POSTERM GEBELİK
ve İNDÜKSİYON

Prof Dr Başar TEKİN
2009-2010
Normal gebelik süresi








Term gebelik: 37-42 hafta arasıdır.
Son adetten sonra 294 gün geçtikten sonra
postterm gebelikten söz edilir.
%5-15
erken gebelik haftalarında (5-6 hafta) USG ile
gebelik yaşı tayini yapıldığında, %1’lere iner,
Sıklıkla ovülasyonun zamanının
bilinmemesinden kaynaklanır.
Etyoloji
Normal doğum eyleminin başlaması bir çok
uyaran ile olmaktadır.
Fetal ve maternal hipofiz, adrenal, plasenta,
desidua bunlara örneklerdir.
Fetal beyin: Fetal beyin matürasyonunun
olmaması ile ilişkilendirilebilir
Hipofiz: Anansefalide gebelik süresinin uzaması
nedenli önem kazanmıştır.
Etyoloji




Adrenal: bilateral adrenal hipoplazilerde
gebelik uzu sürmektedir.
Plasenta: Plasental sülfataz eksikliğinde
östrojen üretiminin yetmezliği ile gebelik
süresi uzamakta, servikal olgunlaşma
olmamakta, doğum eylemi
başlamamaktadır.
Etyoloji




Fetal membranlar ve desidua: Desidua
prostaglandin (PG) F2a’dan zenginken,
amnion zarı PGE2’den zengindir.
Bu iki zar arasında 15 hidroksi-PG
dehidrogenaz (katabolizan) enzimi yer
alır.
Etyoloji




Bu enzimin (15 hidroksi-PG
dehidrogenaz) aktivesinin artması yada
ortama yayılması ile doğum eylemi ve
servikal olgunlaşma artarken, azlığı da
post term gebeliklere neden olmaktadır.
NSAID uygulaması ile bu enzimin
aktifleşmesi engellenebilmektedir
Etyoloji





Doğum eyleminin başlaması için gerekli
olan myometrial kontraksionların
engelleyicileri Progesteron ve cAMP’dir.
Stimülatörleri ise PGF2a ve oksitosindir.
Endojen fosfolipaz A2 inhibitörü olarak
da (IgA’nın sekretuar komponenti olan)
gravin’in PG oluşumunu engellediği
kabul edilmektedir.
Etyoloji




Hücre içi Ca iyonunun etkisi bilinmesine
karşın değerlendirilmesi mümkün
olamamaktadır.
Gap junction’ların PG’lere duyarsızlığı
bir başka hipotezi oluşturmaktadır.
Etyoloji






Serviks -mikroskopik adale lifi içerse deaslında bir konnektif dokudur.
Glikozaminoglikan (GAG) içeren
proteogklikan komplekslerinden oluşur.
GAG içinde kondroitin sülfat ve dermatan sülfat bulunur.
Etyoloji





Nötrofil elastaz ve kollajenaz aktivitesi
ile servikal dokuda yumuşama başlar.
Bu aktiviteyi başlatan PGE’lerdir.
IL-8 ile nötrofil aktivitesinin başlatılabildiği ortaya konmuştur.
Postterm gebeliğin önemi






Servikal olgunlaşmanın (priming)
olmaması uzamış gebelik süresinin ana
sonuç nedenidir, sezaryen gerekebilir.
42 haftadan sonra perinatal mortalite x2
artarken,
43 haftadan sonra x8 artmaktadır.
Etyoloji




SAT (oligomenore yada oligoovülasyon
olguları nedenli) yada fetal kalp sesi
duyulması yada fetal hareketlerin
hissedilmesi 2 haftayı aşan oldukça
büyük hatalara neden olmaktadır.
Gebeliğin erken tespiti postterm gebelik
tanısını koymada en önemli
yardımcıdır.
Tanı


USG ile





GS yada
CRL ölçümü en doğru tahmini yaptırır,

sonraki dönemlerde (2-3. trimestre) ise


femur boyu ölçümü en güvenilir
parametredir.
Fetal komplikasyonlar
Postterm gebelik ile
 amniotik sıvı azalır (oligohidramnios),
 mekonyum ile boyanma artar (fetal
solunum problemleri)
 IU fetal ani eksituslar ortaya çıkabilir.
Fetal değerlendirme


Amniotik sıvı indeksinin 5 cm altında olması
veya tek vertikal amniotik sıvı cebinin USG ile
2 cm altında olmasının fetal iyilik hali (fetal
outcome) ile ilişkili olduğu kabul edilmektedir.
 NST non-invaziftir kullanılır(non reaktif
değerler güvensiz, reaktifler daha güvenli)
 CST invaziftir (uzun zaman alır, az güvenli)
kullanılmamaktadır.
Fetal değerlendirme


