1. Есөнбулаг сумын 12 жилийн 1-р
сургуулийн биологийн багш С.Алтанзул
LOGO
Судалгааны обьект:
Тус сургуулийн багш нар,сурагчид,эцэг,эх

2. Товъѐог
1.Үндэслэл
2.Онолын хэсэг: - Багшийн хөгжлийн асуудал
манай оронд хэрхэн хөгжиж ирсэн тухай
-Хөгжил гэж юу вэ?
-Орчин цагийн багшийн шаардлага
3.Судалгаа: -Багш
-Сурагчид
-Эцэг,эх
4.Дүгнэлт
5.Санал
6.Номзүй

3. Үндэслэл
Орчин цагийн Монголын нийгэмд бие даан сурч,ажиллах,амьдрах
чадвар бүхий иргэн төлөвшүүлэхэд чиглүүлэгч,зохицуулагч гол хүч
нь багш юм.
Иймээс энэ эрхэм үүргийг гүйцэтгэгч багш нь төр нийгмийн өмнө
хуулиар хүлээсэн үүргээ ухамсарласан тэргүүн эгнээнд хөгжсөн
сэхээтэн байх хэрэгцээ,шаардлага зайлшгүй гарч ирж байна.

4. Зорилго:
Багшийн ажлын байранд хөгжихөд
хамтын үйл ажиллагааны үр нөлөөг
нэмэгдүүлэхэд багшийн
үүрэг,оролцоо
1 и
Багшийн хөгжлийн асуудал манай оронд
З хэрхэн хөгжиж ирсэн тухай
о Сургууль төвтэй мэргэжил дээшлүүлэх тогтолцоо,
2 ажлын байран дээрээ тасралтгүй
р суралцах хэрэгцээ
и Багш хөгжлийн төв-Цахим сургалт-Багшийн
3
л
идэвх оролцоо
т: 4 Хамтын үйл ажиллагааг дээшлүүлэхэд
нөлөөлөх хүчин зүйлс

5. Зах зээл
1990 он
Багшийг хөгжүүлэх талаар
Багшийг хөгжүүлэх нийгмээс зохих арга
талаар төрөөс Сургалтын чанар
буурч,багш нарын арга хэмжээ авахын хамт багш
нэгдсэн арга хэмжээ өөрөө,өөрийгөө хөгжүүлэх
барил,ур чадвар
авч,5 жил тутамд талаар ихээхэн чармайлт
өнөөгийн хэрэгцээг
багш нарын хангахгүй багш гаргах гэсэн 2 талын
мэдлэгийг системтэй мэргэжлийн нэр хүнд ажиллагаа шаардлагатай
дээшлүүлэх ажил унахад хүрсэн. боллоо.
хийж байсан.

6. Мэргэжил дээшлүүлэх журам
Сайдын 2008 оны 72 тушаал
• Эхний жилийн багш, 7 өдөр
санхүүжилтын эх үүсвэр
Үндсэн • 5 дахь жилийн багш, 14 өдөр
сургалт
• 10 дахь жилийн багш, 21 өдөр
Сургалтын төрөл,
Улсын төсвөөс: 2010 онд 5 дахь жилийн төсөв
•Улсын төсвөөс
Төрөлжсөн • кредиттэй •Хөтөлбөр, төслөөс
•Багш нараас
сургалт • кредитгүй •Бусад эх үүсвэрээс
• Интернет
•Улсын төсвөөс
Бие даасан • Зайны сургалтын •Хөтөлбөр, төслөөс
сургалт •бусад хэлбэрүүд •Багш нараас
•Бусад эх үүсвэрээс
•0

7. Багшийн хөдөлмөрийн үнэлэмжийг
тодорхойлох хүчин зүйлс
Стандарт, киррикюлим, сургалтын
төлөвлөгөө: Сайдын тушаалууд
Цалин хөлс: ЗГ-ын Мэргэжил
2007 оны 354, 2010 Нарийн нийлмэл
дээшлүүлэх
оны 239 тогтоол, чанар болон
тогтолцоо: Сайдын
Бусад тогтоол, олон янз байдал,
2008 оны 72 тушаал
журам
Цалин хөлс, Ур чадвар
нийгмийн
БАГШ тасралтгүй
халамж, бол үнэ цэнэ, хөгжүүлэх
үнэлэмж нь хэрэгцээ
хамгаалал
өндөр байх
заяагдмал ажил
мэргэжил
Ажлын
Багшийн байрандаа Багшийн
Багшийн ѐс зүйн мэргэжлийн тасралтгүй
дүрэм: Сайдын хөгжлийн танхим:
суралцах
2007 оны 41 ѐс зүй Сайдын 2008 оны
боломж 114 тушаал
тушаал

