อนตัวไปตามท่อในขณะที่ generative nucleus จะแบ่งนิวเคลียสแบบไมโทซีสได้ sperm nucleus 2 ตัว เข้าผสมกันนิวเคลียสของไข่ได้ไซโกต (2 n) ซึ่งจะเจริญเป็นเอ็มบริโอต่อไป

43. ส่วนอีกนิวเคลียสจะเจริญเป็น endosperm การผสมซึ่งเกิดจากการผสม 2 ครั้งนี้เรียกว่า การปฏิสนธิซ้อน ( double fertilization)

45. การเปลี่ยนแปลงหลังการปฏิสนธิของพืชดอก ไข่ จะเจริญไปเป็น เอ็มบริโอ อยู่ภายในเมล็ด รังไข่ จะเจริญไปเป็น ผล ( Fruit ) ผนังรังไข่ ( Ovary wall ) จะเจริญไปเป็น เปลือกและเนื้อของผล ( Pericarp ) โพลาร์นิวคลีไอ จะเจริญไปเป็น เอนโดสเปิร์ม ( Endosperm ) อยู่ภายใน เมล็ด ( Seed ) ออวุล จะเจริญไปเป็นเมล็ด เยื่อหุ้มออวุล ( Integument) จะเจริญไปเป็น เปลือกหุ้มเมล็ด ( Seed coat ) แอนติโพดัล ( Antipodal ) และซินเนอร์จิด ( Synergid ) จะสลายไป