รวบรวม ครู ประสงค์ โสมรัตนานนท์
ข้ อมูลอ้ างอิง : ครูพรรณี วิเศษโวหาร
การจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนมาตรฐานสากล
การจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนมาตรฐานสากล
หมายถึง ขั้นตอนการนําหลักสูตรโรงเรียนมาตรฐานสากลสู่
การจัดการเรียนการสอนในชั้นเรียน โดยการนําคําอธิบาย
รายวิชามาจัดทําโครงสร้างรายวิชา หน่วยการเรียนรู้ และ
แผนการจัดการเรียนรู้ เพื่อนําไปใช้จัดการเรียนการสอนใน
ชั้นเรียนให้บรรลุตามเป้าหมายของการจัดการเรียนรู้ใน
โรงเรียนมาตรฐานสากล
กระบวนการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนมาตรฐานสากล

ใช้การจัดการเรียนรู้
ตาม บันได 5 ขั้น
ของการจัดการเรียนรู้
ในโรงเรียนมาตรฐาน สากล
การนําบันได 5 ขั้น สู่การเรียนการสอน
ทําได้ด้วยการจัดการเรียนการสอนผ่านรายวิชา

“การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง”

(Independent Study :IS)
ได้แก่ รายวิชา
การจัดการเรียนการสอนรายวิชา IS1 – 3
ผู้สอนสามารถจัดได้ในทุกกลุ่มสาระฯ ตามบันได 5 ขั้น เช่น
เปาหมายคุณภาพผู้เรี ยน
้
IS1-3

ตังประเด็น
คําถาม

วิทยาศาสตร์

ตังคําถาม

ภาษาไทย

ตังคําถาม

สืบค้ น
ความรู้
สืบค้ น
ทดลอง

สรุ ปองค์ ความรู้

สือสาร
นําเสนอ

นําข้ อสรุปมา
เผยแพร่
อธิบายปั ญหา ความรู้
(ผลการทดลอง)
สืบค้ นความรู้ สรุปองค์ความรู้ เขียน
เผยแพร่

บริการ
สังคม
นําความรู้ไป
ใช้ ประโยชน์
ต่อสังคม
นําความรู้ไป
ใช้ ประโยชน์
ต่อสังคม
รายวิชาการศึกษาค้นคว้าและสร้างองค์ความรู้
(IS1 : Research and Knowledge Formation 1-1.5 หน่วยกิต)

ตั้งประเด็นคําถาม สืบค้นข้อมูล
และ สรุปองค์ความรู้
แนวทางการจัดการเรียนรูรายวิชาเพิ่มเติมการศึกษาค้นคว้า
้
และสร้างองค์ความรู้ (Research and Knowledge Formation: IS1)

แนวการจัดการเรียนรู้
1. ครูผสอนร่วมกับผูเรียนในการกําหนดประเด็นปัญหา หรือหัวข้อ
ู้
้
เกี่ยวกับ Public Issues หรือ Global Issues ที่นักเรียนสนใจ สําหรับ
การศึกษาค้นคว้า
2. ตั้งสมมุติฐาน หรือความน่าจะเป็น
3. ให้ความรูพื้นฐานเกี่ยวกับการสร้างองค์ความรู้ 3 ส่วน
้
เพื่อเป็น แนวทางในการไปแสวงหาความรู้ของนักเรียน
ส่วนที่ 1 “Ways of Knowing” วิถีการรับรู้ ความรู้
ส่วนที่ 2 “Areas of Knowledge” ศาสตร์ / สาขา
แขนงความรู้
ส่วนที่ 3 การเรียบเรียงข้อมูล ข้อค้นพบ ความคิดเห็น
การให้เหตุผลโต้แย้ง และสนับสนุน
4. ปรับเปลี่ยนความคิด เป็นขันตอนสําคัญซึ่งเป็นหัวใจของ
้
ขั้นตอนการเรียนรู้ ผู้เรียนจะศึกษาค้นคว้าตามประเด็นความรู้
หรือหัวข้อที่ครอบคลุม Public Issues และ Global Issues
ครูผู้สอนควรมีเทคนิคการจัดการเรียนรู้ที่หลากหลาย ได้แก่
4.1 ทําความกระจ่างและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน
4.2 นําผลจากการแลกเปลี่ยนเรียนรูระหว่างกันมาสร้าง
้
ความรู้ใหม่
4.3 ประเมินความคิดใหม่ ผู้เรียนออกแบบดําเนินการ
ตรวจสอบความรู้ ความคิดใหม่ที่ผู้เรียนสร้างขึ้น
4.4 นําความคิดไปใช้
5. สะท้อนความคิด /ทบทวน เป็นขั้นตอนที่
ผู้เรียนได้ประเมินและพัฒนาความคิดอย่าง
รอบคอบและต่อเนืองจนสามารถประเมินผลได้
่
และเกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่
รายวิชาการสือสารและการนําเสนอ (IS 2 : Communication and
่
Presentation 1-1.5 หน่วยกิต) เป็นการเรียนรู้ที่ต่อเนื่องจากวิชา IS 1

