Το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα "Βιολογικά Προϊόντα- Βιολογικές καλλιέργειες- Προοπτικές στην ανάπτυξη του τόπου μας" υλοποιήθηκες από τις τάξεις Ε2-ΣΤ1 του 5ου ΔΣ Μεγάρων και τις δασκάλες τους Ρούσσου Καλαμιώτισσα και Ζάχρου Μαγδαληνή.

1. Βιολογικά Προϊόντα-
Βιολογικές καλλιέργειες-
Προοπτικές στην ανάπτυξη του τόπου μας
5ο ΔΣ Μεγάρων
Ε2-ΣΤ1
Ρούσσου Καλαμιώτισσα -Ζάχρου Μαγδαληνή

2. Γιατί ασχολούμαστε με τα
βιολογικά προϊόντα;
Στην ελληνική αγορά έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν όλο
και περισσότερα βιολογικά προϊόντα.

3. Τι είναι η βιολογική
καλλιέργεια;
 Η Βιολογική Καλλιέργεια είναι μια μέθοδος καλλιέργειας η οποία
ελαχιστοποιεί ή αποφεύγει πλήρως τη χρήση
συνθετικών λιπασμάτων και ζιζανιοκτόνων, ρυθμιστών
ανάπτυξης των φυτών, ορμονών καθώς και πρόσθετων ουσιών
στις ζωοτροφές. Οι βιολογικοί καλλιεργητές βασίζονται
σε αμειψισπορά (εναλλαγή φυτών για συγκομιδή), υπολείμματα
συγκομιδών, αγρανάπαυση, ζωικά λιπάσματα (κοπριά) και μηχανική
καλλιέργεια για τη διατήρηση της παραγωγικότητας του χώματος,
τον εμπλουτισμό του με θρεπτικές ουσίες για τα φυτά καθώς και
για τον έλεγχο των ζιζανίων, εντόμων και παράσιτων.

4. Τι είναι τα βιολογικά
προϊόντα;
 Τα βιολογικά προϊόντα είναι το αποτέλεσμα της
καλλιέργειας της γης χωρίς χημικά λιπάσματα και
φυτοφάρμακα. Παράγονται από πιστοποιημένους
γεωργούς που σέβονται το περιβάλλον, τη γη αλλά
και τα ζώα.

5. Πότε χαρακτηρίζεται ένα
προϊόν βιολογικό;
 Για να χαρακτηριστεί ένα προϊόν βιολογικό πρέπει να ελέγχεται
και να πιστοποιείται σε όλα τα στάδια (από την παραγωγή
μέχρι τη διάθεση στον καταναλωτή). Επίσης πρέπει να φέρει
την κατάλληλη σήμανση στη συσκευασία, δηλαδή το όνομα
του οργανισμού και τον κωδικό πιστοποίησής του, καθώς και
το λογότυπο της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα.

6. Βιολογικά προϊόντα-είδη
 Παιδικές τροφές
 Γιαούρτια
 Τούρτες
 Γλυκίσματα
 Ψωμί
 Φρουτοχυμοί
 Τα κυριότερα βιολογικά προϊόντα που διακινούνται στην
ελληνική αγορά είναι: για τα λαχανικά οι βιολογικές ντομάτες
και τα βιολογικά αγγούρια, κάποια φρούτα όπως πορτοκάλι
και μήλο, το βιολογικό κρέας και τα βιολογικά αυγά.

7. Πώς αναγνωρίζουμε τα
βιολογικά προϊόντα;
 Από την ένδειξη «ΠΡΟΪΟΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ».
 Η αξιοπιστία των βιολογικών προϊόντων στηρίζεται σε ένα
αυστηρό σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης της Ευρωπαϊκής
Ένωσης.
 Για να χαρακτηριστεί ένα προϊόν βιολογικό, πρέπει να είναι το
αποτέλεσμα βιολογικής καλλιέργειας τουλάχιστον για τρία
χρόνια.
 Όλοι οι βιοκαλλιεργητές ελέγχονται εξονυχιστικά τουλάχιστον
μια φορά το χρόνο ώστε να αποκτήσουν το ειδικό σήμα.

