1. PEDİATRİK
ABDOMİNAL ACİLLERDE
RADYOLOJİ
Doç.Dr. Gökhan ARSLAN
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi
Radyoloji Anabilim Dalı

2. İçerik
• Abdominal acillerde istenebilecek
radyolojik tetkikler nelerdir?
• Radyolojik tetkiklerden ne beklemeliyiz?
• Radyologlardan ne beklemeliyiz?
• Radyolojik tetkiklerinin hangisini ne
zaman istemeliyiz?
• Abdominal direkt grafi değerlendirilmesine
yaklaşım

3. BEKLENTİLERE YANIT
• Yarım saatte hepsini anlatmamamı
beklemeyin !

4. Abdominal radyografi
• Kanıtlanmış ve faydalı
– Gastrointestinal sistem,
– Abdominal (peritoneal) kavite,
– Üriner sistem,
– Retroperitoneum,
– Pelvik yapılar, ve
– Abdominal duvar.

5. Abdominal radyografi
• AP supin grafi
– İlk tercih
• AP ayakta
– Rutin değil
• Lateral dekubitus
– Rutin değil
– Hava içinse sol lateral dekubitus tercih, sağda
mide gazı karışabilir.

6. Supin Radyografi
• Properitoneal yağ
hatları filme dahil
edilmeli.
• Aksi takdirde bazı
abdominal içerik filmin
görüntüleme alanına
girmeyebilir.

7. Ayakta abdominal grafi
• Hava sıvı seviyesi
– İntestinal obstrüksiyon
• Perforasyon
– Diafragma altı hava

9. Lateral dekubitus
• PA pozisyonda çekim tercih
– Anteriorda radyosensitif organlar
• Ayakta grafiye göre avantajlı
– Alınması kolay
– Çok hasta çocukta pozisyonun sabit kalması
kolay ve hasta için daha rahat

11. Supin Lateral grafi
• Barsak perforasyonu şüphenilen
durumlarda hastayı supin pozisyonu
değiştirmek mümkün olmayabilir yada
önerilmeyebilir.
• Serbest gaz anterior abdominal duvar
boyunca haustral kıvrımların anteriorunda
küçük üçgenvari lüsensi olarak izlenir.

13. Abdominal grafi
değerlendirme kriterleri
• Uygun pozisyon
– iskial tuberositler, diafragma ve lateral
abdominal duvarlar net görülecek.
– Vertebra orta atta, simetrik rotasyon olmamalı
• Uygun doz
– Yumuşak doku yapıları (örn psoas kası),
properitoneal yağ çizgileri, ve renal + hepatik
konturlar görülmeli

14. Abdominal film değerlendirme
• Akciğer
• Kemikler
• Abdomen

15. Abdominal film değerlendirme
• AKCİĞER
– Alt akciğer sahaları;
pnomöni
– Diafragma altı; serbest
hava

17. Abdominal film değerlendirme
• KEMİKLER
– Neoplasitik değişikler
– Kırıklar
– Metabolik değişiklikler
– İnfeksiyonlar

18. Abdominal film değerlendirme
• ABDOMEN
– Psoas gölgesi:
• Silinme varsa retroperitoneal proses
– Properitoneal yağ hatları:
• Peritoneal sıvı için bak
– Yumuşak dokular:
• Kc, safra kesesi, dalak, böbrekler, pancreas,
üreterler, mesane; boyut, şekil, lokalizasyon,
kalsifikasyon için bak
– Gaz dağılımı
• Osephagusdan anüse kadar

19. GAZ
Valvulate conniventes Haustra

20. PATOLOJİLER
• Nekrotizan entrokolit
• Malrotasyon
• Hipertrofik pylor stenozu
• İnvajinasyon
• Akut apendisit

21. Nekrotizan Enterokolit
• Pnömoperitoneum; cerrahi eksplorasyon
için tek endikasyon
• Serbest hava için;
– Erekt film ise diafragma altına bak yada
dekubitus grafiler çek.
• Kontrastlı çalışmalar; erken dönemde
endike değildir.Takipde striktür için.

22. Nekrotizan Enterokolit:
Düz grafi bulguları:
• Fokal barsak dilatasyonu
• Pnömatosis intestinalis
• Portal gaz
• Pnömoperitoneum

26. Malrotasyon
• Rotasyonu tespit için en iyi tetkik üst GIS
tetkiki
• Duodenojejunal bileşke noktası pozisyonu
anahtar bulgu
• Çekum pozisyonu daha az güvenilir

27. Malrotasyon
GİS TETKİKİ
• Duodenumdan ilk geçişte görüntü en iyisi
• Normal;
– DJB; pylor/duodenal bulbus seviyesinde orta
hattın solunda
– İnce barsağın geri kalanı sağ üst kadranda
dahil herhangi bir yerde olabilir.