ผู้เรียนนําองค์ความรู้ที่ได้มาเขียนรายงาน /
เอกสารทางวิชาการ และนําเสนอเพือสื่อสาร
่
ถ่ายทอดข้อมูลความรู้ให้ผอื่นเข้าใจ
ู้
แนวทางการจัดการเรียนรู้รายวิชาเพิมเติมการสื่อสาร และ
่
การนําเสนอ (Communication and Presentation: IS2)

แนวการจัดการเรียนรู้
1. การรายงานการค้นคว้าของผู้เรียน ให้ผู้เรียนนําหัวข้อ
เรื่องจากข้อค้นพบ ข้อสรุป ความคิดใหม่ องค์ความรู้ใหม่ที่ตนเอง
สนใจเรียนรู้ เป็นข้อมูลในการนําเสนอ
2. การกําหนดโครงร่างของผลงาน จะต้องประกอบด้วย
องค์ประกอบ 3 ส่วน ได้แก่ คํานํา (Introduction) เนื้อเรื่อง
(Body /Development) และบทสรุป (Conclusion)
3. การนําเสนองาน ตามองค์ประกอบ 3 ประการ ได้แก่
3.1 การกําหนดวัตถุประสงค์และวิเคราะห์ผู้ฟัง
3.2 การวางโครงสร้างเนื้อหาการนําเสนอ
3.3 วิธีการนําเสนอ

ร่องรอยหลักฐาน
-

คือ
จัดทําเป็นผลงานทางวิชาการ 1 ชิ้น
สือสารนําเสนอสิ่งที่ได้จากการศึกษาค้นคว้า
่
ระดับมัธยมต้น เป็นภาษาไทย 2,500 คํา
ระดับมัธยมปลาย เป็นภาษาไทย 4,000 คํา
หรือ ภาษาอังกฤษ 2,000 คํา
จัดเป็นกิจกรรมพัฒนาผูเรียน ในกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณะ
้
ประโยชน์ IS 3 : Social Service Activity เป็นการนําสิงทีเรียนรู้จาก
่ ่
IS1 และ IS2 ไปประยุกต์ใช้ในการทําประโยชน์ต่อสังคม ซึ่งควรจัดในชั้น
ที่ผเรียนได้เรียนรู้ IS 2 เพราะเป็นกิจกรรมที่ต่อเนื่องเชื่อมโยงกัน
ู้

การนําองค์ความรู้ไปใช้บริการสังคม
การจัดกิจกรรมการนําองค์ความรู้ไปใช้บริการสังคม
(Social Service Activity: IS3)

