โครงงาน
เรื่อง การย้ อมผ้ าจากเปลือกมังคุด
เสนอ
อ.ทรงศักดิ์

โพธิ์เอี่ยม

จัดทาโดย
นายเพชร

พรหมสี ทอง

เลขที่ 8

นางสาวเจนจิรา

ธรรมถาวรสิ ริ

เลขที่ 19

นางสาวสุ ธาสี นี

แสนสุ ข

เลขที่ 20

นางสาวเรวดี

สุ ขเกษม

เลขที่ 22

นางสาวภิรุฬกาญจน์

ใสยะลา

เลขที่ 35

ชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 5/2

โครงงานนีเ้ ป็ นส่ วนหนึ่งของวิชา Is 2
ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึกษา 2556
โดรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ กาญจนบุรี
กิตติกรรมประกาศ
การจัดทาโครงงาน เรื่ อง การย้อมผ้าจากเปลือกมังคุด สาเร็ จได้เนื่ องจากคณะผูจดทาโครงง่าน
้ั
ได้รับการสนับสนุ นเป็ นอย่างดีจาก นายจเร แสนสุ ข ที่คอยให้คาปรึ กษาและช่วยเหลือเกี่ยวกับการทา
โครงงาน

เรื่ องการย้อมผ้าจากเปลือกมังคุดและขอบใจเพื่อนๆที่คอยเป็ นกาลังใจให้ตลอดจนสาเร็ จ คณะ

ผูจดทาโครงงานขอขอบพระคุณเป็ นอย่างสู ง
้ั

นายเพชร

พรหมสี ทอง

นางสาวเจนจิรา

ธรรมถาวรสิ ริ

นางสาวสุ ธาสี นี

แสนสุ ข

นางสาวเรวดี

สุ ขเกษม

นางสาวภิรุฬกาญจน์

ใสยะลา
บทคัดย่ อ
โครงงานเรื่ อง การย้อมผ้าจากเปลือกมังคุด

่
เป็ นการนาเปลือกมังคุดที่มีอยูในท้องถิ่นซึ่ งทิ้งแล้ว

สามารถนาเปลือกมังคุดที่จะทิ้งมาทาให้เกิดประโยชน์สูงสุ ด ในเปลือกมังคุดยังมีสารยังมีสารต่อต้านอนุมูล
อิสระ และสารแทนนิน ซึ่งสารแทนนิน ที่อยูเ่ ปลือกมังคุดสามารถนามาทาเป็ นสี ยอมผ้าได้ และผ้าที่ได้ก็ไม่
้
เป็ นอันตรายต่อร่ างกายเวลาสวมใส่
วัตถุประสงค์ที่จดทาโครงงานนี้ข้ ึนเพื่อเป็ นการประหยัดค่าใช้จ่าย
ั
ประโยชน์ โดยการย้อมผ้าจากเปลือกมังคุด ที่ปราศจากสารเคมีที่เป็ นอันตราย

ให้รู้จกการใช้เวลาว่างให้เป็ น
ั
สารบัญ
หน้ า
กิตติกรรมประกาศ

ก

บทคัดย่อ

ข

สารบัญ

ค

สารบัญตาราง

ง

สารบัญรู ปภาพ

ช

บทที่ 1 บทนา

1

1.1 ที่มาและความสาคัญ
1.2 วัตถุประสงค์
1.3 สมมติฐานของโครงงาน
1.4 ขอบเขตการทางาน
1.5 ข้อตกลงเบื้องต้น
1.6 ประโยชน์
บทที่ 2 เอกสารและงานวิจัยทีเ่ กียวข้ อง
่

1
1
2
2
2
2
3

2.1 มังคุด

3

2.1.2 การใช้ประโยชน์

4

2.1.3 สรรพคุณทางยา

4

2.2 งานวิจยที่เกี่ยวข้อง
ั

5

บทที่ 3 อุปกรณ์ และวิธีการดาเนินการทดลอง
3.1 วัสดุอุปกรณ์และสารเคมี
3.2 ขั้นตอนและวิธีการดาเนินงาน
บทที่ 4 ผลการดาเนินงาน

6
6
7
11
สารบัญ(ต่ อ)
หน้ า
บทที่ 5 สรุ ปผลและอภิปรายผลการดาเนินการจัดทาโครงงาน

12

5.1 สรุ ปผลการทดลอง

12

5.2 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการทดลอง

12

5.3 ข้อเสนอแนะ

12

บรรณานุกรม

13
สารบัญตาราง
หน้ า
ตารางที่ 4.1 ตารางแสดงผลการทดลองสี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดและสี ยอมจากสารเคมี
้
้

11
สารบัญรู ปภาพ
หน้ า
ภาพที่ 2.1 มังคุด

3

ภาพที่ 3.1 เด็ดขั้วที่เปลือกออกให้หมด แล้วใส่ ครกตาทีละน้อยๆย่ามากเพราะจะตายาก

6

ภาพที่ 3.2 ตาพอแหลกอย่าให้ถึงกับเหลว

7

ภาพที่ 3.3 ใส่ เปลือกมังคุดลงในภาชนะ เติมน้ า 1 ลิตร

8

ภาพที่ 3.4 ยกน้ าที่ผสมเปลือกมังคุดตั้งบนเตาถ่าน แล้วต้มประมาณ 1 ชัวโมง
่

8

ภาพที่ 3.5 เมื่อครบ 1 ชัวโมงจะได้น้ าเปลือกมังคุดสี ม่วงเข้ม จากนั้นให้เทน้ าเปลือกมังคุดลงในกระชอนเพื่อ
่
แยกเปลือกออก

