Hình aûnh MRI
BEÄNH LYÙ COÄT
SOÁNG
Bs. Leâ Vaên Phöôùc
Ts.Bs. Phaïm Ngoïc
Hoa
Khoa Chaån ñoaùn
hình aûnh
Beänh vieän Chôï Raãy
ÑAÏI CÖÔNG
-X
quang
qui
öôùc/
Myelography
-CT / CT myelography
-DSA
-MRI
-Y hoïc haït nhaân
KYÕ
THUAÄT
-T1W, T2W, T2W-STIR
-T1W+Gd
-MRA
-MR-myelography
-Sagittal, Axial, Coronal
-Xaûo aûnh (doøng chaûy dòch
naõo tuyû, hieäu öùng theå tích
töøng phaàn..)
Sagittal, Axial, Coronal
T1W-T2W-STIR
Thoaùi hoaù môõ
Xung STIR / Di
caên
MRI MYELOGRAPHY
Thôøi gian : 4-7 phuùt
Khoâng duøng thuoác
GIAÛI PHAÃU HÌNH
AÛNH
GIAÛI PHAÃU HÌNH
AÛNH HÌNH AXIAL

* Döôùi cuoáng soáng (reã
thaàn kinh)
*Ngang cuoáng soáng
*Ngang ñóa ñeäm
HÌNH
SAGITTAL
*Ñöôøng giöõa
*Caïnh ñöôøng giöõa
*Loã lieân hôïp
GIAÛI PHAÃU HÌNH
AÛNH
1.Caáu truùc oáng soáng (spinal
canal)
1.1.Caùc thaønh phaàn xöông
soáng
a.Thaân coät soáng
b.Caùc thaønh phaàn sau
-Cung thaàn kinh: Bôø sau thaân
soáng, cuoáng, maûnh soáng
-Maáu khôùp, gai ngang, gai sau
1.2.Ñóa ñeäm
-Nhaân keo
GIAÛI PHAÃU HÌNH
1.3.Daây chaèng
AÛNH

-Daây chaèng vaøng: dính
vaøo maûnh
soáng vaø khôùp
maët
-Daây chaèng doïc sau (PLL).
1.4.Bao maøng cöùng
-Taïo bôûi maøng cöùng
-Môõ ngoaøi maøng cöùng
bao quanh
-Ñöôøng kính tröôùc sau bao
GIAÛI PHAÃU HÌNH
AÛNH truùc thaàn kinh
2.Caùc caáu
2.1.Tuyû gai
-Ñöôøng kính tröôùc sau: 7mm
-Vuøng noùn tuyû (conus
medullaris):
ñöôøng
kính
tröôùc sau 8mm
-Choùp tuyû ôû L1-L2
-Daây taän (filum terminale):
keùo daøi töø L1 ñeán S1
GIAÛI PHAÃU HÌNH
AÛNH
2.2. Reã thaàn kinh
-Reã tröôùc, reã sau, haïch reã sau
-Ñöôøng ñi:
+Reã thaàn kinh naèm ôû phaàn
treân cuûa loã thaàn kinh lieân
soáng.
Hình ñònh
vò
TOÅN THÖÔNG
THOAÙI HOAÙ
LOAÏI THOAÙT VÒ ÑÓA
ÑEÄM
-Thoaùt vò ñóa ñeäm ra sau
(Posterior DH): Thoaùt vò vaøo
oáng soáng/ thoaùt vò ñóa ñeäm.
-Thoaùt vò ñóa ñeäm ra tröôùc
(Anterior DH)
-Thoaùt vò ñóa ñeäm daïng
Schmorl
-Thoaùt vò ñóa ñeäm phía bôø
thaân soáng (limbus vertebra).
DAÏNG THOAÙT VÒ ÑÓA
ÑEÄM
+Loài ñóa ñeäm (Bulging) : Loài ñeàu,
ñoái xöùng
+Protrusion : Loài khu truù, oå
thoaùt vò coù neàn roäng
+Extrusion : Loài khu truù, oå
thoaùt vò coù coå heïp.
+Maûnh töï do (free fragment
herniation): Maát lieân tuïc, rôøi xa
ñóa ñeäm.
KIEÅU THOAÙT VÒ ÑÓA
ÑEÄM
Trung taâm (central/ medial)
Caïnh giöõa (paramedial/mediolateral )
Beân (lateral):
*Trong loã lieân hôïp
(intraforaminal)

