Παρουσίαση του Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με θέμα το σπόρο και το ψωμί, που υλοποιήθηκε από την Β΄ τάξη και τη δασκάλα Τζένη Αλεξοπούλου τη σχολική χρονιά 2014-2015.

1. ΑΠΟ ΤΟ ΣΙΤΑΡΙ ΣΤΟ ΨΩΜΙ
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΤΖΕΝΗ

2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ
• Αφορμή για την επιλογή του θέματος ήταν
ένα έντυπο της οργάνωσης « ΓΙΑΤΡΟΙ ΧΩΡΙΣ
ΣΥΝΟΡΑ » που ζητούσε οικονομική βοήθεια .

3. ΟΙ ΜΙΚΡΟΙ ΜΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ
• Αγγελοπούλου Ραφαέλα Αλεφραγκή Ηλιάννα
• Αναγνωστοπούλου Άρτεμις Βλαχογιάννης Παναγιώτης
• Βλάχος Φώτης Γιαννίδη Ελένη
• Γιαννουδάκος Διονύσιος Γιαννουδάκος Παντελής
• Γιοβάνη Ιωάννα Διονάς Παναγιώτης
• Ζωγράφου Μαρίνα Θεοδώρου Χρυσούλα
• Ισούφι Εβίσα Καραγκούνης Αναστάσιος
• Καρίτης Παναγιώτης Κοκκώνη Μαρίζα
• Λιαράκου Μαργαρίτα Μάνουζα Αθανασία
• Σουλλολάρι Άντεμ Τσόλη Λαμπρινή

4. ΚΟΥΜΠΑΡΑΣ
Αποφασίσαμε με την στήριξη των οικογενειών
των μαθητών να μαζέψουμε χρήματα για να
βοηθήσουμε τα παιδιά που λόγω
υποσιτισμού αρρωσταίνουν και χάνουν τη
ζωή τους .

5. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
• Ο σκοπός του προγράμματος είναι να γνωρί-
σουν οι μαθητές το «σιτάρι-αλεύρι-ψωμί» και
τα προϊόντα τους , να τονίσει τη σημασία του
άρτου στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων,
στην ελληνική παράδοση και στην ορθόδοξη
εκκλησία και να αναδείξει τη διατροφική αξία
του σίτου ως την πολυτιμότερη τροφή του
ανθρώπου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

6. ΣΤΟΧΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
• ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ :
• Να γνωρίσουν τον κύκλο του ψωμιού στην
προβιομηχανική και βιομηχανική περίοδο και να
κάνουν συγκρίσεις.
• Να γνωρίσουν τα προϊόντα που παράγονται από το
σιτάρι ,τα είδη του ψωμιού και τη θρεπτική τους αξία.
• Να γνωρίσουν τη διατροφική πυραμίδα και την αξία
της σωστής διατροφής.
• Να γνωρίσουν την ξεχωριστή θέση που έχει το σιτάρι
και το ψωμί στην ελληνική λαϊκή παράδοση και τη
χριστιανική θρησκεία.

7. ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΙ :
. Να αποκτήσουν θετική στάση απέναντι στο περιβάλλον
και να εκτιμήσουν την αγροτική ζωή και εργασία.
• Να δράσουν ομαδικά και να καλλιεργήσουν αξίες
αλληλοσεβασμού και αλληλεγγύης.
• Να ευαισθητοποιηθούν οι γονείς και να βάλουν στη
διατροφή των παιδιών παραδοσιακά υγιεινά
αρτογλυκίσματα.
. Να καλλιεργήσουν την αγάπη και το σεβασμό για την
πολιτιστική μας κληρονομιά συσχετίζοντας το παρελθόν
με το παρόν.

8. ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΟΙ :
• Να περπατήσουν στο πεδίο, να παρατηρήσουν, να
αποκτήσουν χειροκινητικές δεξιότητες, να φωτογρά-
φήσουν και να καταγράψουν ερωτήσεις για συνεντεύξεις.
• Να καταγράψουν συμπεράσματα από το Debate υγιεινών
– ανθυγιεινών τροφών.
• Να εκφραστούν δημιουργικά μέσα από τις τέχνες
(ποιήματα , παραμύθια , τραγούδια , θέατρο σκιών, αφίσες
, δραματοποιήσεις , θέατρο…)
• Να γνωρίσουν τα ήθη και τα έθιμα του λαού μας και τις
λαϊκές δοξασίες που σχετίζονται με το ψωμί.
• Να αποκτήσουν κριτική σκέψη και να μπορούν να κάνουν
σωστή επιλογή από το κυλικείο

9. ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ
• Σχέδιο εργασίας
• Μελέτη πεδίου
• Μέθοδος project
• Διαθεματική προσέγγιση

10. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΠΟΡΟΥΣ
• Είδαμε μέσα στην τάξη διάφορους σπόρους
όπως φακές, φασόλια, καλαμπόκι και σιτάρι.

