BENİGN
PROSTAT
HİPERPLAZİSİ
(BPH)
Prof. Dr. Aydın Yenilmez
Osmangazi Üniv.Tıp Fak.Üroloji ABD
Prostatın Gelişimi
• Prostat aksesuar bir seks bezidir.
• Gebeliğin 13. haftasında Ürogenital sinustan
DHT etkisiyle gelişir.
• Prostat Simfizis Pubisin inferiorunda,
rektumun anteriorunda, ürogenital
diafragmanın üstünde yerleşmiş 3-4 cm
eninde, 3.5-5 cm boyunda, 18-20 gr ağırlığında
bir bezdir. 30-50 lobül ve bunları drene eden
15-30 kanal (ductus) dan ibarettir.
Benign Prostat Hiperplazisi (BPH)
• Periüretral alanda stromal ve epitelyal
hücrelerin artışıyla karakterize
prostatın iyi huylu büyümesidir
• Transizyonel veya periüretral zondan
gelilişir. (ADENOM)
BPH
• BPH de histopatolojik değişiklikler 35
yaşından itibaren başlar.
• 60 yaşın üzerindeki erkeklerin %60’ında AÜS
semptomları vardır.
• BPH yaşlanmanın tabii bir sonucudur.
• Toplumda yaşlı popülasyon arttıkca oran
artacaktır
• 40-50 yaşındaki bir erkek 80 yaşına kadar
yaşarsa %20-30 oranında prostatektomiye
uğrama riski taşır.
BPH Etyoloji
• BPH gelişimi için mutlak gerekli olan 2
faktör vardır
1- Yaşlanma
2- Fonksiyonel testis

Kastre erkeklerde BPH gelişmez
BPH de finasterit glanda atrofiye yol
açar.
• BPH bu iki ana faktör etrafında gelişen
çok etkenli ve karmaşık etkileşimler
sonucu gelişir
Yaşlanıyoruz !!!
• Bugün Türkiyede 60 yaş
üstü nüfus, genel nüfusun
% 10.1’i
• 2020’de %20,3’ü
• 2050’de %30’u olacak
• Dünyada bugün 650 milyon
olan 60 yaş ve üzeri nüfus
• 2050’de 2 milyar olacak
(WHO)
BPH Etyoloji
HORMONAL
DEĞİŞİMLER

BÜYÜME
FAKTÖRLE
Rİ

BPH
İNFLAMASY
ON VE
SİTOKİNLER

STROMAL
EPİTELYAL
ETKİLEŞİM
BPH Patogenez
BPH
Mesane Çıkım
Obstrüksiyonu

Detrüsör Cevabı

AÜSS

Obstrüksiyona sebep
olan BPH dışı nedenler

Detrüsörde yaşlanma etkisi
Nörojenik Hastalık
Primer Mesane Hastalığı

Poliüri
BPH’da Üriner Sistem Değişiklikleri
• Üretrada

– Deformasyon
– Elongasyon
– Deviasyon

• Mesanede

– Trabekülasyon
– Sellül
– Divertikül

• Üreter ve Böbreklerde
–
–
–
–

Dilatasyon
UV obstrüksiyon
VUR
Renal fonksiyon bozukluğu
Semptomlar
• Alt üriner sistem semptomları (LUTS) (Prostatizm
semptomları)
– İşeme (obstrüktif ) semptomlar
• Zayıf idrar akımı
• İdrara başlamada güçlük
• Zorlanarak idrar yapma
• Tam boşalamama hissi
• İdrar yapma süresinde uzama
• İdrar retansiyonu
– Depolama (irritatif) semptomlar
• Sık idrara çıkma
• Gece idrara çıkma
• Dizüri
• İdrar sıkıştırması (urgency)
• İdrar kaçırma
Semptomlar-2
BPH ile ilişkili semptomlar
– Hematüri
– Enfeksiyon
– Üremik semptomlar
AUA SEMPTOM SKORU
İnternatınal Prostate Symptom Score
Sık idrara çıkma
Gece idrara çıkma
Kesik kesik işeme
Ani idrar sıkışması
İdrar akımı

0-5
0-5
0-5
0-5
0-5

• Tam boşalmama hissi

0-5

• Ikınarak idrar yapma

0-5

•
•
•
•
•

• 0-7………..hafif semptomatik
“
• 8-19………orta
“
• 20-35……..ciddi

- IPSS

Hayatınızın bundan sonraki
bölümünde idrar durumu
aynen devam ederse kendi
nizi nasıl hissedersiniz?
keyifli, memnun, iyi, kararsız,
çoğunlukla kötü, mutsuz
berbat.
0-6 yaşam kalitesi skoru
Tanı-1
• Öykü (Prostatizm semptomları-IPSS)
• Fizik Muayene
– Genel fizik muayene
– Rektal tuşe
• Laboratuvar
– Tam idrar analizi
– BUN, kreatinin düzeyleri
– Görüntüleme yöntemleri
– İVP?...USG…TRUS ?
Tanı-2
• Ürodinamik Değerlendirme