*Ngoaøi loã lieân hôïp
(extraforaminal)

Moät beân hay hai beân
HÌNH
AÛNH

+Hình aûnh chaát keo ñóa ñeäm
loài vaøo oáng soáng gioáng hình
aûnh
‘kem
ñaùnh
raêng’
(toothpaste sign)
+Tín hieäu cuûa chaát keo thoaùt
vò thöôøng gioáng tín hieäu ñóa
ñeäm nguyeân phaùt (caùc maûnh
rôøi coù theå coù tín hieäu khaùc
vôùi ñóa ñeäm nguyeân phaùt)
Thoaùt
vò
ñóa
ñeäm
Thoaùi hoaù-Thoaùt
vò ñóa ñeäm- Daøy
daây chaèng vaøng-
Thoaùt vò ñóa ñeäm
Thoaùt vò ñóa ñeäm daïng m
LÖU
YÙ

Ñieåm
quan
troïng
nhaát
trong khi
moâ
taû
thoaùt vò
ñóa ñeäm
laø
xaùc
ñònh quan
CAÙC DAÁU HIEÄU KHAÙC
CUÛA TOÅN THÖÔNG THOAÙI
HOAÙ
1. Khí trong ñóa ñeäm
2. Thay ñoåi vuøng maët ñoát
soáng (endplate)
3. Thoaùi hoaù maáu khôùp
(gai xöông, phì ñaïi)
4.
Phì ñaïi daây chaèng
vaøng (> 5mm)
THOAÙI HOAÙ THAÂN SOÁNG
Phaân loaïi Modis
Loaïi 1:
phuø
Loaïi 2:
hoaù môõ
Loaïi 3:
hoaù xô

Vieâm,
Thoaùi
Thoaùi
Thoaùt vò ñóa ñeäm
Thoaùi hoaù thaân soáng (type 1)
Thoaùt vò ñóa ñeäm
Thoaùi hoaù thaân soáng (type 2,3 )
HAÏN CHEÁ
MRI
Khoâng ñaùnh giaù heát toån
thöông coù caáu truùc voâi
(ñóa ñeäm, daây chaèng, gai
xöông)
CAÙC TOÅN THÖÔNG
CHOAÙN CHOÅ ÔÛ COÄT
SOÁNG
PHAÂN LOAÏI TOÅN
THÖÔNG

+Trong tuyû (intramedullary) :
Trong tuyû soáng
+Trong maøng cöùng (intradural,
extramedullary):
Trong
bao
maøng cöùng ngoaøi tuyû soáng.
+Ngoaøi
maøng
cöùng
(extradural): Ngoaøi bao maøng
cöùng
TOÅN THÖÔNG TRONG TUYÛ
SOÁNG
+Caùc u
a) Nguyeân phaùt:
Ependymoma (60%,
löng)
Astrocytoma (25%,
coå),
Oligodendroglioma
(3%)
Epidermoid, dermoid,
teratoma
(1-2%)
Lipoma (1%)
TOÅN THÖÔNG TRONG TUYÛ
SOÁNG
b) Thöù phaùt:
Di caên vuù, melanoma,
phoåi.
+Toån thöông daïng keùn:
Roãng tuyû
+Toån thöông maïch maùu:
daäp tuyû, daäp-xuaát huyeát,
AVM
+Vieâm nhieãm: Sarcoid, vieâm
Filocystic
Astrocytoma
Ñoái vôùi caùc u
tuûy soáng caàn
ñaùnh giaù caùc
ñaëc ñieåm sau
-Vò trí
-Hình daïng
-Ñaëc
hieäu
-Thaønh
keùn