เป้าหมายคุณภาพผู้เรียน
มัธยมศึกษาตอนต้น
มัธยมศึกษาตอนปลาย
คุณภาพผู้เรียน
เพื่อโรงเรียนและชุมชน
เพื่อสังคมและโลก
การนําความรู้
- นําความรู้ไปประยุกต์
- นําความรู้ไปประยุกต์
ไปใช้บริการสังคม สร้างสรรค์ประโยชน์ต่อ
สร้างสรรค์ประโยชน์ต่อ
โรงเรียนและชุมชน
สังคมและโลก
- เผยแพร่ความรู้และ
- เผยแพร่ความรู้และ
ประสบการณ์ที่ได้จากการ ประสบการณ์ที่ได้จากการ
ลงมือปฏิบัติเพื่อประโยชน์ ลงมือปฏิบัติเพื่อประโยชน์
ต่อโรงเรียนและชุมชน
ต่อสังคมและโลก
1. เพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาตนเอง และพัฒนาซึ่งกัน
และกันผ่านการเรียนรู้จากประสบการณ์ (Experiential
learning) ค้นพบตนเอง โดยการริเริ่มสร้างสรรค์กิจกรรม
(Creativity) ปฏิบัติกิจกรรมเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง
(Action) อาสาช่วยเหลือผู้อื่นด้วยความสมัครใจ
(Service)
2. พัฒนาค่านิยมที่อยู่บนพืนฐานความรู้ในเรื่องต่างๆ ของโลก
้
ให้เกิดแก่ผู้เรียน ได้แก่
1. ความนับถือและเชื่อมั่นในตนเอง
2. ความเคารพในตนเองและผู้อื่น
3. ความรับผิดชอบต่อสังคม
4. ความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม
5. การเปิดใจกว้าง
6. เจตคติในการพัฒนา วิสยทัศน์
ั
7. เป็นสมาชิกชุมชนที่แข็งขัน มีส่วนร่วมรับผิดชอบ พัฒนา
ทักษะทีเกี่ยวข้อง และสร้างเสริมเจตคติในการเป็นพลโลกทังใน
่
้
ระดับบุคคลและส่วนรวม
การจัดกิจกรรมการนําองค์ความรู้ไปใช้บริการสังคม
สามารถจัดเป็นกิจกรรม / โครงงาน / โครงการ โดยจัดให้ผเรียน
ู้
ได้เรียนรูผ่านประสบการณ์ ซึ่งประกอบด้วยขั้นตอน 5 ขั้นตอน ดังนี้
้

สังเกต
(Observe/Analyze)
ลงมือปฏิบัติ
(Act)
วางแผน
(Plan)

การจัดกิจกรรมการ
นําองค์ความรู้ไปใช้
บริการสังคม

สะท้อน
(Reflect)
ประยุกต์
(Apply)
เป็ นผู้ชีแนะ

บทบาท
ของครู

เน้ นผู้เรี ยนเป็ นสําคัญ
ใช้ การวิจัยเพือพัฒนาผู้เรี ยน
ใช้ เทคโนโลยีให้ เกิดประโยชน์
แลกเปลียนเรี ยนรู้ ทงภายในและต่ างประเทศ
ั
จัดบรรยากาศชันเรี ยนให้ เป็ นห้ องเรี ยนคุณภาพ
บทบาท
ของ
ผ้ ูเรี ยน

มีลักษณะของผู้ใฝ่ รู้
มีความกระตือรื อร้ น
ใช้ สืออุปกรณ์ คอมพิวเตอร์ ได้ ดี
สามารถสืบค้ นข้ อมูลทางอินเตอร์ เน็ตได้ ดี

แสวงหาความรู้ จากแหล่ งเรี ยนรู้ ต่าง ๆ ได้ ดี
ทันสมัย พร้ อมก้ าวเข้ าสู่ความเป็ นพลโลก
1

โครงสร้างหลักสูตร

2

เป้าหมายคุณภาพผู้เรียน

3

คําอธิบายรายวิชา

4

โครงสร้างรายวิชา

5

หน่วยการเรียนรู้

6

แผนการจัดการเรียนรู้
วิชา IS1 (การศึกษาค้นคว้า
และสรุปองค์ความรู้)

1.ตังประเด็นคําถาม
2. สืบค้นความรู้
3. สรุปองค์ความรู้

วิชา IS2 (การสือสารและ
การนําเสนอ)

4. การสือสารและการนําเสนอ

วิชา IS3 (การนําความรู้ไป
บริการสังคม)