– Üroflowmetri
İdrar akım hızı >15 ml/sn obs. yok,
<10 ml/sn obst. var, 10-15 ml/sn ürodinami
– Postvoiding rezidüel idrar tayini (100 ml)
– Basınç akım çalışması

• Endoskopi

– Uygun cerrahi yöntemin belirlenmesi
amacıyla cerrahi girişim öncesi yapılmalıdır.
AyırıcıTanı
Prostat kanseri
Mesane boynu darlığı
Üretra darlığı
Nörojenik mesane
disfonksiyonu
• Mesane taşları
• Mesane tümörü
• Ürogenital enfeksiyonlar
•
•
•
•
BPH’da Tedavi-1

• İzlem
• Medikal tedaviler

– Alfa reseptör blokajı (Dinamik komponent)
• Terazosin, Tamsulosin, Doksazosin, Alfuzosin

– Hormonal tedavi (Mekanik komponent)
• 5 alfa redüktaz inhibitörleri
– Finasterid, Dutasterid

– Kombine tedavi

• Alfa bloker + 5 alfa redüktaz inhibitörleri

– Fitoterapi

• Kabak çekirdeği, Pygeum africanum
Alfa1 Reseptörlerin Dağılımı
BPH ‘da Tedavi-2
• Konvansiyonel Cerrahi tedaviler

– Açık Prostatektomi
– Transüretral prostat rezeksiyonu (TUR-P)
– Transüretral prostat insizyonu (TUIP)

• Minimal invaziv Tedaviler
–
–
–
–
–
–
–

Laser prostatektomi
Transüretral prostat elektrovaporizasyonu
Transüretral iğne ablasyonu
Yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason
Hipertermi-termoterapi
Transüretral Balon dilatasyon
Prostatik Stentler
Cerrahi Tedavi
Endikasyonları
Kesin cerrahi endikasyonlar
–
–
–
–
–

Tekrarlayan akut retansiyon
Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonları
Obsrüksiyona bağlı mesane taşları
Böbrek fonksiyonlarında bozulma
Makroskopik hematüri
BPH Komplikasyonları
•
•
•
•

Akut üriner retansiyon
Ciddi üriner sistem enfeksiyonu
İrreversibl mesane dekompansasyonu
Kronik böbrek yetmezliği