8. Ποιο είναι το νομοθετικό
πλαίσιο για τα βιολογικά
προϊόντα;
 Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει τα
βιολογικά προϊόντα μέσω
επιδοτήσεων και ελέγχει την
παραγωγή τους μέσω μιας σειράς
κανονισμών.

9. Βιολογικά προϊόντα και υγεία
Τα βιολογικά προϊόντα καλλιεργούνται χωρίς χημικά λιπάσματα και τοξικά
φυτοφάρμακα. Στη βιολογική κτηνοτροφία δε γίνεται χρήση αντιβιοτικών και ορμονών,
φυσικά , στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία απαγορεύεται η χρήση γενετικά
τροποποιημένων-<<μεταλλαγμένων>> υλικών. Επομένως τα βιολογικά προϊόντα είναι
πιο υγιεινά, καθώς δεν αναπτύχθηκαν με παρεμβάσεις που βρίσκονται έξω από τη
<<φυσιολογική>> τους ζωή, όπως ορμόνες, συνθετικά λιπάσματα, βιταμίνες, αντιβιοτικά
κ.α. Είναι ασφαλή για την υγεία μας, γιατί δεν έχουν υπολείμματα λιπασμάτων και
φυτοφαρμάκων. Αντίθετα οι τοξικές ουσίες που συγκεντρώνονται στα συμβατικά τρόφιμα
φτάνουν στον οργανισμό μας μέσα από το φαγητό μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα
στην υγεία μας. Τα βιολογικά προϊόντα έχουν ανώτερη διατροφική αξία, επειδή
περιέχουν 20-30% λιγότερο νερό στη σύνθεσή τους, μεγαλύτερα ποσοστά πρωτεϊνών,
μεταλλικών αλάτων και βιταμινών. Περισσότερες φορές έχουν καλύτερη γεύση και
άρωμα από τα συμβατικά, χάρη στον φυσικό τρόπο παραγωγής, παρότι δεν περιέχουν
συντηρητικά, βελτιωτικά γεύσης, τεχνητά χρώματα και αρώματα. Τέλος, τα βιολογικά
προϊόντα καλλιεργούνται με μεθόδους που είναι φιλικές προς το περιβάλλον,
συντελώντας, στην αειφορία του πλανήτη. Η αξιοπιστία τους στηρίζεται σε ένα αυστηρό
σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης που περιγράφεται σε νόμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και κάθε βιοκαλλιεργητής είναι υποχρεωμένος να τον εφαρμόζει.

10. Βιολογικά Προϊόντα και
θρεπτικά συστατικά
 Τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο θρεπτικά και αποτελούν
ασπίδα για την υγεία μας.
 Περιέχουν μεγαλύτερες ποσότητες σε βιταμίνη C και σε
ιχνοστοιχεία σιδήρου, χαλκού και ψευδαργύρου, καθώς και
μεταβολίτες, οι οποίοι θεωρείται ότι προστατεύουν από τον
καρκίνο και τις καρδιοπάθειες.
 Τα βιολογικά φρούτα περιέχουν 40% περισσότερα
αντιοξειδωτικά και μεταλλικά στοιχεία.
 Το βιολογικό γάλα παρουσιάζει υψηλότερα επίπεδα «καλών»
λιπαρών οξέων και υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης Ε.

11. Αποτελέσματα στην κοινωνία
 Παραγωγή προϊόντων και τροφίμων υψηλής διατροφικής
αξίας.
 Προστασία του περιβάλλοντος.
 Μη χρήση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών.
 Προστασία της υγείας των αγροτών.
 Φυσική διαβίωση των ζώων.

12. Γενετικά Τροποποιημένοι
Οργανισμοί
 Η βιολογική καλλιέργεια απορρίπτει τους Γ.Τ.Ο.
 Υποστηρίζει ότι η Γενετική Μηχανική και τα
μεταλλαγμένα προϊόντα κρύβουν κινδύνους για την
υγεία του ανθρώπου, των ζώων και των φυτών.

