2. S- давуу тал
1-15 жил ажиллаж
Дархан-Уул аймгийн
багш нарын дунд
Засаг Даргын
2010-2011 оны
Тамгын
хичээлийн жилд
Газар, БСГ, МУИС-
“Хөгжлийн төлөө Аймгийн
ийн Мэргэжлийн
хамтдаа” математикийн багш
Дидактик Сургалт
хөтөлбөрийн дагуу “ нарын ЗАН-ийн
Судалгааны Төвтэй
100 залуу багш” ажил тогтмол
хамтран зохион
модуль сургалтанд 9 явагддаг.
байгуулсан “1000
багш хамрагдан,
багшийн хөтөлбөр”-т
багаараа аймагтаа
6 багш хамрагдаж
3-р байранд
байна.
шалгарав.

3. W- сул тал
Сургуулийн
мэргэжлийн багш
Төв суурингаас
нарын хамтын
алслагдсан
үйл ажиллагааг Урамшууллын
сургуулийн багш
дэмжсэн үе систем зөвхөн
нарт төвлөрсөн
шаттай хувь хүний
сургалтанд
төлөвлөлт амжилтад
тогтмол
хөтөлбөр бүх үндэслэдэг.
хамрагдах
сургуулийг
боломж хомс.
хамарч чадахгүй
байна.

4. O - боломж
Хичээлийн
судалгаагаар Сургууль дээрээ
дамжин багш нэг мэргэжлийн
бүр хөгжих багш нар нэгдэн
боломж загвар ажиллах
сургуулиуд дээр боломж байгаа
бий болсон.

5. T - санаа
Áàãøèéí õºãæèë ò¿¿íèé заах àðãà
ç¿éä äýâøèë ãàðãàõ, ýýëæèò
õè÷ýýëèéí ÷àíàðûã ñàéæðóóëæ ¿ð
ºãººæèéã äýýøë¿¿ëýõýä áàãø áèä áàã
áîëîí õàìòàðч õè÷ýýëèéí судалгааг
хèéх нь багшийн хөгжилд ¿ð ä¿íтэй
арга зам болох нь харагдаж байна.

6.  Багшлахад тохиолдож байгаа
бэрхшээл зөрчлийг давах нь багшийн
хөгжлийн хөдөлгөгч хүч юм.

7. ø¿¿ìæëýëòýé
á¿òýýëчýýð
ñýòãýí áîäîõ
ñîíãîëò õèéõ,
Áàãààð àñóóäàë
àæèëëàõ øèéäâýðëýõ
õ¿íèé
ýçýìøèõ
êîìïüþòеð,
чàäâàð Îíîâчòîé ìýäýýëëèéã
ýðæ
õàéæ, áîëîâñðóóëàõ,
òåõíîëîãèéí àøèãëàõ, õýðýãëýõ
õàðèëöààíû ¸ñ
àëèâààä ç¿é áà
õàðèóöëàãàòàé ººðèé㺺
õàíäàõ óäèðäàõ

8. Үүнтэй уялдан орчин үеийн багшид тавигдах шаардлага
1.ªºðèé㺺 òàñðàëòã¿é õºãæ¿¿ëæ, ñóðãàëòûí
èäýâõòýé á¿òýýë÷ àðãóóäûã ýçýìøñýí
2.Áîëîâñðîëûí çîðèëãî, àãóóëãà, àðãà ç¿é, ¿íýëãýýã
òºãñ îéëãîñîí
3.Õ¿í òºðºëõòíèé áîëîí ìîíãîë÷óóäûí á¿òýýñýí ñî¸ë
èðãýíøëèéí ¿íýò ç¿éëñ, ºâ óëàìæëаëûã ò¿ãýýí
äýëãýð¿¿ëýã÷
4.Ìýäýýëëèéí òåõíîëîãèéг ÷àäàìãàé àøèãëàäàã ,îëîí ýõ
ñóðâàëæààñ îëæ àâñàí ìýäëýã ,òóðøëàãàäàà
òóëãóóðëàí ìýäëýãèéã õàìòðàí á¿òýýã÷ ,øèíèéã
ñàíàà÷ëàã÷
5.Áèå äààí ñóð÷, àæèëëàõ,àìüäðàõ ÷àäâàð á¿õèé
èðãýíèéã òºëºâø¿¿ëýõýä ñîíèðõëûí á¿ëã¿¿ä,îëîí
íèéòèéí îðîëöîîã ýðõýìëýã÷,ò¿¿íèéã ÷èãë¿¿ëýí
çîõèöóóëàã÷ áàéõ øààðäëàãàòàé áîëæ áàéíà.