28. Malrotasyon : Midgut volvulus
• Midgut volvulus
– Ani başlayan safralı kusma

29. Malrotasyon : Midgut volvulus
Direkt grafi Bulguları
• Çoğunlukla Normal
• Gastrik çıkım obstrüksiyon paterni
• Duodenal obstrüksiyon paterni
• Belirgin distal ince barsak obstrüksiyonu-
kapalı loop obstrüksiyonu

30. YATARAK AYAKTA

32. Malrotasyon : Midgut volvulus
Üst GIS inceleme bulguları
• DJB aşağıda ve sağda
• Proksimal duodenal dilatasyon gaga
şeklinde incelme
• Spiral patern
• Ladd bandlarıyla ''Z'' paterni

35. Hipertrofik pylor stenozu
Direkt grafi bulguları
• Gastrik distansiyon; değişken
• Görülebilen peristaltik dalgalar

36. Hipertrofik pylor stenozu
DEĞERLENDİRME
• İyi hikaye alımı-sonografi
• Orta karar hikaye – üst GİS incelemesi
• Kombine ''HPS incelenmesi''
– Ultrasound ilk
– Kesin olarak pozitifse dur !
– Eğer değilse, Üst GIS inceleme ile devam

37. Hipertrofik pylor stenozu
Sonografi
• Kas kalınlığı > 3mm
• Kanal uzunluğu > 15mm
• Çap > 8mm
• Pozitif olduğunda sıklıkla belirgin

39. Hipertrofik pylor stenozu
Üst GİS inceleme tekniği
• NG tüpten yapılır
• Tüpten gastrik içeriği boşalt !
• Sağ lateral pozisyondan başla !
• Az miktarda kontrast, büyük volümde hava
kullan

40. Hipertrofik pylor stenozu
Üst GİS inceleme bulguları
• Elonge, distandü olmayan pylorik kanal
• Omuz işareti
• Çift/Üçlü yol
• Mantar işareti

42. İnvajinasyon
Düz film bulguları
• Normal olabilir
• Yumuşak doku kitlesi, sıklıkla sağ üst
kadranda
• İnce barsak obstrüksiyonu
• İntussusceptum görülebilir.

43. İnvajinasyon
İnce barsak
distansiyonu mevcut
ve
çekal gölge
izlenemiyor

45. İnvajinasyon
Ultrason
• Bazı merkezlerde primer tanı tetkiki
• SF redüksiyonda moniterize etmede
kullanılabilir.
• Bulgular:
– Hedef (target)
– Psödo-kidney (yalancı böbrek)

46. Psödo kidney
Target işareti

47. İnvajinasyonda US
• US de bulgular tipik US ile kaçırmak zor.
• Böylelikle US’de invajinasyon yoksa ileri
tetkike (örn Ba’lu tetkik) gerek yok.

48. İnvajinasyon
Kontrast Lavman
• Tanı ve tedavi
• İnvajniasyon varsa peritonitis ve serbest
hava yoksa cerrrahi olmayan redüksiyon
• Kullanılan:
– Hava
– Baryum ; ???
– Suda çözünen kontrast

49. Akut Apandisitis
Düz film bulguları:
• Appendikolit – sık değil fakat spesifik
• Serbest hava-nadir
• Diğer düşündüren bulgular;
– Çekal duvar kalınlaşması
– Psoas kas gölgesi silinmesi
– Sağa konkav skolyoz (ağrı)
– Komşu properitoneal yağ çizgisinde fokal silinme
– Apendiksde hava
– Sağ alt kadranda sentinel luplar (relatif olarak gazsız
abdomende sağ alt kadranda dilate luplar)

51. YATARAK AYAKTA

53. Akut Apandisitis
Ultrason
• Apendiks > 6mm, komprese olmayan,
hassas
• Sıvı kolleksiyonu
• Dopplerde artmış kan akımı.
• Diğer patolojileri ekarte eder.

55. Akut Apandisitis
Bilgisayarlı Tomografi
• Daha sık kullanılmaya başladı.
• Komplikasyonların incelenmesi
• Özellikle yaşı daha büyük çocuklarda
primer tanıda faydalı olabilir
• Periapendikal yağda inflamatuar
değişiklikler

57. ÖZET
• Nekrotizan enterokolitis
– Düz film bulguları ile moniterize et
– Pnömoperitoneum = eksplorasyon
• Malrotasyon/midgut volvulus
– Üst GİS tetkiki en sık doğrudan görüntüleme
– Gerçek acil

58. ÖZET
• Hipertrofik pyloric stenozu
– İyi öykü - ultrason
– Arada öykü – Üst GİS incelemesi
• İnvajinasyon
– Kontrast lavman tanı/tedavi seçeneği

59. ÖZET
• Apendisitis
– Klinik olarak problem olgular sıklıkla da
görüntülemesi problemli
– Düz filmler ilk
– Ultrason, BT birlikte değerlendirme

60. TEŞEKKÜRLER