13. Γιατί τα βιολογικά προϊόντα
είναι πιο ακριβά από τα
συμβατικά;
 Τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο ακριβά από τα συμβατικά,
κυρίως γιατί χρησιμοποιούνται καλλιεργητικές μέθοδοι που δεν
βοηθούν στην ποσοτική ανάπτυξη της παραγωγής. Η έλλειψη
συνθετικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων μειώνει την
ποσότητα της παραγωγής και την ελαχιστοποιεί (εξαιτίας των
ασθενειών και των εντόμων που προκαλούν ζημιές). Το ίδιο
συμβαίνει με τα ζιζάνια, που αντιμετωπίζονται με σκάλισμα στο
χέρι, πράγμα που αυξάνει το κόστος παραγωγής. Στην
κτηνοτροφία το πρόβλημα εμφανίζεται επίσης με την ίδια ένταση.
Οι φυσικές τροφές δεν προσφέρουν τους όγκους παραγωγής τω
συμβατικών μεθόδων. Παρ’ όλα αυτά, εφόσον οι βιολογικές
καλλιέργειες αναπτυχθούν, το κόστος και οι τιμές θα πέσουν.

14. Οι 7 σημαντικότεροι λόγοι για να
προτιμούμε τα βιολογικά προϊόντα.
 Είναι πιο θρεπτικά από τα συμβατικά.
 Έχουν καλύτερο άρωμα και γεύση.
 Δεν περιέχουν συντηρητικά.
 Έχουν πιστοποίηση.
 Είναι πιο ασφαλή από τα συμβατικά.
 Στα βιολογικά προϊόντα απαγορεύεται η χρήση γενετικά
τροποποιημένων οργανισμών.
 Η βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία σέβονται τη φύση και
προστατεύουν το περιβάλλον.

15. Συσχετισμός βιολογικής
καλλιέργειας και εδάφους
 Ως έδαφος ορίζεται γενικά το επιφανειακό στρώμα του φλοιού της γης, το
οποίο αποτελείται από ανόργανη και οργανική ύλη, νερό, αέρα και
ζωντανούς οργανισμούς. Το έδαφος αποτελεί τη διαχωριστική επιφάνεια
μεταξύ γης, αέρα και υδάτινων πόρων και φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος
της βιόσφαιρας. Καθώς ο σχηματισμός εδάφους είναι μια διεργασία
εξαιρετικά αργή, το έδαφος μπορεί ουσιαστικά να θεωρείται μη
ανανεώσιμος πόρος. Το έδαφος μας εξασφαλίζει τροφή, βιομάζα και
πρώτες ύλες. Χρησιμεύει ως πλαίσιο για τις δραστηριότητές μας,
υπεισέρχεται στη διαμόρφωση του τοπίου, αποτελεί συνιστώσα του
φυσικού πλούτου και διαδραματίζει κεντρικό ρόλο ως παρακαταθήκη
ενδιαιτημάτων και γονιδίων. Το έδαφος αποθηκεύει, διηθεί και
μετασχηματίζει πολλές ουσίες, μεταξύ των οποίων νερό, θρεπτικά
συστατικά και άνθρακα. Περιέχει μάλιστα το μεγαλύτερο αποθεματικό
άνθρακα στον κόσμο (1500 γιγατόνους). Όλες αυτές οι λειτουργίες πρέπει
να προστατεύονται λόγω της κοινωνικοοικονομικής και περιβαλλοντικής
τους σημασίας.

16. Φυσική καλλιέργεια
Η φυσική καλλιέργεια είναι η μέθοδος καλλιέργειας που εφηύρε ο
Masanobu Fukuoka την δεκαετία του 1940 στην Ιαπωνία. Η
θεωρία της είναι απλή: τα φυτά πρέπει να αφεθούν να
αναπτυχθούν όπως θα έκαναν στη φύση. Αυτό σημαίνει πως η
γη δεν πρέπει να οργώνεται, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται
λιπάσματα και φυτοφάρμακα και φυτά που θεωρούνται ‘ζιζάνια’
δεν πρέπει να ξεριζώνονται.

17. Μέλλον
 Η παραγωγή και η κατανάλωση
βιολογικών προϊόντων αυξάνει συνεχώς
σε όλες τις χώρες του δυτικού κόσμου.

