9 การให้สุขศึกษา

หลักการวินิจฉัยปัญหาสุขภาพชุมชน


1 ข้อมูลที่ใช้ในการวินิจฉัยปัญหาสุขภาพชุมชน



2 การจัดลําดับความสําคัญของปัญหา



2 การจัดลําดับความสําคัญของปัญหา

3 การวินิจฉัยปัญหาสุขภาพในชุมชน

ข้อมูลที่ใช้วินิจฉัย

• ด้านประชากรศาสตร์ :- ลักษณะประชากร การย้ายเข้าออก การกระจายของ
ประชากร

• ด้านเศรษฐกิจและสังคม :- อาชีพ รายได้ รายจ่าย การติดต่อกับสังคมภายนอก

• สถิติสาธารณสุข :- การเกิด การตาย การเจ็บป่วย การเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

• สิ่งแวดล้อม :- สภาพบ้าน แหล่งน้ําดื่ม น้ําใช้ การกําจัดขยะ

• ความรู้ ทัศนคติ การปฏิบัติตัว

• ความรู้ ทัศนคติ การปฏิบัติตัว
• ด้านบริการสาธารณสุข :- จํานวนสถานบริการ การใช้บริการ ประเภทอาสาสมัคร

การให้สุขศึกษา
HEALTH EDUCATION

การให้สุขศึกษา
HEALTH EDUCATION
ประสบการณ์ทั้งมวลทางด้านสุขภาพที่ทําให้บุคคลเกิดความรู้
เจตคติ การปฏิบัติที่ดีและถูกต้องต่อสุขภาพของตนเองและชุมชน
ทั้งยังผลให้บุคคลและชุมชนมีสุขภาพสมบูรณ์ทั้งทางร่างกายและ
จิตใจ

จุดมุ่งหมายของการให้สุขศึกษา

• สอนให้รู้จักรักษาและปรับปรุงสุขภาพของตนเอง ให้มีสุขภาพสมบูรณ์ แข็ง
แรง มีความสุข และสามารถกระทําการใดๆ อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อชีวิต
ของตนเอง ครอบครัว และชุมชน

• ส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจและเจตคติที่ดีต่อการรักษาและปรับปรุงสุขภาพ

• ปรับปรุงการดําเนินชีวิตของตนเองและชุมชน ให้เป็นบุคคลที่มีประสิทธิภาพ
อยู่เสมอ ซึ่งเป็นการช่วยให้ประชากรของชาติมีสุขภาพดียิ่งขึ้น

• ปรับปรุงการดําเนินชีวิตของตนเองและชุมชน ให้เป็นบุคคลที่มีประสิทธิภาพ
อยู่เสมอ ซึ่งเป็นการช่วยให้ประชากรของชาติมีสุขภาพดียิ่งขึ้น
• ผลจากการมีสุขภาพแข็งแรง สมบูรณ์ จะมีผลทําให้เด็กเกิดสัมฤทธิผลทาง
ด้านการศึกษาและการดํารงชีวิตของตนเอง

ความสําคัญของการให้สุขศึกษาในชุมชน

• การให้สุขศึกษาในชุมชนเป็นวิธีการหรือกระบวนการที่เป็นระบบ
ในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของชุมชนหรือกลุ่มชน

• การให้สุขศึกษาในชุมชนเป็นวิธีการหรือกระบวนการที่เป็นระบบ
ในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของชุมชนหรือกลุ่มชน
• การให้สุขศึกษาในชุมชนมีจุดมุ่งหมายเพื่อลดสาเหตุการเจ็บป่วย
การตาย ลดปัญหาสาธารณสุข สร้างความกินดีอยู่ดี ปราศจาก
โรคภัย

การสอนสุขศึกษา

ความรู้
Knowledge

ความรู้ ทัศนคติ
Knowledge Attitude

ความรู้ ทัศนคติ การปฏิบัติ
Knowledge Attitude Practice

ความรู้ ทัศนคติ การปฏิบัติ

การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม

การพัฒนา KAP ตามช่วงชั้น

การพัฒนา KAP ตามช่วงชั้น

ชั้น ลําดับที่ 1 ลําดับที่ 2 ลําดับที่ 3

ปฐมวัย การปฏิบัติ เจตคติ ความรู้
ประถมศึกษาตอนต้น Practice Attitude Knowledge
เจตคติ การปฏิบัติ ความรู้
ประถมศึกษาตอนปลาย
Attitude Practice Knowledge
เจตคติ การปฏิบัติ ความรู้
มัธยมศึกษาตอนต้น
Attitude Practice Knowledge
ความรู้ เจตคติ การปฏิบัติ
มัธยมศึกษาตอนปลาย
อุดมศึกษา ความรู้ เจตคติ การปฏิบัติ
วัยผู้ใหญ่ Knowledge Attitude Practice

