Downloaded 403 times
More Related Content
การใช้ยาในผู้สูงอายุ
- 1.
- 2. วัตถุประสงค์ นักศึกษาสามารถ 1. อธิบายการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยา ในผู้สูงอายุที่มีต่อ เภสัชจลนศาสตร์ได้ อย่างถูกต้อง 2.ประยุกต์กระบวนการพยาบาลมาใช้ใน การให้ยาแก่ผู้สูงอายุได้อย่างถูกต้อง
- 3. เนื้อหา • การเปลี่ยนแปลงด้านเภสัชจลนศาสตร์ในผู้ สูงอายุ • การใช้กระบวนการพยาบาลในการให้ยาแก่ผู้ สูงอายุ •คำาแนะนำาในการใช้ยาของผู้สูงอายุ • ตัวอย่างยาที่อาจทำาให้เกิดปัญหาในผู้สูง อายุ
- 4.
- 5. เมื่อให้ยาแก่ผู้ป่วย ร่างกายมีกระบวนการต่างๆ ซึ่งจะจัดการกับยา กระบวนการนี้จะกำาหนดความเร็ว และปริมาณ ยาที่ไปสู่ตำาแหน่งออกฤทธิ์และกำาหนดระยะ เวลาการออกฤทธิ์ของยาด้วย กระบวนการที่ร่างกายจัดการกับยานี้ เรียกว่า เภสัชจลนศาสตร์ ( Pharmacokinetics) เภสัชจลนศาสตร์
- 6. เภสัชจลนศาสตร์ การดูดซึมยา ABSORPTION การกระจายยา DISTRIBUTION การเปลี่ยนแปลงยาBIOTRANSFORMATION การขับถ่ายยา EXCRETION
- 7. TabletDisintegration Free drug (active) Drug-Protein complex (inactive) Bloodvessel DISTRIBUTIONDISTRIBUTION Other sitesOther sites Target site of actionTarget site of action (Adequate concentration) Adverse effects Drug action Dissolution ABSORPTIONABSORPTION BIOTRANSFORMATIONBIOTRANSFORMATION EXCRETIONEXCRETION Metabolites Pharmcokinetic
- 8.
- 9.
- 10.
- 11. การเปลี่ยนแปลงด้านเภสัช จลนศาสตร์ในผู้สูงอายุ 1.การดูดซึมยา ABSORPTION ลำาไส้เคลื่อนไหวช้าลง กระเพาะเป็นด่างสูงขึ้น การหลั่งกรดในกระเพาะอาหารลดลง ลดกระบวนการดูดซึมของสารต่างๆ เช่นกลูโคส และวิตามินบี12 และสารที่ดูดซึม โดย active transport ยาส่วนใหญ่ถูกดูดซึมในลำาไส้เล็ก และ passive diffusion ***การดูดซึมยา อาจไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก ในผู้สูงอายุ ***
- 12.
- 13. # 2.การกระจายยา DISTRIBUTION ยาที่มีความสามารถในการละลายยาที่มีความสามารถในการละลาย ในไขมันได้ดีในไขมันได้ดี การสะสมของยาในเนื้อเยื้อไขมันเพิ่มขึ้น จะมีค่าปริมาตรการกระจายตัวสูงขึ้น ทำาให้ระดับยาในเลือดตำ่ากว่าปกติ เช่น diazepamและ lidocaine ยาละลายนำ้าได้ดียาละลายนำ้าได้ดี ปริมาณนำ้าในร่างกายลดลง จะมีปริมาตรการกระจายตัวลดลง ทำาให้ระดับยาในเลือดสูงกว่าปกติ ADRADR
- 14.
- 15.
- 16. 4.การขับถ่ายยา EXCRETION ประสิทธิภาพการทำางานของไตลดลง อัตราการขับถ่ายยาออกจากร่างกาย ทางปัสสาวะจะลดลง การใช้ยาที่มีพิษต่อไตสูง noglycosides และDigoxinต้องปรับขนาดของยา นสัดส่วนกับประสิทธิภาพในการทำางานของไต
- 17.
- 18.
- 19.
- 21.
- 22.
- 23. 3. การวางแผนการพยาบาล 4. การปฏิบัติการพยาบาล ประเมินผู้สูงอายุเป็นรายๆ รู้จักPharmacology ของยาที่ จะให้ ให้ยาโดยคำานึงถึงหลัก 6 Right ยาที่ขับถ่ายที่ไตให้สังเกต ปัสสาวะ ติดตามการทำางานของ ไต
- 24. 4. การปฏิบัติการพยาบาล ติดตามผลการรักษา และสังเกต อาการข้างเคียงของยาที่อาจจะเกิด ขึ้นได้ ยาที่มีlow therapeutic ratio ให้ ติดตามดูระดับยาในกระแสเลือด ด้วย พยายามจัดยาให้กินง่ายๆ เพื่อเพิ่ม ความร่วมมือ ของผู้ป่วย ให้ความรู้เกี่ยวกับยาที่ผู้ป่วยรับ ประทานแก่ผู้ป่วยและผู้ดูแลอย่าง ละเอียด
- 25.