9

ภาพที่ 3.6 นาผ้าไปแช่ในภาชนะ 1 ชัวโมง
่

9

ภาพที่ 3.7 นาผ้าไปตากจนแห้ง

10

ภาพที่ 3.8 นาผ้าไปซักและได้ผาที่เสร็ จสมบูรณ์
้

10
บทที่ 1
บทนา

1.1 ทีมาและความสาคัญ
่
ในปัจจุบนผ้าย้อมสี เป็ นเครื่ องอุปโภคที่ตองใช้ในชีวตประจาวัน ดังนั้นจึงมีการผลิตผ้าย้อมสี จานวน
ั
้
ิ
มากและหลายสี หลายยีหอและหลายราคา แล้วแต่ผอุปโภคจะเลือกใช้ ซึ่ งผูอุปโภคต้องสู ญเสี ยเงินในการซื้ อ
่ ้
ู้
้
ผ้าย้อมสี ซ่ ึงเป็ นเงินจานวนมาก ดังนั้นนักเรี ยนจึงมีความสนใจในการผลิตผ้าย้อมสี จากเปลือกมังคุดขึ้น มา
ใช้เพื่อลดต้นทุนในการซื้ อผ้าย้อมสี
ผ้าย้อมสี จากเปลือกมังคุด ต้องอาศัย กระบวนการ ความคิดริ เริ่ มสร้างสรรค์อย่าง เป็ น
ระบบ กระบวนการกลุ่มร่ วมแรงร่ วมใจกันระหว่าง นักเรี ยน ครู ผูปกครอง สร้างนวัตกรรมเพื่อให้
้
เหมาะสมกับบริ บทของสภาพแวดล้อมในท้องถิ่นที่มีอยู่ คือ การผลิตผ้าย้อมสี จากเปลือกมังคุดที่หาวัสดุ
ธรรมชาติได้ในท้องถิ่นมาสกัดสี เป็ นส่ วนประกอบของผ้าย้อมสี จากธรรมชาติทาให้ได้ผาย้อมสี จากเปลือก
้
มังคุดสี สันที่สวยงาม และช่วยลดค่าใช้จ่ายในครัวเรื อนได้อีกด้วย
1.2 วัตถุประสงค์
1 เพื่อศึกษาวิธีการย้อมผ้า โดยการใช้สีจากเปลือกมังคุด
2.เพื่อให้สีที่ได้จากผ้าเป็ นสี ที่ได้จาก ธรรมชาติ
1.3 สมมติฐานของโครงงาน
1.สี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุด สามารถย้อมผ้าได้จริ ง
้
2. สี ยอมผ้าที่ได้เป็ นสี ที่ได้จากธรรมชาติ
้
ตัวแปรต่างๆ
ตัวแปรต้น : สารแทนนินจากเปลือกมังคุด
ตัวแปรตาม : ผ้าจากสารแทนนินจากเปลือกมังคุด
ตัวแปรควบคุม : ปริ มาณของเปลือกมังคุด ขนาดของผ้าที่มาทดลอง เวลาในการทดลอง
1.4 ขอบเขตการทางาน
สถานที่ในการทางาน บ้านของนางสาวสุ ธาสิ นี เเสนสุ ข บ้านเลขที่42 ตาบลพังตรุ อาเภอพนมทวน
จังหวัดกาญจนบุรี
เวลาเดือนพฤศจิกายน 2556 - เดือนมีนาคม 2557
1.5 ข้ อตกลงเบืองต้ น
้
หาซื้ อมังคุดได้ในช่วงตามฤดูกาลในท้องตลาดทัวไปหรื อซุ ปเปอร์ มาเก็ตทัวไป
่
่
1.6 ประโยชน์
1.นาวัสดุที่ไม่มีประโยชน์มาเพิ่มมูลค่าใหม่ให้เกิดประโยชน์
2.ผลิตภัณฑ์ไม่มีสารเคมี ทาให้ไม่มีสารตกค้างในร่ างกาย ทาให้มีสุขภาพที่ดี
3.ประหยัดเงินจากการซื้ อสี ยอมผ้าโดยใช้มอแดนท์จากแทนนิน แทน
้
4.ได้ใช้สารจากธรรมชาติและวัตถุดิบใกล้ตวเรา
ั
บทที่ 2
เอกสารและงานวิจัยทีเ่ กี่ยวข้ อง
2.1.มังคุด

ภาพที่ 2.1 มังคุด
2.1.1 มังคุด
มังคุด ชื่อภาษาอังกฤษ Mangos teen ชื่อวิทยาศาสตร์ Gavcinia mangostana Linn มีถิ่นกาเนิดในหมู่
เกาะซุ นดาและหมู่เกาะโมลุกกะ มังคุดเป็ นผลไม้ที่นิยมเป็ นอย่างมากในแถบเอเชียโดยได้รับการขนานนาม
ว่าเป็ น “ราชินีแห่งผลไม้” (Queen of fruits) อาจเป็ นเพราลักษณะภายนอกของผลที่มีกลีบบนหัวคล้ายกับ
่
มงกุฎของพระราชิ นีเป็ นผลที่จดว่าเป็ นประโยชน์มากชนิดหนึ่ง โดยประโยชน์ของมังคุดไม่ได้อยูแค่เนื้อที่
ั
เรารับประทานกันเท่านั้น ประโยชน์ของเปลือกมังคุดก็มีมากมายในการรักษาโรคได้เช่นกัน และในเปลือก
มังคุดยังมีสารแซนโทน (Xanthore) ในปริ มาณมากแม้จะมีส่วนช่วยในการต่อต้านอนุ มูลอิสระ ช่วยลดการ
อักเสบ ลดความดันโลหิ ต ช่วยต่อต้านการเกิดโรคมะเร็ ง และอาการแพ้ต่างๆ

แต่ก็ยงขาดข้อมูลในการ
ั

สนับสนุนว่ามังคุดจะสามารถรักษาอาการเหล่านี้ได้จริ ง และนอกจากนี้มงคุดยังมีสารแทนนิน (Tannin) ที่อยู่
ั
ในเปลือกของมังคุดหากบริ โภคมาเกินไปและต่อเนื่ อง อาจทาให้เกิดเป็ นพิษต่อ ตับ ไต การเกิดมะเร็ งในร่ อง
แก้ม ในทางเดินอาหารส่ วนบนและยังไปลดจานวนเม็ดเลือดขาวจนทาให้ภูคุมกันของร่ างกายต่าลงจากปกติ
้
ดังนั้นการรับประทานอาหารที่ดีที่สุดคือการรับประทานอาหารให้ครบ
หลากหลายไม่ซ้ ากัน เพื่อประโยชน์ของตนเอง