แนวคิดการสอนสุขศึกษา


การสอนโดยตรง
Direct HE


Direct HE

การสอนแบบ
ประสานสัมพันธ์
Correlation HE


Direct HE

การสอนแบบ การสอนแบบ
บูรณาการ ประสานสัมพันธ์
Integration HE Correlation HE

• การสอนสุขศึกษาเป็นขบวนการที่ต่อเนื่องและสัมพันธ์กัน

• การสอนควรเน้นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมทางสุขภาพทุกด้าน

• การสอนควรสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน

• เนื้อหาความรู้ที่สอนควรมีหลักฐานเชื่อถือได้

• การสอนควรอยู่ในลักษณะการเสนอแนะมากกว่าการบอกหรือการห้าม

• กิจกรรมที่นํามาใช้ประกอบการสอนควรเหมาะสมและถูกต้องตามหลักการ

• การเลือกและการใช้สื่อการสอน

• การสอนที่เป็นหลักการมากเกินไป

• การสอนที่เป็นหลักการมากเกินไป
• การสอนเป็นสิ่งที่ยากเกินความสามารถของผู้เรียน

• การยกตัวอย่างสิ่งที่เป็นปมด้อยของผู้เรียน

• การให้รางวัลหรือการยกโทษที่ขัดกับหลักสุขศึกษา

• การเป็นตัวอย่างที่ดี

• การมีอารมณ์ขัน

• การสอนควรมีวิธีที่หลากหลาย

• การสอนควรมีวิธีที่หลากหลาย
• การสอนควรยึดนักเรียนปกติเป็นเกณฑ์

หลักการพื้นฐานในการให้สุขศึกษา

• ผู้สอนและผู้เรียนร่วมกันวางจุดมุ่งหมาย วางแผนการสอน แลกเปลี่ยน
ประสบการณ์ มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน และประเมินผลการเรียนการสอนร่วมกัน

• พยายามทําให้ผู้เรียนประสบความสําเร็จ เพื่อให้ผู้เรียนพอใจ มีความพยายาม และ
สนใจสิ่งใหม่

• เรียนรู้ในสิ่งที่เป็นจริง

• บทบาทเบื้องต้นของผู้สอน คือ กระตุ้นและแนะผู้เรียนให้กระทํา มีเจตคติ และค่า
นิยมที่ดี

• จัดกลุ่มให้ผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างเต็มความสามารถ

• จัดกลุ่มให้ผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างเต็มความสามารถ
• จัดบรรยากาศแบบกลุ่ม ไม่ชี้นํา แสดงความเป็นกันเอง กระตุ้นให้ผู้เรียนรู้สึก
ปลอดภัย และทําหน้าที่สมาชิกที่ดีของกลุ่ม

• การสอนต้องช่วยให้ผู้เรียนค้นพบและพัฒนาสติปัญญาของตนเอง บทบาทของผู้
สอน คือ ช่วยให้ผู้เรียนทําทุกสิ่งทุกอย่างที่เขาสามารถจะทําและทําได้อย่างดี

• การเรียนจะเกิดขึ้นไม่ได้ถ้าไม่มีการสอนและการจูงใจ

• ช่วยให้ผู้เรียนรู้จักวิเคราะห์สิ่งที่ตนเองเรียนให้ดีที่สุด

• ค้นหาสาเหตุที่ทําให้ผู้เรียนเรียนช้า หรือไม่อยากเรียน และพยายามพัฒนาวิธีการ
พัฒนาการเรียนการสอนของตนเอง

• ค้นหาสาเหตุที่ทําให้ผู้เรียนเรียนช้า หรือไม่อยากเรียน และพยายามพัฒนาวิธีการ
พัฒนาการเรียนการสอนของตนเอง
• ใช้สื่อให้เป็นประโยชน์ เพื่อให้เกิดการรับรู้ครบทุกด้าน

กิจกรรมสาธารณสุขมูลฐาน

• การโภชนาการ (Nutrition: N)

• การสุขศึกษา (Education: E)

• การสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมและจัดหาน้ํา
สะอาด (Water supply and Sanitation: W)

• การควบคุมโรคติดต่อประจําถิ่น
(Surveillance for local disease control: S)

• การสร้างภูมิคุมกันโรค (Immunization: I)

• การรักษาพยาบาลเบื้องต้น (Simple
treatment: T)

treatment: T)
• การจัดหายาที่จําเป็นไว้ใช้ในชุมชน
(Essential drugs: E)

treatment: T)
• การสุขภาพจิต (Mental health: M)

• การโภชนาการ (Nutrition: N) • การทันตสาธารณสุข (Dental health: D)
treatment: T)

