1. PROSTAT KANSERİ
DR. CAVİT CAN

2. PROSTAT KANSERİ
Ürolojik tm.ler içinde ilk sırada
İnsidansı yaşın ilerlemesi ile birlikte artar
Tümörün ikiye katlama zamanı uzundur
 ~3,5
yıl
Androjenik aktiviteye bağımlı bir tm.dür

7. 1.
2.
3.
4.
5.
Prostat
Akciğer
Kolorektal
Mesane
M Melanom
1.
2.
3.
4.
5.
Akciğer
Prostat
Mesane
Mide/Larinks
Kolorektal
1.
2.
3.
4.
5.
Akciğer
Prostat
Mesane
Kolorektal
Mide/Larinks

8. PCa- Risk Faktörleri
 Yaşın ilerlemesi



<40 yaş → 1:10 000
40-59 yaş → 1:103
60-79 yaş → 1:8
 Siyah ırk
 Ailede PCa olması
 4-7 kat artırıyor
 Yağlı diyet ile beslenme
 Kadmium ile temas
 Sigara, pil, kaynak endüstrisi

9. PCa- Patoloji
%95’i adenokanser
%5’i diğerleri



Transizyonel hücreli ca (%90)
Nöroendokrin karsinom (small cell)
Sarkomlar
Prostatik intraepitelyal neoplazi (PIN)
En çok periferal zondan köken alır (%60-70)
Transition zon (%10-20)
Santral zon (%5-10)

10. PCa’da Grade (derecelendirme)
GLEASON GRADE
 1-5 arasında yapılır
GLEASON SKORU
 Primer ve sekonder
gradelerin toplamıdır




2-4 → iyi diferansiye
5-6 → orta diferansiye
8-10 → kötü diferansiye
7 → orta/kötü diferansiye

11. PCa- Evreleme
T- PRİMER TÜMÖR
Tis: carcinoma in situ (PIN)
T1: palpe edilebilen tm yok
T1a: rezeksiyon materyalinde <%5 tümör
 T1b: rezeksiyon materyalinde >%5 tümör
 T1c: PSA yüksekliği nedeniyle Bx sonucu tm.
T2: palpe edilebilen tm., prostata sınırlı
 T2a: bir lobun yarısı veya daha azı
 T2b: bir lobun yarısından fazla
 T2c: her iki lob tutulumu


12. PCa- Evreleme
T3: prostat kapsülünü aşmış tm.
 T3a: bir veya iki tarafta ekstraprostatik yayılım
 T3b: seminal vezikül tutulumu
T4: çevre doku ve organ yayılımı
N- BÖLGESEL LENF NODLARI
 N0: lenf nodu metastazı yok
 N1: lenf nodu metastazı var
M- UZAK METASTAZ
 M0: yok
 M1: var



M1a: bölgesel olmayan lenf nodu tutulumu
M1b: kemik metastazı
M1c: kemik haricinde diğer yerlere yayılım

13. Evreleme
 Lokalize PCa
 T1-2
 Lokal yayılmış PCa
 T3-4
 T?, N1
 Metastatik PCa
 T?, N? M1

14. KLİNİK BULGULAR
SEMPTOMLAR
BULGULAR
 Erken evrede
 DRM
asemptomatik
 Obstrüktif ve irritatif
işeme semptomları
 Kemik ağrısı
 Spinal kord bası belirtileri
 İdrar inkontinansı
 Gaita inkontinansı
 Palpabıl lenf nodu
 Alt ekstremite ödemi
LABORATUVAR BULGULARI
 Azotemi
 Anemi
 Alkalen fosfataz

15. PCa- Tanı
Parmakla rektal
muayene
PSA düzeyi
TRUS-Bx

16. Parmakla Rektal Muayene
Endürasyon

> 0,2 ml palpe edilebilir
Asimetri
Sertlik
Fikse olması
Vezikülo seminalis
palpasyonu

17. PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN
İyi bir belirteç
ORGANA ÖZGÜ
Prostat dokusu
Nodül oluşumundan ortalama 6.2 yıl önce PSA
yüksekliği oluyor
• Gann PH. JAMA 1995

18. PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN
İdeal bir belirteç değil
KANSERE ÖZGÜ DEĞİL
 Normal prostat dokusu
 Hiperplazik doku
 Neoplazik doku
Travma (TUR, Bx, PRİ ??)
 Enfeksiyon (akut, kronik)
 Enflamasyon (AUR, prostatik infarkt)


19. PSA DÜZEYİ & PROSTAT KANSERİ OLASILIĞI
Serum PSA (ng/ml)
Kanser olasılığı (%)
< 2.5
< 2
2.5-4.0
~ 18
4.0-10.0
~ 25
>10.0
~ 67
Urol Clin N Am 2003

20. PSA TÜREVLERİ
Statik kavramlar
 PSA dansitesi (PSAD)
 Transizyonel zon PSA dansitesi (PSAT)
 Yaşa özgü referans aralığı
 Serbest/total PSA oranı
 Bağlı PSA (cPSA)
 Serbest PSA’nın izoenzimleri
Dinamik kavramlar
 PSA artış hızı (PSAV)
 PSA’nın ikiye katlanma zamanı (PSADT)