5

หมู่เลือกรับประทานผลไม้
2.1.2 การใช้ ประโยชน์
มังคุดเป็ นผลไม้จากเอเชียที่ได้รับความนิยมมาก มังคุดได้รับขนานนามว่าเป็ น “ราชินีของผลไม้”
่ ั
อาจเป็ นเพราะด้วยลักษณะภายนอกของผลที่มีกลีบเลี้ยงติด อยูที่หวขั้วของผลคล้ายมงกุฎของพระราชิ นีส่วน
เนื้อในก็มีสีขาวสะอาด

มีรสชาติที่แสนหวาน อร่ อยอย่างยากที่จะหาผลไม้อื่นมาเทียบได้

มีการ

นามังคุดมาประกอบอาหารบ้างทั้งอาหารคาว เช่น แกง ยา และอาหารหวาน เช่น มังคุดลอยแก้ว แยมมังคุด
มังคุดกวน มังคุดแช่อิ่ม

ในจังหวัด

นครศรี ธรรมราชมีการทามังคุดคัด

ด้วยการแกะเนื้อมังคุด

ห่ามออกมาเสี ยบไม้รับประทานในขณะที่ส่วนใหญ่จะนิยมรับประทางมุงคุดสุ กเป็ นผลไม้
เปลือกของมังคุดมีสารให้รสฝาด คือแทนนิน แซนโทน (โดยเฉพาะแมงโกสติน) แทนนินมีฤทธิ์
ฝาดสมาน ทาให้แผลหายเร็ ว

แมงโกสติน ช่วยลดอาการอักเสบและมีฤทธิ์ ตานเชื้ อแบคทีเรี ยที่ทาให้เกิด
้

หนองได้ดี ในทางยาสมุนไพร ใช้เปลือกมังคุดตากแห้งต้มกับน้ าหรื อย่างไฟ ฝนกับน้ าปูนใส แก้ทองเสี ย
้
เปลือกแห้งฝนกับน้ าปูนใส ใช้รักษาอาการน้ ากัดเท้า แผลเปื่ อย เปลือกมังคุด มีสารป้ องกันเชื้ อราเหมาะแก่
การหมัก
2.1.3 สรรพคุณทางยา
มังคุดนอกจากจะเป็ นผลไม้
ด้วย เปลือกมังคุดแห้ง

ที่สวยงามชวนรับประทานแล้วก็ยงช่วย เป็ นยารักษาโรค ได้ดีอีก
ั

นามาครึ่ งผลฝนกับน้ าสุ กหรื อน้ าปูนใสนามารับประทาน รักษาอาการท้องเสี ย

หรื อ นา ไปดองกับเหล้ารับประทานเป็ นยาแก้ทองเสี ยเรื้ อรังได้ มังคุดใช้เป็ นยาภายนอกได้โดย นาเปลือก
้
มังคุด สดหรื อแห้งมาต้มกับน้ าเคี่ยวให้งวดเล็กน้อย ใช้ลางแผลเปื่ อยนอกจากนั้นเปลือกมังคุดสดหรื อแห้ง
้
เมื่อนามาฝนกับ น้ าปูนใสยังสามารถ รักษาบาดแผลที่เกิดจากน้ ากัดเท้าได้ดวย ยางสด ๆ สี เหลืองที่ ได้
้
จากผลมังคุด ช่วยสมานแผลได้ดี หรื อใช้เป็ นยาแก้บิด แก้ทองร่ วง
้
2.2.งานวิจัยทีเ่ กี่ยวข้ อง
2.2.1.หน่วยบริ การฐานข้อมูลสมุนไพร

ณ

สานักงานข้อมูลสมุนไพร

คณะเภสัชศาสตร์

มหาวิทยาลัยมหิดลถนนศรี อยุธยา พญาไท กทม.ได้คนพบสารแทนนิน แทนนิน คือ สารที่มีรสฝาด ซึ่งมี
้
มากในเปลือกมังคุด ทาให้เกิดอาการท้องผูก ตารายาไทยระบุสารรสฝาด มีฤทธิ์ ฝาดสมาน จึงใช้รักษาอาการ
ท้องเสี ย และรักษาแผลพุพองต่างๆโดยแทนนินมีฤทธิ์ ตกตะกอนโปรตีน และส่ วนใหญ่มีฤทธิ์ ฆ่าเชื้อโรแทน
่
นินมีอยูสองแบบ คือ แบบหนึ่งสามารถถูกแยกออกเป็ นโมเลกุลเล็กๆได้เรี ยก ไฮโรไลซ์ แทนนิน ให้เป็ น
กอลลิก เอซิก (gallic acid) เป็ นสารที่มีสี ในเปลือกมังคุดแบบที่สองเรี ยกคอนเดนส์ แทนนิน (condensed
tannin)หรื อเรี ยกอีกอย่างว่า โปรแอนโทรไซยานิน (proanthrocyanin)สารโปรแอนโทรไซยานินที่ไม่มีสี มี
ฤทธิ์ ตานอนุมูลอิสระที่สูงมาก
้
2.2.2.ดร.พิเชษฐ์ วิริยะจิตรา กรรมการอานวยการเอเชียน นูทราซูติคอล เซ็นเตอร์ (ANC) นักวิจย
ั
ชั้นแนวหน้าของไทย ผูริเริ่ มและทุ่มเทกับการวิจยเรื่ องมังคุดมานานกว่า 25 ปี เปิ ดเผยว่า ในเปลือกมังคุดนั้น
้
ั
มีสารที่เรี ยกว่า GM-1 ซึ่งเป็ นสารที่มีสรรพคุณยอดเยียม 4 อย่าง คือ ยับยั้งและทาลายเชื้อแบคทีเรี ย ลดการ
่
อักเสบที่ผวหนัง ต้านอนุมูลอิสระและปกป้ องการเสื่ อมของเซลล์ผวหนัง อีกทั้งยังช่วยกระชับรู ขมขน ปรับ
ิ
ิ
ุ
สภาพผิวให้กระชับ เนียนขึ้น ซึ่ งสรรพคุณเหล่านี้ เป็ นคุณสมบัติที่เหมาะแก่การนามาใช้ เป็ นวัตถุดิบในการ
ผลิตเครื่ องสาอางอย่างไรก็ตาม ในเปลือกมังคุดยังมีสารอีกหลายอย่างรวมทั้งแทนนิน ซึ่ งเป็ นสารที่ทาให้เกิด
สี เข้ม หากได้รับสารดังกล่าวอยูเ่ ป็ นประจาจะทาให้ ผิวหมองคล้ าได้การนาเปลือกมังคุดมาใช้โดยตรง ไม่ได้
สกัดเอาแทนนิน และสารอื่นออกอาจทาให้เกิดอันตรายต่อผูใช้
้
บทที3
่
อุปกรณ์ และวิธีการดาเนินการทดลอง
3.1 วัสดุอุปกรณ์ และสารเคมี
อุปกรณ์
1. กระชอน
2. ขวดปากกว้าง
3. ไม้คน
4. เตาถ่าน
5. หม้อ
วัสดุและสารเคมี
1. เปลือกมังคุด
2. ผ้าดิบ
3. แอลกอฮอล์
4. สี ยอมผ้า
้
3.2 ขั้นตอนและวิธีการดาเนินงาน