8. Хөгжил гэж юу вэ?
Хүний хөгжил Боловсролын Сургуулийн Багшийн
хөгжил хөгжил хөгжил
Хөгжил бол өөрчлөлт,шинэчлэлт.
Багшлахад тохиолдож байгаа бэрхшээл зөрчлийг давах нь
багшийн хөгжлийн хөдөлгөгч хүч юм.

9. Орчин үеийн багшид тавигдах шаардлага
1.ªºðèé㺺 òàñðàëòã¿é õºãæ¿¿ëæ ,ñóðãàëòûí èäýâõòýé
á¿òýýë÷ àðãóóäûã ýçýìøñýí
2.Áîëîâñðîëûí çîðèëãî,àãóóëãà,àðãàç¿é,¿íýëãýýã òºãñ
îéëãîñîí
3.Õ¿í òºðºëõòíèé áîëîí ìîíãîë÷óóäûí á¿òýýñýí ñî¸ë èðãýíøëèéí
¿íýò ç¿éëñ,ºâ óëàìæëæëûã ò¿ãýýí äýëãýð¿¿ëýã÷
4.Ìýäýýëëèéí òåõíîëîãèéí ÷àäàìãàé àøèãëàäàã ,îëîí ýõ
ñóðâàëæààñ îëæ àâñàí ìýäëýã ,òóðøëàãàäàà òóëãóóðëàí
ìýäëýãèéã õàìòðàí á¿òýýã÷ ,øèíèéã ñàíàà÷ëàã÷
5.Áèå äààí ñóð÷, àæèëëàõ,àìüäðàõ ÷àäâàð á¿õèé èðãýíèéã
òºëºâø¿¿ëýõýä ñîíèðõëûí á¿ëã¿¿ä,îëîí íèéòèéí îðîëöîîã
ýðõýìëýã÷,ò¿¿íèéã ÷èãë¿¿ëýí çîõèöóóëàã÷ áàéõ
øààðäëàãàòàé áîëæ áàéíà.

10. Өөрийн арга барилаа хичээл заах
Техникийн үзэл ур чадварын сургалтанд суух
баримтлал замаар хөгжих
Шинжээчийн Өөрөөсөө илүү хөгжсөн амжилтанд
Багшийн хүрсэн ахмад туршлагатай багш
хөгжлийн үзэл үзэл баримтлал нарын үйл ажиллагаанаас суралцдаг
баримтлал
Багш ажлын байран дээрээ хөгжих
Экологийн буюу өөрийгөө хөгжүүлэхийн төлөө
боломжуудыг эрж хайх
үүрэн загвар

11. Сургууль төвтэй мэргэжил дээшлүүлэх
тогтолцоо,ажлын байран дээрээ тасралтгүй суралцах
хэрэгцээ
Цахим сургууль-Цахим сургалт гэх мэт цаг үетэйгээ уялдан тодорхой
ажлуудыг шат дараатай явуулж байна.
Нэгж хичээлийн үр өгөөжийг дээшлүүлэх
арга зам,уралдаант ажлууд
IREM төслийн сургалтууд
Ээлжит хичээлийг
хэрхэн
бэлтгэх,заах,хамтран
ажиллах,үр дүнд анализ
судалгаа хийх сургалт
МХТ-ийн сургалт
/Word,
Excel,
Power point /

12. Өөрийн үйл ажиллагаанд дүн шинжилгээ хийсэн
нь:
1.МХТ-ийн мэдлэг,чадвараа хамт олныхоо дунд явагдсан
сургалт семинаруудад хамрагдаж Word, Excel, Power point
программуудыг тодорхой түвшинд ашиглах чадвартай
болсон.
Сүүлийн 2 жилийн хугацаанд “Эрүүл мэнд”-ийн
багш нарын сургалт,5 жил ажилласан багш нарын
үндсэн сургалт семинарт хамрагдлаа.
Моби-Тэмүүлэл төслийн “Цахим” сургалтанд
хамрагдаж Ubuntu программыг зохих түвшинд
эзэмшиж авлаа
Хамт олон /Баг /- Өөрийн идэвх - Оролцоо - Сурах хүсэл тэмүүлэл -
Ирээдүйн зорилго

