Downloaded 60 times
More Related Content
Similar to Kron xəstəliyi
![patoloji fiziologiya mede xestelikleri[1].pptx](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/patfiz121-240924160743-eb464e9f-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
Kron xəstəliyi
- 1. Azərbaycan Tibb Universiteti IIMüalicə Profilaktika Fakultəsi 303b qrupu Yaşar Rəhimli İBX, Kron xəstəliyi. Kafedra: Daxili Xəstəliklər Müəllim: Q. Lamiyə
- 2.
- 3. Giriş İBX – İnflammatorbağırsaq xəstəlikləri idiopatik və xroniki iltihabı xəstəliklər olub, klinik, endoskopik və histoloji müayinələr ilə aşkar oluna bilir. Ulserativ kolit və Kron xəstəliyi bir - birinə bənzəyən, lakin iki fərqli patologiyadır.
- 4. Epidemiologiya Coğrafi bölgələrə görəxəstəliyin yayılma tezliyi müxtəlif olub, Cənubi Amerika və eləcə də cənubi Avropada daha geniş yayılmışdır. Etik olaraq Yəhudilərdə, irq olaraq isə Avropa irqinin nümayəndələrində daha çox təsadüf olunur. Ən çox 15 – 25 və 55 – 65 yaşlarında rast gəlinir.
- 5. Etiologiya və patogenezGenetikfaktorlar Etiologiyadarol oynayan spesifik gen tapılmasa da, monoziqot əkizlərdə, Avropa irqində, Musəvilərdə daha geniş yayılması, eyni zamanda ailəvi olaraq yayılması genetik faktorlaın rolunu təsdiq edən əlmamətlərdən sayılır. - Əgər bir xəstədə İBX varsa, birinci dərəcəli qohumda rastgəlmə ehtimalı 10 %; - Hər iki valideyndə varsa uşaqlarda rastgəlmə ehtimalı 36 %; - Monoziqot əkizlərdə CH 67 %, UK 20 % ehtimalla olacaqdır
- 6. Etiologiya və patogenez İmmuntənzimin pozulması Limfositar infiltrasiya SitotoksikT hüceyrələri Kolon epitelinə qarşı anticisimlərin əmələ gəlməsi CD4+T Th1 Th2 Qamma interferon TNFα, İL – 12 CH İL – 4 İL – 5 İL – 13 UK
- 7. Etiologiya və patogenezİnfeksiyalar Etiologiyasındahər hansı bir spesifik törədicinin olması təsdiq olunmasa belə, HLA – B27 geni siçanlar üzərində aparılan tədqiqatlarda aşkar olunmuş və İBX-nin inkişafı üçün məhz bağırsaq florasının olması faktı təsdiqlənmişdir.
- 8. Etiologiya və patogenezPsixolojifaktorlar Emosionaltəsirlərin etiologiyada rol oynamasını bilavasitə sübut edən məlumat olmasa da, stress faktorunun İBX-nin simptomlarını və xəstəliyin klinik gedişatını ağırlaşdırdığı məlumdur.
- 9.
- 10.
- 11.
- 12. Patoloji anatomiyası Ulserativ kolit Kronxəstəliyi 1. Mukoza və submukoza, fulminant hallarda muskularis propria da zədələnir; 2. Mononuklear hüceyrə infiltrasiyası, neytrofil infiltrasiya 3. Kriptaların neytrofillərlə dolması və krtiptada abseslərin əmələ gəlməsi; 4. Səthi epitel qatının ulserasiyası və Goblet hüceyrə itkisi meydana gəlir
- 13. Patoloji anatomiyası Ulserativ kolit Kronxəstəliyi 1. Zədələnmə transmuraldır, ən çox submukoza və lamina propriada baş verir; 2. Mononuklear hüceyrələrin çoxluğu və az miqdarda neytrofillərdən ibarət infiltrasiya 3. Krtiptada abseslərin seyrək olması; 4. 10 – 50 % hallarda submukozada qranulemaların əmələ gəlməsi (adətən submukozada və non kazeoz)
- 15.
- 16. Cobblestone change atientwith Crohn disease. of the mucosa of the terminal ileum in a p
- 17. Kron xəstəliyi nədir? Kronxəstəliyi GİS-in xroniki iltihabı xəstəliyidir. Bu patologiyada iltihabi proses UK-dən fərqli olara GİS-in bütün şöbələrini ( ağızdan anusa qədər), eyni zamanda bütün qatları ( mukozdan seroza kimi) əhatə edə bilər.