11. ΦΥΤΕΜΑ ΣΠΟΡΩΝ
• Φυτέψαμε σπόρους σε γλάστρες και τους
φροντίζαμε καθημερινά.

12. ΟΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ
• Μάθαμε τι χρειάζεται ένα φυτό για να
μεγαλώσει ( χώμα, νερό, ήλιο, αέρα ) και
ασχοληθήκαμε με τη φροντίδα τους.

13. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΨΩΜΙΟΥ
Μέσα από πληροφορίες που συγκεντρώσαμε
από βιβλία, video, γονείς και γιαγιάδες
μάθαμε για τον παραδοσιακό αλλά και τον
σύγχρονο τρόπο παραγωγής του ψωμιού.
Κάναμε συγκρίσεις και βγάλαμε αποτελέσματα.

14. ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΣΠΟΡΑΣ
• Μιλήσαμε για τα έθιμα που ακολουθούν την
σπορά ( σκόρδα και σίδηρο, ευλογία από το
ιερέα) και δραματοποιήσαμε το έθιμο της
περπερούνας.

15. ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ «ΔΡΩ»
• Επισκεφτήκαμε το « ΔΡΩ », αλέσαμε με το
χειρόμυλο και ζυμώσαμε το δικό μας ψωμί.

16. ΔΡΩ

17. ΔΡΩ

18. ΥΠΟΣΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ
• Μιλήσαμε για την έλλειψη τροφών όπως
είναι το ψωμί στην Κατοχή.

19. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ
• Μιλήσαμε για τα συνθήματα και τη σημασία
τους από τη νεολαία του Πολυτεχνείου.

20. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΚΙΑΧΤΡΟΥ
• Τραγουδήσαμε το ΣΚΙΑΧΤΡΟ, ζωγραφίσαμε
σκιάχτρα και κατασκευάσαμε σκιάχτρο.

21. ΔΗΜΗΤΡΑ - ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ
• Μιλήσαμε για τη θεά Δήμητρα και την
αρπαγή της κόρης της Περσεφόνης και
παρακολουθήσαμε τη θεατρική παράσταση
«Η αρπαγή της Περσεφόνης».

22. ΧΡΙΣΤΟΨΩΜΟ-ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑ
• Μιλήσαμε για τα ήθη και έθιμα των
Χριστουγέννων.

23. ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ
• Επισκεφτήκαμε το Λαογραφικό Μουσείο
Ελευσίνας «ΑΔΡΑΧΤΙ» όπου αποκτήσαμε
γνώσεις , γνωρίσαμε τα παραδοσιακά
εργαλεία, τραγουδήσαμε, δραματοποιήσαμε
το τραγούδι «Ο ΓΕΩΡΓΟΣ» και γράψαμε
παραμύθια.
• Μας κέρασαν χειροποίητο παραδοσιακό
ψωμί το ΠΛΑΤΕΤΣΙ.

24. ΑΔΡΑΧΤΙ

25. ΑΔΡΑΧΤΙ

26. ΒΑΛΙΤΣΑ ΣΕ ΡΟΔΕΣ
Πήραμε για ένα μήνα τη Βαλίτσα με ρόδες ,
διαβάσαμε βιβλία , ζωγραφίσαμε και
δραματοποιήσαμε παραμύθια.
Διαβάσαμε και δραματοποιήσαμε το παραμύθι
«Το πιο γλυκό ψωμί».

27. ΒΙΒΛΙΑ ΣΕ ΡΟΔΕΣ

28. ΛΑΓΑΝΑ
• Μιλήσαμε για τα αποκριάτικα ήθη και έθιμα
και για τη ΛΑΓΑΝΑ .

29. ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΦΟΥΡΝΟ
• Ο φούρνος της περιοχής μας «Στάχυ και μέλι»
μας φιλοξένησε με ευγένεια. Μας έδειξε πως
ψήνετε το ψωμί και μας μίλησε για τα
διάφορα είδη ψωμιού. Ο αρτοποιός
απάντησε σε όλες μας τις ερωτήσεις, μας
άφησε να φτιάξουμε κουλουράκια και μας
κέρασε πολλά γλυκίσματα.

30. ΦΟΥΡΝΟΣ

31. ΛΑΜΠΡΟΚΟΥΛΟΥΡΑ
• Ήθη και έθιμα του Πάσχα. Το ψωμί της
Λαμπρής, τα κουλουράκια ( Λαζαράκια) και
Παρασκευή κουλουριών μέσα στην τάξη.

32. ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΑΚΙΑ

33. SOUPER-MARKET
• Επισκεφτήκαμε το «my market» της περιοχής
μας . Εκεί μας περίμεναν με χαρά. Μας
ξενάγησαν , μας ενημέρωσαν και μας
κέρασαν. Ψωνίσαμε , σκεφτήκαμε πόσα
χρήματα έπρεπε να δώσουμε στο ταμείο
συνολικά και πόσα ρέστα πρέπει να πάρουμε.
Ως σωστοί καταναλωτές πια, διαλέξαμε
υγιεινά προϊόντα.

34. SOUPER-MARKET

35. ΥΓΙΕΙΝΟ ΔΕΚΑΤΙΑΝΟ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
• Τα προϊόντα που αγοράσαμε από το souper-
market έγιναν ένα υγιεινό δεκατιανό στο
σχολείο.

36. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ
• Μιλήσαμε για την πυραμίδα της διατροφής,
τη θέση των δημητριακών, τις υγιεινές τροφές
που πρέπει να καταναλώνουμε και τις
ανθυγιεινές που πρέπει να αποφεύγουμε.
• Με χαρά παρατήρησα αλλαγή στάσης των
μαθητών ως αναφορά τις τροφές που
καταναλώνουν στο σχολείο.

37. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ

38. ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
• Η διαιτολόγος κ.Πόγκα, μετά από την
ευγενική παρέμβαση της Κας Σταματοπούλου,
επισκέφτηκε το σχολείο μας ,μας μίλησε για
τη σωστή διατροφή και έπαιξε με τα παιδιά το
παιχνίδι των γεύσεων.

39. ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΥ

40. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΚΟΥΦΟΥ ΦΟΥΡΝΑΡΗ
• Παρέα με τα παιδιά είδαμε στο θέατρο Σκιών
το έργο «Ο Καραγκιόζης φούρναρης» και
φτιάξαμε σκούφους.
•

41. ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ
• Αναζητήσαμε παροιμίες, αινίγματα και
ποιηματάκια που σχετίζονται με το ψωμί.

42. ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ
• Μιλήσαμε για το ψωμί στην τέχνη και
φτιάξαμε λεζάντες στο Βιβλίο της Γλώσσας με
τον πίνακα του ΘΕΟΦΙΛΟΥ το «ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΟ»

43. ΝΥΦΙΑΤΙΚΗ ΚΟΥΛΟΥΡΑ
• Αναφερθήκαμε στα ήθη και έθιμα του γάμου
και στη σημασία και στο ιδιαίτερο στόλισμα
της νυφιάτικης κουλούρας.

44. ΑΡΤΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
• Συζητήσαμε για τη σημασία του άρτου στην
ορθόδοξη πίστη για την Αγία Κοινωνία, το
Πρόσφορο , το Αντίδωρο αλλά και για τα
Κόλλυβα.

45. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΥ
Αναφερθήκαμε πολλές φορές στον Ανεμόμυλο
και ως απαραίτητος για τη θεατρική μας
παράσταση ξεκίνησε η κατασκευή του.

46. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

47. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

48. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Το πρόγραμμα αξιολογήθηκε με επιτυχία τόσο
από τους γονείς βλέποντας την αλλαγή
στάσης των παιδιών τους όσο και από την
σχολική κοινότητα μέσα από την
μουσικοχορευτική παράσταση που δώσαμε
στην εκδήλωση του Συλλόγου Γονέων και
Κηδεμόνων με τίτλο « ΤΟ ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΟ ».

49. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

50. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