Лекц 5

1. ЖИРЭМСНИЙ ҮЕИЙН ХҮНДРЭЛ
Ц У С А Л Д А Л Т Ы Н Х О Ж У У Ү Е И Й Н
Ө Ө Р Ч Л Ө Л Т
Т . С А Р У У Л Т У Я А

2. ИХЭС ТҮРҮҮЛЭЛТ
Ихэс түрүүлэлт гэдэг нь ихсийн хөгжил
нь умайн доод хэсэгт явагдаж умайн
хүзүүний дотор талыг хагас болон
бүтэн бүрхэхийг хэлнэ.

3. ИХЭСИЙН ГАЖИГ
Ихэс түрүүлэлт
Бүрэн
Жирэмсний 27 долоо хоногийн дараа ихэс
умайн хүзүүн нээгдэх хэсгийг бүрэн хучсан
байхыг хэлнэ.
Хагас
Жирэмсний 27 долоо хоногийн дараа ихэс
умайн хүзүүн нээгдэх хэсгийг 2-оос 3 см
дотор байна.

4. Бүрэн Ихэс Түрүүлэлт

5. Хагас Ихэс Түрүүлэлт

6. Ихсийн Байрлалууд

7. ШАЛТГААН/ЭМГЭГ ЖАМ
1. Шалтгаан мэдэгдээгүй.
2. Умайн ёроол тохиромжтой биш учраас үр
хөврөл умайн хүзүүн хэсэгт суулгагдах нь
байж болох нэг шалтгаан гэж үздэг.
3. 80% орчим нь олон төрсөн эхчүүдэд
тохиолддог
4. Ялангуяа үр хөндүүлж байсан, кесарын
хагалгаанд орж байсан, умайн шархлаатай
байсан бол илүү их тохиолддог нь харагдсан

8. ЭМНЭЛЗҮЙН ИЛРЭЛ
1. Гол шинж тэмдэг нь жирэмсний 3 сарын сүүлээр болон
түүнээс хойш хугацаанд үтрээнээс өвдөлтгүй цус гарах.
2. Ихэс түрүүлэлтийн цус алдалт нь умайн хүзүү нээгдэх болон
ихэс умайн хананаас ховхорох хүртэл тохиохгүй.
3. Бүрэн ихэс түрүүлэлтийн үед жирэмсний эрт үед цус алдаж
болох ба илүү их хэмжээтэй байна

9. ОНОШЛОГОО ҮНЭЛГЭЭ
1. ЭХО оношлогоо нь ихсийн байрлалыг харуулах сонгодог арга

10. МЕНЕЖМЕНТ
1. Төрөлт хэвийн явагдах хүртэл хэвтрийн дэглэм сахиж
эмнэлэгт хэвтэх
2. Цусны шинжилгээ хийж үнэлэх ба хамгийн багадаа 2 нэгж
цус байнга бэлэн байлгах
3. Эх ургийн биеийн байдлыг байнгын хяналтанд байлгах
4. Amniocentesis-г ургийн уушги төрөх боломжтой болтлоо
хөгжсөн эсэхийг тодорхойлохын тулд хийж болно.
5 . Кесарийн хагалгаа нь ихсийн түрүүлэлтийн байрлалаас
хамаарч хийх газраа сонгодог
6 . Цус алдалтгүй хагас ихэс түрүүлэлтийн үед үтрээгээр
төрүүлэх тохиолдол байдаг
7 . Дутуу төрөлт болон нярайн ямар нэг зовиуртай бол
хүүхдийн эмчилгээний тусгай багийхан байх хэрэгтэй

11. AMNIOCENTESIS/УРГИЙН ШИНГЭНИЙГ ШИНЖЛЭХ
Ургийн шингэнЭХО- ны д
атчик

12. ХҮНДРЭЛҮҮД
1. Хурц цус алдалт, эх шоконд орох эсвэл амь
нас нь эрсдэж болно
2. Цагаасаа эрт төрөх мөн умайд бүтэх зэргээс
болоод ураг эндэж болно
3. Умайн булчингийн агшилт суларсанаас
төрсний дараа цус алдах

13. СУВИЛАХУЙН ҮНЭЛГЭЭ
1. Цус алдалтын хэмжээ төрлийг тодорхойлох; энэ
жирэмслэлтийн үеэр мөн өмнө нь цус алдаж
байсан эсэхийг шалгах
2. Цус алдалттай холбоотой өвдөлт байгаа эсвэл
үгүй эсэхийг асуух
3. Эх болон ургийн амин үзүүлэлтүүдийг хянаж,
тэмдэглэх
4. Умайн агшилтыг байдлыг тэмтрэх
5 . Гемоглобин болон улаан эсийн лабораторийн
шинжилгээнд дүгнэлт хийх
6. Цус алдаж байгаа үед үтрээний үзлэг хийж
болохгүй. Ихэсийг цоолох магадлалтай