18. Εργασία σε ομάδες

19. Έρευνα στον χώρο του σχολείου

20. Συμπεράσματα έρευνας
Οι περισσότεροι από τους ερωτηθέντες:
1. Γνωρίζουν ότι υπάρχουν προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας.
2. Έχουν δοκιμάσει προϊόντα βιολογικής γεωργίας.
3. Έχουν επισκεφτεί κατάστημα βιολογικών προϊόντων.
4. Πιστεύουν ότι τα μεγάλα Supermarkets διαθέτουν πολλά προϊόντα βιολογικής
καλλιέργειας.
5. Γνωρίζουν με ποιον τρόπο αποδεικνύεται ένα προϊόν ως βιολογικό.
6. Ξεχωρίζουν τα βιολογικά προϊόντα από τα συμβατικά βλέποντας την ένδειξη
πιστοποίησης.
7. Πιστεύουν ότι τα βιολογικά είναι πιο ακριβά από τα συμβατικά.
8. Πιστεύουν ότι τα βιολογικά είναι ακριβότερα λόγω μικρής παραγωγής.
9. Σκέφτονται κάθε φορά αν το προϊόν που καταναλώνουν περιέχει χημικά λιπάσματα.
10. Πιστεύουν ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι καλύτερα για την υγεία μας και θα τα
προτιμούσαν αν είχαν ίδια τιμή με τα συμβατικά.
11. Έχουν εμπιστοσύνη στους ελέγχους πιστοποίησης που γίνονται στα βιολογικά προϊόντα.
12. Γνωρίζουν ότι υπάρχει παραγωγή βιολογικών προϊόντων στην περιοχή τους.

21. Ερωτήσεις μαθητών

23. Επίσκεψη στις βιολογικές
καλλιέργειες « Το Περιβολάκι »
Για να μας τονίσει τη θαυματουργή
επίδραση των βιολογικών προϊόντων στην
υγεία μας μας έδωσε ένα παράδειγμα με
έναν καρκινοπαθή κύριο που
καταπολέμησε την αρρώστια του και
επέζησε έχοντας μια σωστή και υγιεινή
διατροφή. Στην συνέχεια μας είπε ότι
εκτός από την βιολογική καλλιέργεια έχει
αρχίσει και φυσική καλλιέργεια κάποιων
άλλων προϊόντων. Η φυσική καλλιέργεια
είναι μια μέθοδος των αρχαίων ελλήνων
που βοηθούσε στην καλή υγεία. Στην
φυσική καλλιέργεια δεν οργώνουμε, δεν
βοτανίζουμε, δεν ποτίζουμε και φυσικά
δεν ραντίζουμε ούτε με βιολογικά
σκευάσματα.
Μέρος Α:
Στην αρχή η κ. Δήμητρα μας υποδέχτηκε
με χαρά και αρχίσαμε μια συζήτηση για το
τι είναι βιολογικά προϊόντα και πόσο
σημαντικά είναι για την υγεία μας.
Κατόπιν της απευθύναμε ερωτήσεις που
είχαμε προετοιμάσει και εκείνη μας
απαντούσε με απλά λόγια και ειλικρίνεια.
Μας τόνισε ότι με την επιχείρηση αυτή
δεν στοχεύει άμεσα στο κέρδος αλλά
Ικανοποιεί μια δική της φιλοσοφία που
έχει σχέση με την αγάπη της προς τον
άνθρωπο και τη φύση. Μας εξήγησε τη
διαφορά συμβατικών και βιολογικών
προϊόντων και πόσο η συμβατική
καλλιέργεια καταστρέφει το έδαφος και
την υγεία μας.

24. Επίσκεψη στις βιολογικές
καλλιέργειες « Το Περιβολάκι »
Η κοπριά των ζώων χρησιμοποιείται στη
λίπανση των φυτών. Είδαμε την δεξαμενή
συλλογής βρόχινου νερού. Στις
βιολογικές καλλιέργειας το νερό
χρησιμοποιείται με οικονομία, το πότισμα
γίνεται την κατάλληλη ώρα της ημέρας,
ενώ οι φυσικές καλλιέργειες ήταν
άνυδρες.
Μέρος Β:
Στο β’ μέρος της επίσκεψής
μας η κ. Δήμητρα μας ξενάγησε στον
αγρό. Μας έδειξε τις βιολογικές
καλλιέργειες: ντομάτες στο θερμοκήπιο,
ποικιλία σαλατών, πατάτες, φράουλες με
ειδικό νάυλον για να μην βγαίνουν
αγριόχορτα , αρωματικά φυτά κ.α.
Ύστερα πήγαμε στις φυσικές καλλιέργειες:
φάβας, ρεβιθιού, αγκινάρας, αμυγδαλιάς,
κερασιάς, ροδακινιάς, ροδιάς κ.α.
Μας έδειξε άγρια φυτά που βοηθούν σε
διάφορες αρρώστιες π.χ. γαϊδουράγκαθα.
Επίσης είχε ζώα όπως κότες, παγόνια,
περιστέρια, πάπιες, ελάφια, κατσίκια και
πρόβατα.