Post term gebelikte fetal monitor
izlemi ile doğum eylemi
indüksiyonunu karşılaştırırsak,
 hemen hemen sezaryen hızı ve
fetal distres açısından fark
olmamaktadır.
Algoritma
41-42 hafta sonrasında serviks uygun
(inducible) ise indüksiyon başlatılmalı,
 Uygun olmayan (Bishop<6) servikal skorda ya
servikal olgunlaşma PGE lokal uygulamaları ile
sağlanarak indüksiyon yapılmalı
yada
 çok yakın 1-3 günlük aralarla, biyofizik profil,
Doppler-USG izlemi ile fetal monitorizasyon
yapılmalı,
 Fetal sıkıntıda doğuma karar verilmelidir.

Postterm bebekler






Post term gebeliklerden doğan bebeklerde
zaman içinde sosyal uyum zorlukları, uyku
bozuklukları gibi minör defektler neden olur.
Bu bebekler doğduğunda, ciltleri deskuame
olabilen, ince ciltaltı yapılıdır.
Doğumda APGAR skorları arasında fark
saptanmamıştır.
Sonuç
Postterm gebelik tanısında
 IUGR,
 missed date,
 makrozomi atlanmamalıdır.
Tedavide servikal kanal ve doğum kanalı
değerlendirilmelidir.
İndüksiyon





Doğum eyleminin başlatılmasıdır.
Öncelikle servikal olgunlaşma yeterli
değilse (Bishop<6), PGE ile “priming”
yapılır
Bishop skorlama: açıklık, silinme, gelen
kısım seviyesi,serviks yumuşaması ve
öne eğiliminin değerlendirmesidir
İndüksiyon




Gebelik haftası-endikasyonu uygun ise..
Pelvis ve fetal geliş şekli uygun ise..
Bishop skorlama uygun hale gelince,
=>PGF ve/veya oksitosin (% 1-2) ile doğum eylemi
“uterus kontraksiyonları” başlatılarak, hızlandırılır.



Doğum eylemi (labor) varken hızlandırmaya
“augmentation” denir
İyi günler...