14. СУВИЛАХУЙН ОНОШ
A. Их хэмжээгээр цус алдсантай
холбоотойгоор Эдийн сэлбэлтийн
өөрчлөлт(ихэс),
B. Их хэмжээгээр цус алдсанаас болж
Шингэний хомсдолд орох
C. Их хэмжээгээр цус алдсан мөн умайн
хүзүүтэй ойр орших судаснууд
хагарсантай холбоотойгоор Халдварын
Эрсдэл
D. Эх-урагийн хүндрэл гарч болзошгүй
байдал мөн цус их хэмжээгээр
алдсантай холбоотой үйл ажиллагаанаас
болж Айдас/Түгшүүр

15. СУВИЛАХУЙН ХЭРЭГЖҮҮЛЭЛТ
A. Эдийн сэлбэлтийг дэмжих
1. Эх болон ургийг байнгын хяналтанд
байлгана
2. Заалтын дагуу судсаар шингэн сэлбэх
3. Хажуу талаар нь байрлуулж ихэсийн
сэлбэлтийг дэмжих
4. Нүүрний маскаар хүчилтөрөгчөөр хангах,
хэрэгтэй гэж үзвэл

16. СУВИЛАХУЙН ХЭРЭГЖҮҮЛЭЛТ
B. Шингэний хэмжээг нэмэгдүүлэх
1 . Цусны бүлгийг тодорхойлж, том
зүүтэй систем угсарч заалтын дагуу
цус сэлбэх
2. Суусан байрлалд ураг ихсийг дарж
цус алдалтыг бууруулдаг.
3 . Цус алдалтын ямар ч үед чанга
хэвтрийн дэглэм сахиулах
4 . Хэрвээ цус алдалт их байгаад
төрөлтийг хойшлуулах боломжгүй бол,
эхийг бие, сэтгэлзүйн хувьд кесарийн
хагалгаанд бэлдэх

17. СУВИЛАХУЙН ХЭРЭГЖҮҮЛЭЛТ
С. Халдвараас сэргийлэх
1 . Тусламж үзүүлэхдээ Асептик дэглэм
баримтлах
2 . Биеийн дулаан ихсээгүй байвал 4 цаг
тутамд, ихэссэн байвал 2 цаг тутамд
үнэлэх
3. Цусны Цагаан эсийн өөрчлөлтийг тоолж
шалгах
4 . Хярзангийн арчилгаа болон гар угаах
талаар зааж өгөх
5. Шавхарга болон үтрээнээс гарч байгаа бүх
цус алдалтын үнэрийг үнэлэх

18. СУВИЛАХУЙН ХЭРЭГЖҮҮЛЭЛТ
D. Айдас Түгшүүрийг багасгах
1. Бүх л эмчилгээ болон хийж буй үйлдлээ
тайлбарлаж өгөх мөн холбогдолтой
асуултуудад хариулах.
2. Үйлчлүүлэгч болон гэр бүл нь мэдрэмжээ
амаараа хуваалцахад нь дэм болох
3. Кесарийн хагалгааны талаар мэдээлэл өгч
өвчтний сэтгэл санааг бэлдэх
4. Удаан хугацаагаар эмнэлэгт хэвтэх мөн
удаан үргэлжилсэн хэвтрийн дэглэм
сахихын үр нөлөөний талаар ярилцах

19. ӨВЧТНИЙ БОЛОВСРОЛ/ЭРҮҮЛ МЭНДИЙГ
ДЭМЖИХ
1. Эх болон түүний гэр бүлийхэнд ихэс түрүүлэлтийн
шалтгаан болоод эмчилгээний талаар хэлж өгөх
2. Эхэд эмчилгээний багийхан болон түүний онош, үтрээний
үзлэг хийлгэж болохгүй талаар тайлбарлан ойлгуулах
3. Ихэс түрүүэлттэй эмнэлгээс гарч байгаа эмэгтэйд үтрээгээр
бэлгийн харьцаанд орж болохгүй эсвэл үтрээгээ оролдож
болохгүй, биеийн хөдөлгөөнөө хязгаарлах, яаралтай
нөхцөл байдал үүсэхэд хажууд хариуцлагатай хүн байх, мөн
ахин цус алдвал цаг алдалгүй эмнэлэгт ирэх талаар заан
сургах.