25. Επίσκεψη στις βιολογικές
καλλιέργειες « Το Περιβολάκι »
Μέρος Γ: Βιωματική δραστηριότητα
Στο τρίτο μέρος της επίσκεψης μας
έδωσαν δενδρύλια άγριας αμυγδαλιάς και
εργαλεία σκαψίματος. Χωριστήκαμε σε
ομάδες και ανοίξαμε λακκούβες με την
τσάπα, βάλαμε ζωική κοπριά μέσα,
τοποθετήσαμε το δεντράκι, το σκεπάσαμε
και πατήσαμε με τα πόδια μας το χώμα
γύρω από το δέντρο. Με την τσάπα
φτιάξαμε γούρνες και τέλος ποτίσαμε με
τα ποτιστήρια. Φυτέψαμε συνολικά 5
δέντρα. Μας έδωσαν πατάτες για να
φυτέψουμε και στον κήπο του σχολείου
μας. Φεύγοντας ευχαριστήσαμε για την
φιλοξενία και την όμορφη εμπειρία που
βιώσαμε.

26. Φυτεύοντας πατάτες στον
κήπο του σχολείου

27. Ένας μήνας μετά…

28. Ζωγραφιές μαθητών

29. Αφίσα για τα βιολογικά

30. Γραπτή εργασία μαθητών

31. Γραπτή εργασία μαθητών

32. Γραπτή εργασία για τα
βιολογικά

33. Ποιήματα μαθητών

34. Δραματοποίηση-Παιχνίδι ρόλων
 Οι μαθητές επιλέγουν αν θα είναι καλλιεργητές-πωλητές ή αν
θα είναι καταναλωτές, οι οποίοι πριν αγοράσουν τα τρόφιμά
τους κάνουν έρευνα αγοράς.
 ΡΟΛΟΙ:
Οι μαθητές χωρίζονται σε τρεις ομάδες:
-1η ομάδα: γεωργοί βιολογικής καλλιέργειας
-2η ομάδα: γεωργοί συμβατικής καλλιέργειας
-3η ομάδα: καταναλωτές
 Στη συνέχεια η κάθε ομάδα εκθέτει τα επιχειρήματά της και
προσπαθεί να πείσει τους καταναλωτές .
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ 1ης ΟΜΑΔΑΣ
Τα βιολογικά προϊόντα:
- είναι πιο υγιεινά, γιατί δεν καλλιεργούνται με τοξικά
φυτοφάρμακα.
-δεν καταστρέφουν το περιβάλλον, επειδή το έδαφος δεν
μολύνεται από τα συμβατικά φυτοφάρμακα.

35. -είναι λίγο πιο ακριβά από τα συμβατικά . Μην σας ξεγελάει αυτό
,γιατί τα βιολογικά είναι καλύτερης ποιότητας.
-έχουν μικρότερη διαθεσιμότητα, διότι καλλιεργούνται σε μικρότερη
ποσότητα και χρειάζονται περισσότερο χρόνο.
-τέλος, ωφελούν την υγεία μας ,σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες!
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ 2ης ΟΜΑΔΑΣ
Τα συμβατικά προϊόντα :
- είναι φθηνά και όμορφα.
- μπορείτε να τα βρείτε παντού.
-είναι άφθονα.
-τα προτιμούν οι περισσότεροι και είναι από Έλληνες παραγωγούς.
3η ΟΜΑΔΑ : ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ
Επιλέγουμε βιολογικά προϊόντα ,επειδή έχουν καλή ποιότητα και
κάνουν καλό στην υγεία μας και στο περιβάλλον.

37. Ευχαριστούμε!
ΤΕΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