- 26. คำาแนะนำาในการใช้ยาของผู้ สูงอายุ ควรมีญาติมิตรหรือผู้ที่ดูแลติดตามไป ด้วย เมื่อต้องไปพบแพทย์แต่ละครั้ง แจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับยาที่ใช้ อยู่ เพื่อประกอบการพิจารณาการ จ่ายยาของแพทย์ แจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับอาการผิด ปกติที่เกิดขึ้นเพราะอาการนั้นอาจจะ เป็นอาการที่เกิดจาก ยาที่ผู้สูงอายุใช้ อยู่ ไม่ใช่อาการที่สืบเนื่องมาจาก
- 27. แจ้งให้ทราบถ้ามีปัญหาเกี่ยวกับการกลืนยา เพื่อแพทย์จะได้เลือกชนิดยาที่เหมาะสม เช่น ให้ยานำ้า แทนยาเม็ดเป็นต้น ศึกษาเกี่ยวกับยาที่ผู้สูงอายุใช้อยู่ให้มากที่สุด เท่าที่จะทำาได้ เช่น ยาที่ใช้เป็นยารับประทานหรือใช้ทา ใช้รับประทานก่อนหรือหลังอาหาร รับ ประทานครั้งละเท่าไร วันละกี่ครั้ง มีอาการข้างเคียงหรือไม่ อย่างไร คำาแนะนำาในการใช้ยาของผู้ สูงอายุ
- 28.
- 29. รับประทานยาตามที่แพทย์หรือ เภสัชกรแนะนำาอย่างเคร่งครัด รายที่มีการหลงลืม ควรใช้สิ่งช่วย จดจำา เช่นปฏิทิน หรือกล่องใส่ยาชนิด ที่รับประทานช่องละหนึ่งครั้ง หรือให้มี ผู้ดูแลคอยเตือนเพื่อจะได้ไม่ลืมรับ ประทานยา หรือรับประทานยาซำ้าซ้อน กล่อง ขวด ซอง ที่ใส่ยาควรจะมีความ เหมาะสม เช่น เปิดใช้ง่าย และฉลาก ยาควรเขียนตัวโตชัดเจน ซึ่งเป็น คำาแนะนำาในการใช้ยาของผู้ สูงอายุ
- 30. ควรแนะนำาให้ผู้ป่วยนำาขวด กล่อง หรือซองยาเก่ามาด้วย เพื่อช่วยแพทย์ ในการทบทวนการรักษาและยาบาง ตัวอาจหมดอายุแล้วหรือไม่จำาเป็นต้อง ใช้อีกต่อไป แพทย์จะได้แนะนำาการ บริหารยาที่ถูกต้องให้แก่ผู้ป่วย อ่านฉลากยาและปฏิบัติตามคำาแนะนำา ทุกขั้นตอน ก่อนการใช้ยาทุกครั้ง คำาแนะนำาในการใช้ยาของผู้ สูงอายุ
- 31. ไซเมททิดีน (Cimetidine) การขับถ่ายออกทางไตน้อยลง ระดับของยาในเลือดสูงขึ้น ผู้ป่วยจะมีอาการของความคิดสับสน ดิจ๊อกซิน (Digoxin) การขับถ่ายออกทางไตน้อยลงเพิ่ม อัตราเสี่ยงต่อความเป็นพิษของยา ตัวอย่างปัญหาที่พบบ่อยใน ผู้สูงอายุที่เกิดจากการใช้ยา
- 32. ยาขับปัสสาวะพวกไธอะไซด์ เกิดการขับนำ้า ความดันตำ่า กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ อาจทำาให้เกิดภาวะโปแตสเซี่ยม และ ระดับโซเดียมในเลือดตำ่า ยาลดความดันเลือดเช่น โพรพา โนลอล (Propranolol) การขับถ่ายออกทางไตน้อยลง ระดับของยาในเลือดสูงขึ้น ทำาให้ดันตำ่า อาจเป็นลม หัวใจเต้น ช้าลง
- 33. ยาสงบประสาทและยานอนหลับ เช่น ไดอะซีแพม (Diazepam) ผลและระยะเวลาของการออก ฤทธิ์จะเพิ่มขึ้น อาจมีอาการข้างเคียงเช่น เดินโซเซ กระวนกระวาย ความคิดสับสนได้ง่าย อะมิโนกลัยโคไซด์ (Aminoglycosides) เช่น กานา มัยซิน (Kanamycin) การขับถ่ายของยาออกทางไต
- 34.
- 36.
- 37. Post-test __1.Digoxin จะมีปริมาตรการกระ จายลดลง เนื่องจากปริมาณนำ้าใน ร่างกายของผู้สูงอายุลดลง ทำาให้ ระดับยาในเลือดสูงกว่าปกติ __2. ผู้สูงอายุประสิทธิภาพการ ทำางานของไตลดลง ดังนั้นอัตรา การขับถ่ายออกจากร่างกายทาง ปัสสาวะจะลดลง __3.การประเมินผลการพยาบาล
- 38. __4. ผู้สูงอายุที่มีการหลงลืม ควร ใช้สิ่งช่วยจดจำาเช่น ปฏิทิน หรือกล่องใส่ยาชนิดที่รับ ประทานช่องละหนึ่งครั้ง หรือ ให้มีผู้ดูแลคอยเตือนเพื่อจะได้ ไม่ลมรับประทานยาหรือรับ ประทานยาซำ้าซ้อน __5. ควรระวังอาการหน้ามืด เป็น Post-test