20. ДҮГНЭЛТ
A. Ургийн нөхцөл байдал тогтворжсон
B. Ямар нэг шокгүй, амин үзүүлэлтүүд тогтворжиж,
цус алдалт зогссон
C. Ямар нэгэн халдварын шинж тэмдэг илрээгүй
D. Санаа зовнилоо үгээр илэрхийлж, эмчилгээ
болон явцын талаар ойлголттой болсон

21. ИХЭС ТҮРҮҮЛЖ ХОВХРОХ
Ихэс түрүүлж ховхрох нь хэвийн суулгагдсан
ихэс нь цагаасаа өмнө ховхрохыг хэлнэ.
Ихэс түрүүлж ховхрох нь 2 төрөл байдаг: далд
цус алдалт, ил цус алдалт
Далд цус алдалттай ихэс ховхролтын үед ихэс
төвөөсөө тусгаарлагдан ихэсийн доор их
хэмжээний цус хуримтлагдана.
Ил цус алдалтын үед ихсийн захын дагуу
ховхрох ба, цус мембраны доогуур урсаж
умайн хүзүүгээр гарна.

22. Далд Цус Алдалт

23. Ил Цус Алдалт

24. Ихэс түрүүлж ховхрох
• Жирэмсний 20дох 7 хоногтойд
тохиолдоно
• Жирэмслэлтийн 15% орчим нь ихэс
түрүүлж ховхорсоноос энддэг: тэр
эндэгдэлийн 50% нь дутуу төрснөөс
шалтгаалдаг

25. Ихэс түрүүлж ховхрох
• Илэрч болох шинж тэмдэг
1. Гэнэт ходоод хүчтэй өвдөх
2. Цагаасаа өмнө базлах
3. Цус алдалт илэрч болно эсвэл
илрэхгүй

26. ИХСИЙН ГАЖИГ
Ихсийн accreta- умайн дотор хананд шигдсэн, increta- умайн
дотор хана РУУ шигдсэн, percreta- умайн ханыг давж
шигдсэн.
Ихэс умайн хана эсвэл эргэн тойрны эрхтэнрүү шигдэн
хөгждөг ховор тохиолдол

29. ШАЛТГААН ЭМГЭГ ЖАМ
1. Шалтгаан тодорхойгүй
2. Даралт ихтэй болон өмнө нь ихэс нь түрүүлж байсан, умайн
хөндийн даралт түргэн буурах, умайн гажигтай эсвэл
хавдартай эмэгтэйчүүд ихэс түрүүлж ховхрох өндөр
эрсдэлтэй байдаг.
3. Жирэмсний үеийн гэмтэл, даралт ихдэх, архи, тамхи болон
кокайн хэтрүүлэн хэрэглэснээс нь нэмэлт эрсдэлийг үүсдэг
4. Умайн хальснд цус алдалт үүсч болно.
5. Умайн хальс нь цаашлаад цус хуралт болно
6. Энэ цус хуралт нь цус алдалтыг нэмэгдүүлнэ, цус хуралт
ихэссээр байгаад умайн хананаас эхэс салах шалтгаан
болдог.

30. ЭМНЭЛЗҮЙН ИЛРЭЛ
1. Далд цус алдалт - нь эхийн амин үзүүлэлтүүдийг
өөрчилж, цус алдалтын шинж тэмдэг гардаггүй.
2. Ил цус алдалт - нь эхийн амин үзүүлэлтүүдийг
өөрчлөлттэйгөөр цус алдалтын шинж тэмдгийг
илэрхий илтгэнэ.
3. Цус алдалтын зэргээс хамаарч ургийн зүрхний
цохилт өөрчлөгдөж болно.
4. Хэвлийн өвдөлт ерөнхийдөө ихэвчлэн тохионо
гэхдээ далд цус алдалт нь ил цус алдалтаас илүү
хэвлийгээр өвдөлт илрэнэ.