ภาพที่ 3.1 เด็ดขั้วที่เปลือกออกให้หมด แล้วใส่ ครกตาทีละน้อยๆย่ามากเพราะจะตายาก

ภาพที่ 3.2 ตาพอแหลกอย่าให้ถึงกับเหลว
ภาพที่ 3.3 ใส่ เปลือกมังคุดลงในภาชนะ เติมน้ า 1 ลิตร

ภาพที่ 3.4 ยกน้ าที่ผสมเปลือกมังคุดตั้งบนเตาถ่าน แล้วต้มประมาณ 1 ชัวโมง
่
ภาพที่ 3.5 เมื่อครบ 1 ชัวโมงจะได้น้ าเปลือกมังคุดสี ม่วงเข้ม จากนั้นให้เทน้ าเปลือกมังคุดลงในกระชอนเพื่อ
่
แยกเปลือกออก

ภาพที่ 3.6 นาผ้าไปแช่ในภาชนะ 1 ชัวโมง
่
ภาพที่ 3.7 นาผ้าไปตากจนแห้ง

ภาพที่ 3.8 นาผ้าไปซักและได้ผาที่เสร็ จสมบูรณ์
้
บทที่ 4
ผลการดาเนินงาน
ตารางที่ 4.1 ตารางแสดงผลการทดลองสี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดและสี ยอมจากสารเคมี
้
้

สี ที่ใช้ในการย้อมผ้า
1. สี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุด
้
2. สี ยอมจากสารเคมี
้

ปริ มาณ
1 กิโลกรัม
2 กิโลกรัม
ครึ่ งซอง
1 ซอง

จากตารางบันทึกผลการทดลองของสี ยอมผ้าที่ได้จากเปลือกมังคุด
้

ผลการทดลอง
สี เข้มน้อย
สี เข้มมาก
สี เข้มน้อย
สี เข้มมาก

และสี ยอมผ้าจากสารเคมีเรา
้

่ ั
พบว่า สี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดจะสี เข้มมากหรื อสี เข้มน้อยขึ้นอยูกบปริ มาณของเปลือกมังคุดที่ใช้ทดลอง
้
ซึ่งสี ที่ได้น้ นไม่เป็ นอันตรายต่อร่ ายกายแต่สียอมผ้าจากสารเคมีมีสีเข้มมากก็จริ ง
ั
้

แต่สีที่ได้น้ นอาจเป็ น
ั

อันตรายต่อร่ างกายได้โดยเราจะใช้วธีการมองจากสายตาโดยการเทียบสี จากสี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดกับสี
ิ
้
ย้อมผ้าจากท้องตลาดว่าสี ไหนมีสีเข้มกว่ากัน
บทที่ 5
สรุปผลและอภิปรายผลการดาเนินการจัดทาโครงงาน
5.1 สรุ ปผลการทดลอง
่
จากผลการทดลองจะสรุ ปได้วา การนาเปลือกมังคุดทีไม่ใช้ เราสามารถนามาทาเป็ นผลิตภัณฑ์ใน
การย้อมสี ผา เราได้ผลิตภัณฑ์ตามที่ตองการและ มีประสิ ทธิ ภาพที่ไม่เป็ นอันตรายต่อสุ ขภาพ สี ยอมผ้าที่เรา
้
้
้
ย้อมมาจะสดและติดทนนาน และที่สาคัญเป็ นการประหยัดค่าใช้จ่าย และสามารถสร้างรายได้เพิ่มขึ้นอีกด้วย
5.2 ประโยชน์ ทคาดว่าจะได้ รับจากการทดลอง
ี่
1.รู้ทกษะการย้อมผ้า
ั
2.ได้เสื้ อที่มีประสิ ทธิ ภาพ
3.ได้เสื้ อที่ไม่เป็ นอันตรายต่อสุ ขภาพของคนใส่
5.3 ข้ อเสนอแนะ
1.เราสามารถนาเปลือกผลไม้ชนิดอื่นที่มีสารแทนนิน(พวกผลไม้ฝาด) ไปย้อมผ้าได้
ั
2. เราอาจนาการทดลองนี้ไปใช้กบผลไม้ชนิดอื่นๆ ได้ตามฤดูกาลนั้นๆ
บรรณานุกรม
- มังคุด (ม.ป.ป.) เข้าถึงได้ที่ :http://th.wikipedia.org /wiki/มังคุด (วันที่คนข้อมูล : 9 ก.พ. 2557)
้
- ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นิธิยา รัตนาปนนท์. (2554). Tannin/แทนนิน.เข้าถึง
เจาก:httpp://www.foodnetwork solution.com/wiki/word/2376/tannin-แทนนิน(วันที่คนข้อมูล: 9
้
ก.พ. 2557)
- วินย วิทยาลัย,สุ วทย์ บุญดิเรก สิ่ งประดิษฐ์ กิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ สานักพิมพ์ฟิสิ กส์เซ็น
ั
ิ
เตอร์ พ.ศ. 2536 (วันที่คนข้อมูล 9 ก.พ. 2557)
้
- จิตต์สิงห์ สมบุญ (2557, 31 กรกฎาคม),what’is “ผ้าดิบ”.ไทยรัฐ, หน้า 16
- การย้อมผ้าด้วยวัสดุธรรมชาติ(ม.ป.ป.) เข้าถึงได้จาก :http://www.gsds.go.th/qthaisilk/inside.php?
com_option-page=page&aid=61 (วันที่คนข้อมูล 9 ก.พ. 2557)
้