- 19. a) Krona xasiltihab xüsusiyyətlərinin olması b) Xəstəliyə tutulan nahiyə ilə tutulmayan nahiyə arasında davamlılığın olmaması c) Transmural iltihab d) Rektumun UK-dən fərqli olaraq 50%-indən az hallarda prosesə cəlb olunması e) Ağızdan anusa qədər istənilən yerdə ola bilər (1/3- yoğun bağırsaq, 1/3- ileum, 1/3- ilekolik nahiyə. 90% terminal ileum) f) Bitişmələrin, kütlə, fistul, perirektal/anal xəstəlik və ya obstruksiyalar kimi ağırlaşmaların baş verməsi g) Epitel displaziyası UK-dən az, Kolon xərçəngi isə daha çox rast gəlinir. Kron xəstəliyinin fərqləndirici xüsusiyyətləri nələrdir?
- 21. Histoloji əlamətlər A. Xarakteristikhistoloji əlamət nəhəng Langerhans hüceyrələrindən təşkil olunmuş nonkazeoz qranulemaların olmasıdır. B. Qranulemalar 60-70 % hallarda regional limfa düyünlərində rast gəlinir. C. Qalan hallarda bağırsaq divarında yerləşir
- 22. Histoloji əlamətlər A cryptabscess demonstrating active, neutrophilic inflammation in Crohn disease. Mezenterial limfa düyünlərinin qranulomaları
- 23. Klinika 1. Qarında ağrı Xəstəliyintipik simptomudur, bağırsaq seqmentində meydana gələn darlıqla əlaqəlidir. Bəzi hallarda parietal peritonun da prosesə qoşulması ilə əlaqədar ağrı sağ aşağı kvadranta yayılır. Tutmaşəkilli olub defekasiyadan öncə meydana çıxır. Defekasiya aktından sonra itir. Ağrı ilə birlikdə qarında aerofagiyaya da rast gəlinə bilər.
- 24. Klinika 2. Palpasiya zamanıkütlənin əllənməsi Sağ aşağı kvadrantda iltihabi kütlənin əllənməsi əsas simptomlardandır. Bu kütlə iltihaba uğramış bağırsaq, yapışmış və şişkin mezenterium və böyümüş abdominal limfa düyünlərindən ibarətdir. Kütlənin böyüməsi sağ ureterdə tıxanmaya və ya dizuriya əlamətləri, temperaturla müşayiət olunan iltihabi prosesə gətirib çıxara bilər.
- 25. Klinika 3. İshal Bütün hallardademək olar ki, rast gəlinən əlamətdir. Səbəbi tam aydın olmasa da, bakteriaların həddən artıq çoxalması, Öd turşularının miqdarı, İleum seqmentinin prosesə cəlb olunması və cərrahi rezeksiyasından sonra olması güman olunur.
- 26. Klinika 4. Temperatur Adətən yüngültemperatur ilə davam edən xəstəlik ağırlaşmalar zamanı daha çox artır. Təxminən 1/3 hallarda müşahidə olunur. Gecə tərləmələri xarakterikdir.
- 27. Klinika 5. Arıqlama Kronda UKilə müqayisədə daha qabarıqdır. Malabsorbsiya sindromu, iştahın olmaması ilə qida qəbulunun azalması və qusma ilə əlaqədar olur.
- 28. Klinika 6. Ağırlaşmaların mövcudluğu Qarınınön divarında istestinokutanioz fistulun ağzı, abses və perianal fissura kimi komplikasiyalar aşkar edilə bilər.