5. การบริการสังคม
และจิตสาธารณะ
การจัดทําโครงสร้างรายวิชา IS1 IS2 IS3 ต้อง
ครอบคลุมกระบวนการ 5 ขัน (บันได 5 ขัน)
เมือนําหน่ วยการเรียนรู้ไปจัดการเรียน การ
สอนครบทุกหน่ วยตามโครงสร้างรายวิชา IS1
IS2 IS3 ก็จะบรรลุเป้ าหมาย (บันได 5 ขัน)
องค์ประกอบของหน่ วยทังเป้ าหมาย
ภาระงาน / ชินงาน การออกแบบกิจกรรม
การเรียนรู้ ต้องสัมพันธ์กบผลการเรียนรู้
ั
การจัดทําหน่ วยการเรียนรู้ทาได้หลายวิธี
ํ
แต่ต้องเป็ นหน่ วยการเรียนรู้ทีอิงมาตรฐาน
เพราะหลักสูตร 51 เป็ นหลักสูตรอิงมาตรฐาน
หน่ วยการเรียนรู้แบบย้อนกลับ

หน่วยการเรียนรู้ทั่วไป

เป้าหมาย

เป้าหมาย

ชิ้นงาน/ภาระงาน
(การวัดผลประเมินผล)

กิจกรรมการเรียนรู้

กิจกรรมการเรียนรู้

การวัดผล/ประเมินผล
1.

การกําหนดเป้าหมาย

2.

การกําหนดหลักฐานการเรียนรู้

3.

การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้
องค์ประกอบของหน่วยการเรียนรู้ Backward Design
ยการเรี
1. ชื่อหน่วยการเรียนรู้
2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู้
3. สาระสําคัญ/ความคิดรวบยอด/ความเข้าใจทีคงทน
่
4. สาระการเรียนรู้ (ผูเรียนรู้อะไร)
้
5. สมรรถนะสําคัญของผูเรียน
้
6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์
7. ชิ้นงาน/ภาระงาน
8. การวัดผลประเมินผล
9. กิจกรรมการเรียนรู้
10. เวลาเรียน/จํานวนชั่วโมง

เปาหมาย
้

หลักฐาน
กิจกรรม
1. สร้างความรู้ความเข้าใจ คือ
1.1 ทําความเข้าใจกับหลักสูตรโรงเรียนมาตรฐานสากล ในเรื่องเป้าหมาย
คุณภาพผู้เรียนในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง คําอธิบายรายวิชา ผลการเรียนรู้
1.2 รู้วิธีการออกแบบหน่วยการเรียนรู้ ซึ่งสามารถจัดทําได้หลายลักษณะ แต่
ต้องยึดมาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู้ เป็นเป้าหมายสําคัญในการพัฒนา
ผู้เรียน ซึ่งหน่วยการเรียนรู้สามารถออกแบบได้ 2 วิธี คือ
วิธีที่ 1 ออกแบบการเรียนรู้เริ่มจากการวิเคราะห์
มาตรฐาน/ตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู้
วิธีที่ 2 ออกแบบหน่วยการเรียนรู้เริ่มจากการ
กําหนดประเด็น/หัวเรื่องจากสภาพปัญหาหรือสิ่งที่ผู้เรียนสนใจ
2. วางแผนและจัดทําหน่วยการเรียนรู้
2.1 นําผลการเรียนรู้ของรายวิชาศึกษาค้นคว้า
ด้วยตนเอง (IS) มาพิจารณาว่าแต่ละผลการเรียนรู้ผู้เรียน
ควรรู้อะไร ทําอะไรได้
2.2 วิเคราะห์สมรรถนะ และคุณลักษณะ
อันพึงประสงค์ที่จะเกิดขึ้น จากการจัดการเรียนรู้
2.3 กําหนดภาระงาน/ชิ้นงาน
2.4 ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ โดยองค์ประกอบ
ของหน่วยต้องเชื่อมโยงสัมพันธ์กันเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย
ตัวอย่าง
IS3
IS1-2
ระดับ ม.ปลาย

IS1-2
ระดับ ม.ต้น
ประสงค์ กับการสอน Is

ประสงค์ กับการสอน Is