บทที่ 3
มุมมองทางจิตวิทยาการเรียนรู้
กับเทคโนโลยีและสื่อการศึกษา
1. วิเคราะห์หาสาเหตุที่ทำาให้การเรียนรู้จาก
สื่อของครูสมศรีไม่ตรงตามเป้าประสงค์ที่
ต้องการให้เกิดขึ้น พร้อมอธิบายเหตุผล
สาเหตุที่ทำาให้การเรียนรู้จากสื่อของครูสมศรีไม่ตรงตาม
เป้าประสงค์ที่ต้องการให้เกิดขึ้น
สาเหตุที่ทำาให้การเรียนรู้จากสื่อของครูสมศรีไม่ตรงตาม
เป้าประสงค์ที่ต้องการให้เกิดขึ้น
เพราะครูสมศรีแค่เพียงนำา
สื่อเข้ามาใช้ในการเรียน
การสอน
เป็นผลทำาให้นักเรียนของครูสมศรีไม่มีส่วนร่วมในการเรียนการ
สอน และทำาให้นักเรียนไม่เกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง เป็นผล
ทำาให้ในระยะหลังนักเรียนรู้สึกน่าเบื่อ ไม่สนใจในสื่อและเนื้อหา
ที่ใช้ในการสอน
รูปภา
พ
กราฟิ
ก
แต่ในระยะแรกที่นักเรียนของครูสมศรีให้ความสนใจเป็นอย่าง
มากเพราะว่า ครูสมศรีมีรูปภาพประกอบและเพิ่มเทคนิคกราฟิก
ต่างๆที่ดึงดูดความสนใจเพียงเท่านั้นเอง
จึงทำาให้ทั้งผลการเรียนและประสิทธิภาพของผู้เรียนเมื่อ
เปรียบเทียบกับวิธีการสอนแบบเดิมที่เคยใช้ยังคงไม่
เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
2.วิเคราะห์ว่าแนวคิดเกี่ยวกับแนวคิดใน
การออกแบบการสอนและสื่อการสอนว่ามา
จากพื้นฐานใดบ้างและพื้นฐานดังกล่าว มี
ความสัมพันธ์กันอย่างไร
แนวคิดเกี่ยวกับแนวคิดใน
การออกแบบการสอนและ
สื่อการสอน
การออกแบบการ
สอนตามแนว
พฤติกรรมนิยม
การออกแบบการ
สอนตามแนวพุทธิ
ปัญญานิยม
การออกแบบการ
สอนตามแนวคอน
สตรัคติวิสต์
แนวคิดเกี่ยวกับแนวคิดในการออกแบบการสอน
และสื่อการสอนจะมีพื้นฐานมาจาก 3กลุ่ม
แนวคิด คือ
1.การ
ออกแบบ
การสอน
ตามแนว
พฤติกรรม
นิยม
เป็น การออกแบบการสอนในช่วงเริ่มแรก มุ่ง
เน้นการออกแบบเพื่อให้ผู้เรียนสามารถจดจำา
ความรู้ให้ได้ปริมาณมากที่สุด
บทบาทของผู้เรียนเป็นผู้รับข้อมูลสารสนเทศ
งานของครูผู้สอนจะเป็นผู้นำาเสนอข้อมูล
สารสนเทศ
เช่น ตำาราเรียน การบรรยาย ตามแนวคิด
ข้อมูลข่าวสารจะถูกถ่ายทอดโดยตรงจากครูผู้
สอนไปยังผู้เรียน เป็นต้น
2.การ
ออกแบบ
การสอน
ตามแนว
พุทธิ
ปัญญา
นิยม
เป็นการเปลี่ยนแปลงความรู้ของผู้เรียนทั้ง
ทางด้านปริมาณและด้านคุณภาพ
การเรียนรู้ตามแนวคิดนี้จะเกิดขึ้นเมื่อผู้เรียน
สามารถวางสารสนเทศใหม่ในความจำาระยะ
ยาว(Long-term memory) ซึ่งจะแตกต่างกัน
การเรียนรู้ของพฤติกรรมนิยมจะอธิบายเพียง
เฉพาะพฤติกรรมภายนอกที่แสดงออกมา
3. การ
ออกแบบ
การสอน
ตามแนว
คอนสตรัค
ติวิสต์
มีพื้นฐานมาจากการเรียนรู้จะเกิดขึ้นเมื่อผู้
เรียนได้สร้างสิ่งที่แทนความรู้ใน ความจำา
ในระยะทำางาน(Working Memory) อย่าง
ตื่นตัว
ทฤษฎีดังกล่าวจะเห็นได้ว่า งานที่สำาคัญ
ของครูก็คือ ช่วยนักเรียนแต่ละคนให้เกิด
การเรียนรู้
ครูทำาหน้าที่จัดสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้
ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมี
ประสิทธิภาพ ที่ตอบสนองกับการจัดการ
เรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
ความสัมพันธ์เกี่ยวกับแนวคิดในการออกแบบ