31. ОНОШЛОГОО ҮНЭЛГЭЭ
1. Шинмж тэмдэг дээр суурилан, үтрээний цус
алдалт, хэвлийн өвдөлт, савны базлалт,
умайн хөндүүрлэлт, ургийн дистресс.
Магадгүй бүх тохиолдолууд дээр илрэхгүй
байж болно.
2. ЭХО шинжилгээ хийж болно гэхдээ онош
тавихад хангалттай мэдрэг биш

32. ХҮНДРЭЛ
1. Эх шоконд орох
2. Судсан дотор түгмэл бүлэгнэлт болох
3. Ургийн шингэн эмболи болох
4. Төрсний дараах цус алдалт
5. Хугацаанаас өмнө төрөх
6. Эх/Ургийн амь эрсдэх

33. МЕНЕЖМЕНТ
1. Эмнэлэгт хэвтэж, хэвтрийн дэглэм сахиж,
үргэлжлүүлэн ургийг хяналтанд байлгах
2. Цус алдалтын шокоос сэргийлэх
3. Ноцтой ихэс ховхролт болон ургийн дистрессээс
болж кесар мэс ажилбар яаралтай хийх хэрэгтэй
болно
4. Эхийн биеийн байдал тогтвортой, ургийн
дистрессгүй байвал үтрээгээр төрүүлэлтийг авч
үзэж болно
5. Дутуу төрөлт болон нярайн ямар нэг хүндрэлтэй
төрсөн бол хүүхдийн эмчилгээний тусгай
багийхан байх хэрэгтэй

34. СУВИЛАХУЙН ҮНЭЛГЭЭ
1. Цус алдалтын зэрэг болон өвдөлтыг тодорхойлно мөн
өвдөлттэй эсэхийг үнэлэх
2. Эх, ургийн амин үзүүлэлтыг хянах
3. Хэвлийн тэмтрэл хийх
a. Базлалтын байдал болон базлалт хоорондын зайг
тэмдэглэнэ
b. Базлалт байхгүй бол хэвлийн нятаршлыг тэмтэрч үнэлэх
4. Далд цус алдалтын байдлыг дүгнэхийн тулд умайн ёроолын
өндрийг хэмжиж тэмдэглэнэ

35. СУВИЛАХУЙН ОНОШ
A. Их хэмжээний цус алдалтаас үүдэн эд эсийн нөхөн
төлжилтийн алдагдал (ихэс)
B. Цус алдалтаас болж шингэний хэмжээ буурах
C. Цус алдалт болон мэдэгдээгүй зүйлс болсоноос Айдас
Түгшүүр

36. СУВИЛАХУЙН ХЭРЭГЖҮҮЛЭЛТ
A. Эд эсийн нөхөн сэргэлтийг дэмжих
1. Ариун цэврийн хэрэглэлийг жинлэж цус
алдалтыг тодорхойлно. Цусны
шинжилгээний үр дүн болон амин
үзүүлэлтийг хянана
2. Зүүн хажуугаар хэвтэж ихэсийн нөхөн
сэргэлтийг нэмэгдүүлнэ
3. Хүчилтөрөгчийн маскаар хүчилтөрөгч өгнө
4. Ургийн биеийн байдлыг үргэлжлүүлэн хянана
5. Тайвшруулах дасгал техникүүдийг зааж өгнө

37. СУВИЛАХУЙН ХЭРЭГЖҮҮЛЭЛТ
B. Шингэний тэнцвэрт байдлыг барих
1. Том зүүтэй систем угсарч заалтын дагуу
Шингэн болон цус сэлбэнэ
2. Цус бүлэгнэлтийн шинжилгээний хариуг
дүгнэнэ
3. Эхийн амин үзүүлэлт болон базлалтыг хянах
4. Цус алдалт ихссэж байгаа эсэхийг
илрүүлэхийн тулд умайн ёроолын өндрийг
хэмжиж, үтрээний цус алдалтыг хянана

38. СУВИЛАХУЙН ХЭРЭГЖҮҮЛЭЛТ
С. Айдас Түгшүүрийг багасгах
1. Эх ургийн биеийн байдлыг эх болон
гэр бүлийхэнд нь мэдээллэх
2. Бүхий л үйлдэл болон үйлдлийн
дараах үр дүнгийн талаар тайлбарлах
3. Энгийн үг хэллэг ашиглан асуусан
асуултанд нь тайван хариулах
4. Урам зориг өгч дэмжлэг үзүүлэх

39. ҮЙЛЧЛҮҮЛЭГЧИЙН БОЛОВСРОЛ ЭРҮҮЛ
МЭНДИЙГ ДЭМЖИХ
1. Ихэс ховхролтын шалтгаан болон эмчилгээний
талаар эх болон түүний гэр бүлийхэнд мэдээлэл
өгөх
2. Ураг болон нярайтай холбоотой мэдлэг
мэдээллээр хангах

40. ДҮГНЭЛТ
A. Ургийн зүрхний цохилт хэвийн болсон, ямар
нэг тогтворгүй байдалгүй
B. Амин үзүүлэлт хэвийн, тогтвортой болсон
ба шокноос гарсан
C. Санаа зовнилоо илэрхийлж, асуулт асуусан