โครงงาน เรื่อง การย้อมผ้าจากเปลือกมังคุด

  • 1.
    โครงงาน เรื่อง การย้ อมผ้าจากเปลือกมังคุด เสนอ อ.ทรงศักดิ์ โพธิ์เอี่ยม จัดทาโดย นายเพชร พรหมสี ทอง เลขที่ 8 นางสาวเจนจิรา ธรรมถาวรสิ ริ เลขที่ 19 นางสาวสุ ธาสี นี แสนสุ ข เลขที่ 20 นางสาวเรวดี สุ ขเกษม เลขที่ 22 นางสาวภิรุฬกาญจน์ ใสยะลา เลขที่ 35 ชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 5/2 โครงงานนีเ้ ป็ นส่ วนหนึ่งของวิชา Is 2 ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึกษา 2556 โดรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ กาญจนบุรี
  • 2.
    กิตติกรรมประกาศ การจัดทาโครงงาน เรื่ องการย้อมผ้าจากเปลือกมังคุด สาเร็ จได้เนื่ องจากคณะผูจดทาโครงง่าน ้ั ได้รับการสนับสนุ นเป็ นอย่างดีจาก นายจเร แสนสุ ข ที่คอยให้คาปรึ กษาและช่วยเหลือเกี่ยวกับการทา โครงงาน เรื่ องการย้อมผ้าจากเปลือกมังคุดและขอบใจเพื่อนๆที่คอยเป็ นกาลังใจให้ตลอดจนสาเร็ จ คณะ ผูจดทาโครงงานขอขอบพระคุณเป็ นอย่างสู ง ้ั นายเพชร พรหมสี ทอง นางสาวเจนจิรา ธรรมถาวรสิ ริ นางสาวสุ ธาสี นี แสนสุ ข นางสาวเรวดี สุ ขเกษม นางสาวภิรุฬกาญจน์ ใสยะลา
  • 3.
    บทคัดย่ อ โครงงานเรื่ องการย้อมผ้าจากเปลือกมังคุด ่ เป็ นการนาเปลือกมังคุดที่มีอยูในท้องถิ่นซึ่ งทิ้งแล้ว สามารถนาเปลือกมังคุดที่จะทิ้งมาทาให้เกิดประโยชน์สูงสุ ด ในเปลือกมังคุดยังมีสารยังมีสารต่อต้านอนุมูล อิสระ และสารแทนนิน ซึ่งสารแทนนิน ที่อยูเ่ ปลือกมังคุดสามารถนามาทาเป็ นสี ยอมผ้าได้ และผ้าที่ได้ก็ไม่ ้ เป็ นอันตรายต่อร่ างกายเวลาสวมใส่ วัตถุประสงค์ที่จดทาโครงงานนี้ข้ ึนเพื่อเป็ นการประหยัดค่าใช้จ่าย ั ประโยชน์ โดยการย้อมผ้าจากเปลือกมังคุด ที่ปราศจากสารเคมีที่เป็ นอันตราย ให้รู้จกการใช้เวลาว่างให้เป็ น ั
  • 4.
    สารบัญ หน้ า กิตติกรรมประกาศ ก บทคัดย่อ ข สารบัญ ค สารบัญตาราง ง สารบัญรู ปภาพ ช บทที่1 บทนา 1 1.1 ที่มาและความสาคัญ 1.2 วัตถุประสงค์ 1.3 สมมติฐานของโครงงาน 1.4 ขอบเขตการทางาน 1.5 ข้อตกลงเบื้องต้น 1.6 ประโยชน์ บทที่ 2 เอกสารและงานวิจัยทีเ่ กียวข้ อง ่ 1 1 2 2 2 2 3 2.1 มังคุด 3 2.1.2 การใช้ประโยชน์ 4 2.1.3 สรรพคุณทางยา 4 2.2 งานวิจยที่เกี่ยวข้อง ั 5 บทที่ 3 อุปกรณ์ และวิธีการดาเนินการทดลอง 3.1 วัสดุอุปกรณ์และสารเคมี 3.2 ขั้นตอนและวิธีการดาเนินงาน บทที่ 4 ผลการดาเนินงาน 6 6 7 11
  • 5.
    สารบัญ(ต่ อ) หน้ า บทที่5 สรุ ปผลและอภิปรายผลการดาเนินการจัดทาโครงงาน 12 5.1 สรุ ปผลการทดลอง 12 5.2 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการทดลอง 12 5.3 ข้อเสนอแนะ 12 บรรณานุกรม 13
  • 6.
    สารบัญตาราง หน้ า ตารางที่ 4.1ตารางแสดงผลการทดลองสี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดและสี ยอมจากสารเคมี ้ ้ 11
  • 7.
    สารบัญรู ปภาพ หน้ า ภาพที่2.1 มังคุด 3 ภาพที่ 3.1 เด็ดขั้วที่เปลือกออกให้หมด แล้วใส่ ครกตาทีละน้อยๆย่ามากเพราะจะตายาก 6 ภาพที่ 3.2 ตาพอแหลกอย่าให้ถึงกับเหลว 7 ภาพที่ 3.3 ใส่ เปลือกมังคุดลงในภาชนะ เติมน้ า 1 ลิตร 8 ภาพที่ 3.4 ยกน้ าที่ผสมเปลือกมังคุดตั้งบนเตาถ่าน แล้วต้มประมาณ 1 ชัวโมง ่ 8 ภาพที่ 3.5 เมื่อครบ 1 ชัวโมงจะได้น้ าเปลือกมังคุดสี ม่วงเข้ม จากนั้นให้เทน้ าเปลือกมังคุดลงในกระชอนเพื่อ ่ แยกเปลือกออก 9 ภาพที่ 3.6 นาผ้าไปแช่ในภาชนะ 1 ชัวโมง ่ 9 ภาพที่ 3.7 นาผ้าไปตากจนแห้ง 10 ภาพที่ 3.8 นาผ้าไปซักและได้ผาที่เสร็ จสมบูรณ์ ้ 10
  • 8.