9. • Өөрийн арга барилаа хичээл заах ур
Техникийн
үзэл
чадварын сургалтанд суух замаар хөгжих
баримтлал
• Өөрөөсөө илүү хөгжсөн амжилтанд хүрсэн
Шинжээчийн ахмад туршлагатай багш нарын үйл
үзэл
баримтлал
ажиллагаанаас суралцдаг
• Багш ажлын байран дээрээ хөгжих буюу
өөрийгөө хөгжүүлэхийн төлөө
Экологийн
үүрэн загвар боломжуудыг эрж хайх

10. Арга зүй
төлөвлөх
Хичээлийн
Дахин судалгаа- Хичээл
заах, сайжруу тасралтгүй заах, ажигл
лах ах
үйл
ажиллагаа
Хэлэлцүүлэг
явуулах
10

11. ХИЧЭЭЛИЙН СУДАЛГААНЫ
ЗОРИЛГО
Идэвхи санаачлагатай
багш нарын нээсэн шинэ Өөрийн арга барилаа
арга барилыг нээлттэй Багш нар хүүхдийг бусдад
хичээлээр бүгдэд илүү ойлгож, хүн бүрт үзүүлэх, бусдын арга
таниулж, багш нарын үр өгөөж өгч барилыг үзэж таних
санал дүгнэлтийн чадахуйцаар хамтдаа нь хоѐр талдаа
үндсэн дээр энэхүү арга хичээлээ хөгжүүлэх хөгжин дэвших
барилаа улам боломж олгоно.
боловсронгуй болгох
11

12. Хичээлийн судалгаа
хийх үе шат
2. Хичээл зохион
1. Хичээлийн 4. Хичээлийн
байгуулах, ажигл 3. Хэлэлцүүлэг
бэлтгэл арга зүйгээ
алт судалгаа хийх
судалгаа хийх сайжруулах
хийх
•Бэлтгэсэн арга Ажиглалт
Арга зүйгээ зүйгээ турших Хэлэлцүүлгийн үр
•Сайн арга зүйн
судалгааны үр дүнгээ ашиглах
хөгжүүлэх
санаа олох дүнгээ ашиглах
Яаж үр дүнтэй
Хичээлээ бүтээх бүтээх вэ?

13. • Багш хичээлийн арга зүйгээ
өөрчилснөөр өөрөө, улмаар
Хувь хүнд хүүхдүүд ч бас хөгжиж
байгааг мэдэрдэг.
• Нийт оролцогчид хамтран
илүү сайн заах аргыг
Нийт багш нарт боловсруулж хэрэгжүүлдэг
тул бүгд арга зүйн талаар
өөртөө өгөөж хүртдэг

14. Суралцагчдын суралцахуйн хөгжлийг агуулсан Багшлахуйн арга
зүйн тасралтгүй хөгжил - Хичээлийн судалгаа түүний үр дүн
Хичээл
Хичээлийн
зохион
арга зүйн
байгуулах,
төлөвлөлт spiral
ажиглах
Lesson Study
Lesson Study
Хичээлийн
хэлэлцүүлэг, са
йжруулалт

15. САЙН ХИЧЭЭЛИЙН
ТУРШЛАГА СУДЛАХ
Сайн хичээлийн арга зүйн
мөн чанарыг таниулах
хүрээнд (зөвлөх
багш/багийн ахлагч
голлох үүрэгтэй):
 Хичээлийн бүтэц, зохион
байгуулалт
 Зорилго, зорилт
 Дидактик шийдэл
 Хичээлийн элементүүд
 Хэрэглэгдэхүүн, шийдэл
 Суралцахуйн үйл ажиллагаа
 Асуулт, хариулт

16. ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ХИЙХ АРГАД СУРАХ, ХЭЛЭЛЦҮҮЛГЭЭС
ӨӨРТӨӨ ХЭРЭГТЭЙ САНАА ОЛЖ АВАХ
Багаар
ажиллаж, шийдлүүд
ийг харьцуулах нь
чухал
 Давуу тал
 Давуу тал болж буйн
учир шалтгааны
тодруулалт
 Сул тал
 Сул талыг
сайжруулах арга зам
 Бусад