• การสุขศึกษา (Education: E) • การป้องกันและแกไข้มลภาวะและสิ่ง
แวดล้อมที่เป็นพิษเป็นภัย (Environment
health: E)
treatment: T)

health: E)
• การควบคุมโรคติดต่อประจําถิ่น • การคุ้มครองผู้บริโภค (Consumer
protection: C)
treatment: T)

health: E)
protection: C)
• การสร้างภูมิคุมกันโรค (Immunization: I) • การป้องกันและควบคุมอุบัติเหตุ อุบัติภัย
และโรคไม่ติดต่อ (Accidental and non-
• การรักษาพยาบาลเบื้องต้น (Simple communicable disease control: A)
treatment: T)

health: E)
protection: C)
• การสร้างภูมิคุมกันโรค (Immunization: I) • การป้องกันและควบคุมอุบัติเหตุ อุบัติภัย
และโรคไม่ติดต่อ (Accidental and non-
• การรักษาพยาบาลเบื้องต้น (Simple communicable disease control: A)
treatment: T)
• การป้องกันและควบคุมโรคเอดส์ (AIDS:
• การจัดหายาที่จําเป็นไว้ใช้ในชุมชน A)

ลักษณะงานสุขศึกษาในชุมชน


Promotion


Promotion การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานส่งเสริมสุขภาพ



Prevention



Prevention การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานป้องกันโรค




การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานด้านรักษา




การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานด้านรักษา

การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานฟื้นฟูสภาพ




Treatment การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานด้านรักษา

การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานฟื้นฟูสภาพ




Treatment การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานด้านรักษา

Rehabilitation การให้สุขศึกษาขณะปฏิบัติงานฟื้นฟูสภาพ

เทคนิคการให้สุขศึกษา


ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง



ผู้เรียนมีส่วนร่วมมากที่สุด



ผู้เรียนมีส่วนร่วมมากที่สุด ผู้เรียนค้นพบด้วยตนเอง

วิธีการสอนสุขศึกษา

• การพูดคุยหรือสนทนา

• การเล่าประสบการณ์

• การสาธิต

• การดําเนินโครงการ

• การใช้วิธีการแก้ปัญหา

• การใช้กระบวนการตัดสินใจ

• การบรรยาย

• การสอนแบบสืบสวน

• การแสดงบทบาทสมมติ

• การใช้เกม

• การพูดคุยหรือสนทนา • การซักถามหรือการให้ตั้งคําถาม

• การเล่าประสบการณ์ • การใช้ทักษะชีวิต

• การสาธิต • การอภิปราย

• การดําเนินโครงการ • การโต้วาที

• การใช้วิธีการแก้ปัญหา • การสอนแบบเรียนรู้ด้วยตนเอง

• การใช้กระบวนการตัดสินใจ • การฝึกปฏิบัติ

• การบรรยาย • การสอนโดยใช้พื้นฐานการวิจัย

• การสอนแบบสืบสวน • การใช้อุปกรณ์หรือสื่อต่างๆ

• การแสดงบทบาทสมมติ • การใช้แบบประเมินหรือแบบสอบถาม

• การแสดงบทบาทสมมติ • การใช้แบบประเมินหรือแบบสอบถาม
• การใช้เกม • การใช้ Why technique

เทคนิคการตัดสินใจและการแก้ปัญหา


3
C
C
C


3
C
Clarify
การกําหนดปัญหาหรืิอสิ่งที่ต้องตัดสินใจให้ชัดเจน

C
C


3
C
Clarify

C
Consider
การพิจารณาทางเลือกหลายๆ ทางและคาดเดาผลที่อาจเกิดขึ้น

C


3
C
Clarify

C
Consider

C
Choose
การเลือกทางเลือกที่ดีที่สุด


3
C
Clarify

C
Consider

C
Choose
การเลือกทางเลือกที่ดีที่สุด

ผู้สอนสุขศึกษาจะให้สถานการณ์แล้วให้ผู้เรียนคิดตัดสินใจ

Situation:.........................................
Problem:........................................................

Alternative Expected result
1................................................ 1................................................
2................................................ 2................................................
3................................................ 3................................................

Choose
.........................................................................................................................