    บทที่ 1 บทนา 1.1 ทีมาและความสาคัญ ่ ในปัจจุบนผ้าย้อมสีเป็ นเครื่ องอุปโภคที่ตองใช้ในชีวตประจาวัน ดังนั้นจึงมีการผลิตผ้าย้อมสี จานวน ั ้ ิ มากและหลายสี หลายยีหอและหลายราคา แล้วแต่ผอุปโภคจะเลือกใช้ ซึ่ งผูอุปโภคต้องสู ญเสี ยเงินในการซื้ อ ่ ้ ู้ ้ ผ้าย้อมสี ซ่ ึงเป็ นเงินจานวนมาก ดังนั้นนักเรี ยนจึงมีความสนใจในการผลิตผ้าย้อมสี จากเปลือกมังคุดขึ้น มา ใช้เพื่อลดต้นทุนในการซื้ อผ้าย้อมสี ผ้าย้อมสี จากเปลือกมังคุด ต้องอาศัย กระบวนการ ความคิดริ เริ่ มสร้างสรรค์อย่าง เป็ น ระบบ กระบวนการกลุ่มร่ วมแรงร่ วมใจกันระหว่าง นักเรี ยน ครู ผูปกครอง สร้างนวัตกรรมเพื่อให้ ้ เหมาะสมกับบริ บทของสภาพแวดล้อมในท้องถิ่นที่มีอยู่ คือ การผลิตผ้าย้อมสี จากเปลือกมังคุดที่หาวัสดุ ธรรมชาติได้ในท้องถิ่นมาสกัดสี เป็ นส่ วนประกอบของผ้าย้อมสี จากธรรมชาติทาให้ได้ผาย้อมสี จากเปลือก ้ มังคุดสี สันที่สวยงาม และช่วยลดค่าใช้จ่ายในครัวเรื อนได้อีกด้วย 1.2 วัตถุประสงค์ 1 เพื่อศึกษาวิธีการย้อมผ้า โดยการใช้สีจากเปลือกมังคุด 2.เพื่อให้สีที่ได้จากผ้าเป็ นสี ที่ได้จาก ธรรมชาติ 1.3 สมมติฐานของโครงงาน 1.สี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุด สามารถย้อมผ้าได้จริ ง ้ 2. สี ยอมผ้าที่ได้เป็ นสี ที่ได้จากธรรมชาติ ้ ตัวแปรต่างๆ ตัวแปรต้น : สารแทนนินจากเปลือกมังคุด ตัวแปรตาม : ผ้าจากสารแทนนินจากเปลือกมังคุด ตัวแปรควบคุม : ปริ มาณของเปลือกมังคุด ขนาดของผ้าที่มาทดลอง เวลาในการทดลอง
  • 9.
    1.4 ขอบเขตการทางาน สถานที่ในการทางาน บ้านของนางสาวสุธาสิ นี เเสนสุ ข บ้านเลขที่42 ตาบลพังตรุ อาเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี เวลาเดือนพฤศจิกายน 2556 - เดือนมีนาคม 2557 1.5 ข้ อตกลงเบืองต้ น ้ หาซื้ อมังคุดได้ในช่วงตามฤดูกาลในท้องตลาดทัวไปหรื อซุ ปเปอร์ มาเก็ตทัวไป ่ ่ 1.6 ประโยชน์ 1.นาวัสดุที่ไม่มีประโยชน์มาเพิ่มมูลค่าใหม่ให้เกิดประโยชน์ 2.ผลิตภัณฑ์ไม่มีสารเคมี ทาให้ไม่มีสารตกค้างในร่ างกาย ทาให้มีสุขภาพที่ดี 3.ประหยัดเงินจากการซื้ อสี ยอมผ้าโดยใช้มอแดนท์จากแทนนิน แทน ้ 4.ได้ใช้สารจากธรรมชาติและวัตถุดิบใกล้ตวเรา ั
  • 10.
    บทที่ 2 เอกสารและงานวิจัยทีเ่ กี่ยวข้อง 2.1.มังคุด ภาพที่ 2.1 มังคุด 2.1.1 มังคุด มังคุด ชื่อภาษาอังกฤษ Mangos teen ชื่อวิทยาศาสตร์ Gavcinia mangostana Linn มีถิ่นกาเนิดในหมู่ เกาะซุ นดาและหมู่เกาะโมลุกกะ มังคุดเป็ นผลไม้ที่นิยมเป็ นอย่างมากในแถบเอเชียโดยได้รับการขนานนาม ว่าเป็ น “ราชินีแห่งผลไม้” (Queen of fruits) อาจเป็ นเพราลักษณะภายนอกของผลที่มีกลีบบนหัวคล้ายกับ ่ มงกุฎของพระราชิ นีเป็ นผลที่จดว่าเป็ นประโยชน์มากชนิดหนึ่ง โดยประโยชน์ของมังคุดไม่ได้อยูแค่เนื้อที่ ั เรารับประทานกันเท่านั้น ประโยชน์ของเปลือกมังคุดก็มีมากมายในการรักษาโรคได้เช่นกัน และในเปลือก มังคุดยังมีสารแซนโทน (Xanthore) ในปริ มาณมากแม้จะมีส่วนช่วยในการต่อต้านอนุ มูลอิสระ ช่วยลดการ อักเสบ ลดความดันโลหิ ต ช่วยต่อต้านการเกิดโรคมะเร็ ง และอาการแพ้ต่างๆ แต่ก็ยงขาดข้อมูลในการ ั สนับสนุนว่ามังคุดจะสามารถรักษาอาการเหล่านี้ได้จริ ง และนอกจากนี้มงคุดยังมีสารแทนนิน (Tannin) ที่อยู่ ั ในเปลือกของมังคุดหากบริ โภคมาเกินไปและต่อเนื่ อง อาจทาให้เกิดเป็ นพิษต่อ ตับ ไต การเกิดมะเร็ งในร่ อง แก้ม ในทางเดินอาหารส่ วนบนและยังไปลดจานวนเม็ดเลือดขาวจนทาให้ภูคุมกันของร่ างกายต่าลงจากปกติ ้ ดังนั้นการรับประทานอาหารที่ดีที่สุดคือการรับประทานอาหารให้ครบ หลากหลายไม่ซ้ ากัน เพื่อประโยชน์ของตนเอง 5 หมู่เลือกรับประทานผลไม้
  • 11.