D 4-postterm gebelik- induksiyon-2009

  • 1.
    POSTERM GEBELİK ve İNDÜKSİYON ProfDr Başar TEKİN 2009-2010
  • 2.
    Normal gebelik süresi      Termgebelik: 37-42 hafta arasıdır. Son adetten sonra 294 gün geçtikten sonra postterm gebelikten söz edilir. %5-15 erken gebelik haftalarında (5-6 hafta) USG ile gebelik yaşı tayini yapıldığında, %1’lere iner, Sıklıkla ovülasyonun zamanının bilinmemesinden kaynaklanır.
  • 3.
    Etyoloji Normal doğum eylemininbaşlaması bir çok uyaran ile olmaktadır. Fetal ve maternal hipofiz, adrenal, plasenta, desidua bunlara örneklerdir. Fetal beyin: Fetal beyin matürasyonunun olmaması ile ilişkilendirilebilir Hipofiz: Anansefalide gebelik süresinin uzaması nedenli önem kazanmıştır.
  • 4.
    Etyoloji   Adrenal: bilateral adrenalhipoplazilerde gebelik uzu sürmektedir. Plasenta: Plasental sülfataz eksikliğinde östrojen üretiminin yetmezliği ile gebelik süresi uzamakta, servikal olgunlaşma olmamakta, doğum eylemi başlamamaktadır.
  • 5.
    Etyoloji   Fetal membranlar vedesidua: Desidua prostaglandin (PG) F2a’dan zenginken, amnion zarı PGE2’den zengindir. Bu iki zar arasında 15 hidroksi-PG dehidrogenaz (katabolizan) enzimi yer alır.
  • 6.
    Etyoloji   Bu enzimin (15hidroksi-PG dehidrogenaz) aktivesinin artması yada ortama yayılması ile doğum eylemi ve servikal olgunlaşma artarken, azlığı da post term gebeliklere neden olmaktadır. NSAID uygulaması ile bu enzimin aktifleşmesi engellenebilmektedir
  • 7.
    Etyoloji    Doğum eyleminin başlamasıiçin gerekli olan myometrial kontraksionların engelleyicileri Progesteron ve cAMP’dir. Stimülatörleri ise PGF2a ve oksitosindir. Endojen fosfolipaz A2 inhibitörü olarak da (IgA’nın sekretuar komponenti olan) gravin’in PG oluşumunu engellediği kabul edilmektedir.
  • 8.
    Etyoloji   Hücre içi Caiyonunun etkisi bilinmesine karşın değerlendirilmesi mümkün olamamaktadır. Gap junction’ların PG’lere duyarsızlığı bir başka hipotezi oluşturmaktadır.
  • 9.
    Etyoloji    Serviks -mikroskopik adalelifi içerse deaslında bir konnektif dokudur. Glikozaminoglikan (GAG) içeren proteogklikan komplekslerinden oluşur. GAG içinde kondroitin sülfat ve dermatan sülfat bulunur.
  • 10.
    Etyoloji    Nötrofil elastaz vekollajenaz aktivitesi ile servikal dokuda yumuşama başlar. Bu aktiviteyi başlatan PGE’lerdir. IL-8 ile nötrofil aktivitesinin başlatılabildiği ortaya konmuştur.
  • 11.
    Postterm gebeliğin önemi    Servikalolgunlaşmanın (priming) olmaması uzamış gebelik süresinin ana sonuç nedenidir, sezaryen gerekebilir. 42 haftadan sonra perinatal mortalite x2 artarken, 43 haftadan sonra x8 artmaktadır.
  • 12.
    Etyoloji   SAT (oligomenore yadaoligoovülasyon olguları nedenli) yada fetal kalp sesi duyulması yada fetal hareketlerin hissedilmesi 2 haftayı aşan oldukça büyük hatalara neden olmaktadır. Gebeliğin erken tespiti postterm gebelik tanısını koymada en önemli yardımcıdır.
  • 13.
    Tanı  USG ile    GS yada CRLölçümü en doğru tahmini yaptırır, sonraki dönemlerde (2-3. trimestre) ise  femur boyu ölçümü en güvenilir parametredir.
  • 14.
    Fetal komplikasyonlar Postterm gebelikile  amniotik sıvı azalır (oligohidramnios),  mekonyum ile boyanma artar (fetal solunum problemleri)  IU fetal ani eksituslar ortaya çıkabilir.
  • 15.
    Fetal değerlendirme  Amniotik sıvıindeksinin 5 cm altında olması veya tek vertikal amniotik sıvı cebinin USG ile 2 cm altında olmasının fetal iyilik hali (fetal outcome) ile ilişkili olduğu kabul edilmektedir.  NST non-invaziftir kullanılır(non reaktif değerler güvensiz, reaktifler daha güvenli)  CST invaziftir (uzun zaman alır, az güvenli) kullanılmamaktadır.
  • 16.
    Fetal değerlendirme  Post termgebelikte fetal monitor izlemi ile doğum eylemi indüksiyonunu karşılaştırırsak,  hemen hemen sezaryen hızı ve fetal distres açısından fark olmamaktadır.
  • 17.
    Algoritma 41-42 hafta sonrasındaserviks uygun (inducible) ise indüksiyon başlatılmalı,  Uygun olmayan (Bishop<6) servikal skorda ya servikal olgunlaşma PGE lokal uygulamaları ile sağlanarak indüksiyon yapılmalı yada  çok yakın 1-3 günlük aralarla, biyofizik profil, Doppler-USG izlemi ile fetal monitorizasyon yapılmalı,  Fetal sıkıntıda doğuma karar verilmelidir. 
  • 18.
    Postterm bebekler    Post termgebeliklerden doğan bebeklerde zaman içinde sosyal uyum zorlukları, uyku bozuklukları gibi minör defektler neden olur. Bu bebekler doğduğunda, ciltleri deskuame olabilen, ince ciltaltı yapılıdır. Doğumda APGAR skorları arasında fark saptanmamıştır.
  • 19.
    Sonuç Postterm gebelik tanısında IUGR,  missed date,  makrozomi atlanmamalıdır. Tedavide servikal kanal ve doğum kanalı değerlendirilmelidir.
  • 20.
    İndüksiyon    Doğum eyleminin başlatılmasıdır. Öncelikleservikal olgunlaşma yeterli değilse (Bishop<6), PGE ile “priming” yapılır Bishop skorlama: açıklık, silinme, gelen kısım seviyesi,serviks yumuşaması ve öne eğiliminin değerlendirmesidir
  • 21.
    İndüksiyon    Gebelik haftası-endikasyonu uygunise.. Pelvis ve fetal geliş şekli uygun ise.. Bishop skorlama uygun hale gelince, =>PGF ve/veya oksitosin (% 1-2) ile doğum eylemi “uterus kontraksiyonları” başlatılarak, hızlandırılır.  Doğum eylemi (labor) varken hızlandırmaya “augmentation” denir
  • 22.