13. Багшийн хөгжлийн хөшүүрэг
Багшийн ажлыг
дээрээс нь үргэлж
дүгнэх нь тэдний
хөгжилд төдийлөн
Удирдлагын түлхэц өгч чаддаггүй
санаачлага, байна.
шахалт
Багш өөрөө Хувийн
өөрийнхөө ажилд
хариуцлага
дүн шинжилгээ
хийж,өнөөгийн
нийгмийн хэрэгцээ
сонирхлыг мэдэрч
ажиллах
“Сайхан амьдрахын тулд сайн ажиллах хэрэгтэй.
Хөл дээрээ баттай зогсохын тулд ихийг мэдэх хэрэгтэй.”
М.Горький

14. Мэдлэг мэдээллийн
хэмжээ нэмэгдэнэ.
Хүлээж авах
байдал
нэмэгдэнэ.
Арга хэлбэр,
хандлага олон
төрөлтэй болно.
Бусадтай
харилцах
хандах
бэрхшээл
багасна.

15. Багшийн хөгжил
5.76% Хөгжсөн
7,69%
Хөгжиж байгаа
багш
34.60%
51,90% Хөгжих
боломжтой
Зайлшгүй хөгжих
шаардлагатай
багш
Энэ судалгаанаас харахад манай багш нарын 1/3 нь ажлын
байран дээрээ өөрийгөө хөгжүүлж,өөрчлөлт гарч байгаа нь
харагдаж байна.50 гаруй хувь нь хөгжих хүсэл эрмэлзэлтэй
цаг үеийн шаардлагаа ухамсарлаж,суралцах боломж нөхцөл
бүрдэж байна.

16. Судалгаа: Багшийг хөгжүүлэх арга замыг тодорхойлох
1.Багш ажлын байран дээрээ хөгжихөд ямар хэлбэр илүү
үр дүнтэй вэ?
40.00%
38%
35.00%
25.39%
ЗАН-ээрээ
хамтран ажиллах
30.00%
20.63%
25.00% Нэгдсэн сургалт
15.87%
семинарт оролцох
20.00%
Тэргүүний багш
15.00% нарын туршлага
судлах
10.00%
Бие дааж
5.00% өөрийгөө хөгжүүлэх
0.00%

17. Дээрх асуудлыг дүгнэж
үзвэл:
Манай сургуулийн багш нар олон учраас
бүсийн, улсын сургалт семинарт тэр болгон бүрэн
хамрагдаж чаддаггүй нь эндээс харагдаж байна.
Гэтэл багшийн хөгжил нь тасралтгүй сурч өөрийгөө
мэдэрч байхаас үүдэлтэйг асуудлын үндэс болгон тавих
хэрэгцээ байсаар байна.
Иймд:
1.Ажлын байран дээрээ ЗАН,секц,зайн сургалт зохион
байгуулах
2.Бие дааж өөрийгөө
хөгжүүлэх,мэдрэх,зорилго,хэтийн төлвөө тодорхойлох
3.Тэргүүн туршлагатай багш нарыг урин тэднээс
суралцах бололцоог бий болгох шаардлага урган гарч
ирж байна.

18. 2.Багш ажлын байран дээрээ
өөрийгөө хөгжүүлэх боломж манай
сургуулийн хувьд хэр байна вэ?
Багшийн хөгжлийг сургууль
Хувь дэмжиж,урамшуулах талаар хир
Хангалттай байдаг гэж бодож байна вэ?
сайн
Сайн
4.10 дэмждэг
4% %
43.70
20% Хангалттай
42% %
Дэмжинэ
гэж бодож
34% байна
39.50
% Дэмждэггү
Бололцоогүй
Бололцоог
12.50
Бололцоо ороо
%
хязгаарлагдмал дэмждэг

19. 3.Багш хөгжихөд сургууль орчны ямар
давуу тал байдаг гэж үздэг вэ?
МХТ-ийн
хэрэгсэл
43.50%
45.00%
Цалин
40.00% урамшуулал
35.00%
Анги,кабинетийн
тохижилт
30.00%
Төсөл хэрэгжилт
25.00%
20.00%
Сургалт семинар
19.34%
15.00% 9.60%
10.00% 12.90% Ном товхимол
5.00%
4.80%
6.40% 3.20% Багшийн
0.00% хөгжлийн
хөтөлбөрийн
хэрэгжилт