- 29. A. Dəri: Multiformeritema, Eritema nodosum, Pyoderma gangrenosum B. Göz: İritis, üveit, konyunktivit C. Oynaq: Artrit, ankilozlaşan spondilit D. Qan: Anemiya, trombositoz, flebotromboz E. Qaraciyər: Sklklerozan xolangit F. Böyrək: Nefrotik sindrom, amiloidoz G. Mədəaltı vəz: Pankreatit H. Ümumi: Amiloidoz Ekstraintestinal əlamətlər
- 30. Klinik formaları Yüngül OrtaAğır - İştah normal, çəki itkisi < 10%; - Temperatur, abdominal kütlənin əllənməsi, həssaslıq yoxdur - CRP yüngül artma - Fasilələrlə qusma, 10 % çəki itkisi - Obstruksiya olmur, CRP – nin artması - Kaxeksiya, BKİ – 18 - Obstruksiya, abses, CRP pozitiv - Müalicəyə cavab yoxdur
- 31. Laborator müayinələr Fe. Folturşusu və B12 çatışmazlığından irəli gəlir Malabsorbsiya və protein-itirən enteropatiya Hipoalbunemiya Ca malabsorbsiyası, D vit çatışmazlığı Anemiya Hipoalbunemiya və total protein Elektrolit mübadilə pozğunluğu Hipokalsiemiya
- 32. Laborator müayinələr Fe. Folturşusu və B12 çatışmazlığından irəli gəlir Malabsorbsiya və protein-itirən enteropatiya Hipoalbunemiya Ca malabsorbsiyası, D vit çatışmazlığı Anemiya Hipoalbunemiya və total protein Elektrolit mübadilə pozğunluğu Hipokalsiemiya
- 33. Laborator müayinələr Fe. Folturşusu və B12 çatışmazlığından irəli gəlir Malabsorbsiya və protein-itirən enteropatiya Hipoalbunemiya Ca malabsorbsiyası, D vit çatışmazlığı Anemiya Hipoalbunemiya və total protein Elektrolit mübadilə pozğunluğu Hipokalsiemiya
- 34. Laborator müayinələr Fe. Folturşusu və B12 çatışmazlığından irəli gəlir Malabsorbsiya və protein-itirən enteropatiya Hipoalbunemiya Ca malabsorbsiyası, D vit çatışmazlığı Anemiya Hipoalbunemiya və total protein Elektrolit mübadilə pozğunluğu Hipokalsiemiya
- 35. Laborator müayinələr Leykositoz Fe, ferritinin tranferrin Mikroelementlərin Znvə Mg Nəcisdə gizli qanın 60%-dən çox olması Malabsorbsiyanın klinikası Nəcisdə yağların miqdarının çox olması Triolein və olein turşu testlərində pozğunluqlar Qlükozaya tolerantlıq testində düz xəttin formalaşması D – Xylose sidikdə artması
- 36. İnstrumental müayinələr Rentgen kontrastmüayinədə Kron xəstəliyinin ən erkən makroskopik əlaməti eninə və uzununa yerləşən (linear) aftoz ulserlərin olması və xarakterik «qaldırım daşı» görüntüsünün aşkar olunmasıdır. İltihab və fibroz toxumanın inkişafı lümenin daralmasına və xarakterik «ip işarəsi» əlamətinin yaranmasına səbəb olur.
- 37. İnstrumental müayinələr - Bariumlur-qrafiya: a. Seqmentar ulserativ zədələnmələr b. Divar qalınlaşması c. Lümenin daralması d. «İp işarəsi» e. «Qaldırım daşı» görüntüsü f. Fistullar
- 38. İnstrumental müayinələr Qaldirim daşıəlaməti İp işarəsi
- 39.
- 40. İnstrumental müayinələr Kompyuter-tomoqrafiya: - Muralqalınlaşma > 2 sm - Homogen divar dansitesi - Mezenterik piy toxumasının qalınlaşması - Perianal xəstəlik - Adenopatiya, Abses, Fistul, Sinus traktları
- 41.
- 42. Endoskopik müayinə Patoloji kütlələrdənvə ya strikturalardan biopsiya götürmək, yaxud Bariumlu rentgenoqrafiyada görünən dolma defektinin daha dəqiq görmək üçün istifadə olunur.
- 43. Endoskopik müayinə A, Sigmoidoscopeposition in the colon; B, tip of sigmoidoscope; C, endoscopic image.
- 44. Endoskopik müayinə A, Positionof the colonoscope in the colon; B, endoscopic view; C, colonoscope tip.
- 45.
- 46. Endoskopik müayinə Biopsy ofcolonic mucosa.
- 47. Differensial diaqnoz a) Ulserativkolit b) Divertikulit c) Kollagenoz Kolit
- 49.
- 50. Ağırlaşmalar 1. Strinktura A,B, Ilealobstruction; C-E, stricturoplasty
- 51. Ağırlaşmalar A, Resection ofthe cecum and ileum; B, ileorectal anastomosis. 2. Fistul
- 52. Ağırlaşmalar A, Resection ofthe cecum and ileum; B, with ileocolonic anastomosis 3. Abses
- 53. Ağırlaşmalar 4. Perianal fistul və abses Drainageof perianal fistulae and abscess.
- 54.
- 55. Ağırlaşmalar 6.Kron koliti Proctocolectomy andBrooke ileostomy.