    2.1.2 การใช้ ประโยชน์ มังคุดเป็นผลไม้จากเอเชียที่ได้รับความนิยมมาก มังคุดได้รับขนานนามว่าเป็ น “ราชินีของผลไม้” ่ ั อาจเป็ นเพราะด้วยลักษณะภายนอกของผลที่มีกลีบเลี้ยงติด อยูที่หวขั้วของผลคล้ายมงกุฎของพระราชิ นีส่วน เนื้อในก็มีสีขาวสะอาด มีรสชาติที่แสนหวาน อร่ อยอย่างยากที่จะหาผลไม้อื่นมาเทียบได้ มีการ นามังคุดมาประกอบอาหารบ้างทั้งอาหารคาว เช่น แกง ยา และอาหารหวาน เช่น มังคุดลอยแก้ว แยมมังคุด มังคุดกวน มังคุดแช่อิ่ม ในจังหวัด นครศรี ธรรมราชมีการทามังคุดคัด ด้วยการแกะเนื้อมังคุด ห่ามออกมาเสี ยบไม้รับประทานในขณะที่ส่วนใหญ่จะนิยมรับประทางมุงคุดสุ กเป็ นผลไม้ เปลือกของมังคุดมีสารให้รสฝาด คือแทนนิน แซนโทน (โดยเฉพาะแมงโกสติน) แทนนินมีฤทธิ์ ฝาดสมาน ทาให้แผลหายเร็ ว แมงโกสติน ช่วยลดอาการอักเสบและมีฤทธิ์ ตานเชื้ อแบคทีเรี ยที่ทาให้เกิด ้ หนองได้ดี ในทางยาสมุนไพร ใช้เปลือกมังคุดตากแห้งต้มกับน้ าหรื อย่างไฟ ฝนกับน้ าปูนใส แก้ทองเสี ย ้ เปลือกแห้งฝนกับน้ าปูนใส ใช้รักษาอาการน้ ากัดเท้า แผลเปื่ อย เปลือกมังคุด มีสารป้ องกันเชื้ อราเหมาะแก่ การหมัก 2.1.3 สรรพคุณทางยา มังคุดนอกจากจะเป็ นผลไม้ ด้วย เปลือกมังคุดแห้ง ที่สวยงามชวนรับประทานแล้วก็ยงช่วย เป็ นยารักษาโรค ได้ดีอีก ั นามาครึ่ งผลฝนกับน้ าสุ กหรื อน้ าปูนใสนามารับประทาน รักษาอาการท้องเสี ย หรื อ นา ไปดองกับเหล้ารับประทานเป็ นยาแก้ทองเสี ยเรื้ อรังได้ มังคุดใช้เป็ นยาภายนอกได้โดย นาเปลือก ้ มังคุด สดหรื อแห้งมาต้มกับน้ าเคี่ยวให้งวดเล็กน้อย ใช้ลางแผลเปื่ อยนอกจากนั้นเปลือกมังคุดสดหรื อแห้ง ้ เมื่อนามาฝนกับ น้ าปูนใสยังสามารถ รักษาบาดแผลที่เกิดจากน้ ากัดเท้าได้ดวย ยางสด ๆ สี เหลืองที่ ได้ ้ จากผลมังคุด ช่วยสมานแผลได้ดี หรื อใช้เป็ นยาแก้บิด แก้ทองร่ วง ้
  • 12.
    2.2.งานวิจัยทีเ่ กี่ยวข้ อง 2.2.1.หน่วยบริการฐานข้อมูลสมุนไพร ณ สานักงานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลถนนศรี อยุธยา พญาไท กทม.ได้คนพบสารแทนนิน แทนนิน คือ สารที่มีรสฝาด ซึ่งมี ้ มากในเปลือกมังคุด ทาให้เกิดอาการท้องผูก ตารายาไทยระบุสารรสฝาด มีฤทธิ์ ฝาดสมาน จึงใช้รักษาอาการ ท้องเสี ย และรักษาแผลพุพองต่างๆโดยแทนนินมีฤทธิ์ ตกตะกอนโปรตีน และส่ วนใหญ่มีฤทธิ์ ฆ่าเชื้อโรแทน ่ นินมีอยูสองแบบ คือ แบบหนึ่งสามารถถูกแยกออกเป็ นโมเลกุลเล็กๆได้เรี ยก ไฮโรไลซ์ แทนนิน ให้เป็ น กอลลิก เอซิก (gallic acid) เป็ นสารที่มีสี ในเปลือกมังคุดแบบที่สองเรี ยกคอนเดนส์ แทนนิน (condensed tannin)หรื อเรี ยกอีกอย่างว่า โปรแอนโทรไซยานิน (proanthrocyanin)สารโปรแอนโทรไซยานินที่ไม่มีสี มี ฤทธิ์ ตานอนุมูลอิสระที่สูงมาก ้ 2.2.2.ดร.พิเชษฐ์ วิริยะจิตรา กรรมการอานวยการเอเชียน นูทราซูติคอล เซ็นเตอร์ (ANC) นักวิจย ั ชั้นแนวหน้าของไทย ผูริเริ่ มและทุ่มเทกับการวิจยเรื่ องมังคุดมานานกว่า 25 ปี เปิ ดเผยว่า ในเปลือกมังคุดนั้น ้ ั มีสารที่เรี ยกว่า GM-1 ซึ่งเป็ นสารที่มีสรรพคุณยอดเยียม 4 อย่าง คือ ยับยั้งและทาลายเชื้อแบคทีเรี ย ลดการ ่ อักเสบที่ผวหนัง ต้านอนุมูลอิสระและปกป้ องการเสื่ อมของเซลล์ผวหนัง อีกทั้งยังช่วยกระชับรู ขมขน ปรับ ิ ิ ุ สภาพผิวให้กระชับ เนียนขึ้น ซึ่ งสรรพคุณเหล่านี้ เป็ นคุณสมบัติที่เหมาะแก่การนามาใช้ เป็ นวัตถุดิบในการ ผลิตเครื่ องสาอางอย่างไรก็ตาม ในเปลือกมังคุดยังมีสารอีกหลายอย่างรวมทั้งแทนนิน ซึ่ งเป็ นสารที่ทาให้เกิด สี เข้ม หากได้รับสารดังกล่าวอยูเ่ ป็ นประจาจะทาให้ ผิวหมองคล้ าได้การนาเปลือกมังคุดมาใช้โดยตรง ไม่ได้ สกัดเอาแทนนิน และสารอื่นออกอาจทาให้เกิดอันตรายต่อผูใช้ ้
  • 13.