20. 4.Та ажлын байран дээрээ хөгжихөд өөрийн тань идэвх
хэр байна гэж үздэг вэ?
Хангалттай Хангалттай Хангалтгүй
сайн
9,8% 68,6% 21,5%
Хамт олон гэдэг нь нэгжээс бүрдэж байдаг. Хамт олныг бүрдүүлж буй багш бүр
өөрийн идэвх оролцоотой байж ажлын байран дээрээ хөгжих чиг хандлагыг
тодорхойлж чадна.Иймээс багш бүр нийгмийн хэрэгцээ шаардлагад тулгуурлаж
ажлын байран дээрээ тасралтгүй хөгжихөд өөрийн идэвх зүтгэл голлох үүрэгтэй
гэдгийг гүнээ ухамсарлаж ажиллах нь өнөөгийн боловсролын шинэчлэлийн үед
чухал болоод байна.

21. Цахим хөтөлбөр хэрэгжснээр та
Зөөврийн
хичээл заалтандаа МХТ ашиглаж
компьютертэй эсэх байгаа эсэх
70.00% 60.3 Байнга 11.50
0% 1.90
60.00% % %
Хааяа
39.6
50.00%
0%
40.00%
30.00%
86.50
20.00% %
10.00%
0.00%
Тийм
Үгүй

22. Цахим хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд
тулгарч буй асуудал:
35,2%
30,8%
17,6% D
Group
16,1% C
Group
B
Group Интернетийн
A орчин
Group
МХТ-ийн хангалт
Өөрийн идэвх
МХТ-ийн талаарх оролцоо
мэдлэг чадвар

23. Багш өөрийгөө хөгжүүлэх
төлөвлөгөөний төлөвлөлт биелэлт нь
таны хувьд ямар түвшинд байна вэ?
“Биеийн жаргал
1,9 эрүүл мэндэд,
% Ухааны жаргал
мэдлэгт байдаг.”
60 37, Фалес
% 2%
Боломжийн
60% 1,9
%
1,9% Хангалтгүй
Хангалттай
сайн 1,9%
37,2 Нэр төдий
%

24. Дээрх асуудлыг дүгнэж үзвэл:
Багш өөрийгөө хөгжүүлэх төлөвлөгөөний чанар,үр
өгөөжийг дээшлүүлэх,түүнд хяналт шинжилгээ
хийх цаг нь болжээ гэж харагдаж байна.
“Бага ч гэсэн зүйлийг мэдэхийн тулд их сурах
хэрэгтэй.”

25. 45%
42%
40%
35% Багш дан
ганцаараа
Боломж сайтай
30% амжилтанд
30%
хүрэх
магадлал
Боломжийн
25%
бага учраас
20% бусад багш
20% нар,эцэг,
эхчүүдтэй
15% хамтын үйл
ажиллагаа
10% 8% явуулан
харилцан
5% суралцаж,
нэг баг болж
0% ажиллах нь
үр дүнд хүрэх
гарц мөн.

26. Сурагчийн судалгаа
1,1% нь байнга ашигладаг.
11,7% нь уламжлалт аргаар
Багш нар хичээл заах үр дүнтэй.
хичээлдээ
компьютер
97,7% нь хааяа ашигладаг.
ашигладаг уу? 51% нь компьютер
ашиглаж хичээл заах үр
Хичээл ямар
дүнтэй.
хэлбэрээр
заавал илүү үр 1,1% нь огт үгүй гэж
дүнтэй вэ? хариулжээ.
37,2% нь тоглоомыг аргаар
хичээл заах

27. Манай сургууль дээр компьютерийн
хэрэглээ ямар түвшинд байна гэж
үздэг вэ?
Багш нар интернеттэй
холбоотой мэдээлэл хэр
өгдөг вэ?
0.7
65.90%
Хангалттай
сайн •7,05 0.6
28.40%
0.5 Байнга
% 0.4
Хангалттай • 50,5% 0.3 Хааяа
5.60%
0.2
Огт
Хангалтгүй 0.1 үгүй
0