- 56. Uroloji Ağırlaşmalar A. Fistul B.Periuretereal fibroz
- 57. Müalicə Məqsəd 1.Simptomatik yaxşılaşma vəremissiyanı təmin etmək 2.İnflammasiyanı ( iltihabı) azaltmaq 3.Rekurrensi azaltmaq və remissiyanı davam etdirmək 4.Pəhrizi gözləmək və qidalanmanı qaydasına salmaq
- 58. Müalicə Müalicənin planlaşdırılması üçünnələri nəzərə almaq lazımdır? Lokalizasiyanı Aktivliyini İnkişaf etmə müddətini Müalicənin xəstəyə təsirini
- 59. Müalicə - Pəhriz (Nutritiv) -Medikal (konservativ) - Cərrahi müalicə
- 60. Müalicə - Laktozaya qarşıtolerantlığın azalması hallarının araşdırılması - Çatışmayan nutritientlərin bərpası ( Fe, Vit B12, FA, Vit D) - Perioperativ dövrdə TPQ-nın təşkil olunması - Balıq yağı - Süd, çiy tərəvəz, Meyvələrdən istifadə zamanı ehtiyatlı olmalı - Alkohol, qəhvə, soda, sorbitol olan qidalar qadağan olunmalı Pəhriz(Nutrision)
- 61.
- 62. Müalicə İltihabəleyhinə Sulfalazin Sulfopiri din Azo 5- ASA Narural killerlərinanticisim sintezinin, siklooksigenaza və lipooksigenaza yollarnın və neytrofil funksiyalarının inhibisiyasını ilə oksigen radikallarının tənzimlənməsi Azoreduktaza Ürəkbulanma Qusma İştahın itməsi Fol turşusu malabsorbsiyası Baş ağrısı Saç tökülməsi Aminosalisilatlar (3-6 qr/gün – Sulfalazin; 2-4 qr/gün 5-ASA)
- 63. Müalicə Prednisolon 40-60 mg/güniv. Budesonid Hidrokortizon 300 mg/gün Siklosporin (4—>8 mg/kq/gün) İmmunosupressiv Kortikosteroidlər Siklosporin Takrolimus Mikofenolat Azatioprin 6-merkaptopurin metotreksat Kəskin Tez Uzun Gec
- 64. Müalicə İmmunmodulyator Anti-tumor nekroz faktoralfa (İnfliximab) 5-10 mg/kq 3 infuziya şəklində
- 65.
- 66. Müalicə Digər yanaşmalar 1. Transdermalnikotin 2. Heparin 3. Zileuton (5 lipooksigenaza inhibitoru) 4. Balıq yağı 5. Lidokain 6. Ketotifen 7. Xlorokin 8. Hidroksixloroxin 9. Hiperbarik oksigen 10.İV İmmunoqlobulin Kök xəstələrdə
- 67. Müalicə 5 – Amino-salisilikasid-in aktivlik nöqtələri
- 68.
- 69. Müalicə rejimi - Aktivxəstəlik zamanı remissiyanı təmin etmək - Remissiyada olan xəstədə xəstəliyin əlamətlərinin yenidən geri qayıtmaması üçün az dozalarda, uzunmüddətli müalicəni təmin etmək
- 70. Müalicə rejimi Aminosalisilatlar Metronidazol/ siprofloksasin Remissiya Steroidlər İmmunosupressiv lər (siklosporin)+ enteral/parentera l bəsləmməyə diqqət! 6 ay və daha çoxAzatioprin/ 6 merkaptopu rin
- 71. Terapevtik piramida Ek speriment al terapiya İnfliximab Siklosporin Metotreksat Azatiopurin/6- merkaptopurin IV kortikosteroidlər Oral kortikosteroidlər Antibiotik Sulfaıazin/ 5-ASA Topik 5-ASA Ağır dərəcə Yüngül dərəcə
- 72. Proqnoz Bu gün Kronxəsləri üçün kifayət qədər müsbət və qənaətbəxş proqnoz mövcuddur. Belə ki, uzunmüddətli remissiya və həyat kefiyyətinin yaxşılaşdırılması mümkündür. Yeni dərman preparatları, nutritiv terapiya, cərrahi texnikaların inkişaf etdirilməsi, post operativ dövrdə aparılan tədbirlərin üstünlüyü, xərçəng riskinin azaldılması xəstəlik haqqında olan fikirləri pozitiv isriqamətdə dəyişir.
- 73.