ñieåm

tín

phaàn
Ependymoma
U TEÁ BAØO SAO
(ASTROCYTOMA)

a.Tæ leä : 20-30% u tuyû soáng.
b.Tuoåi vaø giôùi : thöôøng ôû treû
em.
c.Vò trí : Vuøng coå, ngöïc
d.MRI :
Gioáng ependymoma. Coù taïo
keùn,
chaûy maùu; thöôøng taêng
tín hieäu
sau tieâm Gd.
Astrocytoma
U MAØNG NAÕO THAÁT VAØ OÁNG
NOÄI TUYÛ (EPENDYMOMA)
a.Tæ leä : Thöôøng gaëp nhaát
b.Tuoåi vaø giôùi : 30-60, öu
theá nöõ .
c.Vò trí : Tuyû thaáp, choùp
tuyû, daây taän
U MAØNG NAÕO THAÁT VAØ OÁNG
NOÄI TUYÛ (EPENDYMOMA)
d.MRI :
-Lôùn choùp tuyû, daây taän,
thöôøng nhieàu taàng, lan theo
oáng soáng.
-U bôø khoâng roõ, khoâng
ñeàu.
-Tín hieäu thaáp treân T1W,
cao khoâng ñoàng nhaát treân
T2W.
Ependymoma
Hemangioblastoma
Di caên
Lymphoma
Ganglioglioma
Dò daïng maïch maùu
(AVM)
TOÅN THÖÔNG TRONG
MAØNG CÖÙNG NGOAØI
TUYÛ SOÁNG
+Neurofibroma (25-35%)
+Meningioma (25-45%)
+Di caên
+Lipoma
+Teratoma
+Keùn maøng nheän
+Vieâm maøng nheän,
maøng naõo
+AVM
Schwannoma
Meningioma
U BAO DAÂY THAÀN
KINH VUØNG COÄT
SOÁNG
a.Coù hai loaïi: Schwannoma

vaø

neurofibroma
b.Tæ leä : Thöôøng gaëp nhaát trong
oáng soáng (15-30%)
c.Vò trí : Reã sau.
-Ngoaøi maøng cöùng–ngoaøi tuyû
(70%) Ngoaøi maøng cöùng (15%) Vöaø
ngoaøi maøng cöùng vöøa ngoaøi tuyû
(15%/ Dumbbell ) Trong tuyû (1%)
U BAO DAÂY THAÀN
KINH VUØNG COÄT
SOÁNG
d.MRI :
-Ñoàng hoaëc coù tín hieäu
thaáp treân T1W, tín hieäu cao
treân T2W.
-Schwannoma thöôøng taêng
tín hieäu maïnh sau tieâm Gd
SCHWANNOMA

Hình T1W
Bn.Nguyeãn Thò Th.

Hình T2W

Hình T1W+Gd
Khoa Chaån ñoaùn hình aûnh /Bv Chôï
SCHWANNOMA

T1W

T1W+Gd
Hình T2W
Bn.Nguyeãn Thò Th.

Hình T1W+Gd
Khoa Chaån ñoaùn hình aûnh /Bv Chôï
U MAØNG NAÕO
(MENINGIOMA)

a.Tæ leä : 25-45%.
b.Tuoåi vaø giôùi : 50-60 tuoåi.
80% ôû nöõ.
c.Vò trí :
-65-80% ôû ngöïc, phaàn coøn
laïi ôû coå.
-85% ngoaøi tuyû-trong maøng
cöùng, 15% ngoaøi maøng
cöùng.
d.MRI :
MENINGIOMA