    บทที3 ่ อุปกรณ์ และวิธีการดาเนินการทดลอง 3.1 วัสดุอุปกรณ์และสารเคมี อุปกรณ์ 1. กระชอน 2. ขวดปากกว้าง 3. ไม้คน 4. เตาถ่าน 5. หม้อ วัสดุและสารเคมี 1. เปลือกมังคุด 2. ผ้าดิบ 3. แอลกอฮอล์ 4. สี ยอมผ้า ้
  • 14.
    3.2 ขั้นตอนและวิธีการดาเนินงาน ภาพที่ 3.1เด็ดขั้วที่เปลือกออกให้หมด แล้วใส่ ครกตาทีละน้อยๆย่ามากเพราะจะตายาก ภาพที่ 3.2 ตาพอแหลกอย่าให้ถึงกับเหลว
  • 15.
    ภาพที่ 3.3 ใส่เปลือกมังคุดลงในภาชนะ เติมน้ า 1 ลิตร ภาพที่ 3.4 ยกน้ าที่ผสมเปลือกมังคุดตั้งบนเตาถ่าน แล้วต้มประมาณ 1 ชัวโมง ่
  • 16.
    ภาพที่ 3.5 เมื่อครบ1 ชัวโมงจะได้น้ าเปลือกมังคุดสี ม่วงเข้ม จากนั้นให้เทน้ าเปลือกมังคุดลงในกระชอนเพื่อ ่ แยกเปลือกออก ภาพที่ 3.6 นาผ้าไปแช่ในภาชนะ 1 ชัวโมง ่
  • 17.
    ภาพที่ 3.7 นาผ้าไปตากจนแห้ง ภาพที่3.8 นาผ้าไปซักและได้ผาที่เสร็ จสมบูรณ์ ้
  • 18.
    บทที่ 4 ผลการดาเนินงาน ตารางที่ 4.1ตารางแสดงผลการทดลองสี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดและสี ยอมจากสารเคมี ้ ้ สี ที่ใช้ในการย้อมผ้า 1. สี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุด ้ 2. สี ยอมจากสารเคมี ้ ปริ มาณ 1 กิโลกรัม 2 กิโลกรัม ครึ่ งซอง 1 ซอง จากตารางบันทึกผลการทดลองของสี ยอมผ้าที่ได้จากเปลือกมังคุด ้ ผลการทดลอง สี เข้มน้อย สี เข้มมาก สี เข้มน้อย สี เข้มมาก และสี ยอมผ้าจากสารเคมีเรา ้ ่ ั พบว่า สี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดจะสี เข้มมากหรื อสี เข้มน้อยขึ้นอยูกบปริ มาณของเปลือกมังคุดที่ใช้ทดลอง ้ ซึ่งสี ที่ได้น้ นไม่เป็ นอันตรายต่อร่ ายกายแต่สียอมผ้าจากสารเคมีมีสีเข้มมากก็จริ ง ั ้ แต่สีที่ได้น้ นอาจเป็ น ั อันตรายต่อร่ างกายได้โดยเราจะใช้วธีการมองจากสายตาโดยการเทียบสี จากสี ยอมผ้าจากเปลือกมังคุดกับสี ิ ้ ย้อมผ้าจากท้องตลาดว่าสี ไหนมีสีเข้มกว่ากัน
  • 19.
    บทที่ 5 สรุปผลและอภิปรายผลการดาเนินการจัดทาโครงงาน 5.1 สรุปผลการทดลอง ่ จากผลการทดลองจะสรุ ปได้วา การนาเปลือกมังคุดทีไม่ใช้ เราสามารถนามาทาเป็ นผลิตภัณฑ์ใน การย้อมสี ผา เราได้ผลิตภัณฑ์ตามที่ตองการและ มีประสิ ทธิ ภาพที่ไม่เป็ นอันตรายต่อสุ ขภาพ สี ยอมผ้าที่เรา ้ ้ ้ ย้อมมาจะสดและติดทนนาน และที่สาคัญเป็ นการประหยัดค่าใช้จ่าย และสามารถสร้างรายได้เพิ่มขึ้นอีกด้วย 5.2 ประโยชน์ ทคาดว่าจะได้ รับจากการทดลอง ี่ 1.รู้ทกษะการย้อมผ้า ั 2.ได้เสื้ อที่มีประสิ ทธิ ภาพ 3.ได้เสื้ อที่ไม่เป็ นอันตรายต่อสุ ขภาพของคนใส่ 5.3 ข้ อเสนอแนะ 1.เราสามารถนาเปลือกผลไม้ชนิดอื่นที่มีสารแทนนิน(พวกผลไม้ฝาด) ไปย้อมผ้าได้ ั 2. เราอาจนาการทดลองนี้ไปใช้กบผลไม้ชนิดอื่นๆ ได้ตามฤดูกาลนั้นๆ
  • 20.
    บรรณานุกรม - มังคุด (ม.ป.ป.)เข้าถึงได้ที่ :http://th.wikipedia.org /wiki/มังคุด (วันที่คนข้อมูล : 9 ก.พ. 2557) ้ - ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.นิธิยา รัตนาปนนท์. (2554). Tannin/แทนนิน.เข้าถึง เจาก:httpp://www.foodnetwork solution.com/wiki/word/2376/tannin-แทนนิน(วันที่คนข้อมูล: 9 ้ ก.พ. 2557) - วินย วิทยาลัย,สุ วทย์ บุญดิเรก สิ่ งประดิษฐ์ กิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ สานักพิมพ์ฟิสิ กส์เซ็น ั ิ เตอร์ พ.ศ. 2536 (วันที่คนข้อมูล 9 ก.พ. 2557) ้ - จิตต์สิงห์ สมบุญ (2557, 31 กรกฎาคม),what’is “ผ้าดิบ”.ไทยรัฐ, หน้า 16 - การย้อมผ้าด้วยวัสดุธรรมชาติ(ม.ป.ป.) เข้าถึงได้จาก :http://www.gsds.go.th/qthaisilk/inside.php? com_option-page=page&aid=61 (วันที่คนข้อมูล 9 ก.พ. 2557) ้