17. ХИЧЭЭЛИЙН АРГА ЗҮЙГ САЙЖРУУЛАХ, ЗАЛУУ
БАГШИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ
Хичээл төлөвлөлт ба хэрэгжилтийн үр дүнг харьцуулан
алхам бүрээр харилцан санал солилцох нь чухал
Оролцогчид өөрсдийн хувилбарыг дэвшүүлэх нь чухал

18. Шинэ арга
зүйг олж
судлахад
зориулсан
Ижил Сургалтын
түвшний зорилготой
багш нар (мэргэжил
бие, дээшлүүлэх
биеэсээ
суралцах
Хичээлийн сургалт гэх
мэт)
судалгааны
түвшин
Залуу багш -
нар Туршлагатай
туршлагатай багш нар
багш залуу багш
нараасаа нартаа
санал сургах
зөвлөмж (туршлага
авах судлах)

19. “ХИЧЭЭЛИЙН СУДАЛГАА”
2 хичээлийн хөтөлбөрийг
хамтран боловсруулж, уг
хөтөлбөрийн дагуу 15
цагийн хичээлийг туршин
зааж баг хамт олноороо 4
сарын турш хамтран
ажилласан.

20. • Математикийн • 15 анги
7 багш
Модны Сургуулийн
өндрийг өндөрийг
хэрхэн олох хэрхэн олох
вэ? вэ?
Тэгш өнцөгт
Эвтэй 4
координатыг
амьтан
систем
• 151 ажиглагч • 343 сурагч
багш

21. Сургуулийн Мэргэжлийн багш
нарын хүрээнд 7
Бусад мэргэжлийн
багш нарын
хэмжээнд удаа хүрээнд 3 удаа
ЕБСийн Орхон, Шарын голын
Аймагт математикийн
багш нарт 1 удаа
сургуулиудад, БСГийн
мэргэжилтэнгүүдэд 4
удаа

22. Äàâàí òóóëñàí
Òóëãàðч áàéñàí àðãà çàì
Øàëòãààí Ñóðãàìæ
áýðõøýýë
-Àæëàà æèãä
Õèчýýë á¿ðèéã õóâààðèëàõ áà
Õºòºëáºð çààæ ñóäàëãàà àæëûíõàà
Àíõны õè÷ýýëèéí
áîëîâñðóóëàõäàà ÿâóóëàí ã¿éöýòãýëèéã
õºòºëáºðººð õèчýýë
áàãèéí ãèø¿¿ä öàã ñàéæðóóëàõ çààâàë ýðãýæ
çààõàä ìàø õýö¿¿
òóñ á¿ðýýð õóâààí ñàíàëóóäûã õýëýëöýõ õýðýãòýé.
òºëºâëºëò ìóó
àâч õèéãýýä øóóä õýëýëöýæ -ÿéöýòãýñýí
áàéñàí.
íýãòãýñýí. õºòºëáºðòºº àæèëäàà
òóñãàñàí. õàðèóöëàãàòàé
õàíäàõ
Áàãèéí ãèø¿¿äèéí
Áàãààðàà Áàãèéí õóðàë õèéæ
öóãëàðàõ õóãàöàà Öàãèéí
öóãëàõàä ýõýíäýý õèéõ àæëûíõàà
òîãòìîë áèø áà õóâààðèëàëò,
õýö¿¿ áàéñàí. æàãñààëòûã
çàðèì íýã ãàäíû àæëûí òºëºâëºãººãºº
Ýñâýë 1 íü áàéõã¿é ãàðãàí ã¿éöýòãýõ
õ¿чèí ç¿éë àíõíààñàà õèéõ
ýñâýë öàãòàà õóãàöààã çààæ
íºëººëñºí. Æíü: õýðýãòýé
èðýõã¿é ã.ì ºãñºí.
хаврын шалгалт

23. 100 100 100
94 93 93 94
100 92
90 83 83 83.33
75 75 75
80 72 72
67
70
60 àíõíû òóðøèëò
60
2 äàõü òóðøèëò
50
3 äàõü òóðøèëò
40
30
20
10
0