28. Та интернетэд 7 хоногт Интернетээс хичээлдээ
холбоотой мэдээллээ
хэдэн цаг суудаг вэ? хэрхэн олж авч чаддаг
вэ?
70.00%
60%
60.00%
10,9%
43,9% 50.00% Хангалттай
2-оос 30.50
2 цаг 40.00% %
дээш цаг
30.00% Боломжийн
9.40
20.00%
% Огт үгүй
10.00%
45,1% 0.00%
Огт үгүй

29. Сурагчдын санал асуулгаас
харахад:
 Сурагчид маань цаг  Хүүхдийн хүсэл,
үеэ мэдэрч МХТ-ийн эрмэлзэл, тэмүүллийг
мэдлэгийг тодорхой мэдэрч сурагчдаас
хэмжээнд судлан хоцролгүй хөгжин
хэрэглээ болгосон, өөрчлөгдөх нь багш
интернетээс өөрийн бидний өмнө
хэрэгцээт зүйлийг олж хичээлийнхээ технологийг
авч чадаж байгаа нь цаг үетэйгээ нийцүүлэн
харагдаж байна. өөрчилж шинэчилж байх
шаардлага аяндаа урган
гарч ирж байна.

30. Эцэг,эхийн санал,асуулга
Эцэг,эхчүүд манай сургуульд яагаад хүүхдээ оруулах
сонирхолтой байна вэ?
Багш нар нь
24,5% багшлах арга
барил сайтай,
хүүхдийг
хөгжүүлж
52,3% чаддаг
Сургалтын
таатай орчин
бүрдүүлж
чадсан.
35,2% (Техник
хэрэгсэл, анги
кабинетийн
тохижилт, цэвэр Багш нар нь
орчин)
сургалт сайн
явуулдаг

31. Дүгнэлт
1.Багш ажлын байранд хөгжихөд хамтын үйл ажиллагааг
дээшлүүлэх гол арга зам бол багш өөрийнхөө үйл ажиллагаанд
үнэлэлт,дүгнэлт өгөх,хийсэн бүтээсэн зүйлийнхээ тоо гэхээсээ
илүү чанарт анхаардаг байх.
2.Хамт олноороо тасралтгүй хөгжих хэтийн төлөвлөгөөтэй
байх.Оновчтой сайн төлөвлөсөн ажил хэрэгжих бүрэн боломжтой.
Багш хөгжлийн хөтөлбөрийг чанартай боловсруулахад багш бүр
өөрийгөө хөгжүүлэх төлөвлөгөөнй биелэлт, үр дүнд анхаарах .
3.Багшийг хамтаар хөгжүүлэхэд багш хөгжлийн төвийн үйл
ажиллагааг сайжруулах,ЗАН,секцийн ажлын үр өгөөжийг
дээшлүүлэх, бие дааж өөрийгөө хөгжүүлэх зэрэг ажлуудыг үр
дүнтэй зохион байгуулах шаардлагатай.
4.Хамт олноороо хөгжихөд хөшүүрэг урамшууллын
тогтолцоог боловсронгуй болгох шинэчлэх, цагаа олсон урам
хайрла...

32. Санал
- Багшийн хөгжилд байгууллага, хамт олон, хувь хүмүүс,эцэг эхийг татан
оролцуулах
- Багшийн ажлын үнэлэмжийг дээшлүүлэх,багш нар зөвхөн багшийн ажлаа
хийдэг нөхцөл бололцоог бий болгох
- Орон нутагт багшийг хөгжүүлэх хөтөлбөр дэвшүүлж ,багш нарын дунд
уралдаанд ажил явуулдаг байх
- Өөрийн сургуулийн болон бусад сургуулийн багш нартай хамтран
ажиллах,туршлага солилцох
- Их, дээд сургуулийн эрдэмтэн багш нартай ЕБС-ийн багш нар хамтын
ажиллагаатай ажиллаж мэдээллийг хурдан шуурхай солилцох байдлаар
багшийг хөгжүүлэх

33. Номзүй:
1. Ичинхорлоо Ш.,Багшийн
ном.УБ.,2006.
2. Оюун Ц.,Багшийн хөгжил.УБ.,
3. Пүрэвдорж Ч.,Багшлахуйн
менежмент.УБ.,2010.
4. Эрдэнэцэцэг С.,Багш
боловсролын үндэс.УБ

34. Анхаарал
тавьсанд
баярлалаа.
34