X quang qui öôùc
Cheøn eùp tuûy ngang
D8
Khoa Chaån ñoaùn hình aûnh /Bv Chôï
Bn.Nguyeãn Thò H.C. 1934 SHS: 7089
MENINGIOMA

D8

Hình T1W

Hình T2W

Bn.Nguyeãn Thò H.C. 1934 SHS: 7089

Hình T1W+Gd
Khoa Chaån ñoaùn hình aûnh /Bv Chôï
MENINGIOMA

Hình T1W+Gd

Bn.Nguyeãn Thò H.C. 1934 SHS: 7089

Hình T2W

Khoa Chaån ñoaùn hình aûnh /Bv Chôï
TOÅN THÖÔNG NGOAØI MAØNG
CÖÙNG
+Caùc u:
a) U laønh: Dermoid,
epidermoid,
lipoma,
fibroma,
neurinoma,
meningioma
b) U aùc: Hodgkin, lymphoma,
di caên
(phoåi, vuù).
+Ñóa ñeäm: Thoaùt vò ñóa ñeäm.
+Beänh lyù xöông, heïp oáng soáng
+Vieâm nhieãm: Abscess ngoaøi
maøng cöùng
Xaâm laán coät soáng töø ung thö
phoåi
Di caên coät
soáng
Hemangioma
Thoaùi hoaù môõ ><Hemangioma
BEÄNH LYÙ NHIEÃM
TRUØNG
VIEÂM ÑÓA ÑEÄM VAØ COÄT
SOÁNG
a.Nguyeân nhaân:VT sinh muû
[Staphylococcus aureus> Enterococcus>
E.coli,Shamonella..lao, naám, kyù sinh
truøng..]

b.Hình aûnh:
-Taêng tín hieäu treân T2W caùc
vuøng baát
thöôøng [ñóa ñeäm-coät
soáng (thaân soáng)].
-Coù baét chaát töông phaûn.
-Toån thöông phaàn meàm (vieâm,
abscess..)
BEÄNH LYÙ CHAÁN
THÖÔNG
Chaán thöông coät
soáng
Chaán thöông coät
NHOÀI MAÙU TUYÛ SOÁNG
CAÁP
(ACUTE ISCHEMIC LESIONS)
-Thöôøng xaûy ra tuoåi giaø
-Laâm saøng khôûi phaùt ñoät
ngoät
-Hay gaëp ôû vuøng tuyû ngöïc
thaáp vaø vuøng noùn tuyû
-T1W: Tuyû lôùn, vuøng giaûm tín
hieäu beân trong
-T2W : taêng tín hieäu ôû vuøng
trung taâm
-Baét Gd nhieàu daïng khaùc nhau.
Nhoài
Di chöùng nhoài maùu
tuyû (sau 1 naêm)
BEÄNH LYÙ
KHAÙC
ROÃNG TUYÛ
SOÁNG
(Hydrosyringomyeli
Syrinx: Hoác trong tuyû (loùt bôûi
a)
Astro)
Hydromyelia: Daõn oáng trung taâm
thoâng vôùi naõo thaát IV (loùt
Ependymal ).
Thöôøng thöù phaùt sau chaán
thöông, nhieãm truøng hoaëc u
trong vaø ngoaøi tuyû
Roãng tuyû soáng
Baát
thöôø
ng
Myelomeningocele
Myelomeningocele +Lipoma
Dò daïng maïch maùu
Xô cöùng raûi raùc (Multiple
sclerosis)
MS

Xô cöùng raûi raùc (Multiple
sclerosis)
Sarcoidosis
KEÁT
LUAÄN

MRI laø phöông phaùp
chaån ñoaùn hình aûnh
raát coù giaù trò hieän nay
trong ñaùnh giaù beänh lyù
coät soáng ñaëc bieät caùc
toån thöông tuyû soáng
XIN CAÙM
ÔN

Mri benh ly cot song(bacsihoasung.wordpress.com)