24. Туршилтын үр дүн:
Áàãààðàà õàìòðàí
àæèëëàñíààð
õè÷ýýëäýý
áýëòãýõäýý
ãàíöààðàà áèø îëîí
Õè÷ýýëèéã äàõèí
õ¿íòýé õàìòðàí
äàõèí òóðøèæ àðãà Нийт 15 óäààãèéí
áýëòãýæ, áóñàäòàé
ç¿é, õýðýãëýãäýõ¿¿í òóðøèëò, ò¿¿íèé Хàìòðàí áýëòãýñýí
ãàà õàìòðàí
, õè÷ýýëèéí ýöñèéí ¿ð ä¿íã àâ÷ õºòºëáºðººð çààñàí
áýëòãýñýí
òºëºâëºëòºíä ¿çýõýä ñóðàã÷äàä ýýëæèò õè÷ýýëèéí
õè÷ýýëèéã ººðèéí
áàãààðàà õàìòðàí ìàòåìàòèêèéí ¿ð ºãººæ
àæèëäàà
ººð÷ëºëò õèéæ, øèíý õè÷ýýëèéí àìüäðàëä àõèöòàé, íýã, íýãýýð
òóñãàæ, áàãèéí
øèíý ñàíààãààð õîëáîîòîé õýñãèéã ýý áýëòãýñíýýñ õýäýí
ãèø¿¿ä ººðò
äàðààãèéí õè÷ýýëýý èë¿¿ àðàâ äàõèí èë¿¿
òîõèîëäîõ
çààæ áàéñàí íü òîäîòãîí, ñóðàã÷äûí áîäèò ¿ð ä¿íä
áýðõøýýëèéã
багшийн хөгжлийн õè÷ýýëä õàíäàõ õ¿ðãýсэн.
õàìòðàí
¿ð ä¿íä ýðñ ñàéíààð õàíäëàãà íü ºññºí.
øèéäâýðëýæ, òóõàéí
íºëººëñºí.
àñóóäëûí óã
øàëòãààíûã õàìòðàí
èëð¿¿ëæ
áóñäààñàà
ñóðàëöàæ áàéñàí.

25. àæèë ¿¿ðãèéí
àæëûí íàðèéí
æèãä
òºëºâëºëòòýé
õóâààðèëàëò
туршлагаа харилцан бие
үр дүнтэй биеэ дэмжиж
солилцдог урамшуулдаг
íýãýí хамтын
çîðèëãî ажилла хүн бүр
хариуцлага
äîð -гааны тай байдаг
íýãäдэг
зарчим

26. Хамтын ажиллагааны үр нөлөө
Багш
Заах бүр
àðãà хөг-
Эýëæèò ç¿éä жинө.
õè÷ýýëèéí äýâøèë
÷àíàð
ñàéæиðч ãàðна.
Мэдлэг ¿ð ºãººæ
мэдээллийн äýýøилнэ.
хэмжээ
нэмэгдэнэ.

27. Хүн бүрийн
Харилцан оролцоонд
бие суурилдаг
биенээсээ
суралцах
боломж
олгодог
Хамтын үйл
ажиллагаанд
тулгуурладаг
Зөвхөн нэг мэргэжил төдийгүй бүх мэргэжлийн багш нарын заах арга зүйг
хөгжүүлэх, ажлын байранд хамтдаа үр дүнтэй хөгжихөд чухал нөлөө
үзүүлэх арга зам нь хичээлийн судалгаа юм.

28.  Áàãø íàðûí õàìòûí àæèëëàãààã äýìæèí, õè÷ýýëèéí
ñóäàëãàà õèéëãýõ íü багш хөгжих ñàéí òàëòàé
òóë èéì õýëáýðýýð àæèëëàõ áîëîìæ áîëîëöîîãîîð
õàíãàæ áàéõ
 Áàãø íàðûí àæëûã ¿íýëýõ íýã øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò
íü áàãèéí õàìòûí àæèëëàãààã ¿íýëýõ õýëáýðýýð
áàéõ

29.  Òóõàéí ¿åèéí á¿õ øèíý, õàìãèéí
ñîíèðõîëòîé ç¿éë á¿õýí çºâõºí
õ¿ì¿¿ñèéí õàìòûí ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð
ä¿íä ¿¿ñýæ á¿òýýãäýæ áàéäàã.
Д.Уотсон /Нобелийн шагналт/