เทคนิคทําไม (Why technique)

• กําหนดสถานการณ์/ข้อเท็จจริง/เหตุการณ์

• ใช้คําถามทําไม

• ยอมรับคําตอบ

• เริ่มถามต่อ “ทําไมจึงเป็นเช่นนั้น”

• ทําเรื่อยๆ ไป...จนไม่มีคําตอบ หรือหวนกลับมาที่จุดเดิมใหม่


Full


Full
Knowledge


Full Zero
Knowledge


Full Zero
Knowledge Knowledge

การประเมินผล

เป็นการวัดภาวะความเจริญก้าวหน้าของสิ่งที่เรากระทําหรือ
ปฏิบัติ รวมทั้งเป็นวิธีการที่จะค้นหาว่าเราสามารถทําสิ่งที่
ตนเองต้องการได้หรือไม่ และยังเป็นขบวนการที่ช่วยค้นหาวิธี
การที่ดี และใหม่สําหรับการก้าวไปสู่เป้าหมายที่กําหนดไว้

เป็นการวัดภาวะความเจริญก้าวหน้าของสิ่งที่เรากระทําหรือ
ปฏิบัติ รวมทั้งเป็นวิธีการที่จะค้นหาว่าเราสามารถทําสิ่งที่
ตนเองต้องการได้หรือไม่ และยังเป็นขบวนการที่ช่วยค้นหาวิธี
การที่ดี และใหม่สําหรับการก้าวไปสู่เป้าหมายที่กําหนดไว้

การประเมินผลเป็นการตัดสินว่าโครงการนั้นๆ
ประสบผลสําเร็จหรือไม่

ประเมินอะไร?

ประเมินค่านิยมของผู้เรียน

ประเมินเนื้อหาการสอน

ประเมินผลวิธีการสอน

ประเมินสิ่งแวดล้อม

ประเมินสิ่งแวดล้อม
ประเมินวิธีการวัดผล

ประเมินเมื่อไหร่

ระยะก่อนการสอน

ระยะก่อนการสอน

ประเมินความต้องการ ความ
สนใจ ความรู้พื้นฐานที่เกี่ยวกับ
สุขภาพของผู้เรียน ตลอดจน
สุขภาพอนามัยของนักเรียน
เพื่อนําข้อมูลมาวางแผนการ
สอนให้สอดคล้องกับผู้เรียนมาก
ที่สุด และกระตุ้นให้ผู้เรียนสนใจ
ในการเรียน

ระยะก่อนการสอน ระยะระหว่างการสอน


ระยะก่อนการสอน ระยะระหว่างการสอน

เป็นการประเมินผลว่าการสอน
บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กําหนด
ไว้หรือไม่ ผู้เรียนเกิดการ
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมมาก
น้อยเพียงใด

ระยะก่อนการสอน ระยะระหว่างการสอน ระยะสุดท้ายของการสอน

เป็นการประเมินผลว่าการสอน
บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กําหนด
ไว้หรือไม่ ผู้เรียนเกิดการ
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมมาก
น้อยเพียงใด

ระยะก่อนการสอน ระยะระหว่างการสอน ระยะสุดท้ายของการสอน

เป็นการประเมินเพื่อให้ทราบ
เป็นการประเมินผลว่าการสอน ว่าการสอนสุขศึกษาบรรลุ
บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กําหนด วัตถุประสงค์ที่กําหนดไว้หรือไม่
ไว้หรือไม่ ผู้เรียนเกิดการ สนองตอบความต้องการ และ
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมมาก ความสนใจของผู้เรียนมากน้อย
น้อยเพียงใด เพียงใด การสอนช่วยให้ผู้เรียน
มีสัมฤทธิผลทางสุขภาพหรือไม่

ประเมินอย่างไร?


วิธีการประเมินแบบอัตนัย


วิธีการประเมินแบบอัตนัย
Subjective


วิธีการประเมินแบบอัตนัย วิธีการประเมินแบบปรนัย
Subjective


Subjective Objective



•การสังเกต (Observation)



•การทําเครื่องหมายในแบบที่กําหนดไว้ (Check
lists)



lists)
•การบันทึกพฤติกรรม (Anecdotal record)



lists)
•การสัมภาษณ์ (Interview)



lists)
•การตอบแบบสอบถาม และแบบสํารวจ
(Questionnaires and surveys)



lists)
•การเขียนประวัติส่วนตัว (Historical



lists)
•การศึกษานักเรียนเป็นรายกรณี (Case study)



lists)
•การอภิปรายกลุ่มเล็ก (Small group discussion)



lists)
•การแสดงบทบาทสมมติ (Role-playing)



•การสังเกต (Observation) •ข้อสอบที่ครูสร้างขึ้น (Teacher-made-tests)
lists)



•การสังเกต (Observation) •ข้อสอบที่ครูสร้างขึ้น (Teacher-made-tests)
•การทําเครื่องหมายในแบบที่กําหนดไว้ (Check •ข้อสอบมาตรฐาน (Standardized tests)
lists)

9 การให้สุขศึกษา

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to 9 การให้สุขศึกษา

More from Watcharin Chongkonsatit

9 การให้สุขศึกษา

Editor's Notes