การสอนและสื่อการสอน คือ
พฤติกรรมนิยมและพุทธิปัญญานิยม จะพยายาม
จัดการสอนโดยเปรียบผู้เรียนเป็นถัง หรือภาชนะที่จะ
ต้องเท หรือเติมความรู้โดยครูผู้สอน หนังสือเรียน ตำา
รา สื่อการสอนต่างๆ แต่ในทางตรงข้ามตามแนวคิด
ของคอนสตรัคติวิสต์ ผู้เรียนจะเป็นผู้สร้างความรู้โดย
การสังเกตลงมือกระทำาและอธิบายความหมายโลก
รอบ ๆ ตัวผู้เรียนและแนวโน้มต่อไปเกี่ยวกับการนำา
ทฤษฎีมาสู่งานทางด้านเทคโนโลยีการศึกษานั้นจะ
ผสมผสานหลักการต่างๆ ทั้ง 3มาใช้เป็นวิธีการใหม่
3.วิเคราะห์ว่าในยุคปัจจุบันที่สังคมโลกมีการ
เปลี่ยนแปลง ตลอดจนกระบวนทัศน์ใหม่ของการ
จัดการศึกษา ในการออกแบบการสอนและสื่อการ
สอนนั้นควรอยู่พื้นฐานของสิ่งใดบ้าง อธิบาย
พร้อมให้เหตุผลและยกตัวอย่างประกอบ
การเปลี่ยนแปลงสังคมโลกในยุคปัจจุบันได้เข้ามามีอิทธิพล
ต่อการศึกษาและงานทางเทคโนโลยีทางการศึกษา การนำา
ทฤษฎีมาสู่งานทางด้านเทคโนโลยีทางการศึกษานั้น จะผสม
ผสานหลักการต่างๆทั้งสาม มาใช้เป็นวิธีการใหม่ ดังนั้น ครูผู้
สอน นักออกแบบการสอน และผู้ที่เกี่ยวข้อง จำาเป็นต้องศึกษา
เกี่ยวกับหลักการของทฤษฎีทั้ง 3คือ
การเปลี่ยนแปลงสังคมโลกในยุคปัจจุบันได้เข้ามามีอิทธิพล
ต่อการศึกษาและงานทางเทคโนโลยีทางการศึกษา การนำา
ทฤษฎีมาสู่งานทางด้านเทคโนโลยีทางการศึกษานั้น จะผสม
ผสานหลักการต่างๆทั้งสาม มาใช้เป็นวิธีการใหม่ ดังนั้น ครูผู้
สอน นักออกแบบการสอน และผู้ที่เกี่ยวข้อง จำาเป็นต้องศึกษา
เกี่ยวกับหลักการของทฤษฎีทั้ง 3คือ
1.การเรียนรู้ตาม
แนวพฤติกรรมนิยม
1.การเรียนรู้ตาม
แนวพฤติกรรมนิยม
2.การเรียนรู้ตามแนว
พุทธิปัญญานิยม
2.การเรียนรู้ตามแนว
พุทธิปัญญานิยม
3.การเรียนรู้ตามแนว
คอนสตรัคติวิสต์
3.การเรียนรู้ตามแนว
คอนสตรัคติวิสต์
ศึกษาเรียนรู้ให้เข้าใจอย่างลึกฃึ้ง และสามารถนำามาใช้
ในการจัดการเรียนรู้ ของผู้เรียนได้อย่างเหมาะสม
พื้นฐานการ
ออกแบบการสอน
และสื่อการสอน
ความรู้ความ
สามารถของผู้เรียน
ความรู้ความ
สามารถของผู้เรียน
แหล่งเรียนรู้แหล่งเรียนรู้
ฐานความช่วย
เหลือ
ฐานความช่วย
เหลือ
วิธีการสอนวิธีการสอน
การร่วมมือ
แก้ปัญหา
การร่วมมือ
แก้ปัญหา
ตัวอย่างการออกแบบการสอนและสื่อการสอน
กรณีครูสมศรี จากเดิมที่มีการสอนเน้นให้ผู้
เรียนจดจำา และใช้สื่อที่มีลักษณะที่คัดลอกความรู้มา
จากบทเรียน ได้มีการเปลี่ยนให้ผู้เรียน ได้โต้ตอบกับ
สื่อการเรียนรู้ โดยให้ผู้เรียนได้คิดวิเคราะห์ เน้นผู้
เรียนเป็นสำาคัญ และผู้สอนมีบทบาทเป็นผู้แนะนำา
ตอบข้อซักถามที่ผู้เรียนไม่เข้าใจ และจัดสภาพ
แวดล้อมให้เออำานวยกับการเรียนของผู้เรียน
กรณีครูสมศรี จากเดิมที่มีการสอนเน้นให้ผู้
เรียนจดจำา และใช้สื่อที่มีลักษณะที่คัดลอกความรู้มา
จากบทเรียน ได้มีการเปลี่ยนให้ผู้เรียน ได้โต้ตอบกับ
สื่อการเรียนรู้ โดยให้ผู้เรียนได้คิดวิเคราะห์ เน้นผู้
เรียนเป็นสำาคัญ และผู้สอนมีบทบาทเป็นผู้แนะนำา
ตอบข้อซักถามที่ผู้เรียนไม่เข้าใจ และจัดสภาพ
แวดล้อมให้เออำานวยกับการเรียนของผู้เรียน

บทที่ 3 มุมมองทางจิตวิทยาการเรียนรู้