21. PROSTAT SPESİFİK ANTİJEN
Bağlı PSA
 %65-90
Serbest PSA
 %10-35
Total PSA

22. SERBEST/TOTAL PSA ORANI
En çok kullanılan türev
Gereksiz biyopsi sayılarını azaltabilmekte
Referans değeri: %14 ila %25 arasında
Dezavantajları;
Serbest PSA’nın stabilite sorunu
 Serbest PSA’nın prostat manüplasyonlarından
etkilenmesi
 Prostat hacimlerine göre değişiklikler göstermesi


23. PSA’nın DİNAMİK TÜREVLERİ
PSAV
Serum PSA düzeyindeki yıllık absolü artış
 0.75 ng/m
PSADT

PSA’nın zaman içindeki rölatif değişikliği yansıtıyor
 Logaritmik bir formül ile hesaplanıyor
 PSAV’den daha etkin olduğu bildiriliyor
Daha geniş çalışmalara gereksinimi var


24. Prostat Ca – PSA
GÜNCEL DURUM
Herhangi bir PSA düzeyinde PCa olabilir
Hemen Bx???
PSA seyri önemli
 PSA artış hızı (PSAV)
 PSA ikiye katlanma zamanı (PSADT)

25. Transrektal Ultrasonografi
 Tanıda iki önemli
rolü var
1.
2.


Şüpheli lezyonların
belirlenmesi
Biyopsinin etkinliğini
artırmak
Lezyonlar çoğunlukla
hipoekoik (%45-60)
Önemli oranda da izoekoik
(%35-45)

26. TRUS-Bx
Tanı koydurucudur
TRUS eşliğinde
yapılması artık
standarttır
Sistematik olarak
yapılır
Bx sayısı !!!

~ 12 kor

27. TRUS_Bx

28. GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ
EVRELEME AMAÇLI YAPILIR
TRUS
CT
MRI
Kemik sintigrafisi

29. AYIRICI TANI
BPH
Prostatit
DRM’de endürasyon yapan nedenler
 Prostat taşı
 Granülomatöz prostatit
 TURP
 İğne biyopsisi
PSA’yı yükselten nedenler
Mesane boynu darlığı
Paget hastalığı

30. TEDAVİ- Lokalize Hastalık
İzlem


Yaşam süresi uzun olmayan hastalar
Klinik önemsiz düzeyde PCa
Radikal prostatektomi
 >10 yıl yaşam süresi beklenenler
Radyoterapi
 Eksternal
 Brakiterapi

31. TEDAVİ- Lokal Yayılmış Hastalık
Radikal prostatektomi
Radyoterapi
Radyoterapi + hormonal tedavi
 Neoadjuvan
 Adjuvan
Radikal prostatektomi + hormonal tedavi
Hormonal tedavi

32. TEDAVİ- Metastatik Hastalık
Hormonal tedavi
=
Androjen
ablasyonu
KASTRASYON

33. HORMONAL TEDAVİ ENDİKASYONLARI
KASTRASYON
 M1 semptomatik
 N+
 Lokal yayılmış M0
 Lokal yayılmış semptomatik
 Lokal yayılmış asemptomatik (definitif tedaviye uygun
olmayan)
 Definitif tedavi sonrasında ilerleyen hastalık
ANTİANDROJENLER
 Kısa süreli uygulama
 Non-steroidal antiandrojenler

34. Hormonal Tedavide İzlem
NEDEN ?
Tedaviye cevabı monitorize etmek
Tedaviye uyumu sağlamak
Endokrin tedavinin potansiyel komplikasyonlarını
saptamak
Kastrasyona dirençli döneme geçildiğinde palyatif
semptomatik tedavi seçeneklerine klavuz
oluşturmak

35. HORMONAL TEDAVİ KOMPLİKASYONLARI
KOMPLİKASYON
TEDAVİ
 Libido kaybı
 Erektil disfonksiyon
 Yok
 Sıcak basmaları
 Jinekomasti/meme ağrısı
 Vücut yağlanmasında artış
 PDE5-inhibitörleri, ICI
 DES, CPA
 RT,mammektomi, tamoksifen
 Egzersiz
 Adele zayıflığı
 Anemi
 Egzersiz
 Kemik mineral dansitesinde
 Egzersiz, kalsiyum+vit.D,
azalma
 Zihinsel aktivitede azalma
 Eritropoietin
bifosfonatlar
 Yok

36. Hormonal Tedavide İzlem
NE ZAMAN ??
3. aydaki PSA düzeyi önemli !!
M0 hastalıkta;
6 ay aralıkla
M1 hastalıkta;
3-6 ay aralıklarla
Kastrasyona dirençli hastalıkta;
Daha kısa aralıklarla

37. Kastrasyona duyarlı dönem
Ortalama 18 aylık süreç
Aylar-Yıllar arasında
HETEROJEN
HASTALIK

38. Kastrasyona Dirençli PC’de Tedavi
MAB
AAW
İkincil AA
İkincil AAW ??
Sekonder hormonal manüplasyon
 Adrenal testosteron inhibitörleri
Kemoterapi

39. SONUÇ
Erken tanı ile küratif tedavi şansı
>50 yaş hastalarda PCa düşünülmesi
DRM + PSA düzeyi ↔ TRUS-Bx
Erken tanı ve tedavide >10 yıl yaşam
Tedavi şekilleri;
 Radikal prostatektomi
 Radyoterapi
 Hormonal tedavi
 Kemoterapi
İzlem

43. PROSTAT KANSERİ İNSİDANSI