Bph

  • 1.
    BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ (BPH) Prof. Dr. AydınYenilmez Osmangazi Üniv.Tıp Fak.Üroloji ABD
  • 2.
    Prostatın Gelişimi • Prostataksesuar bir seks bezidir. • Gebeliğin 13. haftasında Ürogenital sinustan DHT etkisiyle gelişir. • Prostat Simfizis Pubisin inferiorunda, rektumun anteriorunda, ürogenital diafragmanın üstünde yerleşmiş 3-4 cm eninde, 3.5-5 cm boyunda, 18-20 gr ağırlığında bir bezdir. 30-50 lobül ve bunları drene eden 15-30 kanal (ductus) dan ibarettir.
  • 4.
    Benign Prostat Hiperplazisi(BPH) • Periüretral alanda stromal ve epitelyal hücrelerin artışıyla karakterize prostatın iyi huylu büyümesidir • Transizyonel veya periüretral zondan gelilişir. (ADENOM)
  • 6.
    BPH • BPH dehistopatolojik değişiklikler 35 yaşından itibaren başlar. • 60 yaşın üzerindeki erkeklerin %60’ında AÜS semptomları vardır. • BPH yaşlanmanın tabii bir sonucudur. • Toplumda yaşlı popülasyon arttıkca oran artacaktır • 40-50 yaşındaki bir erkek 80 yaşına kadar yaşarsa %20-30 oranında prostatektomiye uğrama riski taşır.
  • 8.
    BPH Etyoloji • BPHgelişimi için mutlak gerekli olan 2 faktör vardır 1- Yaşlanma 2- Fonksiyonel testis Kastre erkeklerde BPH gelişmez BPH de finasterit glanda atrofiye yol açar. • BPH bu iki ana faktör etrafında gelişen çok etkenli ve karmaşık etkileşimler sonucu gelişir
  • 9.
    Yaşlanıyoruz !!! • BugünTürkiyede 60 yaş üstü nüfus, genel nüfusun % 10.1’i • 2020’de %20,3’ü • 2050’de %30’u olacak • Dünyada bugün 650 milyon olan 60 yaş ve üzeri nüfus • 2050’de 2 milyar olacak (WHO)
  • 10.
  • 11.
    BPH Patogenez BPH Mesane Çıkım Obstrüksiyonu DetrüsörCevabı AÜSS Obstrüksiyona sebep olan BPH dışı nedenler Detrüsörde yaşlanma etkisi Nörojenik Hastalık Primer Mesane Hastalığı Poliüri
  • 12.
    BPH’da Üriner SistemDeğişiklikleri • Üretrada – Deformasyon – Elongasyon – Deviasyon • Mesanede – Trabekülasyon – Sellül – Divertikül • Üreter ve Böbreklerde – – – – Dilatasyon UV obstrüksiyon VUR Renal fonksiyon bozukluğu
  • 14.
    Semptomlar • Alt ürinersistem semptomları (LUTS) (Prostatizm semptomları) – İşeme (obstrüktif ) semptomlar • Zayıf idrar akımı • İdrara başlamada güçlük • Zorlanarak idrar yapma • Tam boşalamama hissi • İdrar yapma süresinde uzama • İdrar retansiyonu – Depolama (irritatif) semptomlar • Sık idrara çıkma • Gece idrara çıkma • Dizüri • İdrar sıkıştırması (urgency) • İdrar kaçırma
  • 15.
    Semptomlar-2 BPH ile ilişkilisemptomlar – Hematüri – Enfeksiyon – Üremik semptomlar
  • 16.
    AUA SEMPTOM SKORU İnternatınalProstate Symptom Score Sık idrara çıkma Gece idrara çıkma Kesik kesik işeme Ani idrar sıkışması İdrar akımı 0-5 0-5 0-5 0-5 0-5 • Tam boşalmama hissi 0-5 • Ikınarak idrar yapma 0-5 • • • • • • 0-7………..hafif semptomatik “ • 8-19………orta “ • 20-35……..ciddi - IPSS Hayatınızın bundan sonraki bölümünde idrar durumu aynen devam ederse kendi nizi nasıl hissedersiniz? keyifli, memnun, iyi, kararsız, çoğunlukla kötü, mutsuz berbat. 0-6 yaşam kalitesi skoru
  • 17.
    Tanı-1 • Öykü (Prostatizmsemptomları-IPSS) • Fizik Muayene – Genel fizik muayene – Rektal tuşe • Laboratuvar – Tam idrar analizi – BUN, kreatinin düzeyleri – Görüntüleme yöntemleri – İVP?...USG…TRUS ?
  • 19.
    Tanı-2 • Ürodinamik Değerlendirme –Üroflowmetri İdrar akım hızı >15 ml/sn obs. yok, <10 ml/sn obst. var, 10-15 ml/sn ürodinami – Postvoiding rezidüel idrar tayini (100 ml) – Basınç akım çalışması • Endoskopi – Uygun cerrahi yöntemin belirlenmesi amacıyla cerrahi girişim öncesi yapılmalıdır.
  • 28.
    AyırıcıTanı Prostat kanseri Mesane boynudarlığı Üretra darlığı Nörojenik mesane disfonksiyonu • Mesane taşları • Mesane tümörü • Ürogenital enfeksiyonlar • • • •
  • 29.
    BPH’da Tedavi-1 • İzlem •Medikal tedaviler – Alfa reseptör blokajı (Dinamik komponent) • Terazosin, Tamsulosin, Doksazosin, Alfuzosin – Hormonal tedavi (Mekanik komponent) • 5 alfa redüktaz inhibitörleri – Finasterid, Dutasterid – Kombine tedavi • Alfa bloker + 5 alfa redüktaz inhibitörleri – Fitoterapi • Kabak çekirdeği, Pygeum africanum
  • 30.
  • 31.
    BPH ‘da Tedavi-2 •Konvansiyonel Cerrahi tedaviler – Açık Prostatektomi – Transüretral prostat rezeksiyonu (TUR-P) – Transüretral prostat insizyonu (TUIP) • Minimal invaziv Tedaviler – – – – – – – Laser prostatektomi Transüretral prostat elektrovaporizasyonu Transüretral iğne ablasyonu Yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason Hipertermi-termoterapi Transüretral Balon dilatasyon Prostatik Stentler
  • 35.
    Cerrahi Tedavi Endikasyonları Kesin cerrahiendikasyonlar – – – – – Tekrarlayan akut retansiyon Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonları Obsrüksiyona bağlı mesane taşları Böbrek fonksiyonlarında bozulma Makroskopik hematüri
  • 36.
    BPH Komplikasyonları • • • • Akut ürinerretansiyon Ciddi üriner sistem enfeksiyonu İrreversibl mesane dekompansasyonu Kronik böbrek yetmezliği